SA/Sz 1118/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-05-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprawo własnościużytkowanie wieczysteustawa z 2001 r.Ziemie Odzyskaneterminynastępstwo prawneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej, uznając, że skarżący nie spełnili wymogów ustawowych dotyczących daty nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Skarżący M. i H. K. domagali się nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej, powołując się na ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło, wskazując, że nieruchomość nie spełnia przesłanek dekretu z 1951 r. ani ustawy z 2001 r., a skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego zbyt późno. WSA w Szczecinie oddalił skargę, podkreślając, że skarżący oraz ich poprzednicy prawni nie spełnili wymogu posiadania prawa użytkowania wieczystego co najmniej od dnia 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy.

Sprawa dotyczyła skargi M. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej. Organ administracji uzasadnił odmowę tym, że skarżący nie spełnili warunków określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Ustawa ta dotyczy użytkowników wieczystych nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, które są zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowią nieruchomości rolne. Skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego działki w 1997 r., co było datą późniejszą niż wymagane 26 maja 1990 r. oraz 24 października 2001 r. (data wejścia w życie ustawy). Skarżący argumentowali, że są następcami prawnymi poprzednich użytkowników, którzy posiadali prawo od 1985 r., oraz że działka jest zabudowana na cele mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd wskazał, że ustawa z 2001 r. wymaga łącznego spełnienia warunków posiadania statusu użytkownika wieczystego w dwóch kluczowych datach: 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r. Ponieważ ani skarżący, ani ich poprzednicy prawni nie spełnili tego wymogu, skarga została uznana za niezasadną. Sąd powołał się na art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie może skorzystać z tego prawa, ponieważ ustawa wymaga łącznego spełnienia warunku posiadania statusu użytkownika wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 2001 r. wymaga łącznego spełnienia warunków posiadania prawa użytkowania wieczystego w dwóch wskazanych datach. Następcy prawni również muszą spełniać ten warunek w odniesieniu do pierwotnego użytkownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.n.p.w.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Warunek posiadania prawa użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.) musi być spełniony łącznie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.n.p.w.n. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Następcy prawni mogą skorzystać z uprawnień, ale tylko jeśli pierwotny użytkownik spełniał warunki z ust. 1.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

dekret o gospodarstwach osadniczych

Dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych

Określa rodzaj nieruchomości, których dotyczy ustawa z 2001 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżących i ich poprzedników wymogu posiadania prawa użytkowania wieczystego w wymaganych datach (26.05.1990 r. i 24.10.2001 r.). Nieruchomość nie spełnia przesłanek ustawy z 2001 r. (nie jest to nieruchomość rolna ani zabudowana wyłącznie na cele mieszkaniowe w rozumieniu dekretu i ustawy).

Odrzucone argumenty

Skarżący są następcami prawnymi osób, które posiadały prawo użytkowania wieczystego od 1985 r. Działka jest zabudowana na cele mieszkaniowe.

Godne uwagi sformułowania

Sformułowanie 'oraz' sprawia, że warunki dotyczące posiadania statusu użytkownika wieczystego przez osobę fizyczną w obu wymienionych datach muszą być spełnione łącznie. Tego ustawowego warunku nie spełniają ani skarżący, ponieważ prawo użytkowania wieczystego nabyli w [...]r., ani ich poprzednicy, którzy prawo to nabyli w [...]r.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów czasowych i podmiotowych ustawy z 2001 r. o nabywaniu prawa własności przez użytkowników wieczystych, zwłaszcza w kontekście następstwa prawnego i charakteru nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 2001 r. i stanu prawnego z tamtego okresu. Interpretacja może być mniej aktualna po zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa majątkowego i jego nabycia, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i prawników. Kluczowe są tu jednak szczegóły dotyczące dat i definicji, co czyni ją bardziej techniczną niż powszechnie interesującą.

Kiedy prawo do własności nieruchomości staje się nieosiągalne przez jeden dzień zwłoki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 1118/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA H. Dolecki (spr.), Sędziowie NSA K. Grzegorczyk-Meder, M. Kowalewska, Protokolant E. Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maj a 2004r. sprawy ze skargi M. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1kpa, art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, poz.1209) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856/, po rozpatrzeniu odwołania M. i H. K. od decyzji Przewodniczącego Zarządu Gminy [...]z dnia [...]r. w sprawie odmowy ustanowienia prawa własności dziatki nr [...]położonej w [...]- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że M. i H. K. odmówiono nabycia prawa własności nieruchomości, uzasadniając tym, iż nie spełniają oni warunków określonych ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. albowiem dotyczy ona użytkowników wieczystych tylko tych nieruchomości, które zostały wymienione w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. nr 46, poz. 340 ze zm.). Przepisy zaś dekretu dotyczą wyłącznie gospodarstw rolnych i działek gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych. Natomiast strony nabyły prawo użytkowania wieczystego działki od M. i Z. D. w [...]r. Działka ta jako przeznaczona pod budownictwo mieszkalno-usługowe nie spełnia przesłanek zawartych w przepisach ustawy, które stanowią wyłącznie o nieruchomościach zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prawa własności przez użytkowników wieczystych weszła w życie z dniem 24 października 2001 r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy jej zakres obejmuje osoby fizyczne, które co najmniej do 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy 24 października 2001 r. są użytkownikami nieruchomości, zabudowanych na cele mieszkaniowe bądź stanowiącymi nieruchomości rolne. Następny warunek to położenie nieruchomości. Tak więc nieruchomości będące przedmiotem użytkowania lub współużytkowania wieczystego powinny być położone na terytorium państwa polskiego, które to terytorium stanowi obszar, o którym mowa w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych.
Z akt sprawy wynika, że prawo użytkowania wieczystego działki M. i H. K. nabyli w [...]r., a więc nie spełniają ustawowego warunku, który wymaga aby prawem tym użytkownicy legitymowali się co najmniej w dniu 26 maja 1990r. Nabycie tej nieruchomości od osób, które posiadali to prawo w [...]r. nie jest następstwem prawnym, o którym mowa w ust.2 art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Poza tym nieruchomość ta, co słusznie podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie spełnia też warunku z art. I ust.i pkt. 1, gdyż nie może być uznana za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe.
Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyli M. i H. K. i wnosząc o jej uchylenie, zarzucili, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 ustawy 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prawa własności przez użytkowników wieczystych.
Skarżący stwierdzili, że przedmiotową działkę nabyli na podstawie umowy w dniu [...]r. i w związku z tym są następcami prawnymi poprzednich użytkowników, którym to prawo przysługiwało od dnia [...]r., a zatem również w dniu [...]r. Poza tym przedmiotowa działka jest zabudowana na cele mieszkaniowe, o czym świadczą załączone do akt dokumenty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna.
Przepisy art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209) przewidywały, że
1. osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy
użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na
obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie
1 uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm):
1) zabudowanych na cele mieszkaniowe,
2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości.
2. Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, a także osoby fizycznej będącej jej następcą
prawnym, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, starosta -
w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub przewodniczący zarządu jednostki
samorządu terytorialnego - w odniesieniu do nieruchomości będącej jej własnością, wydaje
decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości.
Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma treść art. 1 ust. 1 ustawy, który określa w sposób wyczerpujący podstawowy krąg podmiotów, które mogą skorzystać z uprawnień wynikających z przepisów. Są to osoby fizyczne, którym w dacie 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. 24 października 2001 r. przysługiwało prawo wieczystego użytkowania określonej nieruchomości. Sformułowanie "oraz" sprawia, że warunki dotyczące posiadania statusu użytkownika wieczystego przez osobę fizyczną w obu wymienionych datach muszą być spełnione łącznie.
Przepis art. 1 ust. 2 cyt. przepisu, odnosi się wprost do kręgu osób wymienionych w ust. 1 i rozszerza zakres podmiotowy osób objętych ustawą o następców prawnych osoby wymienionej w ustępie pierwszym. W tej sytuacji również musi być spełniony warunek związany ze spójnikiem "oraz", a więc muszą to być następcy osób, które w chwili wejścia ustawy z 2001 r. spełniały wymogi określone w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy. Taki też pogląd sformułowano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i orzecznictwie administracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 2002r., II SA/Wr 1393/02 oraz decyzja SKO we Wrocławiu z dnia 7 października 2003r., SKO 4112/84/03, OSS 2004/1/3). Tego ustawowego warunku nie spełniają ani skarżący, ponieważ prawo użytkowania wieczystego nabyli w [...]r., ani ich poprzednicy, którzy prawo to nabyli w [...]r.
W związku z tym Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI