SA/Rz 714/02

SA/Rz 714/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Marian Ekiert /przewodniczący/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 110/05 - Wyrok NSA z 2005-11-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
Uzasadnienie
SA/Rz 714/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania Z.K., utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] odmawiającą dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów w zakresie granic działki Nr 803/7 położonej we wsi Ś.P., stanowiącej własność Z. K.
Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7 b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086, ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że Z. K. pismem z dnia [...].10.2001 r. poinformował Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o sfałszowaniu w mapie ewidencyjnej granic jego nieruchomości położonej w Ś.P., oznaczonej jako działka Nr 803/7. Pismem z dnia [...].11.2001 r. zwrócił się natomiast do Starosty Powiatowego w K. o wydanie aktu własności ziemi Nr [...]. W dniu [...].12.2001 r. sprecyzował swoje żądania, domagając się przywrócenia do stanu pierwotnego sfałszowanej granicy działki 803/7 na mapie ewidencyjnej Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. oraz wydania aktu własności ziemi.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Starosta K. odmówił dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów w zakresie granic działki Nr 803/7 położonej we wsi Ś.P., stanowiącej własność Z.K., powołując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia art. 20 i 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
W uzasadnieniu naprowadził, że ewidencja gruntów wsi Ś. P. została założona na bazie mapy katastralnej w skali 1:2880, a w oznaczeniach gruntów zmieniono system z parcelowego na działkowy. Po przeprowadzeniu kompleksowych uwłaszczeń gospodarstw rolnych w latach 1974-1975 działka Nr 803 podzielona została na działki 803/1 o pow. 0,09 ha, 803/2 o pow. 0,22 ha i 803/3 o pow. 0,11 ha. Działka Nr 803/1 została wpisana na Z. K., a działki 803/2 i 803/3 na S. i M. K. po ½ części, w użytkowaniu Z. K. Następnie w związku z poszerzeniem drogi działki te zostały podzielone, w tym działka 803/1, z której powstały działka o Nr 803/6 o pow. 0,01 ha, przejęta na Skarb Państwa z mocy decyzji Naczelnika Gminy C. z [...].08.1982 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości oraz działka 803/7 o pow. 0,08 ha. Zmiany wynikające z operatu wywłaszczeniowego zostały w 1985 r. wprowadzone do ewidencji gruntów wsi Ś. Od tamtego czasu dane te nie uległy zmianie. W związku z tym, skoro nie były prowadzone żadne prace w zakresie modernizacji ewidencji gruntów i granice działki 803/7 nie uległy zmianie, nie ma możliwości przywracania ich do stanu pierwotnego.
W odniesieniu do aktu własności ziemi, którego wnioskodawca się domaga, organ stwierdził, że akt taki nie został wydany i dlatego w 1997 r. Z. K. wystąpił do Sądu Rejonowego w K. o stwierdzenie nabycia prawa własności m. in. działki 803/7 przez zasiedzenie. Sąd, opierając się na danych z ewidencji gruntów wydał w tej sprawie postanowienie sygn. akt [...] w dniu [...].02.1998 r.
Odwołanie od tej decyzji złożył Z. K., kwestionując rozstrzygnięcie i zgłaszając szereg zastrzeżeń do poszczególnych sformułowań uzasadnienia. Odwołujący podnosi, że jego wniosek dotyczył przywrócenia do stanu pierwotnego granicy pomiędzy działkami 803/7 i 803/2, a nie dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów w obrębie własnej działki. Przejście z systemu parcelowego na działkowy nie zmieniło przebiegu granic pomiędzy tymi działkami, ponieważ ich powierzchnie nie uległy jakiejkolwiek zmianie. Po złożeniu wniosku o zasiedzenie do Sądu w 1997 r. rodzina G. rozpoczęła starania o "modernizację" granic działek odwołującego, występując m. in. o rozgraniczenie. Wówczas to miało miejsce sfałszowanie granicy w pierworysie mapy zasadniczej, a w latach 1997 – 2000 nastąpiło sfałszowanie przedmiotowej granicy w mapie ewidencyjnej. W tym również czasie unieważniono akt własności ziemi.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnił tego odwołania i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Motywując swoje rozstrzygnięcie wskazał, że na przestrzeni ostatnich lat nie były prowadzone żadne prace w zakresie modernizacji ewidencji gruntów wsi Ś. P. Mapę ewidencyjną stanowi zatem nadal mapa w skali 1:2880. Na podstawie danych z obowiązującej aktualnie ewidencji Sąd Rejonowy w K. stwierdził własność działki Nr 803/7 o pow. 0,08 ha na rzecz Z. K. Dla wymienionej działki została urządzona księga wieczysta Nr Kw [...], zatem stan ewidencyjny działki jest zgodny z jej stanem prawnym. Zarówno organ prowadzący ewidencję gruntów, jak i odwołujący, podnoszą, że granica pomiędzy działkami 803/7 i 803/2 rozdziela grunty będące w użytkowaniu tej samej osoby, tj. Z. K. i nie była przedmiotem jakiejkolwiek zmiany ani przedmiotem jej prawnego ustalenia. Brak jest wobec tego podstaw do dokonania zmian co do przebiegu tej granicy. Kwestie sfałszowania granicy pomiędzy działkami 803/7 i 803/2 zarówno na mapie zasadniczej w skali 1:2000, jak i na mapie ewidencji gruntów w skali 1:2880 mogą być przedmiotem postępowania przed organami ścigania, nie zaś przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
W odniesieniu do wydania kopii aktu własności ziemi – organ odwoławczy wyjaśnił, ze kwestia ta jest przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organ I instancji.
Decyzję tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K., zarzucając, podobnie jak w odwołaniu orzeczenie niezgodnie z treścią jego wniosku. Skarżący żądał przywrócenia do stanu pierwotnego granicy pomiędzy działkami 803/7 i 803/2, a nie dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów w obrębie własnej działki.
Skarżący kwestionuje ustalenia organu odwoławczego i organu I instancji, wywodząc, że nie było podziału działki Nr 803 w czasie dokonywanych uwłaszczeń w latach 1974-1975, albowiem brak jest stosownej dokumentacji w zasobie Geodezyjnym Starostwa Powiatowego w K. Najpierw sfałszowano granicę działki w pierworysie mapy zasadniczej, a następnie w mapie ewidencji gruntów, przesuwając jej przebieg pod sam dom mieszkalny w taki sposób, aby nastąpiła kolizja z przepisami prawa budowlanego. Ponadto sfałszowania dokonano także w aktach sądowych – załączniku graficznym złożonym w Sądzie w 1997 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji, wskazując, iż zarzuty zawarte w skardze są w zasadzie tożsame z zarzutami odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Sądy te, w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Uchylenie tychże aktów następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wad i uchybień Sąd nie stwierdził, stąd też skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Skarżący domagał się przywrócenia granicy działki 803/7 z działką 803/2 do stanu pierwotnego. Granica ta zdaniem skarżącego została sfałszowana. Tymczasem organy obu instancji odmówiły dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów wsi Ś.P. w zakresie przedmiotowej granicy. Skarżący nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem, eksponując zwłaszcza treść swojego żądania – przywrócenie do stanu poprzedniego, nie zaś zmiany w ewidencji.
Na tle tak sformułowanego żądania zasadne jest przybliżenie charakteru i zasad prowadzenia ewidencji. Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086, ze zm.) ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach ze wskazaniem danych wymienionych w art. 20 tej ustawy, obejmujących m.in. położenie, granice, powierzchnię gruntów, a także danych dotyczących ich właścicieli, a w niektórych przypadkach również podmiotów władających gruntami i budynkami.
Z przepisu tego wyraźnie wynika więc funkcja informacyjno-techniczna ewidencji. Służy ona planowaniu przestrzennemu, wymiarowi podatków i świadczeń, a także oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, statystyce publicznej i gospodarce nieruchomościami (art. 21 ustawy). Powinna być utrzymywana w stanie aktualności.
Procedurę prowadzenia ewidencji określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Wprowadzanie zmian, nazwane przez ustawodawcę aktualizacją, dokonywane jest na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (§ 46 rozporządzenia). Ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów ani nie nadaje takich praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające, ma więc charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Oznacza to, że w toku postępowania aktualizacyjnego organ prowadzący ewidencję nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających wpisowi, ponieważ przepisy ustawy nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z nimi uprawnień i obowiązków (tak również wielokrotnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 20.08.1998, II SA 766/98, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 41298, z dnia 27.10.1998, II SA 1094/08, LEX 41305, z dnia 20.11.1998, II SA 914/98, LEX 41816, z dnia 19.04.2001, II SA 862/00, LEX 53361).
Jeśli zaś chodzi o przebieg granic działek ewidencyjnych, § 36 rozporządzenia stanowi, iż wykazuje się je w ewidencji w oparciu o dokumentację geodezyjną sporządzoną:
- w postępowaniu rozgraniczeniowym,
- w celu podziału nieruchomości,
- w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
- w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału gruntów,
- na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
- przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
Analizując treść żądania skarżącego przychylić się należy do stanowiska orzekających w sprawie organów, że instytucja przywrócenia do stanu pierwotnego przebiegu granicy nie znajduje jako podstawa wpisu oparcia w przepisach ustawy ani rozporządzenia. Możliwe jest dokonanie korekty czy zmian w drodze aktualizacji operatu ewidencyjnego i to, jak już wyżej wyjaśniono, wyłącznie na podstawie dokumentów wskazanych w § 46 rozporządzenia z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Podnoszony przez skarżącego fakt dokonania przestępstwa sfałszowania dokumentów – mapy zasadniczej i mapy ewidencyjnej, nie został stwierdzony w stosownym postępowaniu przez właściwe organy. Jak wynika z akt sprawy oraz stwierdzenia pełnomocnika skarżącego w czasie rozprawy przed Sądem, złożone zostało w tej sprawie zawiadomienie o przestępstwie, ale odmówiono wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Wpisu do ewidencji gruntów działki nr 803/7, położonej w obrębie Ś. P., o powierzchni 0,08 ha, której właścicielem jest Z. K. organ ewidencyjny dokonał w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1998 r., sygn. akt [...], stwierdzające, że Z. K. nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w Ś. P. oznaczonej nr 803/7 o pow. 8 arów , powstałej z parceli 13/2 objętej Lwh [...] od. Kw [...].
Na skutek tego postanowienia zaistniał nowy stan prawny, a jego odzwierciedleniem był stosowny wpis w nowo utworzonej księdze wieczystej nr Kw [...] oraz w ewidencji gruntów.
Podkreślić przy tym należy, że skarżący uczestniczył w postępowaniu przed sądem powszechnym, mógł wobec tego zakwestionować przebieg granicy. Jeśli zaś dowiedział się o fakcie sfałszowani mapy ewidencyjnej po zakończeniu postępowania o stwierdzenie zasiedzenia, mógł wnosić o jego wznowienie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.