SA/Rz 260/03

SA/Rz 260/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-05-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Piórkowska
Maria Serafin-Kosowska /sprawozdawca/
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 67 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Maria Serafin-Kosowska -spraw. Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Zakładu Opieki Zdrowotnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 1998r. do 30 kwietnia 2002r. oddala skargę.
Uzasadnienie
SA/Rz 260/03
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 27 maja 2002r. /sprecyzowanym w piśmie z dnia 19 lipca 2002r./ Zakład Opieki Zdrowotnej /zwany dalej Zakładem/ zwrócił się do Prezydenta Miasta o umorzenie: zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2001 w kwocie 66.736,23 zł, odsetek za zwłokę od powyższej zaległości, zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2002r. w kwocie 39.868,98 zł oraz odsetek od tej zaległości.
Na uzasadnienie tego wniosku podano, iż Zakład znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ponieważ środki otrzymywane z Kasy Chorych na finansowanie usług zdrowotnych dla pacjentów nie pokrywają kosztów tychże usług co za kolejne miesiące generuje ujemne wyniki finansowe, ponadto Zakład zmuszony był wypłacić pracownikom zaległe tzw. trzynastki wraz z odsetkami za lata 1999 – 2001 a obecnie musi zrealizować dla pracowników podwyżki ustawowe. We wniosku wskazano także, iż o zmianie sposobu naliczania podatku od nieruchomości Zakład dowiedział się dopiero w grudniu 2001r. a prawo nie powinno działać wstecz i za ten okres nie były zabezpieczone żadne kwoty na ten cel, nadto Zakład zatrudnia około 360 osób, którzy w przypadku negatywnego załatwienia wniosku zasilą rzesze bezrobotnych.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] Prezydent Miasta umorzył Zakładowi zaległość podatkową za lata 1998 – 2001r. w kwocie 66.736,20 zł oraz odsetki w kwocie 51.905,80 zł od tej zaległości i odmówił umorzenia zaległości podatkowej za okres od stycznia do kwietnia 2002r. w kwocie 39.868,98 zł oraz umorzenia odsetek w kwocie 2.241zł od tej zaległości a decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt.1 i art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./.
W uzasadnieniu wymienionej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że niewątpliwie sytuacja ekonomiczna Zakładu jest zła, działalność prowadzona jest ze stratą co potwierdza przedłożony bilans i co w istocie jest faktem powszechnie znanym. Niewątpliwie więc po stronie Zakładu istnieje ważny interes odnośnie umorzenia zaległości wskazany w art. 67 § 1 Ordynacji, który to przepis dopuszcza możliwość umorzenia zaległości podatkowych w całości lub w części w przypadkach uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W niniejszym przypadku, ze względu na charakter działalności zakładu świadczącego na rzecz mieszkańców usługi medyczne oraz będącego pracodawcą dla wielu osób, wskazane wyżej przesłanki niewątpliwie występują i są ze sobą ściśle powiązane, niemniej jednak decyzje wydawane na podstawie cyt. przepisu mają charakter uznaniowy a więc nawet zaistnienie przesłanek nie obliguje organu do umorzenia zaległości. W niniejszym przypadku organ I instancji umorzył znaczną cześć zaległości objętej wnioskiem i w sytuacji, gdy musiał przy podejmowaniu decyzji uwzględniać interes mieszkańców miasta jako pacjentów Zakładu a z drugiej strony jako korzystających z miejskiej infrastruktury, odmowa umorzenia pozostałej części zaległości nie może być uznana za dowolną.
Zakład Opieki Zdrowotnej złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Kolegium "w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2002r. do 30.04.2002r. w kwocie 39.868,98 PLN" wnosząc o uchylenie tej decyzji – oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji – jako wydanych z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 w związku z art. 180 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt. 6 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze zarzucono, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie został zebrany cały materiał dowodowy, naruszona została zasada swobodnej oceny dowodów, w uzasadnieniu decyzji nie wskazano w istocie faktów i dowodów stanowiących podstawę jej wydania oraz przekroczono granice uznania administracyjnego. Jeśli chodzi o interes mieszkańców miasta jako beneficjentów jego infrastruktury, to jest ona zabezpieczona, natomiast interes ich jako pacjentów Zakładu jest niewątpliwie zagrożony co potwierdza organ II instancji ale tej okoliczności nie uwzględnia w rozstrzygnięciu. Skarżący zarzucił także, iż organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji mimo, że ten ostatni organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego a między innymi nie rozważał kwestii likwidacji Zakładu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 / - powoływanej dalej jako p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając wniesioną skargę zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień itd. dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze.
W niniejszej sprawie – jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - zaległość w podatku od nieruchomości za okres od 1999 – 2001 roku w kwocie objętej niniejszym wnioskiem /tj. 66.736,20 zł/ zaistniała na skutek zwiększenia wysokości zobowiązania podatkowego /co wynikało z korekt deklaracji dokonanych przez Zakład oraz stosownych decyzji wydanych przez organ I instancji/ a nowa wysokość wyliczonego podatku w stosunku do deklaracji i decyzji pierwotnych związana była z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2001r. sygn. FPK 13/01 /ONSA nr 3 poz. 106 z 2002r./ odnośnie uiszczania podatku od nieruchomości /budowli i gruntu/ według stawek wyższych tj. uchwalanych dla tego przedmiotu opodatkowania jako związanego z działalnością gospodarczą. W deklaracjach i w decyzji "wymiarowej" dotyczącej 2002r. uwzględnione zostały w obliczeniach wysokości podatku / i zaległości/ powyższe tj. wyższe stawki.
Zaznaczyć przy tym należy, że jeśli chodzi o pozostałą zaległość Zakładu w tym podatku tj. zaległość wynikającą z wyliczenia według przyjętych pierwotnie niższych stawek, to – jak wynika z informacji zawartej w piśmie organu I instancji z dnia 21 października 2002r. – zaległość ta w kwocie 360.202,40 zł oraz odsetki w kwocie 231.712,20 zł została umorzona decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2002r. nr [...]
W niniejszej sprawie organy uznały, iż zachodzą przesłanki dopuszczające możliwość umorzenia zaległości podatkowych wymienione w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./. Zgodnie z powyższym przepisem, organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości albo w części zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę zaś przesłankę tego umorzenia stanowi ważny interes podatnika bądź interes publiczny.
W przypadku złożenia stosownego wniosku przez podatnika uprawniony organ podatkowy musi poczynić ustalenia co do wszelkich okoliczności faktycznych dotyczących danego podatnika i ustalić czy występuje którakolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie albo też obie te przesłanki, natomiast decyzja wydana na podstawie tych ustaleń ma niewątpliwie charakter uznaniowy w tym znaczeniu, że nawet jeśli te przesłanki – albo którakolwiek z nich – wystąpią, to organ podatkowy może ale nie musi dokonać umorzenia. Uznaniowy charakter decyzji nie oznacza jednak, że odmowna decyzja może być dowolna a wręcz przeciwnie przesłanki jej wydania muszą być przez organ wykazane – uzasadnione. Jeśli zaś organ podatkowy na podstawie poczynionych ustaleń uzna, że przesłanki te nie występują – której to oceny dokonuje w ramach swobodnej oceny dowodów – to konsekwencją będzie decyzja odmowna. Pojęcia ważnego interesu podatnika a także interesu publicznego nie zostały w cyt. Ordynacji podatkowej zdefiniowane i są pojęciami nieostrymi, których zakres może być różny w poszczególnych sprawach w zależności od występujących okoliczności faktycznych.
W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, że niewątpliwie sytuacja finansowa skarżącego Zakładu nie jest dobra i Zakład ten nie posiada dostatecznych środków pozwalających mu na bieżące finansowanie swojej działalności leżącej przecież w interesie publicznym i na regulowanie w pełni swoich zobowiązań finansowych a w szczególności zobowiązań publiczno-prawnych. Organ I instancji podkreślił jednak, że dochody z podatku od nieruchomości stanowią jedno z głównych źródeł dochodu budżetu miasta Rzeszowa a z budżetu tego finansowane są różnego rodzaju zadania bieżące i inwestycyjne. Rozważając występujące w tym przypadku i zazębiające się relacje interesu skarżącego Zakładu i interesu publicznego organ I instancji umorzył temuż Zakładowi zaległości w tym podatku wraz z odsetkami za lata ubiegłe, natomiast odmówił umorzenia odnośnie zaległości ówcześnie "najnowszych" i stanowisko to podzielił organ II instancji, zaś Sąd także nie znajduje podstaw do zakwestionowania tego stanowiska. Jak już podkreślono wyżej, decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy i w ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy nie przekroczyły granic tegoż uznania. Umorzenie zaległości podatkowej jest formą ulgi udzielanej jednostkowo podatnikowi i nie może przerodzić się w generalne zwolnienia danego podatnika z obowiązku podatkowego bo do takiego zwolnienia uprawniony jest ustawodawca. Jeśli więc ustawodawca ten mimo powszechnie znanej trudnej sytuacji publicznych zakładów służby zdrowia takiego zwolnienia nie ustanowił, to w niniejszej sprawie nie można zaskarżonej decyzji postawić zarzutu, że jest ona oparta na dowolnej ocenie sytuacji podatnika. Jak bowiem wskazano wyżej, skarżący Zakład uzyskał umorzenie zaległości i odsetek w stosunkowo znacznej wysokości a odmowa umorzenia dotyczy znacznie mniejszej kwoty i nie można zarzucić organom a zwłaszcza organowi I instancji, że także w interesie mieszkańców miasta chce uzyskać wpływ środków finansowych.
Biorąc pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa i wobec powyższego skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.s.a.