II SA/Gl 920/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-11-05
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneprawo geologiczne i górniczeprawo dysponowania nieruchomościąnieruchomośćinwestycja budowlanazakład górniczyrozdzielnia elektrycznasąd administracyjnykontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa WUG odmawiającą pozwolenia na budowę, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością, na którą inwestycja miała wkroczyć.

Spółka N. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego odmawiającą pozwolenia na budowę budynku rozdzielni elektrycznej. Organ odmówił, ponieważ inwestor nie wykazał prawa do dysponowania działką sąsiednią, na którą inwestycja miała wkroczyć, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA. Spółka argumentowała, że budowa dotyczy tylko jej działki i że posiada tytuł prawny do działki sąsiedniej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił stan prawny i faktyczny, a inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie obejmującym sąsiednią działkę.

Sprawa dotyczyła skargi spółki N. sp. z o.o. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku głównej rozdzielni elektrycznej w zakładzie górniczym. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując, że inwestor nie przedłożył dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a istniejący spór z użytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki (A. Z.) nie został rozstrzygnięty na korzyść inwestora. Prezes WUG utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że projekt budowlany i zagospodarowania terenu wskazują na wkroczenie inwestycji na działki sąsiednie, a także na konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej przez te działki. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r. (sygn. akt II OSK 1266/22), który stwierdzał, że osoba fizyczna jest użytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewyjaśnienie stanu faktycznego, błędną wykładnię przepisów prawa budowlanego i geologicznego, a także pominięcie tytułu wykonawczego potwierdzającego jej prawo do dysponowania działką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że z dokumentacji projektowej wynikało, iż roboty budowlane oraz układ komunikacyjny wkraczają na działkę sąsiednią, co wymagało wykazania prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Sąd podkreślił, że organ miał świadomość sporu o prawo do działki i prawidłowo odniósł się do wyroku NSA, który zapadł na gruncie podobnego stanu faktycznego i prawnego. Sąd stwierdził, że wyrok NSA, choć formalnie nie wiąże w tej sprawie, stanowił podstawę do utrzymania utrwalonej praktyki organu, zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Sąd uznał, że inwestor nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych i prawnych co do spornej działki, a wszelkie spory cywilnoprawne powinny być rozstrzygane przez sąd cywilny. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, inwestor ma obowiązek wykazać prawo do dysponowania taką nieruchomością, jeśli z dokumentacji projektowej wynika, że roboty budowlane lub układ komunikacyjny wkraczają na jej teren.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro projekt budowlany i zagospodarowania terenu wskazywały na wkroczenie inwestycji na działki sąsiednie oraz konieczność zapewnienia dostępu przez te działki, organ miał obowiązek żądać wykazania prawa do dysponowania tymi nieruchomościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (36)

Główne

p.g.g. art. 168 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 164 § ust. 3 pkt 3 lit. g

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 106

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.b. art. 28 § ust. 1a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

p.b. art. 34 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

p.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Pomocnicze

p.g.g. art. 168 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 164 § ust. 3 pkt 3 lit. g

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 106

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 776

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 783 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p. art. 14

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

u.g.n. art. 27

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo ocenił, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością sąsiednią, na którą inwestycja miała wkroczyć. Organ miał świadomość sporu cywilnoprawnego o prawo do nieruchomości i prawidłowo odniósł się do utrwalonej praktyki orzeczniczej NSA. Inwestycja obejmuje swoim oddziaływaniem lub dostępem działki sąsiednie, co wymaga wykazania prawa do ich dysponowania.

Odrzucone argumenty

Budowa dotyczy wyłącznie działki skarżącej, a nie działki sąsiedniej. Organ błędnie przyjął, że działka sąsiednia wymaga wykazania prawa do dysponowania na cele budowlane. Organ oparł decyzję na wyroku NSA, który nie ma charakteru wiążącego w tej sprawie. Organ pominął tytuł wykonawczy skarżącej potwierdzający jej prawo do dysponowania działką sąsiednią. Spór o prawo do nieruchomości powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. W myśl art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców organ bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w zbieżnych stanach faktycznych i prawnych. Wszelkie spory związane ze stosunkiem cywilnoprawnym, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powinien rozstrzygać sąd cywilny.

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Nitecki

członek

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że inwestor musi wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli dotyczy to działek sąsiednich lub niezbędnych do zapewnienia dostępu, oraz znaczenie utrwalonej praktyki organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy inwestycja wkracza na działki sąsiednie lub wymaga przez nie dostępu, a istnieje spór cywilnoprawny o prawo do tych działek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego - prawa do dysponowania nieruchomością, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście sporów o własność i jak ważne jest wykazanie pełnego prawa do terenu inwestycji.

Czy budując na swojej działce, musisz mieć prawo do dysponowania działką sąsiada?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 920/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Siudyka
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 168 ust. 2, art. 164 ust. 3 pkt 3 lit. g, art. 106,
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr PR.5200.6.2025.WO w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 lutego 2025 roku, nr [...], działając na podstawie art. 28 ust. 1a, 34 ust. 4 i in. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418, dalej jako: p.b.), art. 106, 164 ust. 3 pkt 3 lit. g, art. 168 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1290 ze zm. – dalej: p.g.g.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.), Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) z siedzibą w K., orzekając wobec N., sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: strona, skarżąca, inwestor), odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego budowę budynku głównej rozdzielni elektrycznej w zakładzie górniczym KWK "[...]", zakwalifikowanego do XVIII kategorii obiektów budowlanych.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że o wszczęciu przedmiotowego postępowania powiadomiony został m. in. A. Z., który zgodnie z treścią wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK1266/22 oraz z dnia 14 października 2024 r, sygn. akt II OSK 2108/13, znanych organowi z urzędu, jest użytkownikiem wieczystym działki o identyfikatorze: [...]. Organ wezwał inwestora do przedłożenia dowodu z dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości o identyfikatorze jw. Organ powziął informację, że A. Z. kwestionuje prawo inwestora do dysponowania tą nieruchomością. Składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza by inwestor miał prawo do dysponowania na cele budowlane działką nr [...] Zgodnie z art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. niewykazanie posiadania tego prawa przez inwestora jest podstawą do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Spółka, działając przez pełnomocnika, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie m. in.:
- art. 6 w zw. z 104 ust. 1 k.p.a., wskutek wydania decyzji nieudzielającej spółce pozwolenia na budowę, w sytuacji spełnienia przez nią wszystkich przesłanek ustawowych determinujących konieczność wydania decyzji pozytywnej, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.;
- art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób pełny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, jako że inwestor nie dokonał zabudowy działki [...], zatem odwoływanie się przez organ do kwestii komu przysługuje prawo dysponowania tą nieruchomością już tylko z tego względu nie powinno mieć miejsca (i in.).
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 roku, nr PR.5200.6.2025.WO, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy ww. zaskarżoną decyzję z 13 lutego 2025 r.
W treści uzasadnienia organ podkreślił m. in., że decyzja była prawidłowa. Uwzględniała stan faktyczny i prawny. Do przedmiotowego wniosku dołączono oświadczenie o prawie dysponowania na cele budowlane tylko nieruchomością oznaczoną identyfikatorem [...]. Przy tym z projektu zagospodarowania terenu z dnia 30 października 2024 r. oraz projektu architektoniczno-budowlanego, dołączonych do wniosku wynika, że budynek rozdzielni owszem będzie zlokalizowany na działce nr [...], natomiast – jak określa autor projektu - "urobione podczas robót masy ziemne zostaną początkowo magazynowane na działce nr [...]". Działka nr [...] nie graniczy z działką nr [...], bowiem pomiędzy nimi znajduje się działka nr [...] Na rysunku pt. "Projekt budowlany zamienny budowy (...)", będącym integralną częścią projektu zagospodarowania terenu, wskazano jako adres inwestycji "S., ul. [...], na dział. Nr ewid. [...] i [...] (...)". Co więcej, na ww. rysunku zaznaczono tereny utwardzone i ruch kołowy oraz pieszy na działkach nr [...], [...], [...]." Także dostęp do drogi publicznej wyznaczono przez działkę nr [...] i [...]. Z przedstawionych danych wynika, że zarówno roboty budowlane, jak i układ komunikacji, wkraczają na działki nr [...] i [...]. Prezes WUG ma świadomość istniejącego sporu pomiędzy spółką a A. Z. o prawo do działki o numerze ewidencyjnym [...], bowiem równolegle do przedmiotowego postępowania toczy się szereg innych postępowań, w których pojawia się ten sam problem. Organ posiada również wiedzę o złożonym przez N. powództwie opartym na art. 19 ust. 1 pkt 2 p.g.g., dlatego też pismem z dnia 31 grudnia 2024 r. wezwał do przedłożenia dowodu z dokumentu, potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości [...] – celem ustalenia aktualnego stanu prawnego. W odpowiedzi strony postępowania przedstawiły szereg dokumentów znanych już Prezesowi WUG z urzędu. W świetle powyższego należy uznać, że nie doszło do żadnej zmiany w zakresie ustalenia prawa użytkowania wieczystego do działki o nr [...] Dlatego też przytoczony w decyzji z dnia 13 lutego 2025 r. wyrok NSA nie stracił na swej aktualności. Wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1266/22, zapadł bowiem na gruncie podobnego stanu faktycznego i prawnego.
Strona, działając przez pełnomocnika, złożyła skargę na ww. decyzję, zaskarżając ją w całości. Zarzucono m. in. naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób pełny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie faktu, że budowa głównej rozdzielni elektrycznej dotyczy wyłącznie działki nr [...], a nie działki nr [...], co potwierdzają dokumenty w aktach sprawy oraz błędne przyjęcie, że działka [...], znajdująca się w obszarze oddziaływania inwestycji, wymaga wykazania prawa do dysponowania na cele budowlane;
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 170 p.p.s.a., poprzez oparcie decyzji na treści uzasadnienia wyroku NSA z 18 października 2023 r. (sygn. II OSK 1266/22), które nie ma charakteru wiążącego i nie podlega powadze rzeczy osądzonej oraz pominięcie faktu, że wyrok ten nie uwzględniał analizy tytułu wykonawczego skarżącej (wyrok Sądu Okręgowego w S. z [...] r. z klauzulą wykonalności), przenoszącego prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] na skarżącą;
c) art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 365 § 1, 776 i 783 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 z późn. zm. – dalej: k.p.c.), poprzez wydanie decyzji z pominięciem związania organu tytułem wykonawczym skarżącej, który potwierdza jej prawo do dysponowania działką nr [...] oraz bezzasadne kwestionowanie tego tytułu na podstawie dokumentów przedstawionych przez A. Z., mimo że spór o prawo do nieruchomości powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym;
d) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie ustalenia, kto jest obecnie użytkownikiem wieczystym działki nr [...], w sytuacji, gdy organ pominął tytuł wykonawczy skarżącej i błędnie przyjął, że wyrok NSA przesądza o statusie A. Z., jako użytkownika wieczystego, ignorując sprzeczności w księdze wieczystej;
e) art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą i niekompleksową analizę materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dokumentacji technicznej i geodezyjnej wskazującej, że inwestycja dotyczy wyłącznie działki nr [...] oraz oparcie decyzji wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez A. Z., bez merytorycznej analizy ich znaczenia w kontekście tytułu prawnego skarżącej;
f) art. 80 k.p.a., poprzez wyciągnięcie z materiału dowodowego wniosków, jakoby skarżąca musiała wykazać prawo do dysponowania działką nr [...], mimo że działka ta nie jest przedmiotem zabudowy, a przedłożone przez skarżącą oświadczenie o prawie do dysponowania działką [...] oraz dokumentacja techniczna wskazują na zasadność wniosku;
g) art. 8 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób budzący zaufanie do organów administracji uzasadnienia faktycznego decyzji, w szczególności brak wyczerpującego odniesienia się do argumentów skarżącej z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w tym dotyczących braku podstaw do żądania prawa do dysponowania działką nr [...] oraz błędnej interpretacji wyroku NSA.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
h) art. 4 p.b., poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że skarżąca była obowiązana wykazać prawo do dysponowania działką nr [...], mimo że budowa obiektu dotyczy wyłącznie działki nr [...], a prawo do dysponowania działkami w obszarze oddziaływania nie jest wymagane;
i) art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że skarżąca powinna wykazać prawo do dysponowania działką nr [...], mimo że nie jest to działka, na której prowadzone będą roboty budowlane, a skarżąca złożyła wymagane oświadczenie dotyczące działki [...];
j) art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., poprzez jego nieprawidłową wykładnię, skutkującą wydaniem decyzji odmownej, mimo spełnienia przez skarżącą wszystkich wymogów formalnych, w tym złożenia kompletnego wniosku i oświadczenia o prawie do dysponowania działką [...];
k) art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. oraz w zw. z art. 106 i 168 ust. 2 p.g.g., poprzez ich nieprawidłową wykładnię, skutkującą odmową wydania pozwolenia na budowę, mimo że skarżąca spełniła wszystkie wymagania określone w przepisach.
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie obu ww. decyzji w całości, wskazanie przez Sąd na treść decyzji, jaka powinna zostać wydana oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w treści decyzji.
W toku postępowania sądowego strony w pismach z 11 września 2025 r., 27 października 2025 r. i 31 października 2025 r. przedstawiły dodatkowe argumenty na poparcie ich wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 – dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Zgodnie z art. 168 ust. 2 p.g.g. w zw. z art. 164 ust. 3 pkt 3 lit. g) p.g.g. Prezes WUG jest organem nadzoru górniczego pierwszej instancji, wykonującym zadania z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w odniesieniu m. in. do projektowania obiektów budowlanych przeznaczonych dla urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych wysokiego i średniego napięcia, zasilających obiekty, maszyny i urządzenia, o których mowa w pkt 2 lit. a-e.
Jednocześnie, zgodnie z art. 106 p.g.g., do projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych zakładów górniczych stosuje się przepisy prawa budowlanego oraz odpowiednio przepisy prawa geologicznego i górniczego.
Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (art. 4 p.b.).
Do wniosku spółka dołączyła oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością nr [...] Formalnie wniosek dotyczy zabudowy tej właśnie nieruchomości. Z dokumentacji projektowej wynika jednak, że budynek rozdzielni owszem będzie zlokalizowany na działce nr [...], jednak np. na rysunku (mapie) nr [...], pt. "Projekt budowlany zamienny budowy (...)", będącym integralną częścią projektu zagospodarowania terenu (k. 18), wskazano jako adres inwestycji "S., (...) na dział. nr ewid. [...] i [...] (...)". Co więcej, na ww. mapie projektowej zaznaczono tereny utwardzone: ruch kołowy – place utwardzone, ruch pieszy, utwardzenia techniczne, które znajdują się na działkach nr [...], [...], [...]. Także dostęp do drogi publicznej wyznaczono przez działkę nr [...] i [...]. W części opisowej projektu (k. 16) wskazano także, iż urobione w trakcie robót masy ziemne zostaną początkowo magazynowane na pryzmie tymczasowej na działce nr [...] Ta jednak nie graniczy z działką inwestycyjną i dojazd tam wymaga poruszania się po wyznaczonej drodze dojazdowej, a zatem poprzez działkę [...].
Zatem z przedstawionych dokumentów wynika, że zarówno roboty budowlane (przynajmniej w części), jak i układ komunikacyjny, wkraczają m. in. na teren działki nr [...] W tej sytuacji konieczne było wykazanie prawa do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane, a organ miał obowiązek odnieść się do tej kwestii.
Prezes WUG miał świadomość istniejącego sporu pomiędzy spółką a inną ww. osobą o prawo do działki nr [...] Przywołał tutaj m. in. wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1266/22. Wskazano w nim m. in., że w świetle poczynionych rozważań ww. osoba fizyczna jest użytkownikiem wieczystym w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. działki sąsiadującej o numerze [...]. Zauważono tam, że konstytutywny charakter wpisu dla powstania prawa użytkowania wieczystego wynikać musi z konkretnego przepisu, w tym z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm.). Nie ma jednak odpowiedniego przepisu dotyczącego przysądzenia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 999 § 1 w zw. z art. 1004 k.p.c., jako konstytutywnej przesłanki przejścia tego prawa. Wpis do księgi wieczystej będzie miał więc w takich sytuacjach charakter deklaratoryjny, podobnie jak w przypadku nabycia prawa użytkowania wieczystego wskutek dziedziczenia (ustawowego i testamentowego), zasiedzenia, itp.
W świetle art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, co nie miało miejsca w związku z treścią wyroku z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1266/22). Z kolei w świetle art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jednocześnie "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby" (art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a.).
Formalnie więc wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1266/22, jako że dotyczył innej sprawy, nie wiąże poza wskazanym tam zakresem (w tym w niniejszej sprawie), co nie znaczy, że ustalenia tam dokonane mają być obojętne dla prowadzonego tu postępowania.
W świetle bowiem art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1480 – dalej: p.p.) organ bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przedmiotowy przepis prawny zawiera w sobie identyczną normę prawną co art. 8 § 2 k.p.a. o prawie takim samym brzmieniu.
Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w zbieżnych stanach faktycznych i prawnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2025 r., III OSK 2577/22 i podane tam orzecznictwo).
Nie sprzyja bowiem realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a., art. 12 p.p.) podejmowanie w podobnych sprawach przeciwstawnych działań przez organy państwowe, dokonywanie skrajnie różnej oceny zbieżnego stanu faktycznego, jak również zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji. Zmienność poglądów prawnych wyrażonych w takich sytuacjach jest działaniem niezgodnym z ww. zasadą i wpływa ujemnie na świadomość oraz kulturę prawną obywateli (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2025 r., II SA/Po 809/24).
Skoro organ w powyżej przywołanej sprawie był związany orzeczeniem NSA, to trudno uznawać, że bez istotnej zmiany okoliczności faktycznych i prawnych miałby orzekać inaczej w sprawie tu kontrolowanej. W odpowiedzi na skargę organ zauważa (s. 8 dokumentu), że równolegle do postępowania obecnego toczy się wiele innych postępowań, w których pojawia się ten sam problem. Konsekwencja organu, uwzględniająca stanowisko NSA w zakresie uprawnień ww. osoby fizycznej, jest zatem uzasadniona prawnie.
Prezes WUG, mając świadomość istniejącego sporu pomiędzy spółką a ww. osobą fizyczną o prawo do działki jw., wezwał strony do przedłożenia dowodu z dokumentu, potwierdzającego tytuł prawny do spornej nieruchomości, a to celem ustalenia aktualnego jej stanu prawnego. W odpowiedzi przedstawiono szereg dokumentów znanych już Prezesowi WUG z urzędu. Inwestor nie wykazał zatem zmiany okoliczności faktycznych i prawnych co do spornej działki gruntu.
Wszelkie spory związane ze stosunkiem cywilnoprawnym, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powinien rozstrzygać sąd cywilny (np. wyrok NSA oz. w Gdańsku z 12 grudnia 2002 r., II SA/Gd 262/00).
W przypadku, kiedy strona skarżąca doprowadzi do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, co do której nie wykazała prawa do dysponowania nią na cele budowlane, będzie mogła prowadzić tam inwestycję (po dopełnieniu niezbędnych formalności) lub korzystać z niej w trakcie prowadzenia robót oraz po ich zakończeniu. Może ewentualnie zmienić projekt budowlany (o ile będzie możliwa realizacja inwestycji w nowym kształcie).
Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 31 października 2025 r. wskazać należy, że "sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.u.s.a. oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd kontroluje decyzje biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia wydawania decyzji. Z kolei przedłożone orzeczenia sądowe opatrzone są datami późniejszymi. Nie mogły być więc znane organowi, kiedy wydawał kwestionowane rozstrzygnięcie.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 170 p.p.s.a., art. 365 § 1, 776, 783 § 1 k.p.c., art. 4, 32 ust. 4 pkt 2, 33 ust. 2 pkt 2, 35 ust. 4 p.b., art. 106 i 168 p.g.g., ani też innych przepisów, w tym wyżej przywołanych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI