SA/Rz 2823/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę wdowy po kombatancie na decyzję o pozbawieniu jej uprawnień, uznając, że jej mąż uzyskał je niesłusznie z tytułu walki z podziemiem niepodległościowym.
Skarżąca E. T. wniosła skargę na decyzję pozbawiającą ją uprawnień wdowy po kombatancie, argumentując, że jej mąż, będąc funkcjonariuszem MO, walczył z przestępcami i narażał życie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z podziemiem niepodległościowym, co zgodnie z prawem stanowi podstawę do ich pozbawienia, nawet jeśli posiadał inne zasługi, jak udział w kampanii wrześniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę E. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie. Podstawą pozbawienia uprawnień było stwierdzenie, że mąż skarżącej uzyskał je z tytułu działalności w MO polegającej na walce z podziemiem niepodległościowym w latach 1944-1956. Skarżąca argumentowała, że jej mąż walczył z przestępcami, a nie utrwalał władzy ludowej, i że pozbawienie jej uprawnień jest niesprawiedliwe. Sąd, kontrolując legalność decyzji, uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stwierdził, że obowiązujące przepisy pozbawiają uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały je wyłącznie z tytułu walki z podziemiem niepodległościowym. Analiza akt wykazała, że mąż skarżącej, jako funkcjonariusz MO, brał udział w walce z podziemiem i przyczynił się do aresztowania grupy NSZ, co potwierdzają dokumenty. Sąd podkreślił, że uprawnienia kombatanckie są przywilejem, a funkcjonariusz MO zwalczający organizacje niepodległościowe nie może być za taką osobę uznany. Zasługi z kampanii wrześniowej nie mogły zadecydować o zachowaniu uprawnień w sytuacji późniejszej działalności przeciwko organizacjom niepodległościowym. W związku z tym Sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariusz MO, który brał udział w walce z podziemiem niepodległościowym, nie może być uznany za kombatanta w rozumieniu przepisów, a jego uprawnienia kombatanckie powinny zostać pozbawione, nawet jeśli posiadał inne zasługi.
Uzasadnienie
Przepisy prawa stanowią, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o utrwalenie władzy ludowej, zwłaszcza jeśli zwalczały niepodległościowe podziemie, powinny zostać ich pozbawione. Działalność męża skarżącej w MO polegająca na walce z podziemiem NSZ potwierdzają dokumenty i stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień, niezależnie od ewentualnych zasług z kampanii wrześniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.o.k. art. 25 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Nakazuje pozbawianie uprawnień kombatanckich osób, które nabyły je z tytułu czynnej walki z niepodległościowym podziemiem lub w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
prawo o p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi.
Pomocnicze
u.o.k. art. 21 § 2 pkt 4 lit. c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
p.w. p.o.p.s.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje właściwość WSA w Rzeszowie do rozpoznania skarg wniesionych przed wejściem w życie nowej ustawy.
prawo o p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z podziemiem niepodległościowym jako funkcjonariusz MO. Działalność w MO polegająca na walce z podziemiem niepodległościowym jest podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Zasługi z kampanii wrześniowej nie mogą zadecydować o zachowaniu uprawnień, jeśli osoba później walczyła z organizacjami niepodległościowymi.
Odrzucone argumenty
Mąż skarżącej nie utrwalał władzy ludowej, a jedynie walczył z przestępcami. Służba w MO wiązała się z narażaniem życia i zdrowia. Pozbawienie uprawnień jest niesprawiedliwe.
Godne uwagi sformułowania
Uprawnienia kombatanckie są przywilejem, wskazaniem, że konkretnej osobie ze względu na jej drogę życiową i walkę o niepodległość powinno przysługiwać szczególne wyróżnienie. Trudno za taką osobę uznać funkcjonariusza MO zwalczającego organizacje niepodległościowe, a takim funkcjonariuszem był mąż skarżącej, gdyż jego walka z niepodległościowym podziemiem w świetle dokumentów nie budzi wątpliwości.
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący-sprawozdawca
Ryszard Bryk
członek
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich i kryteriów ich pozbawienia, zwłaszcza w kontekście służby w MO i walki z podziemiem niepodległościowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w okresie wydania wyroku. Może być mniej aktualne w świetle późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnego historycznie okresu powojennego i kwestii definicji bohatera/kombatanta, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych historią i prawem.
“Czy walka z podziemiem niepodległościowym dyskwalifikuje z miana kombatanta?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 2823/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2004-05-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-12-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Magdalena Józefczyk. Ryszard Bryk Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane OSK 1353/04 - Wyrok NSA z 2005-04-15 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędzia NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie skargę oddala Uzasadnienie SA/Rz 2823/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z [...] listopada 2001 r., [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2001 r., [...] o pozbawieniu E. T. uprawnień wdowy po kombatancie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podstawą pozbawienia uprawnień kombatanckich jest art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm./, który nakazuje pozbawiać uprawnień kombatanckich osoby, które nabyły te uprawnienia z tytułu czynnej walki z niepodległościowym podziemiem. Ponieważ F. T., mąż wnioskodawczyni uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD z takiego właśnie tytułu, za działalność prowadzoną podczas służby w organach MO i walkę z podziemiem, to w obowiązującym stanie prawnym jest to podstawą do pozbawienia tych uprawnień w postępowaniu weryfikacyjnym. Z decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zgodziła się E. T. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2001 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest bardzo krzywdząca i niezrozumiała, bowiem jej mąż w trakcie służby w MO nie utrwalał władzy ludowej, a tylko walczył z przestępcami. Służba ta wiązała się z narażaniem życia i zdrowia. Z tego też względu pozbawienie jej uprawnień kombatanckich - zdaniem skarżącej - jest dużą niesprawiedliwością. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpatrzeniu sprawy ze skargi E. T., stwierdza co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi E. T., gdyż skarga ta wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Stosownie do treści art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ dalej: ustawa prawo o p.s.a., Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i wskazaną w skardze podstawą prawną. Sądowa kontrola rozstrzygnięć podejmowanych przez administrację publiczną oparta jest na kryterium legalności, co oznacza, że Sąd jest zobowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. Spełniając ten nakaz Sąd stwierdza, że zaskarżona przez E. T. decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie narusza obowiązującego prawa, a to zmusza do oddalenia skargi, bowiem skarga w takich okolicznościach prawnych nie może zostać uwzględniona. Obowiązujące prawo stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zwłaszcza jeżeli osoby te zwalczały niepodległościowe podziemie. Równocześnie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach stanowi, że uprawnień kombatanckich należy pozbawić wszystkie osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie, a były zaangażowane w zwalczanie organizacji niepodległościowych. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że były mąż skarżącej uprawnienia kombatanckie uzyskał na tej podstawie, że jako funkcjonariusz organów MO w okresie od 27 lipca 1944 r. do 30 kwietnia 1949 r. brał udział w walkach z podziemiem i przyczynił się jako funkcjonariusz MO do aresztowania grupy NSZ. Ten fakt potwierdza zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji w R. z 21.06.2001 r., gdzie obok działalności w MO wskazano udział w aresztowaniu grupy NSZ w powiecie lubaczowskim. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący prowadził inną działalność, ale nawet gdyby to czynił, to działalność ta nie uprawniałaby go do zachowania uprawnień kombatanckich. Uprawnienia kombatanckie są przywilejem, wskazaniem, że konkretnej osobie ze względu na jej drogę życiową i walkę o niepodległość powinno przysługiwać szczególne wyróżnienie. Trudno za taką osobę uznać funkcjonariusza MO zwalczającego organizacje niepodległościowe, a takim funkcjonariuszem był mąż skarżącej, gdyż jego walka z niepodległościowym podziemiem w świetle dokumentów nie budzi wątpliwości. W takich sytuacjach, gdy dowody potwierdzają czynną walkę z organizacjami niepodległościowymi ustawodawca nie dopuścił możliwości przyznania uprawnień kombatanckich z innych powodów, a więc nawet walki jeżeli później osoba ubiegająca się o status kombatanta podjęła działalność przeciw organizacjom niepodległościowym. Z tego względu Sąd nie mógł wziąć pod uwagę wskazanego przez skarżącą udziału jej męża w kampanii wrześniowej. Zatem zasługi poniesione w kampanii wrześniowej nie mogły zdecydować o zachowaniu uprawnień kombatanckich dla osoby, która w późniejszym okresie podjęła czynną działalność w zwalczaniu organizacji niepodległościowych. Z takich powodów Sąd orzekł jak w sentencji, mając na uwadze treść art. 151 ustawy prawo o p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI