SA/Sz 1160/03

SA/Sz 1160/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Zofia Przegalińska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 67 par. 1, art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 rok: I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Burmistrz decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 i 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 162, poz. 1124), odmówił A. A. umorzenia zaległego łącznego zobowiązania pieniężnego wraz z odsetkami za 2002 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż A. A. zwrócił się do Burmistrza o umorzenie zaległego podatku rolnego za rok 2002, uzasadniając swoje podanie tym, że obecnie nie posiada żadnych dochodów, a na jego utrzymaniu pozostają niepracująca żona oraz ucząca się córka.
Organ ten, po rozważeniu wskazanych przez stronę okoliczności oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą ustawowe przesłanki uzasadniające udzielenie ulgi podatkowej. W ocenie organu bowiem, przejściowe trudności związane z tym, że podatnik ma trudną sytuację finansową i wyraził chęć odpracowania nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zobowiązań podatkowych i nie stanowią podstawy do zastosowania ulgi podatkowej. Podkreślił również, że trudna sytuacja bytowa strony nie jest wyjątkowa na tle sytuacji prawie [...] osób bezrobotnych z terenu gminy. Burmistrz wskazał ponadto, iż A. A. w roku 2002 korzystał już z dużej ulgi podatkowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. A. powtórzył i rozwinął argumenty podniesione we wniosku o zastosowanie wobec niego ulgi z art. 67 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, wskazując, iż wyczerpują one przesłankę ważnego interesu strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, art. 2 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
Z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania w pełni podzieliło ono stanowisko wyrażone w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego bowiem, podatnik nie spełniał żadnej przesłanki, określonej w art. 67 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, która uzasadniałaby udzielenie mu pomocy ze środków publicznych w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Ponadto wskazał, że strona kilka miesięcy wcześniej skorzystała z takiej pomocy, ponieważ w dniu [...] r. umorzono jej łącznie [...] zł należności podatkowej. Zdaniem organu, kolejny wniosek A. A. o umorzenie zaległości podatkowej świadczył o podjęciu przez niego próby pozbycia się obowiązku podatkowego kosztem pozostałych podatników gminy, zwłaszcza, iż z akt sprawy wynika, że – wbrew twierdzeniom podatnika o braku dochodu pozwalającego na pokrycie zaległości – w dniu [...] r. uzyskał on dochód w kwocie [...] zł ze sprzedaży gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy wskazał, iż A. A. po uzyskaniu tej kwoty winien był w pierwszej kolejności uregulować zaległy i bieżący podatek rolny oraz podatek od nieruchomości, a ubieganie się w tej sytuacji o umorzenie zaległości podatkowej jest wysoce sprzeczne z zasadami prawa podatkowego i zasadami współżycia społecznego. Wyjaśnił również, że ulga polegająca na umorzeniu należności może być udzielona w sytuacjach nagłych, nieprzewidzianych, które spotykają podatnika z przyczyn od niego niezależnych i doprowadzają do zagrożenia jego egzystencji życiowej, a takie w przypadku rodziny A. A. nie miały miejsca.
Organ odwoławczy wskazał także, iż w toku postępowania odwoławczego przeprowadził kontrolę sposobu prowadzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania podatkowego. W następstwie powyższego, ustalił, że decyzja Burmistrza jest decyzją prawidłową, zgodną z prawem, normami społecznymi i zasadami logiki oraz współżycia społecznego. Jedyną usterkę stanowi natomiast brak wykonania obowiązku z art. 200 Ordynacji podatkowej, która jednakże, zdaniem Kolegium, wobec obszernego i jednoznacznego materiału dowodowego nie dyskwalifikuje decyzji pod względem formalnym.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesionej w dniu [...] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, A. A. kwestionuje twierdzenie organu odwoławczego, iż w jego przypadku nie zachodziły przesłanki do zastosowania ulgi określonej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem brak było nadzwyczajnych okoliczności, na które skarżący miał wpływu.
W uzasadnieniu skargi A. A. wskazuje, iż w jego przypadku zaistniały takie nadzwyczajne okoliczności, albowiem dwukrotnie - w roku [...] oraz w [...] r. -został ukąszony przez kleszcza przenoszącego nieuleczalną, jak dotąd, boreliozę. Choroba ta spowodowała u skarżącego ograniczenie możliwości ruchowych [...] (w [...] %), co uniemożliwia mu wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym. Dowodem powyższego jest renta inwalidzka.
Skarżący wskazuje także, że choroba wymusiła na nim sprzedaż gospodarstwa rolnego za kwotę [...] zł. Powyższy dochód nie stanowił jednakże, wbrew twierdzeniom Kolegium, "istotnego zastrzyku finansowego", gdyż za uzyskane pieniądze skarżący zapłacił należności dla pośrednika ([...] zł) i geodety ([...] zł), zakupił komputer dla córki uczęszczającej do [...] do klasy o profilu informatycznym ([...] zł) oraz uregulował zaległą opłatę za energię elektryczną.
Do skargi A. A. załączył decyzję o przyznaniu renty, orzeczenie lekarskie oraz wynik konsultacji specjalistycznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie uzupełniającym skargę skarżący powołując się na ciężką sytuację finansową, tj. stan zdrowia spowodowany boreliozą oraz konsekwencje powyższego. Podaje również, że obecnie na jego utrzymaniu pozostaje niepracująca żona oraz córka, która pracuje [...] i studiuje na [...] roku [...] w S. Strona nadmienia, że te same okoliczności, które nie były wystarczające do umorzenia zaległości podatkowej za 2002 r., skłoniły Burmistrza do umorzenia podatku za lata 2003-2004.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jest zasadna naruszone zostały bowiem zdaniem Sądu przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 67 § 1 ustawy 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie wskazanego wyżej przepisu mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy sformułowanie "... organ podatkowy może...". Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych pozostawiona więc została swobodnemu uznaniu organu podatkowego jednak przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do oceny, czy organ podatkowy zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, czy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.
Z uzasadnienia decyzji zarówno organu odwoławczego jak i organu I instancji nie wynika jaka jest w istocie sytuacja materialna, zdrowotna i rodzinna skarżącego. Organ I instancji w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń wskazując jedynie, że na terenie gminy przebywa obecnie [...] osób bez pracy, a sytuacja niektórych rodzin jest znacznie gorsza. Ogólne powoływanie się na sytuację mieszkańców gminy w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi nie jest uzasadnione. Organ rozpatrujący wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowych powinien ustalić przede wszystkim sytuację strony i dopiero ewentualnie odnieść tę sytuację do innych mieszkańców. Ustaleń w tym zakresie brak jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. Uznanie, że skoro skarżący uzyskał znaczny "zastrzyk" finansowy, gdyż uzyskał dochód ze sprzedaży gospodarstwa, i wobec tego brak jest podstaw do zastosowania wobec niego ulgi jak to z kolei przyjął organ odwoławczy jest zdaniem Sądu przedwczesne. Organy podatkowe mają obowiązek ze względu na treść art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. W przypadku, kiedy przepis uzależnia możliwość przyznania ulgi od tego czy przemawia za tym między innymi interes podatnika, organy powinny dokładnie ustalić sytuację podatnika i to zarówno materialną, rodzinną i zdrowotną. Dopiero takie ustalenia dają podstawę do oceny, czy interes podatnika przemawia za udzieleniem jemu ulgi. Skoro organy podatkowe ustaleń tych nie poczyniły to tym samym naruszyły wskazany wyżej przepis postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.