SA/Sz 1477/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-03-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychzaległość podatkowaodsetki za zwłokęOrdynacja podatkowadecyzja podatkowakontrola skarbowapostępowanie sądowe

WSA w Szczecinie uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą odsetek od zaległości podatkowych, uznając, że nie może ona istnieć bez prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie samej zaległości.

Sprawa dotyczyła odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie odsetek, stwierdzając, że rozstrzygnięcie o odsetkach nie może być oderwane od rozstrzygnięcia o samej zaległości podatkowej. Sąd podkreślił, że odsetki są należnością uboczną, a ich naliczanie jest ściśle związane z istnieniem zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi "W." Spółki z o. o. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ostateczną i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie wyroku wskazuje, że odsetki za zwłokę są należnością uboczną, ściśle związaną z istnieniem zaległości podatkowej. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie o wysokości odsetek nie może być oderwane od rozstrzygnięcia o samej zaległości podatkowej. W sytuacji, gdy decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej została uchylona przez sąd administracyjny, decyzja dotycząca odsetek od tej zaległości również traci byt prawny. Sąd powołał się na art. 145 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego w zakresie dotyczącym odsetek, jeśli decyzja określająca zaległość podatkową została uchylona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja dotycząca odsetek nie może być oderwana od decyzji określającej zaległość podatkową i traci byt prawny, gdy ta druga zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Odsetki za zwłokę są należnością uboczną, ściśle związaną z istnieniem zaległości podatkowej. Rozstrzygnięcie o odsetkach nie ma racji bytu, gdy rozstrzygnięcie o zaległości podatkowej zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego w zakresie dotyczącym odsetek, jeśli decyzja określająca zaległość podatkową została uchylona.

Pomocnicze

Ord. pod. art. 21 § 3 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa obowiązek organu podatkowego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej lub stwierdzającej nadpłatę, a także sposób naliczania odsetek w przypadku określenia zaległości przez organ.

Ord. pod. art. 53 § 1, 3 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definiuje zaległość podatkową i zasady naliczania odsetek za zwłokę.

u.p.d.o.p. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Reguluje terminy składania zeznań i wpłaty podatku dochodowego od osób prawnych.

u.k.s. art. 24 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej

Uprawnia organ kontroli skarbowej do wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Reguluje przechodzenie spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o odsetkach od zaległości podatkowej nie może istnieć samodzielnie, jeśli decyzja określająca zaległość została uchylona.

Godne uwagi sformułowania

odsetki są należnością uboczną, ściśle związaną z istnieniem zaległości podatkowej rozstrzygnięcie określające wysokość odsetek za zwłokę od istnienia rozstrzygnięcia w sprawie określenia zaległości podatkowej oznacza, że pierwsze z tych rozstrzygnięć nie ma racji bytu w sytuacji, gdy drugie z nich [...] wyeliminowana została z obrotu prawnego

Skład orzekający

Marian Jaździński

przewodniczący-sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

członek

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja związku między decyzją o zaległości podatkowej a decyzją o odsetkach od tej zaległości."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja określająca zaległość podatkową została uchylona przez sąd administracyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę rozliczania odsetek i może być interesujące dla prawników i doradców podatkowych.

Odsetki podatkowe bez zaległości? Sąd wyjaśnia, kiedy decyzja traci moc.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 1477/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-03-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Marian Jaździński /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
FSK 1460/04 - Wyrok NSA z 2005-05-19
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 21 par. 3 i 4, art. 53 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2004r. sprawy ze skargi "W." Spółki z o. o. w S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zaległości podatkowych I. u c h y l a zaskarżoną decyzję ostateczną i stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu, II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl postanowień art. 27 ust. 1 ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r., Nr 106, poz. 482 ze zm.), podatnicy obowiązani są składać urzędom skarbowym zeznania, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym, wstępnie do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym też terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Zeznanie o ostatecznej wysokości dochodu podatnicy obowiązani są natomiast złożyć w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, nie później jednak niż przed upływem dziewięciu miesięcy od zakończenia roku podatkowego. Podatek wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi podatek w innej wysokości.
Z art. 21 § 3 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy, na skutek wszczętego postępowania podatkowego, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna od wykazanej w deklaracji, nakłada na organ podatkowy powinność wydania decyzji, w której określa on wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę.
Zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Nie zapłacenie podatku w terminie powoduje, że naliczane są odsetki (art. 53 § 1 Ord. pod.), które zasadniczo obowiązany jest naliczyć sam podatnik (art. 53 § 3 tejże Ordynacji). Jeżeli jednak doszło do określenia zaległości podatkowej przez organ podatkowy w warunkach, o jakich jest mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, to odsetki za zwłokę nalicza organ podatkowy określając je na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (art. 53 § 4 Ord. pod.).
Jest okolicznością w istocie nie kwestionowaną, że będąc do tego uprawnionym na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 100, poz. 442 ze zm.) organ kontroli skarbowej wydał w dniu [...] r. decyzję określającą skarżącej Spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. Określenie zatem przez tenże organ, zaakceptowane następnie przez organ odwoławczy, kwoty odsetek za zwłokę w zapłacie zaległego podatku nie może być uznane za niezgodne z prawem, a w szczególności z przepisami Ordynacji podatkowej.
Jakkolwiek więc w rozpatrywanej sprawie okolicznością nie kwestionowaną jest to, że w dniu [...] r. organ kontroli skarbowej wydał decyzję określającą skarżącej Spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r., co zasadnym czyniło określenie przez tenże organ wysokości odsetek za zwłokę od tej zaległości, to podkreślenia jednak wymaga, że odsetki są należnością uboczną, ściśle związaną z istnieniem zaległości podatkowej, obowiązek zapłaty której to należności powstaje z chwilą powstania zaległości, zaś jego rozmiar zależny jest m. in. od rozmiarów samej zaległości. Zależność rozstrzygnięcia określającego wysokość odsetek za zwłokę od istnienia rozstrzygnięcia w sprawie określenia zaległości podatkowej oznacza, że pierwsze z tych rozstrzygnięć nie ma racji bytu w sytuacji, gdy drugie z nich, tj. decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej, z jakiegokolwiek powodu wyeliminowana została z obrotu prawnego, czy to w trybie administracyjnym, czy też w następstwie kontroli sądu administracyjnego.
Aczkolwiek regulacja art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej nie wyklucza wprost możliwości rozstrzygnięcia przez organ podatkowy, o jakim w przepisie tym mowa, o wysokości odsetek w decyzji odrębnej od decyzji określającej zaległość podatkową, to jednakże za uzasadnioną uznać należy tezę, iż uzależnienie naliczania przez ten organ wysokości odsetek za zwłokę od uprzedniego wydania przezeń decyzji określającej zaległość podatkową (art. 21 § 3 i 4) oznacza, że intencją ustawodawcy jest, aby naliczenie w tym przypadku odsetek nastąpiło równocześnie z wydaniem tej decyzji i stanowiło element jej rozstrzygnięcia będący prostą konsekwencją określenia zaległości podatkowej, brak jest bowiem racjonalnych przesłanek do uznania za trafną praktyki wydawania, niejednokrotnie w tejże samej dacie, dwóch odrębnych decyzji: jednej określającej wysokość zaległości podatkowej i drugiej określającej wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania pierwszej z nich.
Biorąc w tych warunkach pod uwagę, że odrębnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31.03.2004 r., sygn. akt SA/Sz. 1476/02, uchylona została ostateczna decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą skarżącej Spółce wysokość zaległości podatkowej za 1998 r., za konieczne uznać również należało wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji tego organu odwoławczego w zakresie dotyczącym odsetek od tej zaległości (art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI