SA/Rz 541/03

SA/Rz 541/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-02-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Krystyna Józefczyk. /sprawozdawca/
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia wypłaty świadczeń przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
SA/Rz 541/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] III 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania G. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] I 2003 r. Nr [...] w sprawie wznowienia wypłaty świadczenia przedemerytalnego z dniem 1 luty 2003 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 6 c ust. 2 pkt 2, art. 37 n ust. 2 ustawy z dnia 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm./ art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 XII 2001 r. o zmianie ustawy /.../.
Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że Starosta [...] przyznał G. G. prawo do świadczenia przedemerytalnego z dniem 2 lipca 1999 r. natomiast poinformowała organ, iż z dniem 5 lipca 1999 r. podjęła zatrudnienie w A., o czym poinformowała organ.
Obowiązujący wówczas przepis art. 37 n ust. 2 cyt. ustawy stanowił, iż "w przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego prawo do ich pobierania podlega zawieszeniu".
Zgodnie z art. 37 n ust. 3 prawo do pobierania zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego nie podlega zawieszeniu jeżeli zatrudnienie podjęto po upływie 3 miesięcy od daty nabycia prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli dochód uzyskiwany w pracy nie przekracza miesięcznie połwy najniższego wynagrodzenia.
Ponieważ uzyskiwany przez skarżącą dochód przekraczał tą kwotę została wydana decyzja o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia podjęcia zatrudnienia tj. od 5 lipca 1999 r.
Skarżąca w dniu 3 I 2003 r. złożyła wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia przedemerytalnego w związku z ustaniem zatrudnienia w A. Przedłożyła świadectwo pracy, z którego wynika, że była zatrudniona w okresie od 5 VII 1999 r. do 31 XII 2002 r. oraz zaświadczenie pracodawcy wystawione dnia 9 I 2003 r., w którym podano, że wynagrodzenie za grudzień 2002 r. wypłacone zostało w dniu 9 I 2003 r.
Wobec tego, że wynagrodzenie za grudzień wypłacono jej dopiero w styczniu 2003 r. wznowienie wypłaty świadczenia przedemerytalnego rozpoczęto od dnia 1 lutego 2003 r.
W odwołaniu skarżąca wnosi o wypłatę świadczenia przedemerytalnego od miesiąca stycznia 2003 r.
Podnosi, że zgodnie z art. 11 ust. 2 tzw. noweli grudniowej, osoby które przed dniem wejścia w życie tej noweli zarejestrowały się w urzędzie pracy zachowują prawo do świadczenia przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach a więc również co do zawieszenia tego prawa. Bezpodstawne jest uzależnianie wznowienia wypłaty świadczenia od daty faktycznej wypłaty wynagrodzenia za pracę. To pracodawca ustala tą datę a ona nie miała na to żadnego wpływu.
Po rozparzeniu odwołania utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ naprowadził, iż art. 11 ust. 2 pkt 2 tzw. noweli grudniowej stanowi, że osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do /.../ świadczenia przedemerytalnego /.../ nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28a, 29, 34 oraz 37l – 37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych.
Zawiera on odesłanie do art. 37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 1 IV 2002 r.
Wówczas przepis art. 37 n ust. 2 uzależniał konieczność zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego od podjęcia zatrudnienia, jeżeli łączna kwota przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskanych w danym miesiącu z tytułu zatrudnienia /.../ oraz otrzymanego świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa niż 200 % zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 cyt. ustawy.
Zatem o przychodzie w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym można mówić dopiero wówczas gdy nastąpi fakt wypłaty wynagrodzenia .
Zatem otrzymana przez skarżącą w styczniu kwota 2100 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę jest przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym, co stanowi kwotę wyższą niż 200 % zasiłku dla bezrobotnych.
Decyzję tą zaskarżyła do NSA G. G. wnosząc o jej uchylenie.
W motywach skargi wskazała, iż cytowany przez organ przepis art. 11 ust. 2 pkt 2 tzw. noweli grudniowej dotyczy wyłącznie osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego. Bezpodstawnie organ rozciąga jego brzmienie również na osoby posiadające prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Dalej nowe brzmienie przepisu art. 37 n wchodzi w życie od 1 IV 2002 r. i wobec tego nie ma zastosowania do osób mających już prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Przyczyną zawieszenia prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego było podjęcie zatrudnienia. Zatem skoro zatrudnienie ustało z dniem 31 XII 2002 r. bez znaczenia jest data faktycznej wypłaty wynagrodzenia za pracę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn obszernie omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 97 § 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
G. G. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 1 lipca 1999 r. składając równocześnie wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, który decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. został uwzględniony.
W dniu 5 lipca 1999 r. skarżąca podjęła zatrudnienie w A. sp. z o. o. w M.
Wobec tego organ wydał decyzję o zawieszeniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego z dniem 5 lipca 1999 r. – powołując jako podstawę prawną przepis art. 37 n ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm./.
W przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego ulega zwieszeniu.
G. G. w dniu 3 I 2003 r. złożyła wniosek w Powiatowym Urzędzie Pracy o wznowienie wypłaty świadczenia przedemerytalnego. Do wniosku dołączyła świadectwo pracy potwierdzające, iż z dniem 31 XII 2002 r. ustało zatrudnienie w A. oraz zaświadczenie, że wynagrodzenie za miesiąc grudzień wypłacono jej w dniu 9 stycznia 2003 r. wobec tego organu wydał decyzję o wznowieniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego z dniem 1 lutego 2003 r., uzasadniając iż tzw. nowela grudniowa zmieniła brzmienie przepisu art. 37 n cyt. ustawy.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny.
Natomiast istniejący problem prawny sprowadza się do określenia czy wniosek skarżącej o wznowienie wypłaty świadczenia przedemerytalnego należy rozpoznać stosując brzmienie przepisu art. 37 n cyt. ustawy z daty rejestracji w powiatowym urzędzie pracy czy też z daty złożenia wniosku o wznowienie wypłaty świadczenia przedemerytalnego.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art., art. 37j ust. 1, 37k ust. 1 cyt. ustawy określają materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego.
W obu tych przepisach zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o jedno z tych świadczeń spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury.
Zaś przepis art. 37 l ust. 1 ustawy zawsze wiązał nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego z dniem rejestracji.
Wobec rejestracji skarżącej G. G. w Urzędzie Pracy w dniu 1 lipca 1999 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisji dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. Nr 154, poz. 1793/ na problem skarżącej należy spojrzeć przez pryzmat normy intertemporalnej wyrażonej w art. 11 ust. 2, który stanowi, że "osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zrejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach".
Przepis ten normuje dwie sytuacje, a mianowicie zasady nabycia uprawnień do świadczeń tam przewidzianych oraz zasady zachowania do nich prawa jeżeli uprzednio zostały już nabyte, zawsze na zasadach obowiązujących w dacie rejestracji, nawet jeżeli później byłyby bardziej korzystne dla strony.
Ustawodawca tworząc normę intertemporalną zwaną nowelą grudniową w żaden sposób nie zróżnicował sytuacji osób, których uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego uległy zawieszeniu z przyczyn, o których stanowiły przepisy w dacie rejestracji. Wobec tego należy przyjąć, iż również w przypadku wniosku o wznowienie wypłaty świadczenia przedemerytalnego zawieszonego stosuje się przepisy z daty rejestracji w urzędzie pracy.
Fakt rejestracji w urzędzie pracy i fakt złożenia wniosku o przyznanie świadczeń to dwa różne zdarzenia o różnym charakterze prawnym.
Rejestracja jest faktem niemożliwym do cofnięcia, złożenie zaś wniosku jest oświadczeniem woli uprawnionego, który w każdej chwili może cofnąć.
Nie budzi wątpliwości, iż ustawodawca w art. 11 ust. 2 tzw. noweli grudniowej nawiązuje do faktu a nie do złożenia oświadczenia woli.
Ustawodawca expressis verbis zdecydował, iż decyduje data rejestracji w urzędzie pracy "nabywają i zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach".
Sąd nie podziela argumentacji organu, który uzasadnienia swojego stanowiska upatruje w brzmieniu art. 11 ust. 2 pkt 2 noweli grudniowej, wg którego "nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że: do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37l – 37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych".
Z wykładni językowej tego przepisu bezwzględnie wynika iż dotyczy on wyłącznie zasiłków przedemerytalnych ponieważ jeżeli wolą ustawodawcy było również to, że dotyczyć będzie świadczeń przedemerytalnych wymieniłby je również na początku zdania nie stosując udziwnionej formy jego budowy.
Nie można postawić znaku równości pomiędzy dwoma określeniami, a to "dotyczy świadczeń przedemerytalnych" i "w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych".
Zdaniem Sądu określenie "w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych" zostało przez ustawodawcę wyartykułowane wyłącznie dlatego, iż z datą wejścia w życie noweli grudniowej tj. od 1 I 2002 r. nie ma już pojęcia zasiłków przedemerytalnych, a pozostają wyłącznie świadczenia przedemerytalne, a wymienione w art. 11 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy przepisy dotyczą świadczeń przedemerytalnych, które będą miały odniesienie do zasiłków emerytalnych przyznanych uprzednio.
Zauważyć wypada, iż art. 12 noweli grudniowej stanowi "ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.", zaś w pkt 3 tegoż artykułu "art. 3 pkt 18 wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2002 r.", a właśnie tą zmianą nadano nowe brzmienie przepisom art. 37 n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Zatem gdyby G. G. była zatrudniona do 31 XII 2001 r. a wniosek o wznowienie wypłaty zawieszonego świadczenia przedemerytalnego złożyła 3 stycznia 2002 r. zastosowanie miałoby przepis 37 n w brzmieniu z daty rejestracji.
Taka interpretacja przepisu prowadziłaby do naruszenia zasad konstytucyjnych w tym zasady równości.
Reasumując art. 11 ust. 2 przywoływanej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. związał regulacją przejściową nie z datą złożenia wniosku lecz z datą rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
Nie ma możliwości przyznania jednego ze świadczeń bez uprzedniego zarejestrowania się osoby uprawnionej choćby nawet złożyła wniosek wraz z całością wymaganej dokumentacji.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd uwzględnił skargę G. G.