SA/Rz 2411/02

SA/Rz 2411/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Bożena Wieczorska
Kazimierz Włoch /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Piórkowska
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 137 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 209 § 3, art. 253 § 1 pkt 1, art. 258 § 1, art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Bożena Wieczorska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi spółki cywilnej "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu wniosków P.G. i A.D. wspólników Spółki Cywilnej "A" prowadzącej Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2000r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002r.
Organ odwoławczy podniósł, że działająca z upoważnienia Spółki Agencja Celna "B" w Ż. Placówka w M. w oparciu o dokumenty SAD nr [...] z dnia 20 grudnia 1999r. i SAD [...] z dnia 25 stycznia 2000 r. zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu wysokooktanowy zawierający tlen dodatek do benzyn denaturyzowany 18% certyfikowanymi benzynami, który pełni rolę dodatku do benzyn w celu podwyższenia liczby oktanowej.
W zgłoszeniu celnym z dnia 20 grudnia 1999r. odnośnie przedmiotowego towaru zadeklarowano kod PCN 381119000 obciążony stawką konwencjonalną w wysokości 9 %, zaś w zgłoszeniu celnym z dnia 25 stycznia 2000r. – kod PCN 381190000 obciążony stawką konwencyjną również w wysokości 9 %.
Po dokonaniu weryfikacji tych zgłoszeń celnych, polegającej na przeprowadzeniu rewizji celnej i pobraniu próbek importowanego towaru, został on objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Kwota długu celnego została obliczona z zastosowaniem elementów kalkulacyjnych zadeklarowanych przez zgłaszającego.
Działając w oparciu o art 83 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (tekst. jedn. Dz. U. z 2001r. nr 75, poz 802 ze zm.), przeprowadzono kontrolę zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru i przekazano do badań do Instytutu Technologii Nafty w K. dwie próbki, zgłoszonego do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towaru w dniu 25 stycznia 2000r.
Za pismem nr [...] z dnia 9 czerwca 2000r. Instytut Technologii Nafty przesłał do Urzędu Celnego sprawozdanie z badań nr [...] oraz opinię, zgodnie z którą przebadane próbki spełniają wymagania Bioetanolu B-80 objętego kodem PCN 220720000. Za pismem z dnia 14 czerwca 2000r. przesłał uzupełnienie w/w sprawozdania z badań o wyniki dotyczące gęstości spornego towaru.
Z uwagi na powyższe, postanowieniami nr [...] i nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania celne dla ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej i stawki importowanego towaru.
Za pismem z dnia 25 września 2000 r. Urząd Celny przesłał do Instytutu Technologii Nafty w K. próbkę towaru zgłoszonego do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu 20 grudnia 1999 r. Wyniki badań gęstości tego towaru zostały ujęte w sprawozdaniu Nr [...].
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2000r. Dyrektor Urzędu Celnego połączył postępowania wszczęte w/w postanowieniami z dnia [...] lipca 2000 r.
Decyzją z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenia celne z dnia 20 grudnia 1999 r. SAD [...] i z dnia 25 stycznia 2000 r. SAD [...] za nieprawidłowe i zaklasyfikował sporny towar do kodu PCN 220720000.
Zmiana klasyfikacji wpłynęła na podniesienie kwoty długu celnego, w skutek czego wezwano PHU "A" S.C. P.G., A.D. w S. do dopłaty cła w kwocie 1 349 433,60 zł oraz obciążono importera odsetkami wyrównawczymi, z uwagi na fakt, iż kwota wynikająca z długu celnego zarejestrowana została na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, stosowanie do treści § 1 ust. 3 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.).
W wyniku wniesionego odwołania od przedmiotowej decyzji, decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na tę ostatnią decyzję z dnia [...] marca 2001 r. Spółka nie wniosła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Natomiast we wnioskach z dnia 11 marca 2002 r. wspólnicy P.G. i A.D. wystąpili do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2000 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.-Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)-zwanej dalej Ord. pod., z powodu rażącego naruszenia prawa w postaci art. 253 § 1 i 258 § 1 Kodeksu celnego, które nastąpiło poprzez pominięcie w postępowaniu przed organami celnymi Agencji Celnej "B" w Ż. Placówka w M.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...]Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2000 r.
Po złożeniu przez wspólników wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 262 (1) § 1 Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2002 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji uznano za bezsporne, iż w dniu 1 grudnia 1999r. Spółka ustanowiła przedstawicielem bezpośrednim Agencję Celną "B" w Ż. Placówka w M. i upoważniła ją do działania w imieniu importera w sprawach związanych dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą oraz do podejmowania czynności w wyszczególnionych w art. 156 § 1 pkt. 1-6 Kodeksu celnego.
Przedstawicielstwo bezpośrednie polega na tym, że przedstawiciel dzieła na rzecz i w imieniu osoby reprezentowanej. Zgodnie z treścią art. 254 § 4 Kodeksu celnego podejmowane przez przedstawiciela czynności w granicach udzielonego upoważnienia pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego. Regulacje prawne zawarte w art. 253 i 254 Kodeksu celnego maja pierwszeństwo przed przepisami art. 136-137 Ord. pod.
Natomiast przepisy prawa cywilnego – art. 95-109 Kodeksu cywilnego dotyczące pełnomocnictwa, poprzez art. 137 § 4 Ord. pod. należy stosować jedynie w razie konieczności dopełnienia regulacji zawartej w art. 253-255 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt. 23 Kodeksu celnego, zgłaszającym jest osoba która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu i na swoją rzecz, we własnym imieniu i na cudza rzecz albo osoba w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego.
W niniejszej sprawie agencja celna dokonała zgłoszenia celnego w imieniu importera, gdyż jako przedstawiciel bezpośredni zawsze dokonuje czynności z zakresu prawa celnego w imieniu i na rzecz osoby biorącej udział w obrocie towarowym z zagranicą i nie jest wówczas ani zgłaszającym ani dłużnikiem jak stanowi art. 209 § 3 Kodeksu celnego.
Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w wyroku SN z dnia 6 czerwca 2002r. sygn. akt III RN 89/01, według którego przedsiębiorca zgadzając się na przedstawicielstwo bezpośrednie, powinien zdawać sobie sprawę z zakresu odpowiedzialności swojej i agencji.
Organ odwoławczy naprowadził również na wyrok NSA z dnia 10 listopada 1992r. sygn. akt V S.A. 494/92 – ONSA – 1993 Nr 4, poz. 102, stwierdzający, że na pełnomocniku nie ciążą te obowiązki materialno prawne które obarczają stronę postępowania, a wyjątek stanowi przypadek skorzystania z instytucji przedstawicielstwa bezpośredniego.
Wady kwalifikujące decyzje jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa zostały wyczerpująco wymienione w art. 247 § 1 pkt. 1 -8 Ord. pod.
Wady te ze względu na materialnoprawny charakter- tkwią w samej decyzji i jej dotyczą, nie odnoszą się zaś do postępowania.
Jeżeli postępowanie dotknięte jest wadliwością, jego usuwanie następuje na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Jedynie naruszenie szczególnie istotnych przepisów procesowych, kwalifikowane jest jako naruszenie prawa powodujące nieważność decyzji administracyjnej.
Na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Celnej wspólnicy P.G. i A.D. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia a także uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2000r.
Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego w postaci art. 209 § 3 , art. 253 § 1 i art. 282 § 1 Kodeksu celnego przez błędną ich wykładnię, w skutek czego zostali niezasadnie obciążeni długiem celnym i odsetkami wyrównawczymi, gdy obciążona powinna być Agencja Celna "B" w Ż. Placówka w M.
Ponadto skarżący podnieśli, że organy celne niesłusznie zmieniły klasyfikacje celną towaru o nazwie Bioetanol 80. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyli publikację Stowarzyszenia Naukowo- Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego Zarządu Głównego SIT dotyczącą towaru o nazwie MOSTANOL.
Skarżący naprowadzili na wyrok NSA z dnia 20 lutego 2000r. sygn. akt. V SA 1832/01, według którego agencja celna jest zawsze dłużnikiem należności celnych niezależnie od rodzaju przedstawicielstwa, jakiego udzielił jej importer.
W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2005r. pełnomocnika skarżących podniesiono, że Agencja Celna "B" w Ż. Placówka w M. działała jako przedstawiciel pośredni, na co wskazują deklaracje celne z dnia 20 grudnia 1999r. i 25 stycznia 2000r. oraz umowa zawarta pomiędzy stroną skarżącą i Agencja z dnia 29 października 1999r.
Agencja celna jako przedstawiciel pośredni w rozumieniu art. 253 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, działała w swoim imieniu lecz na rzecz importera, wobec czego była dłużnikiem w rozumieniu art. 209 § 3 Kodeksu celnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 )sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- zwanej dalej p. s. a.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p. s. a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Bezsporne jest, że skarżący nie zaskarżyli decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2000 r. Nr [...], wobec czego podniesione w skardze zarzuty merytoryczne były bezprzedmiotowe.
Z upoważnienia zalegającego w aktach administracyjnych (k. 204 ) jednoznacznie wynika, że P.G. i A.D. wspólnicy Spółki cywilnej "A" prowadzącej Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe w S., ustanowili Agencję Celną "B" w Ż. przedstawicielem bezpośrednim. Przedmiotowe upoważnienie zarejestrowano w Rejestrze Upoważnień.
Zauważyć należy, że dotychczas skarżący w skardze jednoznacznie wskazywali, że Agencja Celna "B" w Ż. Placówka w M. działała jako przedstawiciel bezpośredni.
Deklaracje celne z dnia 20 grudnia 1999 r. i 25 stycznia 2000 r. oraz umowa z dnia 29 października 1999 r., wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących zawartym w piśmie z dnia 19 stycznia 2005 r., nie wskazują na ustanowienie innego rodzaju przedstawicielstwa, a to przedstawicielstwa pośredniego. Ewentualny błąd Spółki w przedmiocie prawidłowego wyrażenia woli co do ustanowienia określonego rodzaju przedstawicielstwa, nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia.
Zgodnie z istotą przedstawicielstwa bezpośredniego- art. 253 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r.-Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), Agencja Celna "B" w Ż. działała w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej, a tym samym czynność zgłoszenia celnego dokonana w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Oznacza to, że zgłaszającym w znaczeniu prawnym i zarazem dłużnikiem w rozumieniu art. 209 § 3 Kodeksu celnego jest Spółka jako importer, a nie Agencja Celna "B" w Ż. Art. 258 § 1 Kodeksu celnego nie ma w sprawie zastosowania, gdy chodzi o ustalenie osoby zobowiązanej do uiszczenia należności celnych. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 VI 2002 r. sygn. akt IIIRN89/01-OSNP 2003/8/190.
Wyrok NSA z dnia 20 lutego 2002 r. sygn. akt VSA1832/01, w którym uznano agencję celną dłużnikiem należności celnych niezależnie od rodzaju przedstawicielstwa, został uchylony wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2003 r. sygn. akt IIIRN135/02. Wyrok NSA z dnia 10 lutego 1987 r. SA/Wr875/86-ONSA1987 Nr 1 poz. 13, stracił na aktualności.
Art. 262 Kodeksu celnego stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej wynika natomiast, że przepisy prawa cywilnego należy stosować w przypadku braku regulacji prawnej.
Z uwagi na kompletne i szczegółowe uregulowanie problematyki dotyczącej przedstawicielstwa w sprawach celnych w art. 253-255 Kodeksu celnego, przepisy prawa cywilnego dotyczące pełnomocnictwa tj. art. 95-109 Kodeksu cywilnego nie mogą mieć zastosowania.
Z uwagi więc, że Agencja Celna "B" w Ż. nie jest w niniejszej sprawie dłużnikiem należności celnych, nie musiała brać udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym i nie doszło do rażącego naruszenia art. 253 § 1 i art. 258 § 1 Kodeksu celnego, które dawałoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2000 r. Dyrektora Urzędu Celnego, w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 i 5 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe skarga jako bezprzedmiotowa podlegała przy zastosowaniu art. 151 p.s.a. oddaleniu.