SA/Rz 59/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-12-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniedroga publicznagminaWSApostępowanie administracyjnerozprawa administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności braku obligatoryjnej rozprawy administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy P. na decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną pod drogę nieruchomość. Gmina zarzucała niezgodność decyzji z przepisami dotyczącymi odpowiedzialności za drogi lokalne. Sąd, kontrolując decyzję z urzędu, uchylił zarówno decyzję Wojewody, jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Podstawą uchylenia nie były zarzuty skargi, lecz naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy administracyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę Gminy P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. ustalającą odszkodowanie dla A. K. za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Gmina kwestionowała decyzję, wskazując na niezgodność z przepisami dotyczącymi odpowiedzialności za drogi lokalne i miejskie, sugerując, że odszkodowanie powinno obciążać Skarb Państwa. Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 PPSA, nie był związany zarzutami skargi i dokonał oceny zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. Stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Kluczowym uchybieniem był brak przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy administracyjnej, przewidzianej w art. 118 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co było warunkiem koniecznym do prawidłowego ustalenia odszkodowania zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli zarzuty skargi byłyby chybione, to uchybienie formalne uniemożliwiało orzekanie o meritum sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, jest podstawą do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy administracyjnej, przewidzianej w art. 118 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania, które uniemożliwiło prawidłowe ustalenie odszkodowania i tym samym uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.

Dz.U. 1997 nr 115 poz 741 art. 118

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Obligatoryjna rozprawa administracyjna dla ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Pomocnicze

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość WSA w Rzeszowie do rozpoznania skarg złożonych do NSA OZ w Rzeszowie, które nie zostały rozpoznane do 1 stycznia 2004 r.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną, rozpoznaje skargę w granicach sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, polegające na braku przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy P. dotycząca odpowiedzialności za drogi lokalne miejskie (uznana przez sąd za chybioną, choć nie była podstawą rozstrzygnięcia).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy dokonując oceny zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione. Uwzględnienie skargi nastąpiło z tego powodu, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W chwili orzekania przez organy ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następowało w decyzji wywłaszczeniowej i mogło być określone po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, która dla tego przypadku była obligatoryjna, bo przewidziana przepisem prawa art. 118 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazując na ten aspekt sprawy Sąd stwierdza, że w rozpoznawanym przypadku nie był on podstawą oceny zaskarżonych decyzji, gdyż uchybienie formalne nie pozwalały orzekać o meritum sprawy.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Wolska

członek

Maria Zarębska-Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podkreślenie wagi przestrzegania przepisów proceduralnych, zwłaszcza obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczenie, nawet jeśli zarzuty merytoryczne skargi są chybione."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami wprowadzającymi reformę administracji publiczną i gospodarką nieruchomościami z przełomu wieków. Konkretne przepisy mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli zarzuty merytoryczne strony są niezasadne. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o odszkodowaniu za wywłaszczenie.

Dane finansowe

WPS: 290 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 59/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Wolska
Maria Zarębska-Kobak
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 118
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
SA/Rz 59/03
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2002 r., [...] ustalającą na rzecz A. K. odszkodowanie w kwocie 290 złotych z tytułu nabycia przez Gminę Miejską P. z mocy prawa własności nieruchomości, działki nr 11/02 o pow. 0,0011 ha położonej w obr. [...] miasta P. zajętej pod drogę publiczną. Podstawę prawną nabycia własności przez Gminę Miejską P. stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm./.
Skargę na decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie wniósł Zarząd Gminy P. Skarżący wskazał, że decyzja Wojewody jest niezgodna z art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta powinny zostać uchylone. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zobowiązanie Gminy Miejskiej do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości zajętej pod drogę lokalną miejską jest nieuzasadnione, gdyż gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do wypłaty odszkodowań za nieruchomości zajęte pod drogi gminne, a nie lokalne miejskie, gdyż taki wniosek wypływa wprost z treści art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ponieważ działka nr 11/2 stanowiąca własność A. K. zajęta została przez drogę lokalną – ulecę G. w P., to odszkodowanie z tego tytułu powinno być wypłacone przez Skarb Państwa, a nie Gminę Miejską P.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi powołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skarg, gdyż skarga złożona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając sprawę zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani wskazaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy dokonując oceny zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym.
Mając na uwadze tak wyznaczony zakres kontroli Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione. Uwzględnienie skargi nastąpiło z tego powodu, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że w chwili wydania decyzji przez organy I i II instancji obowiązuje przepis art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające, gdyż przepis ten w obowiązującej formie został ustalony nowelą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i innych ustaw /Dz.U. nr 6, poz. 70/ i zaczął obowiązywać od 15 lutego 2000 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, odszkodowanie z tytułu przejęcia tego przepisu odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne w warunkach opisanych w dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy jest ustalone i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.
Treść tego przepisu wskazuje jednoznacznie na dwie okoliczności, które muszą być zachowane aby w sposób prawnie poprawny można było ustalić odszkodowanie. Postępowanie o ustalenie odszkodowania może toczyć się tylko na wniosek złożony w oznaczonym terminie a do postępowania należy stosować wprost zasady określone przy odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości. W chwili orzekania przez organy ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następowało w decyzji wywłaszczeniowej i mogło być określone po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, która dla tego przypadku była obligatoryjna, bo przewidziana przepisem prawa art. 118 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd organy tego warunku nie spełniły i nie przeprowadziły nakazanej prawem rozprawy, a to oznacza, że odszkodowanie ustalone z tytułu przejęcia działki nr 11/2 pod ulicę G. zostało określone z naruszeniem przepisów i z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą zostać utrzymane w obrocie prawnym. Zaistnienie takiego naruszenia skutkuje brakiem konieczności odnoszenia się do meritum sporu, choć i tu Sąd zauważa, że zarzuty podniesione w skardze są chybione, a obowiązek wypłaty odszkodowania przez gminę za drogi lokalne nie budzi wątpliwości /szerzej: wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17/. Wskazując na ten aspekt sprawy Sąd stwierdza, że w rozpoznawanym przypadku nie był on podstawą oceny zaskarżonych decyzji, gdyż uchybienie formalne nie pozwalały orzekać o meritum sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI