SA/Sz 1475/03

SA/Sz 1475/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Kazimierz Maczewski
Zofia Przegalińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Sygn. powiązane
GSK 8/05 - Wyrok NSA z 2005-03-02
I GSK 8/05 - Wyrok NSA z 2005-03-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 2 par. 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska/spr/ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi "J" w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.-
Uzasadnienie
W dniu [...] w Urzędzie Celnym w [...] objęto towar w postaci odzieży używanej, szminek maskujących, spodni, nakryć głowy oraz naczynia procedurą tranzytu wg noty tranzytowej T2 nr [...] z dnia [...].Towar ten został wprowadzony na polski obszar celny w dniu [...] przez przejście graniczne w K. i powinien był zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia – Oddziału Celnego do dnia [...]. Głównym zobowiązanym, wpisanym w polu 50 noty tranzytowej, była firma "J" z siedzibą w N. Towar przewożony był środkiem transportu o nr rej. [...] i nr rej. [...] należącym do firmy "T" w C. Kierowcą pojazdu był B.U., natomiast – wskazanym w nocie tranzytowej – odbiorcą towaru była firma "H" w T.
Wobec nieprzedstawienia do procedury celnej w terminie do [...] towaru w urzędzie celnym przeznaczenia postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji towaru objętego procedurą tranzytu, a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] , skierowaną do głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu – "J" w N. , odbiorcy towaru - Firmy "H" w T. oraz kierowcy przewoźnika – B.U., określił kwotę wynikającą z długu celnego i odsetki w związku ze stwierdzeniem niezakończenia procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego.
W wyniku odwołania wniesionego przez "J ", Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ w celu wyjaśnienia, czy kierowca pojazdu – B.U. dokonywał przewozu towaru w swoim imieniu i na swoją rzecz, czy też wykonywał zlecenie przewozu na podstawie umowy z firmą "T" w C.
Po przeprowadzeniu postępowania celnego, decyzją z dnia [...] nr [...], skierowaną do głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu – "J", odbiorcy towaru – Firmy "H", kierowcy przewoźnika – B.U. oraz przewoźnika – "T", Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] w związku ze stwierdzeniem niezakończenia procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego oraz umorzył postępowanie w stosunku do kierowcy – B.U..
Z uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wynika, iż procedura tranzytu, którą objęto towar wg noty tranzytowej T2 o nr [...] z dnia [...] w Urzędzie Celnym w [...] a następnie potwierdzono w Oddziale Celnym w [...] pod numerem ewidencji [...] w dniu [...] nie została zakończona w urzędzie celnym przeznaczenia w [...], a towar usunięto spod dozoru celnego. Ze szczegółowych ustaleń organu celnego wynika, iż kierowca pojazdu B.U., będący pracownikiem przewoźnika – "T" w dniu [...], na podstawie dwóch not tranzytowych T2 o nr [...], obejmującej koce wełniane oraz T2 o nr [...], obejmującej odzież używaną, szminki maskujące, spodnie, nakrycia głowy oraz naczynia, w których odbiorcą towaru wskazana była firma "H", w dniu [...], po opuszczeniu granicy niemiecko-polskiej, udał się pojazdem z towarem do bazy przewoźnika znajdującej się w [...], i następnego dnia, tj. [...], na polecenie właściciela towaru – M.W., udał się z towarem do [...] do Oddziału Celnego w [...], gdzie M.W. odebrał od niego dokumenty dotyczące towaru, w tym dwie noty tranzytowe T2 o nr nr [...] i [...], a po załatwieniu formalności w budynku odpraw celnych, zwrócił mu tylko notę o nr [...], obejmującą koce wełniane, natomiast nie zwrócił mu noty tranzytowej o nr [...], obejmującej odzież używaną, szminki maskujące, spodnie, nakrycia głowy oraz naczynia, informując go, iż drugiej noty nie było i nie ma. W tej sytuacji kierowca poinformował odbiorcę towaru, że nie pozwoli na rozładowanie towaru. M.W. skontaktował się telefonicznie z właścicielem firmy przewozowej – J.C. i ten polecił kierowcy towar rozładować (protokół przesłuchania B.U., k-110,111).
Z dalszych ustaleń organu celnego wynika, iż przedstawiona w sprawie kopia świadectwa przekroczenia granicy TC 10 nr [...], zawierająca potwierdzenie odbioru towaru w Oddziale Celnym w [...] z datą [...], jest dokumentem sfałszowanym, gdyż z analizy dokumentacji znajdującej się w Oddziale Celnym w [...] wynika, iż pod numerem TRO [...], wpisanym na świadectwie TC 10 nr [...], opowiadającym zapisowi na nocie tranzytowej T2 o nr [...], zarejestrowany jest towar przeznaczony dla firmy "M" S.A. w T. Ponadto, organ stwierdził, iż wobec tego, że towary objęte notami tranzytowymi T2 o nr nr [...] i [...] przewożone były przez tego samego kierowcę i jednym środkiem transportu, niemożliwe jest, aby odprawa celna towaru odbyła się w dwóch dniach, tj. [...], bowiem towar objęty notą tranzytową T2 o nr [...], obejmujący koce wełniane, został prawidłowo dostarczony do Oddziału Celnego w [...] w dniu [...] i właściwie zaewidencjonowany, co zostało potwierdzone na tej nocie tranzytowej. Ponadto, treść zeznań B.U. potwierdza, że do Oddziału Celnego w [...] z obiema notami tranzytowymi udał się w dniu [...].
Powyższe ustalenia dały podstawę do uznania przez organ celny, na podstawie art. 211 § 1 Kodeksu celnego, że towar został usunięty spod dozoru celnego i, że w tej sytuacji powstał dług celny, którego dłużnikami – w myśl art. 211 § 3 pkt 1, 3 i 4 Kodeksu celnego – są: osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, osoby, które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały, a przy zachowaniu należytej staranności, mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru, jak również osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. W niniejszej sprawie dłużnikami są zatem: główny zobowiązany w procedurze tranzytu – "J", odbiorca towaru – Firma "H" oraz przewoźnik – "T". Na podstawie art. 221 Kodeksu celnego organ celny stwierdził, że dłużnicy solidarnie są zobowiązani do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Z dodatkowych ustaleń organu celnego wynika, iż w sprawie sfałszowania dokumentu wszczęte zostało postępowanie karne, które wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa, zostało w dniu [...] umorzone, zatwierdzonym przez prokuratora, postanowieniem Komisariatu III Policji o nr [...]. Niezależnie od tego postępowania, w dniu [...] wszczęte zostało postępowanie karno-skarbowe w tej sprawie, które w dniu [...] zostało zawieszone, w tej sytuacji, wg organu celnego, na mocy art. 230 § 5 Kodeksu celnego, bieg terminu przedawnienia, określonego w art. 230 § 4 Kodeksu celnego, uległ zawieszeniu.
"J", reprezentowana przez M.Z., złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, podnosząc w nim naruszenie przepisu art. 230 § 4 Kodeksu celnego oraz brak powiadomienia dłużnika o zawieszeniu postępowania karno-skarbowego. Zdaniem odwołującej się, w związku z wydaniem decyzji organu pierwszej instancji z uchybieniem terminu określonego w art. 230 § 4 Kodeksu celnego, występują przesłanki określone art. 247 § 1 pkt 6 i 7 Ordynacji podatkowej.
Odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego złożył także pełnomocnik przewoźnika – firmy "T", podnosząc w nim m.in. że w sprawie nastąpił upływ terminu, o którym mowa jest w art. 230 § 4 Kodeksu celnego, w związku z czym nie może zostać uznany za dłużnika na podstawie art. 211 § 3 Kodeksu celnego.
Dyrektor Izby Celnej decyzja z dnia [...] o nr [...], wydaną w wyniku rozpoznania odwołań stron postępowania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do treści art. 2 § 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Znajdująca zastosowanie w sprawie Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej podpisana w Interlaken 20 maja 1987 r., do której Polska przystąpiła i ją ratyfikowała 20 maja 1996 r. ( Dz. U. Nr 46 z 1998 r., poz. 290) w Załączniku nr I w art. 22 ust. 1 stanowi, że w celu zakończenia procedury tranzytu i objęcia towaru nową procedurą celną, osoby do tego zobowiązane, czyli te, które przyjmują towar i wiedzą, że podlega on wspólnej procedurze tranzytu, mają obowiązek stawienia się w urzędzie celnym wskazanym w polu 53 noty tranzytowej z towarem i dokumentami oraz dokonania czynności celnych. Stosownie natomiast do treści art. 11 ust. 1 Załącznika nr I do Konwencji, główny zobowiązany jest obowiązany przedstawić towary w niezmienionym stanie oraz notę tranzytową urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, przestrzegać przepisów o wspólnej procedurze tranzytowej, uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą. Ponadto, organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu decyzji, iż Konwencja nie przewiduje przypadków, w których odpowiedzialność głównego zobowiązanego byłaby wyłączona, bowiem instytucja głównego zobowiązanego powstała właśnie po to, aby w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w procedurze zawieszającej, jaką jest procedura tranzytu, jasno i precyzyjnie określona została pozycja osoby, która zawsze, niezależnie od innych podmiotów, ponosić będzie odpowiedzialność przed organami celnymi za niewykonanie obowiązków wynikających z procedury tranzytu. Na mocy natomiast art. 11 ust. 2 Załącznika nr I do Konwencji, niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego, określonych w ustępie 1 tego artykułu, przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także obowiązany przedstawić je w niezmienionym stanie urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów. Zgodnie z treścią przepisu art. 34 ust. 1 Załącznika nr I do Konwencji, jeżeli stwierdzono, że w toku procedury tranzytu w określonym kraju popełnione zostały naruszenia przepisów, wówczas bez uszczerbku dla postępowania karnego, pobrane zostaną przez ten kraj, zgodnie z jego przepisami prawnymi i administracyjnymi, należne wskutek tego cła i inne opłaty. Przepis zaś art. 35 § 3 Kodeksu celnego stanowi, że towary wprowadzone na polski obszar celny, pozostają pod dozorem tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych – aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź, gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo też zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186 Kodeksu celnego.
Usunięcie towaru spod dozoru celnego (art. 3 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego) polega na
uniemożliwieniu organowi celnemu dokonywania konkretnych czynności podejmowanych w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do towaru podlegającego dozorowi.
W przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego na mocy art. 211 § 1 Kodeksu celnego.
Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 211 § 2 Kodeksu celnego, dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego.
W przedmiotowej sprawie chwilą usunięcia spod dozoru jest dzień następny po dniu, w którym towar należało dostarczyć do urzędu celnego przeznaczenia, tj. [...].
Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa art. 211 § 3 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią pkt 4 tego przepisu, dłużnikami są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. Osobą odpowiedzialną za wykonanie obowiązków wynikających ze wspólnej procedury tranzytowej jest zgodnie z art. 11 Załącznika nr I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej główny zobowiązany, przewoźnik i odbiorca towaru.
Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego posługuje się pojęciem "osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z procedury celnej, którą towar został objęty", co oznacza, iż obowiązki celne związane ze stosowaniem określonej procedury celnej mogą spoczywać na więcej niż jednym podmiocie. Tak jest w wypadku procedury tranzytu, dla której przepisy prawa celnego określają obowiązki głównego zobowiązanego, przewoźnika i odbiorcy towaru, jak również wprowadzają odpowiedzialność tych podmiotów za prawidłową realizację procedury tranzytu. Zobowiązanie to ma charakter zobowiązania solidarnego z mocy ustawy, co wyraźnie wynika z postanowień art. 221 Kodeksu celnego. A zatem, także przewoźnik, który nie wykonał obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu, solidarnie z głównym zobowiązanym i odbiorcą towaru zobowiązany jest do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Odpowiedzialność osób, o których mowa jest w art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego wynika z samego faktu korzystania z procedury celnej.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania, "T" , przewożąc towar przez granicę państwową zobowiązany był do wykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, którą towar był objęty, tj. przedstawienia towaru w Oddziale Celnym w [...] w terminie do dnia [...]. Materiał dowodowy zebrany w sprawie bezsprzecznie wskazuje, iż w sprawie nie wykonano obowiązków wynikających z procedury tranzytu - nie przedstawiono towaru wraz z dokumentami w urzędzie celnym celem zakończenia procedury w terminie wskazanym w nocie tranzytowej.
Ponadto, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie zastosowanie znajduje także Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzona w Genewie dnia 19 maja 1956r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz.238 z późn. zm.), co potwierdza nadesłana przez Urząd Celny w Stralsundzie (Niemcy) pismem nr Z 3530 B-L 1.3/VAS002600/1999 z dnia 13 września 2000 r. kserokopia umowy CMR z dnia 15 czerwca 1999 r., pozwalająca na zastosowanie regulacji prawnych zawartych w art.1 Konwencji, zgodnie z którymi, przepisy Konwencji stosuje się do wszelkiej umowy o zarobkowy przewóz drogowy towarów pojazdami, niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron, jeżeli miejsce przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsca przewidziane dla jej dostawy, stosownie do ich oznaczenia w umowie, znajdują się w dwóch różnych krajach, z których przynajmniej jeden jest krajem umawiającym się. Stosownie zaś do dyspozycji art. 3 tej umowy międzynarodowej, przy stosowaniu Konwencji przewoźnik odpowiada, jak za swoje własne czynności i zaniedbania, za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług odwołuje się w celu wykonania przewozu, kiedy ci pracownicy lub te osoby działają w wykonaniu swych funkcji. Powyższa regulacja – w ocenie organu odwoławczego – w oczywisty sposób skutkuje brakiem prawnych możliwości uwolnienia się przewoźnika w sprawie – "T" od odpowiedzialności za następstwa działań i zaniedbań swojego pracownika – B.U.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocników obu odwołujących się stron , dotyczącego wydania decyzji z naruszeniem art. 230 § 4 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż zgodnie z dyspozycją tego przepisu, powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, a w niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu 19 czerwca 1999 r., ,jednakże, stosownie do treści przepisu art. 230 § 5 Kodeksu celnego, bieg terminu, o którym mowa jest w § 4, ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a także zawieszenia postępowania w sprawie celnej. W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się kopia postanowienia nr [...] z dnia [...] o wszczęciu dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, polegające na usunięciu spod dozoru celnego towaru objętego wspólną procedurą tranzytu za notą T2 o nr [...] i jego niedostarczeniu do urzędu celnego przeznaczenia. Postanowieniem nr [...],[...] z dnia [...], zatwierdzonym przez prokuratora w dniu [...], zawieszono prowadzone dochodzenie. Podjęcie zatem czynności w postępowaniu karnym skarbowym skutkuje w sprawie zastosowaniem wskazanego przepisu art. 230 § 5 Kodeksu celnego, tj. zawieszeniem biegu terminu, o którym mowa jest w art. 230 § 4 Kodeksu celnego, w dniu wszczęcia dochodzenia, tj. 5 grudnia 2001 r., tak więc, powiadomienie dłużników nie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 230 § 4 Kodeksu celnego i – wbrew zarzutom skargi – w sprawie nie uchybiono obowiązkom wynikającym z art. 201 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej, gdyż postanowieniem z dnia 3 czerwca 2002 r. zawieszono dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe, zaś postępowanie celne, do którego odnoszą się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie było zawieszane przez organ celny pierwszej instancji.
Dodatkowo, organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja określająca kwotę wynikającą z długu celnego ma charakter deklaratoryjny, gdyż stwierdza fakt powstania długu celnego z chwilą wystąpienia okoliczności określonych prawem, co potwierdza wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt III RN 138/00 z dnia 8 marca 2001 r., w którym uznano, że w razie powstania długu celnego w przywozie, w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym (art. 211 § 1 w związku z art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego), osoba, która zobowiązana jest do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury zawieszającej – procedury składu celnego (przesłanka obiektywna), staje się z mocy prawa dłużnikiem i za powstały dług ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.
Pogląd wyrażony w wyżej powołanym wyroku odnosi się także do obowiązków wynikających z procedury tranzytu, gdyż procedura tranzytu, podobnie jak procedura składu celnego jest procedurą zawieszającą.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] o nr [...] wniosła firma "J" w N.
W skardze podniesione zostały zarzuty:
1/ błędnego zastosowania w sprawie przepisu art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego wobec ustalenia solidarnej odpowiedzialności za dług celny głównego zobowiązanego, pomimo iż spełnił on obowiązki wynikające z art. 11 ust. 1 i art. 23 Załącznika nr I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, tj. dostarczył towar objęty notą tranzytową do urzędu celnego przeznaczenia w Toruniu,
2/ naruszenia art. 230 § 4 Kodeksu celnego wobec zarejestrowania długu celnego po 3-letnim terminie przedawnienia, liczonym od dnia powstania długu celnego,
3/ naruszenia art. 201 § 2 Ordynacji podatkowej wynikający z niepowiadomienia dłużnika o zawieszeniu postępowania celnego w związku z prowadzonym postępowaniem karnym i karno-skarbowym w sprawie,
4/ naruszenia art. 247 § 1 pkt 6 i 7 Ordynacji podatkowej ze względu na niewykonalność decyzji w dniu jej wydania, przy czym niewykonalność ma charakter trwały i powoduje to nieważność decyzji z mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa.
Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący – firma "J" w N., jako główny zobowiązany, uznaje, iż dopełniła wymogów wynikających z art. 11 ust. 1 i art. 22 ust. 1 Załącznika nr I do Konwencji, tj. dostarczyła towar do urzędu celnego przeznaczenia – Oddziału Celnego w [...] oraz przedstawiła kopię świadectwa przekroczenia granicy, potwierdzoną przez funkcjonariusza celnego tego urzędu datownikiem z naniesioną datą [...], a także samochodowy list przewozowy CMR potwierdzony datownikiem Oddziału Celnego w [...] w dniu [...], bowiem autentyczność tych dokumentów nie budzi wątpliwości.
Z treści skargi wynika, iż zarzutu naruszenia art. 230 § 4 Kodeksu celnego skarżąca upatruje w tym, iż od daty powstania długu celnego, tj. od dnia [...] do dnia wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego, tj. do dnia [...], upłynęły 3 lata, a zawieszenie biegu tego terminu w sprawie nie nastąpiło, gdyż organ celny nie powiadomił dłużnika, poprzez doręczenie mu postanowienia o zawieszeniu postępowania, o zawieszeniu postępowania celnego, do czego zobowiązany był na podstawie art. 201 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Zdaniem skarżącej, powyższe uchybienie stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w trybie art. 247 § 1 pkt 6 i 7 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Sąd administracyjny, zgodnie treścią art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie, stwierdził że organy celne przeprowadzając analizę i kwalifikację zastosowanej przez skarżącą, jako głównego zobowiązanego w sprawie, procedury tranzytowej, prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe oraz wyprowadziły – z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy – logiczne wnioski.
Podpisana w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, którą Polska ratyfikowała 20 maja 1996 r.( Dz. U. Nr 46 z 1998 r., poz. 290), na mocy art. 2 § 2 Kodeksu celnego, stanowiącego że, cyt." Wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej", znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Przepisy zaś Kodeksu celnego mają zastosowanie w tej sprawie tylko w takim zakresie, w jakim umowa międzynarodowa nie stanowi o obowiązkach i uprawnieniach wynikających z wprowadzenia towaru na polski obszar celny.
Z prawidłowo poczynionych ustaleń organów celnych wynika, że zgodnie z notą tranzytową T2 o nr [...] z dnia [...], w której jako głównego zobowiązanego wskazano "J" w N. , jako odbiorcę towaru Firmę "H" w T. oraz jako przewoźnika "T" w C. i kierowcę przewoźnika B.U., procedurą tranzytu, rozpoczętą w Urzędzie Celnym w[...], objęto towar w postaci odzieży używanej, szminek maskujących, spodni, nakryć głowy oraz naczyń. Towar ten został zarejestrowany w Oddziale Celnymw [...] i powinien był zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia, tj. do Oddziału Celnego w [...] do dnia [...]. Z dokumentacji Oddziału Celnego jednoznacznie wynika, że taki towar wraz z notą tranzytową o nr [...] z dnia [...] nie został przedstawiony i zarejestrowany w tym Oddziale. Potwierdzeniem tego, oprócz dokumentacji wskazanego Urzędu oraz braku kopii noty tranzytowej w Oddziale Celnym w [...], są wiarygodne zeznania kierowcy transportu B.U., który szczegółowo przedstawił przebieg dostarczenia towaru do Oddziału Celnego w[...] oraz opisał obrót dokumentami, w tym notą tranzytową T2 o nr [...] z dnia [...]. Dowód natomiast w postaci świadectwa przekroczenia granicy TC. zaopatrzony w pieczęć z datownikiem "[...]" Oddziału Celnego w [...] nie jest wystarczającym przeciwdowodem, mającym potwierdzić dostarczenie towaru i noty tranzytowej oraz objęcie odpowiednią procedurą tego towaru w Oddziale Celnym w[...]. Słusznie organy celne wyprowadziły w tej sprawie wniosek, że ten dokument nie posiada cech wiarygodności. Fakt natomiast umorzenia sprawy karnej wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa sfałszowania dokumentu nie stanowi o wadliwości tak wyprowadzonego wniosku przez organy celne. Skoro zatem towary i nota tranzytowa T2 nie zostały przedstawione urzędowi przeznaczenia, to – stosownie do treści art. 23 Załącznika nr I do Konwencji – wspólna procedura tranzytowa nie zakończyła się.
Uznając za prawidłowo ustalony i przyjęty w sprawie przez organy celne stan faktyczny stwierdzić należy również, że organy te właściwie zastosowały obowiązujące przepisy prawa do tak ustalonego stanu faktycznego. Skoro bowiem główny zobowiązany, wskazany w nocie tranzytowej, tj. "J" w N. – wbrew obowiązkom wynikającym z art. 11 ust. 1 pkt a oraz art. 22 ust. 1 Załącznika nr I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej – nie przedstawił urzędowi przeznaczenia, tj. Oddziałowi Celnemu towarów objętych notą tranzytową T2 w terminie do [...] (jak też po tym terminie), ani też nie przedstawił noty tranzytowej T2, to organy te słusznie uznały, że główny zobowiązany, obok przewoźnika i odbiorcy towaru, obowiązany jest, na mocy art. 11 ust. 1 pkt c i art. 34 ust. 1 Załącznika nr I do Konwencji, uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości, mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą.
Za zgodne z treścią art. 2 § 2 Kodeksu celnego uznać także należy zastosowanie w sprawie przez organy celne przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do instytucji długu celnego i solidarności dłużników (art. art. 208-225), bowiem przepisy Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, nie regulują tych zagadnień, poza ogólnym unormowaniem zawartym w art. 11 ust. 2 Załącznika nr I do Konwencji, wprowadzającym odpowiedzialność przewoźnika i odbiorcy towaru, obok odpowiedzialności głównego zobowiązanego.
Wbrew wywodom skargi w przedmiotowej sprawie nie doszło do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego (powstałego w dniu [...] i wydania decyzji przez organ celny I instancji po upływie 3-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 230 § 4 Kodeksu celnego, bowiem – po pierwsze, kwota długu celnego została zarejestrowana już w dacie doręczenia stronie pierwszej decyzji wydanej w sprawie przez organ I instancji, tj. przez Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] o nr [...], a więc przed upływem 3-letniego terminu, a po drugie – gdyby nawet uznać, że nie doszło do zarejestrowania długu celnego w dacie doręczenia decyzji wyżej wskazanej, to w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 230 § 5 pkt 1 Kodeksu celnego, bowiem zostało wszczęte w tej sprawie, zarówno postępowanie karne (następnie umorzone), jak również postępowanie karno-skarbowe, które do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało podjęte. Tak więc, z dniem wszczęcia tego postępowania, tj. z dniem 5 grudnia 2001 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Nieuzasadniony jest także zarzut skargi niedoręczenia stronie postanowienia o zawieszeniu postępowania celnego, bowiem ani organ celny I instancji, ani też organ celny II instancji postępowania celnego w sprawie nie zawieszały, a obowiązek taki nie wynikał z przepisów prawa w związku z prowadzonym postępowaniem karno-skarbowym.
Reasumując, zarzucane naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w sprawie nie występuje, wobec czego skarga, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 /.