SA/Sz 1324/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-02-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowytytuł prawny do lokaluspółdzielnia mieszkaniowaprawo rodzinneeksmisjalokal socjalnyprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że żona członka spółdzielni, mimo braku formalnego tytułu prawnego, ma prawo do dodatku.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego E. M., która zajmowała lokal wraz z mężem, będącym członkiem spółdzielni mieszkaniowej. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że E. M. nie posiada tytułu prawnego do lokalu. WSA w Szczecinie uchylił te decyzje, stwierdzając, że żona członka spółdzielni, mimo braku formalnego tytułu, posiada pochodne prawo do lokalu i może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił E. M. przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ nie posiadała ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zarządca mieszkania poinformował, że tytuł prawny posiada mąż E. M., R. M., który został pozbawiony członkostwa w spółdzielni i oczekuje na eksmisję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając, że E. M. nie spełnia żadnego z kryteriów wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. E. M. wniosła skargę do WSA, kwestionując ocenę prawną braku tytułu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że E. M., jako żona członka spółdzielni R. M., posiadała pochodne prawo do zajmowanego lokalu. Sąd podkreślił, że wyrok eksmisyjny wobec R. M. dotyczył również osób z nim zamieszkujących, w tym jego żony i dzieci. W związku z tym, sąd uznał, że E. M. powinna być traktowana jako osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego, ale oczekująca na lokal socjalny, co kwalifikuje ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, żona członka spółdzielni mieszkaniowej, mimo braku formalnego tytułu prawnego, posiada pochodne prawo do lokalu, które może być podstawą do przyznania dodatku mieszkaniowego, zwłaszcza gdy oczekuje na lokal socjalny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że E. M., jako żona członka spółdzielni R. M., posiadała pochodne prawo do lokalu. Wyrok eksmisyjny wobec męża obejmował również osoby z nim zamieszkujące. W związku z tym, E. M. powinna być traktowana jako osoba oczekująca na lokal socjalny, co kwalifikuje ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.d.m. art. 2 § 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia, sąd orzeka o ich niewykonalności.

Pomocnicze

u.d.m. art. 2 § 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Wymieniono enumeratywnie podmioty uprawnione do dodatku, w tym najemców, członków spółdzielni, właścicieli, osoby z innym tytułem prawnym oraz osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego, oczekujące na lokal zamienny lub socjalny.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.m. art. 7 § 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żona członka spółdzielni mieszkaniowej posiada pochodne prawo do lokalu, które może być podstawą do przyznania dodatku mieszkaniowego. Wyrok eksmisyjny wobec jednego z małżonków obejmuje również drugiego małżonka i dzieci. Osoba zajmująca lokal bez formalnego tytułu prawnego, ale oczekująca na lokal socjalny, jest uprawniona do dodatku mieszkaniowego.

Odrzucone argumenty

E. M. nie posiada formalnego tytułu prawnego do lokalu, a jedynie pochodne prawo od męża. Prawo do lokalu socjalnego przysługuje tylko R. M., a nie jego żonie.

Godne uwagi sformułowania

skarżąca posiada jedynie pochodne od prawa męża prawo do lokalu socjalnego E. M. w okresie trwania tego stosunku spółdzielczego przysługiwało prawo do wskazanego lokalu, jako żonie członka spółdzielni orzeczenie przyznające pozwanemu R. M. prawo do lokalu socjalnego, należy odczytywać jako odnoszące się również do pozostającej z nim we wspólności małżeńskiej żony E. M. i ich dzieci.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący-sprawozdawca

Iwona Tomaszewska

członek

Barbara Gebel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'tytułu prawnego' do lokalu w kontekście dodatków mieszkaniowych dla członków rodziny członka spółdzielni, zwłaszcza w sytuacji eksmisji i prawa do lokalu socjalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rodzinnej i prawnej związanej z członkostwem w spółdzielni mieszkaniowej i prawem do lokalu socjalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawo rodzinne i przepisy dotyczące dodatków mieszkaniowych mogą się zazębiać, a sąd dokonuje interpretacji przepisów w sposób uwzględniający sytuację życiową strony.

Czy żona członka spółdzielni bez formalnego tytułu może dostać dodatek mieszkaniowy? WSA odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 1324/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tomaszewska
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
art. 2 ust. 1 pkt 5  ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - P.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] r. działając z upoważnienia Rady Miejskiej, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) i art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. -odmówił E. M. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił zasady przyznawania i ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych, po czym stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia jednego z warunków do otrzymania dodatku mieszkaniowego, a mianowicie nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, którego wniosek dotyczy. Z ustaleń organu na tę okoliczność wynika, że zarządca mieszkania przy ul. [...] w [...] tj. [...]SM [...] poinformowała organ, że tytuł prawny do tego lokalu" otrzymał Pan M. R., natomiast Pani M. E. nigdy nie posiadała tytułu prawnego na w/w mieszkanie". Członkiem Spółdzielni był R. M., co do którego wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] orzeczono nakaz eksmisji oraz prawo do lokalu socjalnego. Organ uznał za bezsporny fakt, że mimo wniesienia przez E. M. do sądu pozwu rozwodowego, wnioskodawczyni i R. M. są nadal małżeństwem, R. M. został pozbawiony tytułu prawnego do lokalu, to On oczekuje na eksmisję z tego lokalu i na przysługujący Jemu lokal socjalny. Z powyższych faktów organ wyprowadził wniosek, że E. M. nie posiadała i nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a także nie oczekuje na przydzielenie lokalu socjalnego.
W odwołaniu od tej decyzji, E. M. zakwestionowała ustalenie, że nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie oczekuje na przydział lokalu socjalnego i stwierdziła, że zgodnie z prawem członkom rodziny przysługuje pochodny rodzinno-prawny tytuł do zajmowanego mieszkania wynikający z treści stosunku małżeńskiego i więzi alimentacyjnych. Konsekwencją tego jest to, że uprawnienie do mieszkania przysługuje obojgu małżonkom, jest ich wspólnym prawem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734), po rozpatrzeniu odwołania- utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Zdaniem Kolegium, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o art. 2 ust.! ustawy o dodatkach mieszkaniowych odmówił przyznania E. M. dodatku mieszkaniowego.
Organ II instancji wyjaśnił, że pierwszym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku jest tytuł prawny. Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy prawo do dodatku przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie
spółdzielczego prawa do lokalu,
3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych,
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane zjego zajmowaniem,
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny.
Z akt sprawy wynika, zdaniem organu, że strona nie posiada żadnego, z wyżej wymienionych, tytułów prawnych do zajmowanego lokalu. Podobnie jak organ i instancji, Kolegium przyjęło, że tylko R. M., jako członek spółdzielni mieszkaniowej, posiadał tytuł prawny do zajmowanego lokalu, a także uznało, że skoro wyrokiem Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] przyznano R. M. prawo do lokalu socjalnego, to prawo takie nie przysługuje wnioskodawczyni jako jego żonie.
E. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzje ostateczną nie zgadzając się z dokonaną przez organy orzekające prawną oceną ustalonych faktów co do ustawowej przesłanki posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wyraziło pogląd, że skarżąca posiada jedynie pochodne od prawa męża prawo do lokalu socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna.
Organy orzekające w rozpatrywanej sprawie zgodnie przyjęły, że skarżąca nie jest osobą uprawnioną do otrzymania dodatku mieszkaniowego, nie posiada bowiem tytułu prawego do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.).
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca w dacie zaskarżonej decyzji pozostawała żoną R. M. i wspólnie z nim oraz [...] dzieci zamieszkiwała lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w [...]. Lokal ten stanowiący własność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...], był przedmiotem spółdzielczego prawa do lokalu przyznanego R. M. jako członkowi tej Spółdzielni. Z powyższych faktów wynika zatem, że E. M. w okresie trwania tego stosunku spółdzielczego przysługiwało prawo do wskazanego lokalu, jako żonie członka spółdzielni. Bezsporna jest również okoliczność, że prawomocnym wyrokiem sądowym w stosunku do R. M., który wcześniej utracił członkowstwo we wskazanej spółdzielni, orzeczono eksmisję z przedmiotowego mieszkania. Z przedłożonych Sądowi, wraz ze skargą, kserokopii wyroków: zaocznego Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. i Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., których treść - jak wynika to z akt administracyjnych - znana była organom obu instancji orzekającym w sprawie, wynika, że orzeczony w stosunku do R. M. nakaz opuszczenia lokalu dotyczył również osób z nim zamieszkujących, skoro Sąd zobowiązał pozwanego do wydania powódce lokalu w stanie wolnym od osób i rzeczy. W tym kontekście, zawarte w pkt [...] wyroku eksmisyjnego z dnia [...] r. orzeczenie przyznające pozwanemu R. M. prawo do lokalu socjalnego, należy odczytywać jako odnoszące się również do pozostającej z nim we wspólności małżeńskiej żony E. M. i ich dzieci.
Tak też kwestię tę reguluje art. 7 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych /Dz.U. z 2001r. Nr 4, poz. 27/.
W takiej zaś sytuacji, do skarżącej zastosowanie ma art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Uznanie zatem zaskarżona decyzją, że E. M. nie spełnia żadnego z ustawowych określeń tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego dokonane zostało z naruszeniem art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W konsekwencji stwierdzonego naruszenia prawa materialnego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lita oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI