SA/Sz 145/03

SA/Sz 145/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Dolecki
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2 art. 135 art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska (spr.), Sędziowie NSA H. Dolecki, A. Windak, Protokolant K. Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. s t w i e r d z a nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. nr [...], II. s t w i e r d z a, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. S. [...]jako choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm./.
Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]decyzją z dnia [...]r., po rozpatrzeniu odwołania W. S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji /k.43/.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 września 1999r. sygn. akt II SA/Po 1719/98 oddalił skargę W. S. na powyższą decyzję ostateczną.
W uzasadnieniu tego wyroku wskazano między innymi, że W. S. w czasie od [...]. do [...]. pracowała w [...] w charakterze [...]i uważa, że stwierdzona u niej [...]nabyta została w tym właśnie czasie.
Powołując się na przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, Sąd uznał za słuszne stanowisko organów orzekających w I i II instancji, że brak jest podstaw do przyjęcia, że stwierdzona u skarżącej [...]została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy /k.117-125/.
Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]na podstawie art. 61 § 4 kpa zawiadomił W. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej: "przebyta [...]". Pismo to zawiera informację, że w dniu [...]r. Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych w [...]wydał orzeczenie lekarskie [...]. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej /k.66/.
Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]decyzją z dnia [...]r. Nr [...], w oparciu o orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy Przychodnię Chorób Zawodowych w [...]oraz na podstawie przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - [...]u W. S. zatrudnionej ostatnio w [...] na stanowisku [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano w decyzji art. 104 § 1 kpa, art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985r. /j.tekst Dz.U. z 1998r. Nr 90, poz. 575/ w związku z rozporządzeniem, szczególnie § 1 i § 10, Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz.294 z późn.zm./. Uzasadnienie tej decyzji zawiera opis całego toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., w trakcie którego Instytut Medycyny wydał orzeczenie lekarskie o nierozpoznaniu u W. S. choroby zawodowej, a w szczególności stwierdzonej u chorej [...]/k.93-94/..
W uzasadnieniu tym wskazano dalej, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...]po przeprowadzeniu badań wydał w dniu [...]r. orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, z którym W. S. nie zgodziła się i wniosła o ponowne badanie.
Orzeczeniem z dnia [...]r. Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]wyjaśnił, że w związku z otrzymaniem tego orzeczenia wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej - [...]. Organ wskazał dalej, że w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. Instytutu Medycyny Pracy w [...]o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - [...]stwierdzono, że aktualnie wykonane badania serologiczne dały wynik ujemny co przemawia przeciwko czynnej fazie [...].
W. S. mogła chorować na [...]zanim podjęła pracę w [...], o czym świadczy poronienie przebyte w [...]r. Przebyta [...]ma więc podłoże pozazawodowe. W rozszerzonym uzasadnieniu orzeczeniu Instytut Medycyny Pracy w [...]wyjaśnił, że zarażenie [...]jest szeroko rozpowszechnione wśród ludzi i zwierząt, nie jest jednoznaczne z chorobą. Biorąc pod uwagę drogę i źródło zarażenia [...]nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że strona zaraziła się [...]w związku z pracą w [...]na stanowisku [...], nawet uwzględniając, że magazynowane tam zboże było zanieczyszczone odchodami gryzoni i kotów. Odchody kotów i psów mogą być źródłem zarażenia zupełnie inną chorobą - Toxocarozą, a nie [...]. W codziennej praktyce klinicznej wyróżnia się postacie kliniczne choroby [...]. Instytut nie znalazł podstaw do uznania, że u W. S. wystąpiła jedna z w/w klinicznych postaci [...], istnieją jedynie podstawy do stwierdzenia, że przebyła zakażenie [...]/bez klinicznych objawów choroby/, co nie jest równoznaczne z chorobą.
W konkluzji organ przyjął, że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, skoro upoważniona placówka służby zdrowia wydała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz stwierdzono również brak narażenia na [...]w trakcie wykonywania czynności zawodowych na stanowisku [...].
Powyższą decyzję W. S. określiła jako niesłuszną i krzywdzącą i wniosła w odwołaniu o uznanie jej schorzeń jako choroby zawodowej /k.98-99 i 105-143/.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]decyzją z dnia [...]r. nr [...]działając na podstawie art. 138 § 1 ust.1 kpa w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm./ w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm./ w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W bardzo obszernych i szczegółowych, w zakresie ustaleń faktycznych motywach decyzji organ odwoławczy, podobnie jak uprzednio organ I instancji opisał tok postępowania administracyjnego, jakie było przeprowadzone w związku z podejrzeniem u W. S. choroby w postaci zawodowej [...], począwszy od opisania wyników obserwacji klinicznej oraz orzeczeń wydanych przez Klinikę Chorób Wewnętrznych i Zawodowych, które legły u podstaw negatywnej dla strony decyzji ostatecznej -Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...]r., a na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w [...]z dnia [...]r. kończąc.
W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest fakt, że jednostki organizacyjne, jakie wydawały orzeczenia lekarskie w sprawach choroby zawodowej u W. S., należą do kategorii jednostek, o których mowa w § 7 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, a mianowicie były to Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...], Instytut Medycyny Pracy w [...], a także Instytut Medycyny. Wymienione jednostki zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]u W. S.
Wobec braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz biorąc pod uwagę warunki, w jakich strona pracowała, organ II instancji orzekł jak w sentencji.
W. S. w dniu [...]r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie skargę na tę decyzję ostateczną i "pozew o uznanie nabytej [...]jako choroby zawodowej".
W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa, opisała szczegółowo przebieg swojej choroby i aktualnego stanu zdrowia twierdząc, że "od [...]r. przechodziłam inwazję [...]", zrelacjonowała przebieg swoich działań podejmowanych dla wykazania, że Jej inwalidztwo ma związek z chorobą zawodową, której nabawiła się w trakcie pracy na stanowisku [...]. Skarżąca podniosła też /podobnie jak wcześniej w odwołaniu/ zarzut zaniedbań ze strony Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], który był wówczas jej lekarzem zakładowym oraz u którego leczyła się prywatnie. Zdaniem W. S. lekarz ten ponosi winę za to, że nie doszło do pozytywnego zakończenia Jej sprawy.
Skarżąca wniosła o uznanie "[...]i zatrucia chemicznego jako choroby zawodowej".
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]odpowiadając na skargę wniósł jej oddalenie potrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:
Stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Wyjaśnić też trzeba, że z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/ co oznacza między innymi, że nie orzekają co do istoty sprawy w zastępstwie tych organów, a więc nie przyznają praw lub świadczeń i nie nakładają obowiązków, a także nie rozpatrują "pozwów".
Rola Sądu polega na zbadaniu, czy zaskarżona decyzja zgodna jest z obowiązującym prawem materialnym i procedurą administracyjną. W razie ustalania, że decyzja taka dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd w zależności od rodzaju i rangi dostrzeżonego naruszenia, decyzji taką uchyla lub stwierdza jej nieważność.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami i administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną /§ 1/. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności /§ 2/.
W rozpatrywanej sprawie wyłoniła się potrzeba wyjścia poza zarzuty i wnioski skargi, bowiem kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu.
Mianowicie, do postępowania w sprawach chorób zawodowych toczącego się na zasadach, określonych we wskazanym w podstawie prawnej decyzji organów orzekających w I i w II instancji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z przepisów tych wynika, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję , jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowił inaczej /art. 110 Kpa/. Ponadto w art. 16 § 1 Kpa sformułowana została zasada ogólna postępowania administracyjnego jaką jest zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Zgodnie z tą zasadą, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne.
Oznacza to między innymi, że z chwilą doręczenia stronie decyzji ostatecznej w sprawie, organ decyzją tą jest związany i związanie to trwa do czasu uchylenia lub zmiany takiej decyzji w sposób przewidziany w Kpa, co zostało określone w art. 16 § 1 zd. 2 Kpa.
Konsekwencją tej zasady jest nieważność decyzji wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Z przedstawionego na wstępie niniejszych motywów stanu faktycznego sprawy wynikła jednoznacznie, że organ I instancji wszczął w dniu [...]r. ponownie postępowanie administracyjne w sprawie W. S. w przedmiocie choroby wskazanej w pozycji [...] wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, mimo że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie w stosunku do tej samej osoby zostało zakończone decyzją /wydaną na tej samie podstawie prawnej i przy tożsamych okolicznościach faktycznych co do czasu, warunków miejsca i stanowiska zatrudnienia pracownika/ ostateczną Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...]r.
Decyzja ta jest decyzją ostateczną i prawomocną bowiem - jak trafnie ustalił to organ odwoławczy - skarga W. S. na powyższy akt została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 24 września 1999r.
Zarówno z akt sprawy jak i z oświadczenia pełnomocnika organu odwoławczego na rozprawie sądowej wynika, że decyzja ostateczna z dnia [...]r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żaden, z przewidzianych prawem, nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. W tej sytuacji wydanie kolejnej decyzji ostatecznej w tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawie, zakończonej wcześniejszą decyzją ostateczną stanowi naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
W tym stanie rzeczy, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi, Sąd zobligowany był do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.