SA/Sz 1456/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając naruszenie zasad postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.
Skarżąca B. M. wniosła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, jednak organy administracji dwukrotnie odmówiły jej przyznania lub stwierdziły uchybienie terminu do odwołania. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA, sprawa wróciła do organów, które ponownie wydały niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcia. WSA uznał, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie informując należycie strony o konsekwencjach jej pism i nie traktując ich zgodnie z intencją skarżącej, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sprawa dotyczyła wniosku B. M. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Po odmowie przyznania świadczenia przez Prezydenta Miasta, skarżąca odwołała się, a następnie wniosła skargę do NSA, który uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji, wskazując na naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji wydały kolejne niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcia. Wojewoda postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że nie jest osobą wykształconą i korzystała z pomocy pracowników urzędów, nie rozumiejąc konsekwencji składanych pism. WSA, powołując się na art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że wiążąca moc oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu NSA została naruszona. Sąd uznał, że organy obu instancji nie poinformowały należycie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, a pisma skarżącej były traktowane w sposób niekorzystny, co naruszyło zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę informacji. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy obu instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie informując należycie strony i traktując jej pisma w sposób niekorzystny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny kierować się zasadami pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą informacji, co oznacza konieczność wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. W tej sprawie pisma skarżącej były traktowane w sposób niekorzystny, a oświadczenia sporządzane przez pracowników urzędów, co sugeruje brak należytego poinformowania strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do nieorzekania o wykonaniu zaskarżonego postanowienia, gdy nie rozstrzyga ono o prawach czy obowiązkach podlegających wykonaniu.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informacji.
k.p.a. art. 129 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy obu instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie informując należycie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych. Pisma skarżącej były traktowane w sposób niekorzystny, a oświadczenia sporządzane przez pracowników urzędów, co sugeruje brak należytego poinformowania strony. O charakterze pisma decyduje jego treść, a nie nagłówek, a w razie wątpliwości organ powinien wezwać stronę do doprecyzowania żądania.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu odwoławczego, że strona była należycie poinformowana i świadomie złożyła oświadczenia wywołujące niekorzystne skutki prawne.
Godne uwagi sformułowania
O tym, że pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem nie decyduje jego nagłówek, lecz treść. W razie wątpliwości, co do treści pisma organ powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania. Ocena prawna i w konsekwencji wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Skład orzekający
Elżbieta Makowska
przewodniczący
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
członek
Maria Mysiak
sprawozdawca
Mirosława Włodarczak-Siuda
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady informacji i pogłębiania zaufania, oraz znaczenie treści pisma nad jego nagłówkiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona korzystała z pomocy pracowników urzędów przy formułowaniu pism i nie rozumiała ich konsekwencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe informowanie obywateli przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do niekorzystnych dla nich rozstrzygnięć, nawet jeśli intencje były dobre.
“Czy pracownik urzędu może zaszkodzić obywatelowi, pisząc za niego pisma?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 1456/03 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-09-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-07-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Elżbieta Makowska /przewodniczący/ Katarzyna Grzegorczyk-Meder Maria Mysiak /sprawozdawca/ Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 633 Zatrudnienie i sprawy bezrobocia Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak /spr/ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st. sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. nie orzeka o wykonaniu zaskarżonego postanowienia, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącej B. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie B. M. podaniem z dnia [...] r. zwróciła się do Urzędu Pracy o zaliczenie Jej, na podstawie zeznań świadków, stażu emerytalnego w okresie [...] r. do [...] r. w [...] w [...], ul. [...] i przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Rozpatrując powyższy wniosek Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., doręczoną w dniu [...] r., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. B. M. w dniu [...] r. wniosła do Urzędu Pracy podanie, w którym zwróciła się z prośbą o dołączenie dokumentów zeznań świadków, potwierdzonych przez ZUS, życiorysu i kwestionariusza osobowego. Prosiła również o pozytywne rozpatrzenie Jej podania. W odpowiedzi na powyższy wniosek Urząd Pracy powiadomił B. M., że prośba Jej została spełniona, tj. dokumenty zostały dołączone do akt sprawy, pozostaje to jednak bez wpływu na przysługujący Jej zasiłek przyznany decyzją z dnia [...]r. Kolejnym podaniem z dnia [...] r., skierowanym do Kierownika Urzędu Pracy, B. M. poinformowała, że w Urzędzie Pracy zrejestrowała się w dniu [...] r. z zamiarem uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Powyższe podanie Prezydent Miasta potraktował jako wniosek w sprawie zasiłku przedemerytalnego i decyzją z dnia [...] r. odmówił B. M. przyznania prawa do takiego zasiłku od dnia [...]r. Od tej decyzji odwołała się B. M. podnosząc, że w urzędzie pracy zarejestrowała się celem uzyskania zasiłku przedemerytalnego w dniu [...] r. i z tą datą powinien być rozpoznany jej wniosek. Zakwestionowała zasadność nie zaliczenia okresu zatrudnienia od [...] r. do [...] r. z powodu nie opłacania przez pracodawcę składek na ubezpieczenie. Wskazała ponadto, że w dniu [...] r. wpłynęło jej odwołanie od decyzji, a nie wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., Nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję ostateczną wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. M. zakwestionowała dokonaną przez organ odwoławczy ocenę dowodów na okoliczność posiadanego przez nią okresu zatrudnienia potrzebnego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca wniosła "o wydanie sprawiedliwego wyroku" oraz o "powołanie świadków potrzebnych do rozwikłania sprawy." Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, uwzględnił wniesioną skargę i wyrokiem z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt SA/Sz 1515/02, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że bezpodstawne było stanowisko organu odwoławczego co do charakteru prawnego pism strony z dnia [....] oraz [...] r. Sąd podkreślił, że o tym czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem nie decyduje jego nagłówek, lecz treść. W razie wątpliwości, co do treści pisma organ powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta wezwał B. M. do zgłoszenia się w Urzędzie Pracy celem złożenia dodatkowego oświadczenia. W dniu [...] r. B. M. złożyła oświadczenie, że pismo z dnia [...] r. należy potraktować jako odwołanie od decyzji o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Natomiast w dniu [...] r. złożyła oświadczenie - prośbę o potraktowanie Jej pisma z dnia [...] r. jako podanie o zasiłek przedemerytalny. W takim stanie sprawy Prezydent Miasta przesłał akta Wojewodzie, który postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], stwierdził uchybienie przez B. M. terminu do wniesienia odwołania, przewidzianego w art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. B. M. ponownie wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, wnosząc o prawną interpretację postanowienia Wojewody z dnia [...] r. i pomoc w prawnym rozwiązaniu Jej zagmatwanego problemu. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśnia, że nie jest osobą wykształconą i przy formułowaniu pism korzystała z pomocy etatowych pracowników w urzędach i instytucjach państwowych. Pisała pod Ich dyktando, rzetelnie wykonując polecenia pracowników i nie wiedział, że coś jest nie tak. Ponieważ kazano używać Jej w piśmie słów i zwrotów, których nie rozumiała, a co gorsza nie miały żadnej wartości w postępowaniu administracyjnym w I czy II instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ponadto dodał, że zarzuty skargi są chybione, ponieważ postępowanie organu I instancji zgodne było z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 13lutego 2003 r., sygn. akt SA/Sz 1515/02. Natomiast z treści oświadczenia z dnia [...] r. bezspornie wynika, że skarżąca złożyła je świadomie powołując się na powyższy wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy zwrócić uwagę, że sprawa B. M. była już poddana kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2002 r. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Równocześnie należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawa i w konsekwencji wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sformułowana w tym artykule zasada, w myśl której ocena prawna i w konsekwencji wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże ten Sąd oraz organ, oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą związani ocena prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostaną one uchylone w prawem określonym trybie i oczywiści o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2003 r. wskazał, że przy załatwianiu spraw organy administracji publicznej winny kierować się zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę informacji. Zasady te nakładają na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a w trakcie postępowania należycie i wyczerpującą informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że organ I instancji należycie i wyczerpująco poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie Jej praw i obowiązków, skoro w wyniku złożonych przez Nią oświadczeń podania z dnia [...] i [...] r. zostały potraktowane w sposób niekorzystny dla Niej. Bowiem podanie z dnia [...]r., które złożone zostało w terminie do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] r., potraktowane zostało jako wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Natomiast podanie z dnia [...] r. potraktowane zostało jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r., chociaż przecież mogło być wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, tym bardziej, że organy obu instancji raz już uznały je za taki wniosek. W rezultacie skarżąca otrzymała decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. odmawiającą Je przyznania zasiłku przedemerytalnego oraz zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że strona należycie poinformowana, świadomie złożyła oświadczenia wywołujące niekorzystne dla niej skutki prawne. Z akt sprawy wynika raczej, że faktycznie składała takie oświadczenia, jakie doradzali Jej pracownicy Urzędu Pracy, ponieważ oświadczenie z dnia [...] r. sporządzone zostało przez pracownika Urzędu, a tylko podpisane przez B. M. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że organu obu instancji rozpatrując sprawę B. M., po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2003 r., ponownie naruszyły wskazane wyżej ogólne zasady postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę jako uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie. Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach podlegających wykonaniu, Sąd stosownie do przepisu art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzeka o wstrzymaniu wykonania postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ww. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI