SA/Rz 2360/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-03-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieNSZMilicja Obywatelskapostępowanie administracyjneprawo kombatanckieweryfikacja uprawnieńsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem dodatkowych dowodów dotyczących przynależności do NSZ.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji pozbawiającej K. K. uprawnień kombatanckich przyznanych za działalność w MO w okresie utrwalania władzy ludowej. Skarżący podniósł, że posiada dodatkowy tytuł do uprawnień z tytułu przynależności do NSZ. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy, nie badając tych dodatkowych dowodów, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały uchylone.

Przedmiotem skargi była decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję pozbawiającą K. K. uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane pierwotnie za działalność w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej. Organ uznał, że służba w MO nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu ustawy, a zmieniony stan prawny pozwala na pozbawienie nabytych uprawnień. Skarżący w postępowaniu weryfikacyjnym podniósł, że posiada dodatkowy tytuł do uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do organizacji niepodległościowej NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r. do 31 października 1946 r., na co przedłożył oświadczenia świadków. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który nie ogranicza terminu do zgłaszania dodatkowych tytułów do uprawnień. Niewyjaśnienie przez organ zgłaszanego zarzutu co do innego tytułu stanowiło naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.). W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wniosku skarżącego dotyczącego uprawnień z tytułu przynależności do NSZ.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek rozpatrzyć takie dowody, ponieważ termin zastrzeżony w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach do składania wniosków o przyznanie uprawnień nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant zgłasza inne tytuły do uprawnień w toku postępowania weryfikacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja organu była błędna. Termin z art. 22 ust. 3 ustawy nie ogranicza możliwości zgłaszania innych tytułów do uprawnień w postępowaniu weryfikacyjnym, nawet jeśli następuje ono po terminie na przyznanie uprawnień. Niewyjaśnienie tej kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.k. art. 25 § 2

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Ustawa z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego art. 25 § 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.k. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zinterpretował przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, nie badając dodatkowych dowodów na posiadanie innych tytułów do uprawnień kombatanckich. Niewyjaśnienie przez organ zgłaszanego zarzutu co do innego tytułu stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a zatem działalność w ramach tej służby nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu tej ustawy. Termin zastrzeżony w tym przepisie do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant... zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym... iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w tej ustawie. Nie przesadzając wiarygodności i wskazanych faktów i ich prawnego znaczenia dla kwestii ewentualnych uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie o kombatantach, w wypadku zbadania i potwierdzenia tych faktów nie można wykluczyć, że okoliczności te mogłyby wskazywać na dodatkowy tytuł uprawniający skarżącego do zachowania uprawnień kombatanckich.

Skład orzekający

Maria Zarębska-Kobak

przewodniczący sprawozdawca

Robert Sawuła

sędzia

Jolanta Ewa Wojtyna

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji uprawnień kombatanckich, zwłaszcza w kontekście zgłaszania dodatkowych tytułów do uprawnień po terminie przyznania, oraz obowiązków organów w zakresie badania wszystkich istotnych okoliczności sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej kombatantów i osób represjonowanych, ale zasady proceduralne dotyczące badania dowodów i wykładni przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej grupy społecznej (kombatanci) i porusza kwestie historyczne (NSZ, MO, władza ludowa), a także zasady proceduralne w postępowaniu administracyjnym.

Czy służba w MO przekreśla status kombatanta? Sąd bada nowe dowody z NSZ.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 2360/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Maria Zarębska-Kobak /spr/ Sędzia WSA Robert Sawuła Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2001 Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...]. II Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. III Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. K. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu [...] stycznia 2001 r Nr [...] pozbawiająca K. K. ur. [...].1926 r. s. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez były