II SA/Gd 3904/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-09-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieUrząd Bezpieczeństwa Publicznegoustawa o kombatantachrepresje wojennesłużba w UBprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. S. na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, uznając, że służba w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego stanowiła podstawę do utraty tych uprawnień.

Skarżący J. S. wniósł skargę na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, które uzyskał z kilku tytułów, w tym za działalność w Ruchu Oporu i służbę w Wojsku Polskim. Organ administracji uznał, że mimo innych tytułów, służba skarżącego w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1946-1956 stanowiła podstawę do pozbawienia go uprawnień zgodnie z ustawą o kombatantach. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając zgodność decyzji z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Skarżący pierwotnie uzyskał uprawnienia z tytułu działalności w Ruchu Oporu, służby w Wojsku Polskim oraz udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Kluczowym elementem sprawy było zatrudnienie J. S. w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w G. w latach 1946-1956. Organ administracji, opierając się na przepisach ustawy o kombatantach, pozbawił skarżącego uprawnień, wskazując, że pełnienie służby w strukturach bezpieczeństwa publicznego jest przesłanką negatywną do posiadania tych uprawnień. Skarżący argumentował, że jego służba w UB nie była związana ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych i że uprawnienia nabył również z innych tytułów, kwestionując konstytucyjność i zasadę równości wobec prawa. Sąd administracyjny, powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach, uznał, że skarżący nie przedstawił dowodów na skierowanie do służby w UB przez organizacje niepodległościowe. Wobec tego, mimo posiadania uprawnień z innych tytułów, służba w UB stanowiła podstawę do ich pozbawienia. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pełnienie służby w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z ustawą o kombatantach, chyba że osoba udowodni, że została skierowana do tej służby przez organizacje niepodległościowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o kombatantach w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a jednoznacznie wyklucza przyznawanie lub utrzymanie uprawnień kombatanckich dla osób, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego w określonym okresie, chyba że spełniony jest wyjątek dotyczący skierowania przez organizacje niepodległościowe, czego skarżący nie wykazał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego.

u.o.k. art. 21 § ust.2 pkt.4 lit. a

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Określenie, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórek jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

u.o.k. art. 21 § ust. 3

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Zastrzeżenie wyłączające pozbawienie uprawnień kombatanckich osób skierowanych lub zwerbowanych do służb bezpieczeństwa przez organizacje niepodległościowe.

Dz.U. 02.153.1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania przez właściwe WSA.

Dz. U. Nr 153, poz.1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 153 poz. 1269 art. 1 § §1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Służba w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1946-1956 stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich zgodnie z ustawą o kombatantach.

Odrzucone argumenty

Pozbawienie uprawnień jest niezgodne z konstytucją, narusza zasadę równości wobec prawa i jest przejawem odpowiedzialności zbiorowej. Służba w UB nie była związana ze zwalczaniem organizacji i osób walczących o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Uprawnienia kombatanckie nabyto także z innych tytułów (Armia Ludowa, LWP, KB W).

Godne uwagi sformułowania

pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego nie pozbawia się uprawnień kombatanckich osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Skład orzekający

Krzysztof Ziółkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jan Jędrkowiak

członek

Krzysztof Retyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień osób pełniących służbę w organach bezpieczeństwa publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu (1944-1956) i konkretnych przepisów ustawy o kombatantach. Wyjątek dotyczący skierowania przez organizacje niepodległościowe może być kluczowy w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy trudnego okresu historii Polski i interpretacji przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii.

Czy służba w UB przekreśla status kombatanta? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 3904/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak
Krzysztof Retyk
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA: Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: NSA : Jan Jędrkowiak Asesor WSA: Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 października 2001 r., [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Uzasadnienie
II S.A./Gd 3904/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 października 2001r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 13 czerwca 2001r. nr [...] o pozbawieniu J. S. uprawnień kombatanckich. Rozstrzygnięcie swe organ administracji oparł na art. 25 ust 2 pkt 1 lit. a w zw z art.21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U z 1997r Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami/. Z uzasadnienia obu decyzji wynika, że J. S. uprawnienia kombatanckie otrzymał z następujących tytułów :
* za działalność w Ruchu Oporu w szeregach Gwardii i Armii Ludowej w okresie od 15 września 1943r. do 17 stycznia 1945r.,
* za służbę w odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od 10 lutego 1945r. do 9 maja 1945r,
* za udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach LWP w okresie od 24 maja 1945r. do 10 października 1945r.,
* za udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach MO w okresie od 14 stycznia 1946r. do 31 grudnia 1947r.
Z ustaleń organu wynika, że J. S. był zatrudniony w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w G. w okresie od 14 stycznia 1946r. do 31 grudnia 1956 r. W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art.25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw z art.21 ust.2 pkt4 lit. a ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. przyznając że był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa w G, lecz jego służba w tych organach nie była związana ze zwalczaniem organizacji i osób walczących o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Podkreślił, że uprawnienia kombatanckie nabył także z innych tytułów, w tym także za walkę w szeregach Armii Ludowej i w Ludowym Wojsku Polskim, a także w KB W za walkę z UPA. Wskazał, że jego zdaniem pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest niezgodne z konstytucją, narusza zasadę równości wobec prawa i jest przejawem odpowiedzialności zbiorowej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Art. 25 ust. 1 i 2 pkt1 lit. a w zw z art. 21 ust 2 pkt.4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D.U. 142/97 poz.950 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego
Z akt administracyjnych i z treści samej skargi wynika, że skarżący pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego w wymienionym powyżej okresie, jako funkcjonariusz. Art. 21 ust.2 pkt.4 lit. a ustawy o kombatantach stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 25 ust.2 lit. a ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Zastrzeżenie to polega na tym, że nie pozbawia się uprawnień kombatanckich osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
Skarżący nie powoływał się na to by do służby w organach UB został skierowany przez organizacje niepodległościowe bądź był zwerbowany do współpracy z nimi. Przeciwnie, ze skargi wynika, że podjęcie służby w organach UB było aktem świadomego wyboru skarżącego
Zatem mimo, że skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie z innego, wymienionego w art. 1-4 ustawy o kombatantach tytułu ( za udział w walkach w szeregach Gwardii i Armii Ludowej oraz Wojska Polskiego ) to wobec pełnienia przezeń służby w strukturze Urzędu Bezpieczeństwa, zachodziły przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt. 2 lit.a ustawy o kombatantach przesłanki pozbawienia go tych uprawnień.
W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI