SA/Sz 1455/02

SA/Sz 1455/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimierz Maczewski
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zofia Przegalińska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
FSK 1822/04 - Wyrok NSA z 2005-07-14
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
art. 15, art. 16 ust. 1 pkt 38 i 63c
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
659 par. 1, art. 693 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 53 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Sędziowie NSA Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. spraw ze skarg "G." - Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2000 z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zaległości podatkowych o d d a l a skargi
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 i ust. 3a art. 31 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 ze zm./ w związku z art. 21 § 3, art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926/, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 38 lit. "a" ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482/ określił "G." Spółce z o. o. w S. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. w kwocie [...] zł oraz zaległość z tego tytułu w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że w czasie przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że podatniczka zaniżyła dochód za 2000 r. poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków w łącznej kwocie [...] zł, z tytułu dokonywanych jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od zakupionych środków trwałych. Z dniem [...] r. Spółka na podstawie umowy cesji praw i obowiązków z dnia [...] r. przejęła wszelkie prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu stając się najemcą lokalu położonego w S. przy ul. [...] o pow. [...] m2 oraz [...] m2 piwnic. Najmowany lokal oraz piwnice spółka w 2000 r. podnajmowała w całości innym podmiotom.
Z umów najmu nie wynika, by czynsz najmu obejmował również użytkowania sprzętu komputerowego, drukarek itp. Zakupione środki trwałe nie mogły służyć zdaniem tego organu pracownikom Spółki, gdyż w 2000 r. Spółka nie zatrudniała na etacie żadnego pracownika. Środki trwałe przyjęte zostały do używania przez osoby fizyczne nie będące pracownikami spółki. Wydatki poniesione na zakup sprzętu komputerowego i biurek oraz fotela nie służyły więc zdaniem tego organu celom działalności podatnika, a zostały poniesione na potrzeby innego podmiotu prowadzącego własną działalność gospodarczą. Nie mogą więc zostać zakwalifikowane do kosztów uzyskania przychodów.
Decyzją z tej samej daty nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 31 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. z 1999r. Nr 54, poz. 572 ze zm./, art. 51 § 1, art. 53 § 1, At. 53 § 4, art. 58 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, § 10 ust. 1 pkt 1 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 40, poz. 463/ określił Spółce "G." Spółce z o. o. w S. odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł wyliczone na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.
W odwołaniu od tych decyzji Spółka wnosząc o ich uchylenie zarzuciła, że Inspektor Kontroli Skarbowej bezzasadnie dokonał określenia zobowiązania podatkowego stanowiącego zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok w wysokości [...] zł, a kontrola została przeprowadzona w sposób tendencyjny, jednostronny oraz wybiórczy poprzez pomijanie istotnych dla sprawy okoliczności, wyłącznie w celu obciążenia kontrolowanej spółki niesłusznymi zobowiązaniami podatkowymi. Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem Inspektora o braku związku przyczynowo-skutkowego wydatków poniesionych na zakup kwestionowanych środków trwałych z osiągniętym przychodem, albowiem zakup mebli biurowych, krzeseł i zestawów komputerowych nigdy bezpośrednio nie przynosi przychodów, jednakże bez nich osiąganie przychodów byłoby niemożliwe. Ponadto zdaniem Spółki bezpodstawne jest twierdzenie, że przyjęcie do użytkowania środków trwałych przez J. S. i A. M. świadczy o tym, że wydatki te zostały poniesione na rzecz innego podmiotu, bowiem w świetle prawa cywilnego dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa osobom trzecim do dokonania określonych czynności w imieniu mocodawcy, w tym przypadku Spółki z o. o. "G.".
Izba Skarbowa decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 7 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 38 lit. "a" ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że spółka [...] r. zakupiła:
- biurko [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez J. S.,
- biurko [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez A. M.,
- biurko [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez J. S.,
- biurko [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez A. M.,
- biurko pod komputer [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez "księgowość",
- fotel [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęty do używania przez A. S.,
- komoda [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez J. S.,
- krzesło [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęte do używania przez J. S.,
- regał [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęty do używania przez "księgowość",
- zestaw komputerowy z drukarką [...] i [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęty do używania przez "księgowość",
- zestaw komputerowy [...] wraz z drukarką [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęty do używania przez J. S.,
- zestaw komputerowy [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęty do używania przez A. M.,
- zestaw komputerowy [...], o wartości początkowej [...] zł, przyjęty do używania przez A. S.
Środki te znajdowały się w S. przy ul. [...]. Z pomieszczeń znajdujących się w tym budynku Spółka nie korzystała podnajmując cały obiekt innym podmiotom, a swoje usługi świadczyła w pomieszczeniach firm, na rzecz których wykonywała usługi. Z umów najmu nie wynika, by czynsz obejmował również użytkowanie sprzętu komputerowego, drukarek. Spółka nie zatrudniała na etacie żadnego pracownika. W umowach z J. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "P." oraz z A. M. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "A." brak jest zapisów, by świadczenie usług odbywało się na sprzęcie należącym do Spółki. Spółka w 2000 r. osiągnęła przychody z najmu pomieszczeń biurowych, uzyskała w lipcu i w październiku 2000 r. przychody z tytułu usług consultingowych za sporządzenie biznes planu. Pierwsza z tych usług została przy tym wykonana przez podwykonawcę.
Organ ten podzielił stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej, że podatniczka nie wykazała, by zakwestionowane wydatki pozostawały w bezpośrednim związku z uzyskanym przychodem lub przychodami jakiego mogłaby się spodziewać. Wydatki te zdaniem tego organu zostały poniesione na potrzeby innych podatników, w tym osób fizycznych prowadzących własną działalność gospodarczą.
Decyzją z tej samej daty Nr [...], Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, At. 53 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 40 poz. 463/ utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą Spółce wysokość odsetek za zwłokę w związku z określeniem zaległości podatkowej, nie stwierdzając w tej mierze naruszenia przepisów przez organ I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzuciła, iż ustalenia organów podatkowych dotyczące braku związku przyczynowo - skutkowego wydatków poniesionych na zakup kwestionowanych środków trwałych z osiągniętym przychodem w roku 2000 są nieuzasadnione, bowiem przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie ograniczają związku pomiędzy kosztami, a przychodem tylko do związku bezpośredniego. Użyty natomiast w ustawie zwrot "wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów jest na tyle ogólny, że pozwala uznać za podatkowy także koszt, który pozostaje z przychodem zarówno w związku bezpośrednim jak i pośrednim. Ponadto zdaniem skarżącej ścisłe związanie kosztów z konkretnym przychodem prowadzi do absurdu, szczególnie w przypadku kosztów ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem.
Zakupione przez Spółkę środki trwałe w postaci mebli biurowych, krzeseł i zestawów komputerowych służyły i służą osiąganiu przychodu przez Spółkę, zarówno bezpośrednio z tytułu świadczonych usług doradczych, konsultingowych i biurowych, jak i pośrednio, stanowiąc element wyposażenia przedmiotu najmu, z którego to stosunku prawnego Skarżąca otrzymuje regularne przychody na podstawie zawartych umów najmu.
Ponadto zdaniem Spółki bezpodstawne jest twierdzenie organów, że przyjęcie do użytkowania środków trwałych przez J. S. i A. M. świadczy o tym, że środki te zostały poniesione na rzecz innego podmiotu, bowiem w świetle prawa cywilnego dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa osobom trzecim do dokonania określonych czynności w imieniu mocodawcy, w tym przypadku Spółki z o. o. "G.". W ocenie Skarżącej, dopuszczalna jest sytuacja, w której to z określonych środków trwałych korzystają na podstawie umowy osoby trzecie (zleceniobiorcy), w celu uzyskania dla Spółki przychodów.
W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na to, że skarżąca wniosła skargi na decyzję wymiarową i decyzję dotyczącą odsetek od zaległości podatkowej, a sprawy te pozostają ze sobą w związku, Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Skargi nie są zasadne. Zaskarżone decyzje nie naruszają bowiem prawa, a tylko w takim przypadku ze względu na treść art. 145 § 11 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone decyzje podlegałyby uchyleniu.
W sprawie tej kwestią sporną jest to, czy skarżąca miała podstawy do zaliczenia w ciężar kosztów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych przekazanych w dniu nabycia tych środków osobom trzecim do używania. Z dokumentów znajdujących się w aktach podatkowych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że środki trwałe zakupione przez skarżącą w [...] r. przekazane zostały do użytkowania w dniu ich zakupu J. S., A. M. i A. S. Te dwie pierwsze osoby prowadziły własną działalność gospodarczą, a A. S. był udziałowcem skarżącej. W dniu przekazania do użytkowania tym osobom środków trwałych jedynie z A. M. wiązała skarżącą Spółkę umowa o współpracy. Umowa ta została zawarta [...] r. Z zeznań tej osoby wynika, że w ramach umowy o współpracy wprowadzała dane dotyczące także innych Spółek. Środki trwałe przekazane A. M. do użytkowania służyły więc w rezultacie działalności gospodarczej prowadzonej przez A. M., ona bowiem w związku z użytkowaniem tych środków osiągała przychody. Ustawa z 15 grudnia 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm./ w art. 15 tej ustawy zawiera definicję kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z tym przepisem kosztami zyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zasadą jest, że każdy koszt poniesiony przez podatnika, pozostający w związku ze źródłem przychodu może być brany pod uwagę przy ustalaniu przychodu, gdy służy on osiągnięciu przychodu tj. został poniesiony w celu jego osiągnięcia oraz nie został wymieniony przez ustawodawcę w katalogu kosztów wyłączonych spośród kosztów uzyskania przychodu. Amortyzacji ze względu na treść art. 16a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podlegają stanowiące własność lub współwłasność podatnika środki trwałe wymienione w tym przepisie o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. W tym ostatnim przypadku chodzi o odpłatne umowy. Tylko takie umowy są umowami o podobnym charakterze do umów najmu, czy dzierżawy. Cechą charakterystyczną bowiem umów najmu i dzierżawy jest odpłatność, co wyraźnie wynika z uregulowań tych umów zawartych w art. 659 § 1 kc i 693 § 1 kc. W przypadku więc oddania do nieodpłatnego używania środków trwałych środki te nie podlegają amortyzacji. Wynika to zresztą wyraźnie z treści art. 16 ust.1 pkt 63c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Stosownie do tego przepisu nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oddanych do nieodpłatnego używania, z wyjątkiem nieruchomości - za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania. Nie uważa się też za koszt uzyskania przychodów stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy wydatków na rzecz udziałowca nie będącego pracownikiem Spółki.
Z prawidłowych ustaleń organów podatkowych wynika, że sporne środki trwałe znajdowały się w budynku, który w całości był podnajmowany przez skarżącą innym podmiotom. Środki te przekazane zostały do użytkowania osobom prowadzącym własną działalność gospodarczą oraz wspólnikowi Spółki nie będącemu pracownikiem Spółki. Skarżąca nie wskazywała przy tym by środki te przekazane były za odpłatnością. Słusznie więc organy podatkowe uznały, że odpisy amortyzacyjne od środków trwałych przekazanym do nieodpłatnego użytkowania innym osobom, a także wspólnikowi Spółki nie będącego pracownikiem nie można zaliczyć od kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji nie budzi też wątpliwości stanowisko organów podatkowych co do określenia skarżącej Spółce zaległości podatkowej, jak i odsetek od tej zaległości. Od zaległości podatkowych zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Skarżąca odnośnie decyzji odsetkowej zarzutów, które miały by znaczenie nie wniosła, podnosząc jedynie zarzuty dotyczące decyzji odsetkowej. Skoro organy podatkowe miały podstawy do określenia skarżącej zaległości podatkowej, to tym samym też miały podstawy ze względu na wskazany wyżej przepis do naliczenia odsetek za zwłokę.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skarg, skargi jako niezasadne należało oddalić /art. 152 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.