SA/Sz 1142/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-03-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówprawo wodnezarząd trwaływody publicznenieruchomościadministracja publicznapostępowanie administracyjneprawo geodezyjne i kartograficzne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące wpisu trwałego zarządu do ewidencji gruntów dla rowów melioracyjnych, wskazując na naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Sprawa dotyczyła wniosku Zarządu Melioracji o wykreślenie trwałego zarządu dla rowów melioracyjnych z ewidencji gruntów. Starosta i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymali w mocy decyzje, uznając rowy za wody publiczne Skarbu Państwa, a Marszałka Województwa za organ wykonujący prawa właścicielskie. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących ewidencji gruntów i postępowania administracyjnego, w szczególności błędne określenie 'administratora' oraz brak właściwego ustalenia stanu prawnego nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty dotyczącą wpisu do ewidencji gruntów. Skarżący domagał się wykreślenia trwałego zarządu dla nieruchomości stanowiących rowy melioracyjne, argumentując, że rowy nie są wodami płynącymi ani publicznymi w rozumieniu Prawa wodnego, a wpis do ewidencji nastąpił błędnie. Organy administracji obu instancji uznały rowy za wody publiczne Skarbu Państwa, a Marszałka Województwa za organ wykonujący prawa właścicielskie, co miało uzasadniać wpis w ewidencji. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd wskazał na naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podkreślono, że ewidencja gruntów musi być aktualna zarówno co do stanu faktycznego, jak i prawnego. Sąd zakwestionował możliwość dokonania wpisu 'administratora' bez zgody strony i bez właściwego postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w kontekście braku jednoznacznego ustalenia, czy Skarb Państwa jest właścicielem spornych działek. Sąd zwrócił uwagę, że prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych wykonuje Marszałek Województwa, a Zarząd Melioracji nie wykazał działania z jego upoważnienia w tym zakresie. W związku z tym, uchylono decyzje jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Rowy stanowiące własność Skarbu Państwa, jako wody publiczne, podlegają prawom właścicielskim Marszałka Województwa, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego.

Uzasadnienie

Sąd analizował przepisy Prawa wodnego i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, dochodząc do wniosku, że rowy mogą być uznane za wody publiczne, a prawa właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa. Jednakże, sposób ustalenia tego faktu i wpisu do ewidencji był wadliwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

Prawo wodne art. 9 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Definicja rowów jako urządzeń melioracji szczegółowych.

Prawo wodne art. 11 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Określenie organów wykonujących prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych.

Prawo wodne art. 12

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Własność wód w rowach.

Prawo wodne art. 72

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Własność urządzeń melioracji wodnych podstawowych.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 22

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 24

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. EGiB art. 46 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Zmiany wprowadzane z urzędu do ewidencji gruntów.

rozp. EGiB art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Podstawa dokonywania zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów.

rozp. EGiB art. 46 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Zmiany wprowadzane z urzędu do ewidencji gruntów.

rozp. EGiB art. 54

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Obowiązek przeprowadzania okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

u.g.n. art. 11

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rowy melioracyjne nie są wodami płynącymi ani publicznymi w rozumieniu Prawa wodnego. Wpis 'administratora' do ewidencji gruntów jest niezgodny z prawem. Organ I instancji dokonał zmian z urzędu w sposób wadliwy, poszerzając zakres wniosku bez właściwego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego. Przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują określenia 'administrator' jako 'pomocniczego rozwinięcia informacji o właścicielu', stąd dokonanie takiego wpisu z urzędu (bez zgody strony) jest nie tylko naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ale także stanowi naruszenie prawa procesowego.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący

Iwona Tomaszewska

sprawozdawca

Barbara Gebel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów, wód publicznych i postępowania administracyjnego w sprawach związanych z gospodarką wodną i nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej rowów melioracyjnych i ich wpisu do ewidencji gruntów w kontekście przepisów Prawa wodnego i Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z własnością i zarządzaniem gruntami publicznymi, a także interpretacją przepisów prawa wodnego i geodezyjnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

