SA/Rz 2511/01

SA/Rz 2511/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk. /sprawozdawca/
Maria Zarębska-Kobak
Marian Ekiert /przewodniczący/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
II OSK 414/05 - Wyrok NSA z 2006-01-24
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
art. 1 ust. 1 i 2, art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 25 ust. 2 pkt 2
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Dz.U. 1997 nr 116 poz 745
§ 2 ust. 1, § 4
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /del./ Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /del./ Asesor WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Uzasadnienie
SA/Rz 2511/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].04.2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów pozbawił M. S. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, uzasadniając to tym, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane za służbę w organach MO wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenia władzy ludowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził, że w decyzji wyeksponowano uczestnictwo w walce o ustanowienie władzy ludowej, w rzeczywistości nie miał wpływu jaka władza po wojnie ukształtowała się na ziemiach polskich. Skarżący przedstawił też sytuację polityczną panującą w tamtych czasach. Podsumowując stwierdził, że uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu pracy w MO, ale również nabył wiele poważnych schorzeń i dlatego otrzymywany dodatek ma znaczenie w domowym budżecie na zakup leków.
Decyzją z [...].10.2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 19914r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. nr 142, poz. 950 ze zm.) oraz art.138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, opierając motywy jej uzasadnienia na argumentach przytoczonych we wcześniejszej decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący M. S. nie wskazał kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji, ani nie sformułował zarzutów odnośnie zaskarżonej decyzji. Raz jeszcze opisał sytuację polityczną tamtych czasów i przedstawił aktualny stan swojego zdrowia i zdrowia żony . Końcowo wyraził swoje wątpliwości w zakresie dyskryminacji byłych milicjantów, którzy pracując przy ściganiu pospolitych przestępców kryminalnych narażali swoje życie zapewniając bezpieczeństwo innym obywatelom, pracującym przy odbudowie Polski. Skarżący stwierdził, że nie można stosować odpowiedzialności zbiorowej, a on sam nigdy nie brał udziału w tłumieniu jakichkolwiek wystąpień przeciwko władzy ludowej i z tego względu uważa zaskarżoną decyzję za krzywdzącą.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z przyczyn jak podanych w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 16 kwietnia skarżący M. S. wniósł do protokołu zastrzeżenie odnośnie zastosowanie wobec niego procedury weryfikacyjnej w kontekście przepisu art. 26 ustawy o kombatantach, który określił przypadki, gdy ustawa ta nie ma zastosowania wobec pewnej kategorii osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwana dalej P.p.s.a.). W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.
Zgodnie natomiast z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, którą pozbawiono skarżącego M. S. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. nr 142, poz. 950 ze zm., zwana dalej ustawą o kombatantach).
Z brzmienia tego przepisu wynika, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż te, które są wymienione w art. 1 ust.2, art. 2 oraz art., 4 ustawy o kombatantach, natomiast zachowują te uprawnienia osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Z przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. nr 116, poz. 745) wynika, że przed wydaniem decyzji w sprawie pozbawienia uprawnień Urząd przeprowadza postępowanie weryfikacyjne (§ 2 ust. 1). Stosownie zaś do przepisu § 4 tego rozporządzenia po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego Urząd wzywa osobę, której uprawnień dotyczy to postępowanie do przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów. W wypadku osoby, która uzyskała uprawnienia wyłącznie jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej , wyjaśnienia te i dowody mogą dotyczyć okoliczności wskazujących na zachowanie uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 20.12.2000r. skarżący został poinformowany o możliwości złożenia wszelkich posiadanych dokumentów mających wpływ na uzyskane uprawnienia. Skarżący dokumentów, w oparciu o które można byłoby zachować uprawnienia kombatanckie na podstawie tytułów, z którymi obecnie ustawodawca łączy ich przyznanie nie przedłożył.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów (OPS 13/01 ONSA 2002/4/132) stwierdził, że na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w ustawie.
Skarżący tak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze do Sądu ograniczył się tylko do opisu sytuacji polityczno-społecznej i własnej pracy w organach MO polegającej na ściganiu przestępców. Natomiast w piśmie do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 8.01.2001 (karta akt nr 21) stwierdził, że w okresie od 31.07.1945-03.09.45. odbywał kurs w zakresie kryminalnej służby śledczej i pamięta jak podczas trwania tego kursu kilkakrotnie kursanci wyjeżdżali do zwalczania UPA. W piśmie tym sam skarżący potwierdził, że uprawnienia kombatanckie nabył w związku ze służbą w organach MO.
Nie kwestionując w żaden sposób służby skarżącego w organach MO i jego działalności związanej ze zwalczaniem przestępczości, na którą to działalność powołuje się skarżący, Sąd w oparciu o wyżej powołane przepisy ustawy o kombatantach stwierdził, że tego typu działalność nie daje podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich.
W myśl art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast działalność kombatancka została zdefiniowana w art. 1 ust. 2, działalność uznawana za równorzędną z działalnością kombatancką w art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane wyłącznie za "ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" w okresie pracy w organach MO, to wobec dyspozycji przytoczonego wyżej art. 25 ust. 2 pkt 2 należało pozbawić skarżącego uprawnień kombatanckich. O tym, że Milicja Obywatelska nie jest zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 9.02. 2001r., IIIRN 59/00 (OSNP 2001/19/572). Sąd stwierdził, że w tym kontekście zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, co do treści art. 26 ustawy o kombatantach Sąd stwierdził, że jest bezzasadny. Stosownie do treści tego przepisu osoby, o których mowa w art. 25 pozbawione prawomocną decyzją uprawnień kombatanckich tracą uprawnienia wynikające z ustawy, z wyjątkiem uprawnień o których mowa w art. 12. Najogólniej rzecz ujmując przepis art. 12 dotyczy kombatantów będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi oraz członków rodzin pozostałych po takim kombatancie. Na podstawie wyżej przedstawionych okoliczności Sąd stwierdził, że do skarżącego nie ma zastosowania przepis art. 12 ustawy o kombatantach.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.