SA/Sz 1186/02

SA/Sz 1186/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Krystyna Zaremba /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 156 poz 1024
par. 54 ust. 4 pkt 2, ust. 9
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. i J. A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w trybie odwoławczym utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] określającą T. i J. małż. A. wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł oraz wysokość zaległości z tytułu tego podatku w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że J. A. w 1999r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego artykułami spożywczymi z której dochody podlegały opodatkowaniu na zasadach ogólnych, z obowiązkiem prowadzenia ksiąg rachunkowych według zasad określonych w ustawie z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości którą to działalność poddano kontroli podatkowej.
W wyniku dokonanych czynności kontrolnych, zakończonych protokołami, Urząd Skarbowy nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania danych z dowodów źródłowych do podatkowej ewidencji księgowej.
Jednak Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] w ramach pomocy prawnej zwrócił się do Trzeciego Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli w zakresie transakcji handlowych zawartych pomiędzy firmą "T." M.M. z siedzibą w S. przy ul. [...] - Stacji Paliw w P., a J. A.
Trzeci Urząd Skarbowy w wyniku dokonanych czynności kontrolnych w firmie "T." zakończonych protokołem z dnia [...] stwierdził, że niektóre faktury VAT w ilości 21 sztuk dotyczące zakupów paliwa przez J. A. w Stacji Paliw w P.nie zostały ujęte w ewidencji księgowej u wystawcy.
Ponadto jedna faktura VAT miała potwierdzenie w kopii, lecz różniła się danymi wynikającymi z oryginału co do wartości transakcji.
Na tej podstawie i złożonego przez M. M., właściciela firmy "T.", oświadczenia do protokołu, że firma jego nie dokonywała sprzedaży paliwa na podstawie w/w faktur VAT, Urząd Skarbowy stwierdził, że nastąpiło zawyżenie przez podatnika kosztów uzyskania przychodów w przedmiotowej działalności gospodarczej w 1999r. na łączną kwotę [...] zł.
Konsekwencją tego było wydanie przez organ podatkowy I instancji opisanej na wstępie decyzji w której określono T. i J. małż. A. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie wyżej, aniżeli wynikająca z zeznania podatkowego PIT - 33 o wysokości dochodu osiągniętego przez podatników w 1999r.
W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego podatnicy zarzucili obrazę następujących przepisów prawa :
- art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90 poz. 416 z późn.zm.), w związku z nieuzasadnionym wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów prawidłowo wystawionych faktur VAT na zakup paliwa,
art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz.U. z 1997r. Nr 121 poz. 591 z późn.zm.), w związku z nieuzasadnieniem odnośnie dokumentowania operacji i zdarzeń gospodarczych,
- art. 180, art. 187 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn.zm.), poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych podatnika i braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego będącego w jego posiadaniu,
- art. 191 i art. 192 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,
- art. 193 § 1, 2 i 3 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez przyjęcie, że omawiane fakty nie spełniają wymogów formalnych wynikających z odrębnych przepisów, a prawidłowo zaksięgowane nie odzwierciedlają rzeczywiście poniesionych przez niego kosztów.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że dokonując zakupu paliwa na Stacji Paliw w P., podatnik osobiście składał swój podpis na odbieranej fakturze VAT, która to faktura spełniała wszystkie wymogi określone w art. 32 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.).
Nieprzechowywanie kopii faktur VAT przez firmę "T." w swojej dokumentacji, nie może być zdaniem odwołujących się, przesłanką do ponoszenia konsekwencji z tego tytułu przez kupującego, poprzez nieznanie poniesionych wydatków za koszty uzyskania przychodów.
Izba Skarbowa stwierdziła, że w pełni uzasadniona i poparta materiałem dowodowym była ocena organu podatkowego I instancji, że wydatki wynikające z zakwestionowanych faktur VAT nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów badanego roku podatkowego firmy prowadzonej przez J. A.
Wykluczają to przepisy art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnicy, obowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie powołanej ustawy, stanowiących dowód pozwalający na określenie zobowiązania podatkowego, powinni zapisów w tej księdze dokonywać na podstawie dowodów księgowych, stwierdzających fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i które to dowody winny być prawidłowe i rzetelne.
Wymóg posługiwania się dowodami księgowymi przenosi ciężar udowodnienia wydatku na podatnika, w odpowiedniej formie, ze wszystkimi konsekwencjami negatywnymi, jakie powoduje jako niedopełnienie.
Nie mają znaczenia dla spornej kwestii zdaniem organu odwoławczego, twierdzenia odwołującego się, że właściciel Stacji Paliw nie zaprzecza faktu wystawienia spornych faktur skoro tenże właściciel nie posiada dowodów potwierdzających zakup paliwa na jego stacji.
Słusznie zatem stwierdzono, że zakwestionowane faktury, mimo zewnętrznych cech dowodów, wymaganych prawem dla udokumentowania zakupów, nie obrazują rzeczywistego stanu rzeczy, w konsekwencji czego wydatki w kwocie [...] zł nie stanowią kosztów uzyskania przychodów podatnika w 1999r.
Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa Izba Skarbowa nie dopatrzyła się ich naruszenia w postępowaniu organu podatkowego I instancji.
T. i J. małż. A. w skardze do Sądu na powyższą decyzję ponowili zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie skargi podatnicy wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji podnieśli, że znanym powszechnie faktem w województwie jest to, że właściciel firmy "T." był sądownie karany za to, że w sposób sprzeczny z prawem sprowadzał z zagranicy dziesiątki ton paliwa na zakup którego nie posiadał żadnego dowodu.
Usuwając ze swojej księgowości komputerowej, kopię wystawionych faktur, korzystał z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, które nakładają sankcje podatkowe jedynie na odbiorcę faktury VAT.
Skarżący zarzucili, że w aktach sprawy znajdują się dowody i materiały kontrolne, z których wynika, że wyłączone z kosztów uzyskania przychodów wydatki na zakup paliwa musiały zostać poniesione.
Samochody ich firmy dowożą bowiem codziennie towary handlowe z giełd i magazynów w całej Polsce, a w sezonie letnim dostarczają własnym transportem towary żywnościowe do ośrodków wczasowych całego środkowego wybrzeża.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, że wydatki poniesione przez skarżącego na zakup paliwa podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów tylko dlatego, że sprzedawca nie ujął wystawionych faktur VAT w rejestrach sprzedaży oraz nie posiada ich kopii.
Niewątpliwie brak kopii faktury VAT u sprzedawcy wywołuje ten skutek, że posiadający jej oryginał nabywca nie ma prawa do obniżenia na jej podstawie podatku należnego VAT o kwotę podatku naliczonego mu przy wykazanym tą fakturą nabyciu towarów i usług i to też tylko wtedy, gdy sprzedawca nie uwzględnił wykazanej w tej fakturze kwoty podatku w deklaracji dla podatku od towarów i usług (§ 54 ust. 4 pkt 2 ust. 9 obowiązującego w 1999 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. Nr 153 poz. 999 z 1998r.) to jednak w świetle uregulowań ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i przepisów ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz.U. z 1997r. Nr 121 poz. 591 z późn.zm.) nie ma podstaw do przyjęcia, że brak kopii faktury sprzedawcy oznacza jej nierzetelność tj. niezgodność z rzeczywistym stanem.
W orzecznictwie sądowo - administracyjnym ustalone zostało stanowisko, że wydatki faktycznie poniesione, a jedynie wadliwie czy też w sposób niepełny udokumentowane nie mogą być w całości pominięte przy określeniu podstawy opodatkowania, jeżeli ich poniesienie może być udowodnione innymi środkami dowodowymi zasługującymi na wiarę.
Dlatego nawet ewentualne uznanie, że posiadane przez podatnika faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie oznacza, że brak jest podstaw do przyjęcia wynikających z takich faktur wydatków za koszt uzyskania przychodów związanych z zakupem paliwa niezbędnego w prowadzonej przez skarżącego działalności, a jedynie nakazuje ustalenie tego kosztu jako jednego z elementów ustalenia podstawy opodatkowania w drodze jego oszacowania.
Mając zatem wszystko powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego I instancji.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w/w ustawy, a w myśl art. 152 stwierdzono o zakazie wykonania decyzji.