WSA: Błędny wpis 'administratora' do ewidencji gruntów narusza prawo.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 1142/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Henryk Dolecki /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c , art. 152, 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] - Rejonowego Oddziału w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...]r. Nr K[...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącego [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] - Rejonowego Oddziału w [...] kwotę [...] ([...] ) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] . [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] złożył wniosek do Starosty Powiatu [...] o wygaszenie /wykreślenie z ewidencji gruntów/ przypisanego bezpodstawnie wnioskodawcy trwałego zarządu dla nieruchomości stanowiących część działki nr [...] w obrębie geodezyjnym [...] , stanowiącej rów melioracji szczegółowych o nazwie SD.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powyższa działka o pow. [...] ha w części tj. od punktu geodezyjnego [...] do ujścia rowu [...] stanowi koryto rzeki [...] /woda płynąca – art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001r. – Prawo wodne/, a w pozostałej części rów melioracji szczegółowych o nazwie [...] /woda stojąca – art. 9 ust.1 pkt 13 cyt. ustawy Prawo wodne/.
Wnioskodawca wskazał też, że zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 13 i art. 73 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo wodne z 2001r. rowy są urządzeniami melioracji szczegółowych, których utrzymanie należy zgodnie z art. 77 ust.1 tej ustawy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej do tej spółki. Natomiast wnioskodawca w imieniu marszałka województwa [...] zajmuje się utrzymaniem wód płynących /rzek/ oraz utrzymaniem urządzeń melioracji podstawowych jako zadaniem z zakresu administracji rządowej. Ustawa Prawo wodne z 2001r. z zakresu objętego pojęciem "wody płynące" wyłączyło wody znajdujące się w rowach. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, prawa właścicielskie dla wód płynących /rzek/ i urządzeń melioracji podstawowych wykonuje Marszałek Województwa, natomiast nie wykonuje tych praw w stosunku do urządzeń melioracji szczegółowych.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] . na podstawie art. 104 kpa, art.11 ust1 pkt 4, art. 12, art. 14 ust 3 i 4, art. 72 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne (Dz.U z 2001 f., nr 115, poz. 1229 ze zm.), § 4 pkt 6 i 7 Statutu [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 176/2002 r. Zarządu Województwa [...] z dnia [....] roku, art.22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2001 r., nr 100, poz.1086 ze zmianami), § 46 ust2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju
Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U nr 38, poz.454),po rozpatrzeniu wniosku [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] - o wykreślenie z ewidencji gruntów przypisanego tej jednostce prawa trwałego zarządu do części działki nr [...] obręb[...] , gmina[...] , stanowiącej rów melioracji szczegółowych o nazwie [...] orzekł:
1. wykreślić z urzędu w jednostce rejestrowej [...] obrębu[...] , gmina [...] zapis zarządu trwałego przypisany Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa [...] w [...] Rejonowy Oddział w [...] w stosunku do działek nr [...] (stanowiąca w części rzekę [...], a w części rów o nazwie [...]), nr [...] (rzeka[...]), nr [...] (rzeka[...] ).
2. ustalić w stosunku do działek nr nr[...] , [...] i [...] zapisanych w jednostce rejestrowej[...] obrębu [...] następujące zapisy:
a) właściciel: Skarb Państwa - Marszałek Województwa
b) administrator: [...] i Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w
[...] Rejonowy Oddział w [...]
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z załączonej do wniosku mapy wynika, że w operacie ewidencyjnym działka Nr 252 jest w całości rowem o powierzchni [...] ha, zaś w ewidencji wnioskodawcy część działki nr [...] stanowi urządzenie melioracji wodnych szczegółowe (rów) o nazwie [...], pozostała zaś część to rzeka [...] . Działki nr [...] zapisane w jednostce rejestrowej razem z dz. Nr [...] stanowią rzekę [...]- urządzenie melioracji wodnych podstawowe.
Po analizie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne oraz rozporządzenia wykonawczego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ orzekający ustalił, że istniejący zapis w ewidencji gruntów przypisujący wnioskodawcy prawo trwałego zarządu działek o nr [...] , [...] , [...] jest niewłaściwy i powinien być zmieniony jak w osnowie decyzji.
Według zapisów ewidencji gruntów i budynków - działki nr nr [...] [...] ,[...] położone w obrębie [...] jako nieruchomości gruntowe stanowią własność Skarbu Państwa. Przepis art. 12 Prawa wodnego stanowi, że wody w rowach (część dz. nr [...] ) znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność
właściciela tej nieruchomości. Tak więc woda w przedmiotowym rowie jest własnością Skarbu Państwa - czyli jest wodą publiczną. Przepis art. 72 Prawa wodnego potwierdza również, że dz. Nr nr 254, 258 i część dz. Nr 252 (rzeka) jako urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa, zatem wody w tych ciekach są również wodami publicznymi.
Organ I instancji wskazał też, że stosownie do z art. 11 ust 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa nie wymienionych w punktach 1-3 (a więc urządzenia melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych) wykonuje marszałek województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywanej przez samorząd województwa.
W ocenie organu orzekającego analiza powyższych przepisów prowadzi do konkluzji, że wniosek Zarządu o wykreślenie w całości obowiązków właścicielskich w stosunku do rowów należy odrzucić, a zapisy dotyczące zarówno dz. Nr 252 (częściowo stanowiącej rów, częściowo rzekę), jak 1254 i 258 należy potraktować jednakowo.
Ponadto organ orzekający wskazał, że niniejsza decyzja jest rozstrzygnięciem wydanym z urzędu i ma na celu uporządkowanie zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostki rejestrowej [...] zawierającej działki o nr [...] [...] i [...] w związku z przepisami znowelizowanego Prawa wodnego. Dlatego wniosek Zarządu dotyczący dz. nr [...] został z urzędu poszerzony o dz. nr [...] i[...] . Zgodnie, bowiem, z § 46 ust.2 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z aktów normatywnych (tu: Prawa wodnego). Uprawnienia Zarządu do gospodarowania mieniem Skarbu Państwa związanym z gospodarką wodną wynika ze Statutu [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]
Od decyzji tej odwołanie wniósł [...] Zarząd Melioracji Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w Koszalinie zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust.1 pkt 4 i art. 12 Prawa wodnego – w stosunku do rowu jako urządzenia melioracji szczegółowych, gdzie zdaniem organu uprawnienia właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa [...]
2/ naruszenie § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), poprzez niewłaściwy zapis w ewidencji gruntów – [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako "administratora" wód płynących i rowów.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części i orzeczenie zgodne z wnioskiem z dnia [...] ., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Geodecie Powiatowemu w Kołobrzegu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa, art. 10 ust 2,art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust 1 - 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 115 poz. 1229 ze zmianami), § 4 pkt 6 i 7 Statutu [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] , stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr [...] r. Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r, art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2001 r. nr 100 poz. 1086 ze zmianami) oraz § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu odwołania [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia Starosty [...] co do praw właścicielskich w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] , [...] i [...] w obrębie ew. [...] wynikają z przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, są poprawne, z następujących względów:
- wymienione działki są własnością Skarbu Państwa,
- wody stanowiące własność Skarbu Państwa są wodami publicznymi /art. 10 ust.2/,
- prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych Skarbu Państwa ujętych w art. 11 ust.1 pkt 4 wykonuje marszałek województwa,
- rowy stanowiące własność Skarbu Państwa, jako wody publiczne zaliczają się do pozostałych wód nie wymienionych w pkt 1-3 art. 11 ust.1.,
- [...] Zarząd Melioracji Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] w imieniu marszałka ma przypisane statutowo, między innymi, wykonywanie zadań z zakresu administracji rządowej, w tym gospodarowanie gruntami Skarbu Państwa i innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa,
- decyzja o wprowadzeniu aktualnego zapisu w ewidencji gruntów i budynków wynika z dyspozycji zawartej w akcie normatywnym, jakim w niniejszym przypadku jest ustawa Prawo wodne /§ 12 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków/;
- określenie faktycznego posiadacza nieruchomości jako "administrator" jest pomocniczym rozwinięciem informacji o właścicielu, co w niczym nie narusza praw właścicielskich a stanowi bardziej czytelną informacją o właścicielu. Jest to definicja możliwa do podania przez system informatyczny, w którym aktualnie prowadzona jest część opisowa ewidencji gruntów i budynków powiatu [...] .
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie Rejonowy Oddział w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił.
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ad 11 ust. 1 pkt 4 i art 12 ustawy Prawo wodne - w stosunku do rowów jako urządzeń melioracji szczegółowych przez przyjęcie, że rowy stanowiące własność Skarbu Państwa są wodami publicznymi,
2) naruszenie przepisów § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 pozo 4.54), przez niewłaściwy zapis w ewidencji gruntów "[...] i Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] - Rejonowy Oddział w [...] ako administrator wód płynących i rowów"
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że z dniem wejścia w życie Prawa wodnego z dnia 30 maja 1962r. grunty pokryte wodami płynącymi – w granicach określonych liniami brzegów, z wyjątkiem rowów, stały się własnością Państwa /art. 2/. Zasada ta znalazła również potwierdzenie w ustawie dnia
24 października 1974r. Prawo wodne oraz w obecnym obowiązującym Prawie wodnym, z tym że zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 13 – rowami są obecnie sztuczne koryta prowadzące wodę. Żaden przepis obowiązującego prawa wodnego nie zalicza rowów do płynących wód publicznych i dlatego do rowów nie ma zastosowania art. 11 ust.1 pkt 1-3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) przekazujące marszałkom województw uprawnienia Skarbu Państwa w stosunku do wód publicznych nie zalicza do wód publicznych urządzeń melioracji szczegółowych. Pogląd organu , że Zarząd ma statutowo przypisane wykonywanie zadań w zakresie gospodarowania gruntami Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną nie oznacza, że jednostka ta ma obowiązek zarządzać rowami - które bez udziału strony - zostały wpisane do ewidencji gruntów jako własność Skarbu Państwa - w trwałym zarządzie strony skarżącej.
Zdaniem strony skarżącej z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że Skarb Państwa nigdy nie nabył gruntu przez który przechodzi działka Nr [...] w części rowu, brak jest również decyzji administracyjnej, przekazującej tę działkę w trwały zarząd skarżącemu. Organ nie dysponuje również żadnym innym dokumentem potwierdzającym stan prawny nieruchomości (np. księgą wieczystą).Sporny wpis do ewidencji gruntów nastąpił na skutek błędu geodety, zatem wbrew prawu i należało go wykreślić, a nie dokonać dalszego błędnego zapisu. Powyższe argumenty były podnoszone w odwołaniu, lecz organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich.
Ponadto przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków określają cywilnoprawne formy władania nieruchomością i nie posługują się pojęciem "administrator". Dlatego też organ nie może w sposób dowolny, wbrew przepisom wprowadzać pozaustawowych form władania nieruchomościami przez jednostki samorządowe, działające z upoważnienia Marszałka Województwa.
Odpowiadając na skargę [...] i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, Dodatkowo wskazał ,że dotychczasowy zapis w rejestrze
ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...] odzwierciedla stan prawny na czas założenia rejestru ewidencji gruntów i budynków
obrębu ew. [...] odpowiadający sytuacji prawnej powstałej w odniesieniu do tych terenów, po zakończeniu II Wojny Światowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a./.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły i w związku z tym skarga została uwzględniona, choć nie do końca z przyczyn w niej podniesionych.
Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego ( art. 20, 22, 24 - ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).
Dokonywanie zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów jest możliwe na podstawie prawomocnych wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych oraz w umowach dzierżawy - § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454). Powołany przepis dotyczy zarówno zmian dokonywanych z urzędu przez organ administracji, jak również zmian wnioskowanych przez zainteresowane osoby
wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z tym że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów ( § 46 rozporządzenia ).
W niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję po rozpatrzeniu wniosku
[...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w Koszalinie, ale dokonując zmian z urzędu.
W przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem, wszczęcie postępowania następuje na jej wniosek. Z urzędu organ mógł więc dokonać nowych wpisów lub zmian dotychczasowych wpisów tylko i wyłącznie w zakresie na jaki zezwalały mu dyspozycje zawarte w aktach normatywnych. Słusznie jednak skarżący podnosi, iż przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują określenia "administrator" jako "pomocniczego rozwinięcia informacji o właścicielu", stąd dokonanie takiego wpisu z urzędu ( bez zgody strony ) jest nie tylko naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ale także stanowi naruszenie prawa procesowego.
W ocenie Sądu niezasadne jest stanowisko organów, że Zarząd jest legitymowany do występowania jako strona postępowania w niniejszej sprawie w zakresie dotyczącym wpisu w ewidencji Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowych nieruchomości.
Zgodnie z art.11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 z późn.zm. ), z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów tej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest
starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, który również gospodaruje zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.
Na zasadzie wynikającej z ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U. Nr 115, poz.1229 z późn.zm.), prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonują:
1) minister właściwy do spraw gospodarki morskiej - w stosunku do wód morza terytorialnego oraz morskich wód wewnętrznych wraz z wodami[...] ,
2) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych wód powierzchniowych:
a) w potokach górskich i ich źródłach,
b) w ciekach naturalnych, od źródeł do ujścia, o średnim przepływie
z wielolecia równym lub wyższym od 2,0 m3/s w przekroju ujściowym,
c) w jeziorach oraz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które
przepływają cieki, o których mowa w lit. b),
d) granicznych,
e) w śródlądowych drogach wodnych,
3) dyrektor parku narodowego - w stosunku do wód znajdujących się w granicach
parku,
4) marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3 ( art.11 ust.1).
Ustalenie czy wody znajdujące się w rowach są wodami publicznymi winno zatem następować z udziałem strony - Marszałka Województwa [...] – względnie podmiotów działających z jego upoważnienia. Z akt niniejszej sprawy nie wynika by Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] działał z upoważnienia Marszałka. Upoważnienie do działania oparte na statucie Zarządu jako jednostki samorządu województwa, nadanym uchwałą nr Zarządu Województwa[...] , nie jest bowiem równoznaczne z upoważnieniem Marszałka Województwa [...] do działania
w zakresie jaki został mu powierzony w oparciu o cytowany powyżej art.11 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo wodne.
Zgodnie z § 54 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie:
1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących
podstawę wpisu do ewidencji,
2) zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie
- a niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Przedstawione przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] stanowisko co do niewłaściwych zapisów w ewidencji gruntów mogło zostać rozpatrzone przez organ I instancji w sposób szczegółowy tylko przy udziale Marszałka Województwa [...] i po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego. Ustalenie zaś czy Skarb Państwa faktycznie jest właścicielem działek stanowiących rowy winno być dokonane po przeanalizowaniu wszystkich dyspozycji zawartych w aktach normatywnych – począwszy od 1945 r. – dotyczących praw właścicielskich Skarbu Państwa.
W świetle powyższego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] zostały wydane z naruszeniem wymienionych powyżej przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454), a także art.28 Kpa i dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c, art.152 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. r 153, poz.1270 z późn. zm. ) orzekł, jak w sentencji.