SA/Sz 103/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-02-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rejestracja pojazdównumery identyfikacyjnedecyzja administracyjnaprawo o ruchu drogowymKPAWSAnieważność decyzjipodstawa prawna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji odmawiającej nadania numerów identyfikacyjnych pojazdu z powodu braku podstawy prawnej do wydania takiej decyzji w formie administracyjnej.

Sprawa dotyczyła wniosku E. T. o nadanie i nabicie nowych numerów identyfikacyjnych pojazdu po umorzeniu postępowania w sprawie przerobienia numerów. Organy administracji odmówiły zgody, powołując się na przepisy dotyczące rejestracji pojazdów i brak prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego prawo własności. WSA w Szczecinie uznał jednak, że przepisy obowiązujące w dacie orzekania nie pozwalały na rozpatrzenie wniosku o nadanie numerów w formie decyzji administracyjnej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji z powodu braku podstawy prawnej.

E. T. złożyła wniosek o nadanie i nabicie nowych numerów identyfikacyjnych pojazdu po tym, jak postępowanie w sprawie przerobienia numerów zostało umorzone. Prezydent Miasta odmówił zgody, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na brak podstaw do uznania legalności przerobionych numerów i konieczność przedstawienia orzeczenia sądu ustalającego prawo własności. Skarżąca argumentowała, że nabyła pojazd w legalnej transakcji i posiada wyrok sądu ustalający jej prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność obu decyzji. Sąd uznał, że przepisy obowiązujące w dacie orzekania (rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1999 r.) nie zawierały norm materialnoprawnych upoważniających do rozpatrzenia sprawy skierowania na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu w formie decyzji administracyjnej. Wniosek taki powinien być rozpatrywany w ramach postępowania o rejestrację pojazdu. Brak podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej stanowił podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy obowiązujące w dacie orzekania nie zawierały norm materialnoprawnych upoważniających do rozpatrzenia sprawy skierowania na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu w formie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wniosek o nadanie numerów identyfikacyjnych powinien być rozpatrywany w ramach postępowania o rejestrację pojazdu, a nie w formie odrębnej decyzji administracyjnej, gdyż brak było ku temu odpowiednich przepisów materialnoprawnych w analizowanym okresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości lub formy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Dz.U. Nr 59, poz. 632 art. 28 § ust. 1 pkt 1 lit. f

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

Przepis określający warunki wydania skierowania na nadanie i nabicie numerów, w tym wymóg prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego prawo własności.

prd art. 72 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Podstawa do wydania decyzji w sprawie rejestracji pojazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy obowiązujące w dacie orzekania nie zawierały norm materialnoprawnych upoważniających do rozpatrzenia sprawy skierowania na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu w formie decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące konieczności przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego prawo własności i braku podstaw do uznania legalności przerobionych numerów. Argumenty skarżącej dotyczące legalności nabycia pojazdu i posiadania wyroku sądu ustalającego prawo własności (choć sąd uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia o podstawie prawnej decyzji).

Godne uwagi sformułowania

Unormowania te nie mogły przeto stanowić podstawy materialnoprawnych do uznania, że skierowanie na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych (bądź odmowa) następuje w formie decyzji administracyjnej. Wniosek skarżącej, skierowany do Prezydenta Miasta o nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu nie uruchomił zatem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, lecz powinien być rozpatrywany w sprawie o zarejestrowanie pojazdu.

Skład orzekający

Iwona Tomaszewska

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sprawozdawca

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy rozstrzygania wniosków o nadanie numerów identyfikacyjnych pojazdu oraz braków proceduralnych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku; późniejsze zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na obecne rozstrzyganie tego typu spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest istnienie podstawy prawnej dla decyzji administracyjnych, nawet w pozornie technicznych kwestiach jak nadawanie numerów pojazdom. Pokazuje też, jak sądy administracyjne kontrolują legalność działań administracji.

Decyzja administracyjna bez podstawy prawnej jest nieważna – lekcja z orzecznictwa WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 103/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Iwona Tomaszewska /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2 , art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr/ Protokolant : st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiot nadania i nabicia nowych numerów identyfikacyjnych pojazdu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r., Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. T kwotę 10 [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] r. E. T. wystąpiła z wnioskiem do Prezydenta Miasta o wydanie zgody na nadanie i nabicie numeru identyfikacyjnego podwozia, nadwozia i silnika oraz wykonanie tabliczki znamionowej zastępczej w pojeździe marki [...] rocznik [...], nr rejestracyjny [...] z uwagi na zatrzymanie pojazdu przez policję pod zarzutem przerobienia numerów. Do wniosku E. T. załączyła odpis umowy sprzedaży samochodu z dnia [...] r., odpis postanowienia Prokuratora Rejonowego - [...] z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie przerobienia znaków identyfikacyjnych samochodu marki [...] nr rej [...], odpis wniosku do Sądu Rejonowego z dnia [...] r. o ustalenie prawa własności samochodu marki [...], odpis wyroku Sądu Rejonowego – sygn. akt [...] z dnia [...] r. oddalający powództwo E. T. o ustalenie, odpis pisma z dnia [...] r. do Komendy Miejskiej Policji o przyspieszenie wydania samochodu, odpisy dowodów rejestracyjnych.
Postanowienie Prokuratora Rejonowego z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia dochodzenia w sprawie przerobienia znaków identyfikacyjnych samochodu marki [...] stało się bezpośrednią przyczyną do wznowienia z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1 Kpa postępowania zakończonego decyzją administracyjną Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. i wydaniem dowodu rejestracyjnego dla E. T. na samochód osobowy marki [...], nr rej [...], nr nadwozia [...], nr silnika [...]
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. Prezydent Miasta podaje, że zgodnie z art. 151 § 1 Kpa wznowione postępowanie zakończy się stosowną decyzją.
W dniu [...] r. Prezydent Miasta wydał na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602) oraz § 28 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632) decyzję Nr [...], w której nie wyraził zgody na nabicie i wybicie numeru identyfikacyjnego nadwozia, silnika i wydania dowodu rejestracyjnego na samochód osobowy marki [...], nr rejestracyjny [...] uznając, że brak jest podstaw do uznania za legalne przerobionych numerów nadwozia i silnika.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. T. podnosi, że samochód marki [...] nr rej. [...] nabyła w legalnej transakcji i uiściła w terminie wszystkie opłaty związane z samochodem. Wnosi o wyjaśnienie, z jakiego powodu została skierowana do Sądu o orzeczenie prawa własności, albowiem poniosła w związku z tą sprawą niepotrzebne koszty. E. T. podaje, że samochód pomimo 20-letniej eksploatacji jest w dobrym stanie technicznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na postawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i § 2 ust. 10 oraz § 28 ust. pkt 1 lit.f rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zmianami) po rozpoznaniu odwołania E. T. od decyzji w sprawie nie wyrażenia zgody na nadanie i nabicie numerów pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podaje, że zgodnie z § 2 ust. 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, w przypadku zgłoszenia do rejestracji pojazdu, który nie posiada nadanych i nabitych fabrycznie przez producentów numerów nadwozia, podwozia, silnika lub nie posiada tabliczki znamionowej, właściciel pojazdu dołącza do wniosku o rejestrację zaświadczenie, o którym mowa w § 28 ust.2 rozporządzenia.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzenie w postępowaniu przygotowawczym sfałszowania numerów w pojeździe, który nabyła E. T., realizuje dyspozycję § 28 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia z 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, albowiem przepis ten nie konkretyzuje sposobu, w jaki numery pojazdu zostały sfałszowane lub zatarte. Warunkiem wydania skierowania na nadanie i nabicie numerów pojazdu w takim przypadku jest przedstawienie przez wnioskodawcę orzeczenia sądu ustalającego własność pojazdu. Brak takiego orzeczenia, pomimo błędnego uzasadnienia decyzji organu I instancji, stanowi o braku podstaw do wydania skierowania na nadanie i nabicie numerów pojazdu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. T. podnosi, że na podstawie § 28 ust. 1 pkt 1 lit f rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r., w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] r. decyzja mogła zapaść na jej korzyść, albowiem numery identyfikacyjne pojazdu są zgodne z numerami w dowodzie rejestracyjnym. Zdaniem skarżącej wyrok Sądu Rejonowego oddalający powództwo jednoznacznie określił jej prawo własności do samochodu w oparciu o umowę sprzedaży z dnia [...] r., zaś Prokuratura Rejonowa zastosowała prawo domniemania niewinności w odróżnieniu decyzji od administracyjnych.
Dla E. T. niezrozumiałe jest postanowienie Prezydenta w przedmiocie wznowienia postępowania z dnia [...]
Skarżąca wyjaśnia nadto, że pierwszy dowód rejestracyjny otrzymała w dniu [...] r. na podstawie umowy sprzedaży, natomiast drugi dowód rejestracyjny w dniu [...] wraz ze zmianą przerdzewiałych tablic rejestracyjnych, bez postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy podnosi, że wbrew twierdzeniom skarżącej organ nie mógł wydać skierowania na nadanie i nabicie numerów, z tego powodu że, zostały one zniszczone lub zmienione w wyniku wymiany silnika, albowiem ustalenia takie nie wynikają w ustalonych okolicznościach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w – Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie nie wyrażenia zgody na nabicie i wybicie numeru identyfikacyjnego nadwozia, silnika i wydania dowodu rejestracyjnego na samochód osobowy marki [...], nr rejestracyjny [...].
Zagadnienie nadawania i nabijania numerów identyfikacyjnych pojazdu w dacie orzekania przez zarówno przez Prezydenta Miasta , tj. w dniu [...] r. jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] r. regulowało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zmianami).
Zgodnie z § 28 ust. 1 tego rozporządzenia, organ rejestrujący na wniosek właściciela pojazdu wydaje skierowanie na:
1) nadanie i nabicie numerów w przypadku:
a) pojazdu zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako "S",
b) pojazdu, w którym dokonano wymiany nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika na nadwozie, podwozie (ramę) lub silnik bez numeracji fabrycznej,
c) pojazdu, w którym podczas naprawy uległ zniszczeniu albo wymianie element, na którym znajduje się numer nadwozia, podwozia (ramy), silnika,
d) pojazdu odzyskanego po kradzieży, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika,
e) pojazdu określonego w § 2 ust. 3, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika,
f) pojazdu, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu,
g) pojazdu, w którym uległ skorodowaniu numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika, jeżeli zostanie to potwierdzone pisemną opinią biegłego lub rzeczoznawcy z zakresu oznakowań pojazdów, w której potwierdzone zostaną pierwotne numery nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika, a w przypadku braku takiej możliwości jednoznacznie stwierdzony zostanie brak ingerencji w pole numerowe w celu umyślnego zniszczenia lub zafałszowania pierwotnego numeru.
2) wykonanie tabliczki znamionowej zastępczej, zwanej dalej "tabliczką zastępczą", w przypadku:
a) braku, utraty lub zniszczenia tabliczki znamionowej,
b) utraty aktualności treści tabliczki znamionowej w wyniku dokonanych zmian w pojeździe.
Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 72 ust. 3 i art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Przepisy te upoważniały wskazanego ministra do określenia w drodze rozporządzenia dodatkowych dokumentów na, podstawie których rejestruje się pojazd lub do zwolnienia z obowiązków przedstawienia niektórych obowiązków w tym zakresie, jak również do określenia ( w porozumieniu ze wskazanymi ministrami)warunków i trybu rejestracji pojazdów oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd. Unormowania te nie mogły przeto stanowić podstawy materialnoprawnej do uznania, że skierowanie na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych (bądź odmowa) następuje w formie decyzji administracyjnej.
Adresatem przepisów omawianego rozporządzenia o sposobie nadawania i nabijania numerów był organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, lecz nie w sprawie o nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu jak to przyjęły organy I i II instancji,ale w sprawie postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu.
Wniosek skarżącej, skierowany do Prezydenta Miasta o nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu nie uruchomił zatem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, lecz powinien być rozpatrywany w sprawie o zarejestrowanie pojazdu( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2000 r. sygn. akt II S.A. 240/00, Prawo Gospodarcze 2001/6/51) .
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. wznowił postępowanie w przedmiocie rejestracji samochodu marki [...] nr rej.[...], który w oparciu o przedłożony akt własności należał do skarżącej, jednakże po złożeniu wniosku przez E. T. w sprawie wydania skierowania o nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu, zaniechał dalszego prowadzenia postępowania w tej materii. Dalszych czynności w trybie przepisów o wznowieniu postępowania Prezydent Miasta nie prowadził i ograniczył się jedynie do rozpatrzenia wniosku skarżącej i wydania decyzji w przedmiocie niekorzystnego dla niej rozpatrzenia sprawy o wydanie skierowania na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu.
Skarga E. T. zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione.
Przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ I i II instancji nie zawierały norm materialnoprawnych upoważniających do rozpatrzenia sprawy skierowania na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu w formie decyzji administracyjnej. Stąd też zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Zmiana ustawy –Prawo o ruchu drogowym dokonana w dniu 6 września 2001 r. (Dz.U. Nr 129, poz. 1444), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. umożliwiła merytoryczne załatwienie sprawy o nadanie cech identyfikacyjnych pojazdu w formie decyzji administracyjnej. Ten stan prawny w dacie orzekania przez organy I i II instancji jednak nie obowiązywał, stąd też nie było podstaw do rozstrzygania formie decyzji administracyjnej o nadaniu i nabiciu numerów identyfikacyjnych pojazdu.
Ze względu zatem na to, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, co wypełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, należało stwierdzić ich nieważność zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI