SA/Sz 1537/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-03-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniesamowola budowlanazmiana sposobu użytkowanianieruchomościochrona środowiskagnojownicazgoda właścicielaadministracja budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę pozwolenia na użytkowanie przebudowanych budynków inwentarskich, uznając samowolę budowlaną i brak zgody właściciela nieruchomości na zmianę sposobu użytkowania.

Spółka złożyła skargę na decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na użytkowanie przebudowanych budynków inwentarskich. Organy administracji uznały, że spółka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów, przekraczając zakres zgłoszenia i wymagając pozwolenia na budowę. Kluczowym problemem okazał się brak ostatecznej zgody właściciela nieruchomości (Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) na zmianę sposobu użytkowania budynków na fermę. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością w wymaganym zakresie, a samowolna zmiana sposobu użytkowania wymagała zastosowania przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez P. Spółkę z o.o. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie przebudowanych budynków inwentarskich. Organy administracji uznały, że spółka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów, przekraczając zakres zgłoszenia i wykonując roboty wymagające pozwolenia na budowę, w tym przebudowę ścian konstrukcyjnych i wykonanie podłóg rusztowych. Dodatkowo, chlewnie zostały zakwalifikowane jako obiekty szczególnie uciążliwe dla środowiska, co wymagało uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu ich użytkowania. Kluczowym zarzutem organów było nieprzedłożenie przez spółkę wymaganych dokumentów, w tym ostatecznej zgody Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (AWRSP) na zmianę sposobu użytkowania budynków na fermę. Spółka argumentowała, że żądane dokumenty wykraczały poza katalog określony w Prawie budowlanym i że posiadała zgodę na modernizację oraz prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy. Podnosiła również, że gnojownica jest nawozem naturalnym, a nie odpadem, co wyłącza ją spod przepisów ustawy o odpadach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że spółka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów, co zgodnie z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego wymaga odpowiedniego stosowania przepisów art. 50 i 51, a nie wyłącznie art. 57 dotyczącego uzupełniania dokumentów. Sąd podkreślił, że uzyskanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest wymagane, a w przypadku samowoli budowlanej, konieczne jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością, w tym zgody właściciela na zmianę przeznaczenia. Analiza korespondencji między spółką a AWRSP wykazała brak ostatecznej i wyraźnej zgody na prowadzenie fermy chlewnej. Sąd uznał również, że kwestia badań geologicznych, choć istotna z punktu widzenia ochrony środowiska, miała marginalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście braku zgody właściciela nieruchomości. Sąd nie dopatrzył się również istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów, wykonując roboty budowlane wykraczające poza zakres zgłoszenia i wymagające pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że spółka wykonała roboty budowlane (przebudowa ścian, podłogi rusztowe) wykraczające poza zgłoszenie, co stanowiło samowolę budowlaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Prawo budowlane art. 59 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a,c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo ochrony środowiska

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2002 r. Prawo ochrony środowiska

u.n.n.

Ustawa z dnia 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu

u.o.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

Rozp. MGPB art. 8 § ust. 1 pkt. 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością w zakresie wymaganym do zmiany sposobu użytkowania budynków na fermę. Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego podlega przepisom dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej (art. 50 i 51 Prawa budowlanego). Zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych wymaga pozwolenia właściwego organu, a w przypadku samowoli, konieczne jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością.

Odrzucone argumenty

Żądane przez organy dokumenty wykraczały poza katalog określony w art. 57 Prawa budowlanego. Gnojownica jest nawozem naturalnym, a nie odpadem, co wyłącza ją spod przepisów ustawy o odpadach. Spółka posiadała zgodę na modernizację budynków i prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy.

Godne uwagi sformułowania

Dokonanie zmiany sposobu użytkowania, powodującego skutki określone w art. 71 ust. 2, bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, uważa się za samowolę budowlaną, do której likwidacji skutków stosuje się odpowiednio art. 50 i art. 51. W ocenie Sądu to stanowisko odpowiada prawu. Wbrew jej zarzutom, w przedmiotowej sprawie nie mógł być zastosowany wyłącznie art. 57 ust. 1 i 2 Prawo budowlane, skoro do zmiany sposobu użytkowania doszło w warunkach samowoli a wówczas - jak już to zostało wskazane wyżej z mocy art. 71 ust. 3 ustawy , stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i 51.

Skład orzekający

Danuta Strzelecka-Kuligowska

przewodniczący

Iwona Tomaszewska

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej przy zmianie sposobu użytkowania obiektu, wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością, w tym zgody właściciela, na zmianę przeznaczenia obiektu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków inwentarskich na fermę, z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i koniecznością uzyskania zgód administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.

Samowola budowlana i brak zgody właściciela – dlaczego nielegalna przebudowa fermy nie uzyskała pozwolenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 1537/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 872/05 - Wyrok NSA z 2006-06-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 59 ust. 5, aft. 50,51, art. 71 ust. 3,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77 par. 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 135, art. 190, art. 152, art. 200, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółki z o.o. w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. , na podstawie art.59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r, Nr .106, poz. 1126 ze zm.) , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 września 2002r. "P" Spółki z o.o w [...] o pozwolenie na użytkowanie odmówił "P" Spółce z o.o. wydania pozwolenia na użytkowanie budynków inwentarskich - [...] zlokalizowanej na działce nr [...].
Organ orzekający ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji ,że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]r. zobowiązał "P" Sp. z o.o w [...] do przedłożenia wymaganych przepisami dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych w istniejących budynkach inwentarskich [...] położonych na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie .
W dniu [...]r. "P" Sp. z o.o wystąpiła do PINB w [...] z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie budynków inwentarskich , dołączając dokumenty określone powyższą decyzją .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia [...] przekazał Staroście [...] wniosek spółki oraz następujące dokumenty:
- pismo Urzędu Wojewódzkiego w [...] Wydziału Środowiska i Rolnictwa z dnia [...]. ;
- postanowienie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska - Delegatura w [...] z dnia [...]. ;
- pism Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy - Oddział w [...] z dnia [...]. ;
- pism Spółki z dnia [...]r. kierowanych do PINB w [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i Powiatowej Straży Pożarnej;
- aprobaty techniczne, certyfikaty i atesty higieniczne dot. wbudowanych materiałów budowlanych
- protokół nr [...]r. - pomiarów skuteczności zerowania urządzeń elektrycznych ;
- projekty budowlane - inwentaryzację wraz z orzeczeniami technicznymi wykonanych robót w budynkach inwentarskich o nr [...] położonych na działce nr [...];
- raport oddziaływania na środowisko przyrodnicze fermy [...] w [...]
Wyjaśniono dalej w uzasadnieniu decyzji ,że rozpatrując wniosek Spółki , organ orzekający zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2002r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.) poinformował mieszkańców m. [...] o wszczętym postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie fermy [...]. W ustawowym terminie mieszkańcy m. [...] wnieśli uzasadniony, zdaniem organu, zbiorowy protest przeciwko funkcjonującej już nielegalnie fermie [...] .
Następnie Starosta [...] postanowieniem z dnia r. zobowiązał "P" Spółkę z o.o do uzupełnienia, w terminie do [...]r., wniosku o pozwolenie na użytkowanie przez złożenie brakujących dokumentów i opracowań tj;
- zgody AWRSP OT w [...] , uwzględniającej możliwość zmiany sposobu użytkowania dzierżawionych przez Spółkę budynków inwentarskich położonych na działce nr [...] , [...]
- oryginału kompletnej decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] udzielającej Spółce "P" pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych ,
- dokumentów , z których wynika ,że Spółka jest w posiadaniu gruntów rolnych w obrębie wsi [...] o niezbędnej powierzchni , gwarantującej możliwość zagospodarowania w odpowiednich porach roku gnojownicy , która ma być wytwarzana w budynkach inwentarskich [...] ,
- dokumentu potwierdzającego ( w związku z brakiem na terenie fermy odpowiedniej wielkości leguny na gromadzenie wytwarzanej gnojownicy) ,iż przewidywana obsada zwierząt dostosowana będzie do możliwości przetrzymywania gnojownicy w fosach wewnątrz obiektów w okresie zimowym.
W uzasadnieniu decyzji wskazano ,że w zakreślonym terminie Spółka "P" nie spełniła obowiązku nałożonego powyższym postanowieniem i nie przedłożyła wymaganych nim dokumentów oraz ,że Spółka nie wykonała dotychczas badań geologicznych terenu objętego zagospodarowaniem gnojownicą co jest konieczne przy tego rodzaju inwestycji ( wymóg zawarty w załączonej do wniosku dokumentacji ) .
Dlatego organ ten stwierdził, że powierzchniowa warstwa gruntów przeznaczona pod zagospodarowanie gnojownicą jest przepuszczalna i zanieczyszczenia w krótkim czasie mogą dotrzeć do I-go poziomu wód podziemnych.
W ocenie PINB powyższe ustalenia oraz fakt, że Spółka "P" nie posiada w pełni wyposażonej fermy w odpowiednie wymagane przepisami urządzenia do utylizacji gnojownicy przez co doprowadza do zanieczyszczenia jeziora i terenów leśnych położonych w obrębie miejscowości [...] , a także nie uzyskała zgody AW RSA- Oddział Terenowy w [...] na zmianę sposobu użytkowania byłych [...] w[...] na fermę [...] , przemawiają za brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku.
W odwołaniu od powyższej decyzji "P" Spółka z o.o wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie przepisów art. 6 do 9 ,12 §1 i art. 35,37 kpa przez stronnicze , nierzetelne ,niepoprawne ponad terminowe prowadzenie typowego postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 kpa przez umieszczenie w uzasadnieniu decyzji sprzecznych ze stanem faktycznym okoliczności , na podstawie których organ wywiódł celowo błędne konsekwencje prawne zmierzając do narażenia strony na straty .
W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka wskazała m.in., iż wbrew ustaleniom organu I instancji wykonała obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] i żądane dokumenty przesłała za zwrotnym poświadczenie odbioru przy piśmie z dnia [...]r. Spółka nie wyraziła jedynie zgody na przesłanie oryginałów dokumentów i przekazała jej kopie z potwierdzeniem zgodności z oryginałami.
Strona skarżąca uznała za całkowicie niezrozumiały zarzut organu I instancji, że nie wykonała badań geologicznych terenu objętego zagospodarowaniem gnojowicą , gdyż do wykonania takich badań strona nie była zobowiązana .
Ponadto skarżąca Spółka podniosła , że na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu ( Dz. U. Nr .89. poz. 991) produkowana przez trzodę gnojowica jest nawozem naturalnym , którą zagospodarowuje się na pola , a nie jak podaje organ ,że należy utylizować .
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. , na postawie art. 138§ 1 pkt. 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał ,że bezsporne jest w sprawie, iż Spółka "P" samowolnie użytkuje budynki inwentarskie [...] .
Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeśli wcześniej organ w oparciu o art. 51 ust, 1 pkt. 2 Prawa budowlanego wydał decyzję nakazującą wykonanie określonych czynności.
Skarżąca Spółka nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem organu I instancji z dnia [...]r. i do czasu rozpatrywania odwołania nie przedłożyła zgody AWRSP - Oddział Terenowy w [...] na zmianę sposobu użytkowania byłych owczarni na farmę [...] .
Odnosząc się do zarzutu bezprzedmiotowego przedłużania terminu załatwienia sprawy, organ orzekający stwierdził ,że uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej, nie zwalnia organu od obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego , co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i wyjaśnił, że strona skarżąca brała czynny udział w postępowaniu , miała możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami .
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "P" Spółka z o.o z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji .
Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr .89, poz. 414 ze zm.) a w szczególności art. 57 i art. 59 ust. 5 oraz art. 2 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach ( Dz.U.Nr 62 , poz. 628 ) w związku z art. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 2000r. ( Dz.U. Nr 89, poz. 991) .
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała ,że przepis art. 57 ustawy Prawo budowlane, określa jakie dokumenty należy załączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. O dodatkowych dokumentach do wniosku stanowi art. 57 ust. 2 i 3 . Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w art. 57 ust. 1-3, jeśli w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ ,okaże się ,że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.
W rozpoznawanej sprawie organy zażądały od strony dokumentów wykraczających dalece poza listę określoną w art. 57 Prawa budowlanego. Żądania te były pozbawione podstaw prawnych. Spółka, kierując się wolą szybkiego zakończenia postępowania, złożyła w dniu [...] r. dokumenty wymienione w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] r.. Wbrew ustaleniom organów , strona skarżąca przedłożyła zgodę Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] na zmianę sposobu użytkowania byłych owczarni na fermę [...]. W piśmie z dnia [...] TD Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa wyraziła zgodę na modernizację budynków oraz sposób ich użytkowania. Ponadto, zgodnie z § 5 umowy dzierżawy z dnia [...] r. na podstawie której Agencja oddała w dzierżawę nieruchomość stanowiącą m.in. działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] dzierżawca zobowiązał się używać przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki w celu wykonywania na nim działalności gospodarczej. Żądanie przedstawienia zgody Agencji na prowadzenie fermy [...], nie ma podstaw prawnych, stanowi natomiast ingerencję w stosunki o charakterze cywilnoprawnym .
Zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż skarżąca spółka spełniła wszelkie wymaganie, jakie nakłada na inwestora Prawo budowlane .
Wydając przedmiotową decyzję organy naruszyły też przepis art. 2 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach w związku z art. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu .
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł ,że "P" Sp. z o.o. nie posiada w pełni wyposażonej fermy w odpowiednie wymagane przepisami urządzenia do utylizacji [...]. Tym samym organ ten wskazał ,że definiuje gnojownicę jako odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust, 2 pkt. 6 ustawy o odpadach, nie stosuje się jej przepisów do odchodów zwierząt , obornika gnojówki i gnojownicy przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób i na zasadach określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu. Gnojownica zgodnie z art. 2 pkt. 3 ustawy o nawozach i nawożeniu - jest nawozem naturalnym, a spółka wykazała, że jest możliwe rolnicze wykorzystanie gnojownicy na terenach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie fermy.
Z raportu oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji wynika ,że rozpatrywane przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości środowiska poza terenem fermy.
Organy inspekcji ochrony środowiska nie wniosły sprzeciwu odnośnie oddania do użytkowania fermy , trzody chlewnej . Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie , i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr .153 , poz. 1270 ze zm. , dalej P.p.s.a ).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a
doprowadziła do stwierdzenia ,że skarga nie jest zasadna .
W sprawie niesporne jest ,że skarżąca spółka ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust.1 pkt. 2 i art. 51 ust.4 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U.z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) została zobowiązana do wykonania określonych w niej czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w istniejących budynkach inwentarskich, na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich użytkowanie.
Jak wynika z ustaleń organu nadzoru budowlanego budynki inwentarskie [...] zostały przebudowane na [...] Inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie zgłoszeń, do których Starosta [...] nie wniósł zastrzeżeń. W trakcie realizacji robót budowlanych przekroczony został zakres robót objętych zgłoszeniem. Wykonano bowiem roboty budowlane, które wymagały pozwolenia na budowę tj. wykonano ściany konstrukcyjne wewnątrz budynków pod nowe podłogi rusztowe .
Z uwagi na to ,że chlewnie zaliczane są do obiektów szczególnie uciążliwych dla środowiska organ ten uznał, iż inwestor powinien uzyskać pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania tych obiektów - art. 71 ust. 2 pkt.2 ustawy Prawo budowlane.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że z treści art. 61 ustawy Prawo budowlane wynika, że na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem i wymogami ochrony środowiska. Naruszenie tego obowiązku jest naruszeniem porządku prawnego w budownictwie wymagającym obligatoryjnego zastosowania przez organ nadzoru budowlanego środków mających na celu likwidację tego naruszenia prawa przez wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. ( art. 66 cyt. ustawy).
Prawo budowlane przewiduje jednak w art. 71 możliwość zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego lub jego części , a zatem również sposobu jego użytkowania . Może to być dokonane jedynie pod nadzorem wymienionego organu i na warunkach przez niego określonych .
Stosownie do treści art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio Pozwolenie właściwego organu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 spełnia bowiem podobną rolę jak pozwolenie na budowę w procesie budowlanym.
Konieczność uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wynika z odmiennych wymagań , jakie przewidują przepisy prawa dla obiektów o różnym przeznaczeniu , tj. na pobyt ludzi, przeznaczenia do użytku publicznego lub na prowadzenie działalności gospodarczej. W treści art. 71 ust. 2 ustawy określono stany faktyczne uznawane jako zmiana użytkowania obiektu.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu rozumie się m.in. podjęcie w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarnego, powodziowego lub pracy , warunki zdrowia , higieniczno - sanitarne lub ochrony środowiska ( art. 71 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy ).
W dacie wydania zaskarżonej decyzji warunki i tryb postępowania przy udzielaniu pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych określały przepisy rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. ( Dz.U.Nr 10, poz.47)
Paragraf 8 ust. 1 pkt. 6 tego rozporządzenia poza innymi szczegółowymi wymaganiami uzależnia wydanie pozwolenia od przedłożenia do wniosku i dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przepis art. 71 ustawy Prawo budowlane reguluje dwa stany faktyczne tj. sytuację , w której zmiana sposobu użytkowania jest dopiero planowana i stan , gdy dokonano już tej zmiany bez wcześniejszego pozwolenia właściwego organu .
Dokonanie zmiany sposobu użytkowania , powodującego skutki określone w art. 71 ust. 2 , bez pozwolenia , o którym mowa w ust. 2 tego artykułu , uważa się za samowolę budowlaną , do której likwidacji skutków stosuje się odpowiednio art. 50 i art. 51 . Odpowiednie stosowanie tych przepisów oznacza możliwość określenia czynności , które umożliwiają dalsze użytkowania obiektu zgodnie z prawem lub podjęcia decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego.
Z treści art. 55 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane wynika, że w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego podlegającego zalegalizowaniu niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie .
Rozpatrzenie argumentów skargi w kontekście wyżej przedstawionego sposobu wykładni zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części prowadzi do wniosku ,że zarzuty strona skarżąca skonstruowała w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy . Zarzuty te bowiem odnoszą do sytuacji faktycznej mającej regulowanie w art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a więc do takiego stanu kiedy zainteresowana strona zamierza w przyszłości zmienić sposób użytkowania obiektu budowlanego i występuje z wnioskiem o taką zmianę.
W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy zaistniały okoliczności objęte hipotezą art. 71 ust. 3 cyt. ustawy, bowiem skarżąca spółka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych obiektów. Oczywiste jest zatem ,że w tej sytuacji zarzuty skargi, uznane być muszą za bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew bowiem jej zarzutom, w przedmiotowej sprawie nie mógł być zastosowany wyłącznie art. 57 ust. 1 i 2 Prawo budowlane, skoro do zmiany sposobu użytkowania doszło w warunkach samowoli a wówczas - jak już to zostało wskazane wyżej z mocy art. 71 ust. 3 ustawy , stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i 51.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością należy wskazać ,że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie ,że brak zgody Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na zmianę sposobu użytkowania budynków inwestorskich na fermę [...] , uniemożliwiło wydanie pozytywnej decyzji . W ocenie Sądu to stanowisko odpowiada prawu . Z przepisu § 8 ust. 1 pkt,.6 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach (obowiązującego w dacie wydania decyzji) wynika obowiązek wykazania prawem do dysponowania nieruchomością przy samowolnej zmianie sposobu użytkowania obiektu.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości ,że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego co do którego nastąpiła samowolna zmiana jego użytkowania, niezbędne jest spełnienie takich samych warunków jakie wynikają z art. 71 ust. 1 który odsyła do odpowiedniego stosowania art. 32 ustawy Prawo budowlane, a które obciążają stronę zamierzającą dokonać zmiany sposobu użytkowania .
Tak więc, żądanie przez organ orzekający w sprawie wykazania przez skarżącą Spółkę, że posiada tytuł prawny do nieruchomości a konkretnie zgodę właściciela na prowadzenie fermy [...], jest zgodne z prawem, co z resztą w istocie rzeczy nie jest w skardze kwestionowane.
Wbrew wywodom skargi, ustalenia organów ,że skarżąca Spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością [...] na cele przedmiotowej inwestycji prawa nie narusza . Z całokształtu zebranego na tą okoliczność materiału dowodowego wynika jednoznacznie ,że toczyła się korespondencja pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa a skarżącą Spółką, jednakże z treści znajdujących się w aktach pism nie wynika, aby Agencja ta wyraziła ostateczną i wyraźną zgodę na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Z pism z dnia [...] wynika ,że niewątpliwie Agencja wyraziła zgodę na prowadzenie bieżących remontów i prac konserwacyjnych budynków inwentarskich położonych w [...] oraz na posadowienie metalowych zbiorników paszowych w pobliżu budynków inwentarskich na działce nr [...] Twierdzeniom strony skarżącej przeczy w szczególności treść notatki służbowej z dnia [...]. sporządzonej ze spotkania przedstawicieli Agencji Własności Rolnej - Skarbu Państwa OT [...] z której wynika m.in., że istniejąca w [...] zabudowa inwentarska [...] i tak była użytkowana. W okresie przejściowym była tam hodowla drobiu. Agencja dotychczas nie wyrażała zgody na utrzymanie chlewni w budynkach[...].
Zgoda Agencji nie wynika również z treści pism z dnia [...] r. [...] , którego odpis skarżąca spółka złożyła na rozprawie. Była to, jak wynika z pisma [...] zgoda wstępna na modernizację istniejącej fermy [...] na [...], a zgodę ostateczną uzależniono od spełnienia warunków określonych w zał. nr 4 do umowy dzierżawy tj. przedstawienia dokumentów na podstawie których taka zgoda miałaby być udzielona . Dokumenty takie nie zostały jednak przedstawione i nie została zawarta tzw. umowa inwestycyjna , która potwierdziłaby fakt zyskania tej zgody.
Reasumując, podzielić należy stanowisko organu orzekającego, że skarżąca Spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością rozumianego jako zgoda właściciela na zmianę sposobu użytkowania budynków inwentarskich na [...]
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza Raportu oddziaływania na środowisko przyrodnicze autorstwa inż. H.Wolskiego (vide str. 38-41 i 45-47 raportu) oraz uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z dnia [...] zgłaszającego sprzeciw, za chybione uznać należy zarzuty skargi kwestionujące zasadność stanowiska organów orzekających co do konieczności wykonania badań geologicznych terenu objętego zagospodarowaniem gnojowicą. Poza tym kwestia ta ma w istocie sprawy znaczenie marginalne, bowiem nawet gdyby skarżąca spółka takie badania geologiczne wykonała i przedłużyła, to nie miałoby to wpływu na wynik sprawy z przyczyn o których była mowa wyżej .
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 §3 kpa. zauważyć należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ skupił się na kwestiach mających najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast pozostałe zarzuty podnoszone odwołaniem potraktował jako nieistotne, skoro nie poświęcił im zbyt wiele uwagi. W tej sytuacji zgadzając się z organem II instancji w zasadniczych kwestiach, nie sposób jest uznać dostrzeżonego naruszenia art. 107 § 3 kpa, za mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt.c P.p.s.a.
Dlatego należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI