SA/Rz 259/02

SA/Rz 259/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Marian Ekiert
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
§ 44 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędzia NSA Marian Ekiert Asesor WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: ref.staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
SA/Rz 259/02
UZASADNIENIE
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9.10.2001r. sygn. akt SA/Rz 314/00 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W motywach uzasadnienia Sąd stwierdził, że z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że kwestionowany garaż został wybudowany w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 2 rozbiórce podlegają te obiekty lub ich części, wzniesione bez pozwolenia na budowę, gdy samowola powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź prowadziła do niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Sporny garaż został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a jego odległość od przebiegającego gazociągu wysokoprężnego o średnicy 250 mm wynosi 6,5-7 m. Odległość ta jest zatem niezgodna z minimalną odległością określoną normą branżową BN-80/8976-31 obowiązującą od 1 kwietnia 1981r., czyli w okresie realizacji garażu, a wynoszącą 15m. Taką odległość przewidywała również poprzednio obowiązująca norma branżowa BN-71/8976-31. Budowa spornego garażu, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do art.2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. w związku z § 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Sąd uznał, że organy trafnie przyjęły, iż w warunkach rozpoznawanej sprawy znajduje zastosowanie art. 103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. oraz art. 37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że niezachowanie minimalnej odległości określonej obowiązującą normą branżową pomiędzy spornym garażem, a gazociągiem wysokoprężnym oznaczać musiało powstanie jako skutku takiej budowy, niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. W niniejszej sprawie wystąpiła konieczność obowiązkowego orzeczenia o rozbiórce spornego garażu. Skarga natomiast została uwzględniona z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Organ pierwszej instancji wskazał, iż garaż znajduje się na działce nr 423/3 położonej w J., natomiast z zaskarżonej decyzji wynikało, że garaż znajduje się na działce nr 423/2 położonej w J.
W wyniku ponownego rozpoznawania sprawy, decyzją z dnia [...].01.2002r. Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999r. znak: [...] nakazującą rozbiórkę garażu wybudowanego na działce nr ewid. 423/3 położonej w J. przy ul. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że zaistniały przypadek jest samowolą budowlaną , którą należy rozważać w kontekście zastosowania przepisów wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Na podstawie protokołu oględzin z dnia 15 lipca 1999r., spisanego przy udziale zainteresowanych stron oraz szkicu polowego organ przyjął. że odległość wybudowanego garażu od przebiegającego gazociągu wysokoprężnego o średnicy 250 mm wynosi 6,50-7m. Brak zachowania należytej odległości wynikającej z normy branżowej, która powinna wynosić 15m, spowodowało powstanie w stopniu ciągłym zagrożenia bezpieczeństwa dla życia ludzi i mienia, dlatego w zaistniałym przypadku jedynym możliwym rozwiązaniem było wydanie nakazu rozbiórki obiektu, aby wyeliminować zagrożenia. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a zwłaszcza do oświadczenia K. P. z 25.10.1999r. organ uznał je za małowiarygodny dowód, którego celem było jedynie przesunięcie daty realizacji inwestycji wstecz, aby wyłączyć z obiegu przepis normy BN-80/8976-31 dotyczącej ustalenia odległości od gazociągów, co w istocie jest bez znaczenia, albowiem wcześniej obowiązująca norma z 1.04.1971r. określała tę odległość też na 15m. Również zarzut odnoszący się do braku podstaw żądania pozwolenia na budowę garażu w okresie jego realizacji, czyli w okresie 1980r. należało uznać za bezpodstawny. Zgodnie bowiem z § 44 ust.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.), garaż w rozumieniu art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. jest obiektem budowlanym i nie podlega zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia. Z przedstawionych względów odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ wyjaśnił również., że wykonał zalecenia zawarte w wyżej powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie właściwego ustalenia numerów działek.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący A. i W. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji jako wydanej bez podstaw prawnych i zakwestionowali zakwalifikowanie garażu do obiektu budowlanego, a tym samym potrzebę uzyskania pozwolenia na budowę. Garaż nie został trwale związany z terenem, jest obiektem przenośnym, a zatem nie stanowi części składowej nieruchomości, na której się znajduje, dlatego organy nie mogły potraktować go jako obiektu budowlanego. Garaż został zlokalizowany w tym miejscu za wiedzą i zezwoleniem ówczesnego przedsiębiorstwa ceramicznego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwana dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a postępowanie nie zostało zakończone (do takich należy niniejsza sprawa), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art.1 wspomnianej ustawy, z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest, co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Skarga jest nieuzasadniona.
Sprawa niniejsza była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego i zakończona została wydaniem wyroku powołanego na wstępie niniejszych rozważań.
W myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego działaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej (patrz "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – Komentarz, Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004).
W pojęciu oceny prawnej mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego i zmierza ona do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję ma treść identyczną przypisaną przez tenże organ i do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania winien być zastosowany konkretny przepis prawny.
Wykładni w tym właśnie rozumieniu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2001r. sygn akt SA/Rz 314/00. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organy obydwu instancji zastosowały właściwe przepisy tak prawa materialnego, jak i procesowego, a zakwestionowany został jedynie numer działki , który był inny w sentencji decyzji organu II instancji, niż w sentencji decyzji organu I instancji. Błąd ten został naprawiony w decyzji, będącej aktualnie przedmiotem zaskarżenia, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyżej wyroku.
Sąd badając przedmiotową sprawę doszedł do przekonania, że ocena wyrażona w cytowanym wyroku sądu wiąże nadal, albowiem zaistniała sytuacja tożsamości sprawy, co oznacza, że nie uległy zmianie przepisy prawne, a orzeczenie, w którym została wyrażona ocena prawna nie zostało uchylone lub zmienione przepisy (por. wyrok SN z 25.02.1998r. III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2).
W doktrynie przyjmuje się, że z tożsamością sprawy mamy do czynienia wówczas, gdy akt lub czynność dotyczy tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, tego samego stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (patrz T.Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996r. str. 200).
Reasumując, należy stwierdzić, że nie wystąpiła żadna z przywołanych okoliczności, która wykluczyłaby związanie Sądu wyrażoną oceną prawną w wyżej cytowanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi sąd doszedł do wniosku, że nie zasługują one na uwzględnienie i nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawnych, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Przede wszystkim ocena garażu nie może być dokonywana na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego i w oparciu o kryteria tam wskazane zakwalifikowany, czy jest to rzecz ruchoma, czy też trwale lub nie związana z gruntem. Organy prawidłowo dokonały oceny garażu stosując przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm., zwane dalej Prawo budowlane). Stosownie bowiem do art. 2 ust.1 tej ustawy, przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne (......). Konsekwencją powyższego, zgodnie z § 44 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz.48 ze zm.) jest obowiązek uzyskania pozwolenia na taki obiekt budowlany. Wydanie pozwolenia będzie rozumiane jako wydanie przez właściwy organ administracji publicznej decyzji administracyjnej, na co wskazuje użyte w wyżej cytowanym rozporządzeniu rzeczownikowe określenie, w tym przypadku "pozwolenie", dla władczego działania organów administracji publicznej. Warto podkreślić, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w Prawie budowlanym.
Z tego też powodu bez znaczenia dla sprawy jest przedłożone przez skarżącą na rozprawie pismo podpisane przez dyrektora R. S. pismo bez daty i do kogo skierowane (karta akt sądowych nr 26), z którego skarżący wywodzą skutki legalności wzniesionego garażu. Bezspornym jest, że pisma tego nie można uznać za pozwolenie, gdyż nawet nie pochodzi od właściwego w tym czasie organu do wydawania pozwoleń na budowę. W tej sytuacji organy prawidłowo ustaliły, że sporny garaż jest samowolą budowlaną.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.10.2001r. sygn. akt SA/Rz 314/00 przesądzona została również kwestia odległość gazociągu od przedmiotowego garażu.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przede wszystkim ocenę prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku oraz wykonanie przez organ zaleceń z niego wynikających, Sąd działając na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę oddalił.