SA/Rz 823/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej stwierdzenia, że organ I instancji wydałby taką samą decyzję jak dotychczasowa, a w pozostałym zakresie oddalił skargę, uznając, że zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe naruszała prawa lokatorów.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na administracyjne. Sąd uchylił decyzję Wojewody w części stwierdzającej, że organ I instancji wydałby taką samą decyzję jak dotychczasowa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych naruszała prawa najemców i stanowiła obejście prawa, a organ I instancji nie byłby zmuszony wydać takiej samej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę H. L. i J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2003 r. w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na administracyjne. Sprawa dotyczyła postępowania wznowieniowego wszczętego po decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na parterze budynku na pomieszczenia administracyjne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części stwierdzającej, że organ I instancji w postępowaniu wznowieniowym wydałby taką samą decyzję jak dotychczasowa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe naruszała prawa najemców, którzy posiadali tytuł prawny do lokali na podstawie umowy najmu. Zmiana ta stanowiła obejście przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, które ograniczały możliwość rozwiązywania stosunku najmu. Sąd podkreślił, że inwestor powinien najpierw skutecznie rozwiązać stosunek najmu, a dopiero potem ubiegać się o zmianę sposobu użytkowania lokali. Wskazał również na możliwość dochodzenia przez skarżących odszkodowania na podstawie art. 153 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe, w sytuacji gdy istnieją umowy najmu, narusza uzasadnione interesy osób trzecich (najemców) wynikające ze stosunku obligacyjnego, co stanowi obejście przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana statusu lokali mieszkalnych na użytkowe narusza prawa najemców wynikające z umów najmu, które są chronione przepisami prawa cywilnego i ustawy o najmie lokali. Inwestor powinien najpierw skutecznie rozwiązać stosunek najmu, a dopiero potem ubiegać się o zmianę sposobu użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
u.p.b. art. 71 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 32
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów
Pomocnicze
p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części art. 10
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie art. 2
k.c. art. 690
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe narusza prawa najemców wynikające z umów najmu i przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Zmiana sposobu użytkowania stanowi obejście prawa i jest sprzeczna z celem przepisów dotyczących najmu lokali mieszkalnych. Organ I instancji nie byłby zmuszony wydać takiej samej decyzji, mimo stwierdzenia naruszenia prawa, ze względu na naruszenie praw najemców.
Odrzucone argumenty
Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego została wydana zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi. Inwestor przedłożył wymagane dokumenty, opinie i uzgodnienia, w tym od rzeczoznawców. Teren, na którym znajduje się budynek, leży w obrysie terenów szpitala miejskiego. Pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania nie pogarsza sytuacji prawnej najemców. Przedawnienie postępowania wznowieniowego uniemożliwia uchylenie decyzji organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe naruszała prawa najemców stanowiła obejście przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych inwestor powinien najpierw skutecznie rozwiązać stosunek najmu, a dopiero później ubiegać się o zmianę sposobu użytkowania
Skład orzekający
Marian Ekiert
przewodniczący-sprawozdawca
Ryszard Bryk
sędzia
Joanna Zdrzałka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw najemców w kontekście zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych oraz ograniczenia w postępowaniu wznowieniowym po upływie terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na administracyjne, z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego i ustawy o ochronie praw lokatorów obowiązujących w danym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem właściciela do dysponowania nieruchomością a prawami najemców lokali mieszkalnych, co jest częstym problemem. Dodatkowo, porusza kwestie proceduralne związane z postępowaniem wznowieniowym i przedawnieniem.
“Czy zmiana przeznaczenia mieszkania na biuro może naruszyć prawa lokatora? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 823/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2005-02-22 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Marian Ekiert /przewodniczący sprawozdawca/ Ryszard Bryk Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję w części Oddalono skargę w części Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: st.sekr.sąd. B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. L. i J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokali I. uchyla zaskarżoną decyzję w części stwierdzającej, że organ I instancji w postępowaniu wznowieniowym wydałby taką samą decyzję jak dotychczasowa; II. w pozostałym zakresie skargi oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt. I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza na rzecz skarżących H. L. i J. B. od Wojewody [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwoty po 10 zł (dziesięć złotych). Uzasadnienie SA/Rz 823/03 U Z A S A D N I E N I E Po raz kolejny po wznowieniu postępowania rozpoznając sprawę z wniosku Zespołu Opieki Zdrowotnej w J. /obecnie Centrum Opieki Medycznej/ o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych na parterze budynku oznaczonego nr 66 położonego w J. przy ul. M. na dz. nr 2773 w J. na pomieszczenia administracyjne Starosta [...] działając na podstawie art. 104, art. 107 w zw. z art. 145 § 1, art. 146 § 2, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./ i § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz. U. Nr 10, poz. 47/ decyzją z dnia [...].01.2003 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. nr [...] udzielającej Zespołowi Opieki Zdrowotnej w J. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się na parterze budynku oznaczonego nr 66 położonego w J. przy ul. M., na dz. nr 2773, na pomieszczenia administracyjne. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podnosi, iż opierając na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a także mając na uwadze zapadłe w tej sprawie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.04.2001 r. sygn. akt SA/Rz 1829/99 i z dnia 12.04.2002 r. sygn. akt SA/Rz 2168/01, iż w jego ocenie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. nr [...] podjęta została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane i przepisami wykonawczymi do tego aktu normatywnego. Występując bowiem z wnioskiem ZOZ w J. przedłożył wymagane prawem dokumenty tj. opis i rysunki określające usytuowanie obiektu, rodzaj oraz charakterystykę i jego konstrukcję, dotychczasowe i zamierzone przeznaczenie części adoptowanej wraz z danymi techniczno-użytkowymi i wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego ekspertyzę techniczną w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania, a także dowód potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością. Dodać należy, że w przedmiotowej sprawie Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie i dopuścił obiekt do użytkowani /opinia nr [...] z dnia 17.06.1997 r., nr [...] z dnia 14.11.1997 r., nr [...] z dnia 20.04.1998 r. i nr [...] z dnia 21.12.1998 r./, rzeczoznawca ds. bezpieczeństwa i higieny pracy pod względem BHP i Ergonomii zaopiniował pozytywnie /protokół nr [...] z dnia 28.05.1997 r. i nr [...] z dnia 17.11.1997 r./ oraz rzeczoznawca budowlany w zakresie konstrukcyjno budowlanym w ekspertyzie z dnia 3.10.1997 r. stwierdził, iż możliwe jest przeprowadzenie robót remontowych i modernizacyjnych, zmieniających sposób użytkowania. Oznacza to, że inwestor uzyskał wymagane uzgodnienia i opinie oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 32 w zw. z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego/. Zachowane zostały również wymogi zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy wobec umożliwienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu. Zgodnie zaś z MPO zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 13.11.1982 r. /Dz. Urz. Województwa [...] Nr 11, poz. 119 z dnia 17.12.1992/ teren, na którym usytuowany jest przedmiotowy budynek leży w obrysie oznaczonym symbolem B 54 UZ. Są to tereny istniejącego szpitala miejskiego powiększone o 2,50 ha w celu jego rozbudowy /pawilon położniczo noworodkowy/. Art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że obiekt budowlany należy projektować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz obowiązującymi polskimi normami. Przez przepisy techniczne rozumieć należy przepisy wydane na podstawie Prawa budowlanego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 6 obejmuje w szczególności źródła uciążliwości wymienione w art. 5 ust. 2, a mówiąc ogólnie wszystkie przepisy techniczno-budowlane o których mowa w art. 7. W okolicznościach badanej sprawy nie występują żadne uciążliwości o których mowa w tych przepisach. Przedłożone przez inwestora materiały spełniają wymogi określone w § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie /Dz. U. Nr 10, poz. 46 z późn. zm./ i w § 10 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 15.12.1994 r. J. B. i H. L. zajmują lokale w przedmiotowym budynku na podstawie umowy najmu. Nie są zatem ani ich właścicielami ani użytkownikami wieczystymi. Stad też ich uprawnienia regulowane są przepisami ustawy o najmie lokali i lokali dodatkach mieszkaniowych. Realizacji tych uprawnień dochodzić oni mogą w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Znamiennym jest, iż obecnie przed Sądem Rejonowym w J. toczy się z powództwa ZOZ postępowanie o eksmisję przeciwko lokatorom do sygn. akt [...]. Stąd też uprawnionym jest stwierdzenie, iż pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowych lokali nie pogarsza ich sytuacji prawnej. W tych okolicznościach rozpatrując sprawę w trybie art. 150 § 1 k.p.a. organ nie dopatrzył się podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. Decyzję tę zaskarżyli jednobrzmiącymi odwołaniami skierowanymi do Wojewody [...] H. L. i J. B., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego w związku z naruszeniem ich uzasadnionego prawa do lokalu mieszkalnego, a także przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów w związku z wydaniem decyzji mającej na celu obejście prawa i z tym prawem sprzecznej, obrazę przepisów k.p.a. w związku z bezzasadnym oddaleniem ich wniosków dowodowych zmierzających do wykazania, że lokale, których dotyczy postępowanie, są typowymi lokalami mieszkalnymi i nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla wyniku sprawy, a w szczególności faktu, iż w chwili nabycia nieruchomości wnioskodawcy znana była okoliczność, iż nabywa budynek z lokalami mieszkalnymi objętymi umowami najmu, które mogą być rozwiązywane jedynie na podstawie przepisów dotyczących najmu i wnosząc o jej zmianę i zmianę decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. poprzez odmówienie zgody COM w J. na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych w opisanym wyżej budynku. W uzasadnieniu odwołań wywodzą oni, że zakwestionowana decyzja jest sprzeczna z prawem i narusza ich uzasadnione interesy jako najemców lokali mieszkalnych. W ocenie odwołujących decyzja ta w sposób ewidentny zmierza do obejścia przepisów prawa, a w tym przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Dodają, że wbrew stanowisku organu regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego nie można interpretować w sposób zawężający. Przepis ten bowiem nie odnosi się jedynie do innych norm Prawa budowlanego, czy też ściśle określonych uregulowań zawartych w ustawach szczególnych. Przepis ten zmierza bowiem do objęcia ochroną interesów osób trzecich także wówczas gdy wynikają one z regulacji leżących poza unormowaniami Prawa budowlanego. Dalej ponoszą oni, że zamieszkali w przedmiotowych lokalach na długo przedtem zanim wnioskodawca stał się właścicielem tej nieruchomości. W chwili nabycia posiadał on świadomość, że nieruchomość ta ma charakter budynku mieszkalnego, a osoby zamieszkałe w znajdujących się w nim lokalach mają tytuł prawny do ich zajmowania. Poza tym twierdzą, iż nakładem własnych sił i środków podnieśli standard tych lokali montując choćby centralne ogrzewanie. Po rozpatrzeniu tych odwołań Wojewoda [...] działając na podstawie art. 104, art. 107 i art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 § 2 i art. 151 § 2 k.p.a. decyzją z dnia [...].04.2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. nr [...] w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych została wydana z naruszeniem prawa, poprzez nieuwzględnienie wszystkich stron w rozumieniu art. 28 k.p.a. w trakcie postępowania administracyjnego, nie zapewniający w nim wszystkim zainteresowanym czynnego udziału, jednocześnie nie uchylił wyżej wymienionej decyzji ostatecznej, gdyż z okoliczności sprawy wynika, iż w wyniku wznowienia postępowania przekroczony został okres przedawnienia ustalony w art. 146 § 1 k.p.a., a ponadto pomimo że decyzja organu pierwszej instancji dotknięta została wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jednocześnie organ pierwszej instancji zmuszony byłby wydać taką samą decyzję jak dotychczasowa. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdza, że decyzja organu I instancji obarczona jest wadami natury formalno-prawnej i z tego względu wymaga wyłączenia z obiegu prawnego. Wady te to nie w pełni właściwa podstawa prawna rozstrzygnięcia, konsekwencją czego jest nietrafność sentencji zaskarżonego aktu i wreszcie niekompletność uzasadnienia w aspekcie prawnym i merytorycznym, stąd też Wojewoda przy rozstrzygnięciu sprawy posłużył się w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. instytucją reformacji. Dalej wywodzi Wojewoda, iż istotą ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu wznowieniowym pozostaje konieczność rozpoznania jej od nowa, przy zastosowaniu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji ostatecznej. Rozpoznając tę sprawę na tym etapie postępowania organ związany jest oceną prawną wyrażoną w zapadłych wcześniej w tej sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto rozpoznając sprawę po wznowieniu postępowania organ musi badać nie tylko to, czy w jej okolicznościach zaistniały przyczyny wznowienia, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu co do istoty nie stoją okoliczności o których stanowi art. 146 k.p.a. Przepis ten zawiera dwie negatywne przesłanki ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej. Ich wystąpienie nie ogranicza możliwość wznowienia, ogranicza natomiast możliwość rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W razie niemożności uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 146 k.p.a. organ stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji podlegającej wznowieniu. W rozstrzyganej sprawie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. została doręczona wnioskodawcy w tym samym dniu. Zgodnie zatem z § 1 art. 146 k.p.a. okres przedawnienia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął z dniem 24.11.2002 r. Niezależnie od powyższego Wojewoda [...] podnosi, iż rozstrzygnięcie wniosku w tym przypadku winno opierać się na regulacji zawartej w art. 71 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Oznacza to, że rozpoznający sprawę organ winien uwzględnić także zapisy zawarte w art. 5 pkt 6 i art. 32 w zw. z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy, a także przepisy wykonawcze i rozważyć kwestię ochrony interesów osób trzecich w kontekście stosunków społecznych, normowanych przepisami prawa administracyjnego i przepisami innych gałęzi prawa, w tym prawa cywilnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołujących się organ odwoławczy zauważa, że bezspornym w świetle oceny dokonanej w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.04.2001 r. i z dnia 12.04.2002 r., iż H. L. i J. B. przysługiwał w uprzednio prowadzonym postępowaniu status strony. do rozważenia pozostaje zatem kwestia wymogów wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, które zostały wypełnione. Powołany przepis prawa koresponduje bowiem z art. 5 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli zaś tak, to stwierdzić należy, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne zgodne jest z przepisami technicznymi, określającymi wymogi szeroko rozumianego Prawa budowlanego. Status stron odwołujących się w tym postępowaniu wynika ze stosunku najmu, w którym oni pozostają. Stosunek ten regulowany jest przepisami prawa cywilnego i w oparciu o nie może on zostać rozwiązany. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przed Sądem Rejonowym w J. toczy się z powództwa wnioskodawcy postępowanie o eksmisję odwołujących się. W tym miejscu zauważyć należy, że stosowanie do art. 690 k.c. ich uprawnienia jako najemców podlegają ochronie zarówno wobec osób trzecich jak i wynajmującego. Kwestię regulacji zasad najmu wynikającego z tytułu prawnego normuje art. 56 ustawy z dnia 2.07.1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. W tym kontekście stwierdzić należy, że roszczenia stron wynikające z przepisów wykraczających poza przepisy prawa materialnego stanowiącego podstawę wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzji w tym postępowaniu na uwzględnienie nie zasługują. Niezależnie od tego zauważyć wypadnie, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu nie jest równoznaczna z bezpośrednim zajęciem lokali mieszkalnych, jako że w pierwszej kolejności załatwione i rozstrzygnięte muszą zostać kwestie dotychczasowych najemców lokali mieszkalnych. W konkluzji stwierdzić wypadnie, iż pomimo zaistniałych uchybień w postępowaniu prowadzonym przez Kierownika Urzędu Rejonowego, w sprawie zapadłaby taka sama decyzja jaką w roku 1997 wydał ten organ. Także i tę decyzję zaskarżyli tym razem skargami skierowanymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. L. i J. B., zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 5 pkt 6 i art. 32 Prawa budowlanego na skutek wadliwego uznania, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. nie narusza ich uprawnień zezwalając na zmianę sposobu użytkowania lokalu, naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów /poprzednio o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych/ poprzez doprowadzenie do możliwości rozwiązania z nimi umowy o najem lokalu jako już lokalu o charakterze niemieszkalnym, choć przepisy powołanej ustawy wskazują w sposób enumeratywny przyczyny, dla których najem może zostać rozwiązany i nie dają uprawnień właścicielom lokali mieszkalnych do zmiany sposobu użytkowania należących do nich lokali, które objęte są najmem nawiązanym na podstawie przepisów prawa lokalowego, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na wadliwym przyjęciu, że w wyniku uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego ] z dnia [...].11.1997 r. organ I instancji zmuszony byłby wydać decyzję tej samej treści i naruszenie przepisów art. 146 i 145 k.p.a. wskutek uznania, że zachodzą w sprawie okoliczności uzasadniające nieuchylenie decyzji ostatecznej, choć dotknięta jest ona wadami tego rodzaju, że winna zostać uchylona jako decyzja wadliwa, która nie powinna obowiązywać w obrocie prawnym. Powołując się na te zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając skargi podnoszą oni, iż zakwestionowana decyzja jest wadliwa, a jej uzasadnienie jest niejasne i zupełnie niezrozumiałe. Niezrozumiałym jest również ustalenie, że doszło do przedawnienia określonego w art. 146 k.p.a. Wszak czas trwania postępowania wznowieniowego nie był uzależniony od ich stanowiska w sprawie. Wracając zaś do kwestii merytorycznych, skarżący twierdzą, iż przedstawiona przez organy wykładnia przepisów Prawa budowlanego jest chybiona, albowiem w sposób nieuzasadniony zawęża pojęcie "naruszenie praw osób trzecich" wyłącznie do kwestii związanych z przepisami Prawa budowlanego, czy przepisami wskazanymi w treści art. 5 Prawa budowlanego. Otóż katalog w nim zawarty nie jest zbiorem zamkniętym, a dokonane w nim wyliczenie ma charakter przykładowy o czym stanowi fakt posłużenia się przez ustawodawcę słowem "w szczególności". Zdaniem skarżących ocena prawna uzasadnionych interesów osób trzecich w postępowaniu o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych czy budynku wymaga także ustosunkowania się do innych przepisów prawa, a tym przepisów dotyczących gospodarki lokalami mieszkalnymi. W ustawie o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych oraz w ustawie o ochronie praw lokatorów zdefiniowane zostało pojęcie lokalu mieszkalnego. Ustalone zostały ściśle zasady dotyczące możliwości rozwiązywania umów o najem takich lokali. Nie dają one uprawnień właścicielom budynków czy lokali do zmiany sposobu ich użytkowania. Takie bowiem uprawnienia spowodowałyby w zasadzie konieczność rozwiązania wszystkich umów w sytuacji, kiedy wszyscy właściciele dokonaliby zmiany przeznaczenia lokali mieszkalnych na niemieszkalne. Tym sposobem otwarta zostałaby inna droga do odzyskiwania lokali i pozbywania się lokatorów. J. B. w uzasadnieniu swojej skargi dodatkowo wywodzi, iż fakt dostarczenia przez wnioskodawcę organowi I instancji odpowiednich dokumentów technicznych i wymaganych opinii i uzgodnień nie stanowi jeszcze o tym, że wskutek wydania pozwolenia na zmianę użytkowania lokali nie nastąpi naruszenie praw i interesów osób trzecich. Dokumenty te i opinie odnoszą się bowiem do innych interesów prawnych, niż istniejący interes prawny jego i członków jego rodziny. W świetle bowiem obowiązujących przepisów lokalem mieszkalnym jest lokal spełniający wymogi do zajmowania go przez ludzi i zdatny do zamieszkiwania. Z chwilą zmiany przeznaczenia traci on status lokalu mieszkalnego, a tym samym jego pobyt w nim kwalifikować by można było jako niezgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje wydana w ramach postępowania wznowieniowego decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.2003 r. Nr [...] m. innymi w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., mocą której uchylił on decyzję Starosty [...] z dnia [...].01.2003 r. i stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1997 r. nr [...] w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na użytkowe wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie nie uchylił jej z dwu powodów określonych w art. 146 k.p.a. W szczególności po pierwsze z racji przekroczenia okresu "przedawnienia", a po drugie z uwagi na to, iż przy uwzględnieniu okoliczności sprawy organ I instancji zmuszony byłby wydać taką samą decyzję jak dotychczasowa. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych w art. 146 § 2 k.p.a. przesłanek w pełnym zakresie zaaprobować należy stanowisko organu, albowiem w sposób bezwzględny ogranicza ona możliwości decydenta, co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i to bez względu na rodzaj przyczyn, które spowodowały finalizację postępowania na tym jego etapie po upływie prawem określonego okresu pięcioletniego. Oznacza to, że bez znaczenia w tym wypadku pozostaje rozciągłość w czasie postępowania administracyjnego i sądowego, za którą trudno przypisać winę skarżącym i że w takiej sytuacji organ musi ograniczyć się do stwierdzenia wydania zakwestionowanej wnioskiem decyzji z naruszeniem prawa /art. 151 § 2 k.p.a./. Inaczej rzecz się ma jeśli idzie o drugą wskazaną przez organ przyczynę odmowy uchylenia tej decyzji. Wszak dotyczyła ona zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe. Skutecznie z takim wnioskiem inwestor może wystąpić wówczas gdy legitymuje się prawem do dysponowania lokalem dla celów budowlanych /art. 71 ust. 1 w zw. z art. 32 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej w chwili wydania decyzji zakwestionowanej decyzji/. Wprawdzie jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego inwestor legitymował się wynikającym z prawa rzeczowego tytułem do obiektu budowlanego, w którym na parterze znajdują się przedmiotowe lokale, to jednak prawo to ograniczone zostało uprawnieniem wynikającym ze stosunku obligacyjnego jakie łączył skarżących z wynajmującym. Zgodzić się wypadnie z zaprezentowaną w skargach argumentacją, iż przed wydaniem tej decyzji lokale te posiadały status lokali mieszkalnych i że sposób korzystania z nich przez skarżących jako najemców określał stosunek zobowiązaniowy łączący ich z inwestorem. Rację mają zatem skarżący, że zmiana statusu tych lokali prowadziła do obejścia prawa wyartykułowanego w obowiązującej wówczas ustawie o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, której to przepisy ograniczały możliwość rozwiązywania stosunku najmu lokali mieszkalnych do enumeratywnie /rozdział 5 – ustanie stosunku najmu/ wymienionych przypadków. W tym zakresie zmiana statusu tych lokali dotykała interesów prawnych skarżących wynikających właśnie z tego stosunku prawnego, czemu już wcześniej dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.04.2001 r. sygn. akt SA/Rz 1829/99 i co stawiało ich w szeregu osób trzecich objętych ochroną przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej, na co również zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.04.2002 r. sygn. akt SA/Rz 2168/01, nawiązując do regulacji zawartej w art. 32 powołanej wyżej ustawy, który to przepis prawa korespondował z unormowaniem zawartym w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Oceną tą z mocy zapisu zawartego w art. 99 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ związany jest zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w dalszym postępowaniu jak i organy administracji, których działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Istnieje zatem wysokie prawdopodobieństwo, iż wydana po wznowieniu postępowania decyzja byłaby innej treści niż zaskarżona w ramach postępowania wznowieniowego decyzja ostateczna, tym bardziej iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kwestii dotyczącej prawa do dysponowania przez inwestora lokalem dla celów budowlanych, wbrew wskazaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie poświęcił wyczerpującego komentarza. Inaczej rzecz ujmując uprawnione jest stwierdzenie, iż w pierwszej kolejności inwestor winien był dążyć do skutecznego rozwiązania stosunku najmu ze skarżącymi, a dopiero później ubiegać się o zmianę sposobu użytkowania tych lokali. Ma to nader istotne znaczenie, jako że rzutować może na możliwość dochodzenia przez skarżących odszkodowania, o którym stanowi art. 153 k.p.a. i o której to możliwości organy nie pouczyły skarżących. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ zwanej dalej w skrócie p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę... należało zaskarżoną decyzję uchylić w części stanowiącej o konieczności wydania takiej samej decyzji jak dotychczasowa. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.s.a. W części uchylonej niniejszym wyrokiem zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na zasadzie opisanej w art. 152 p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI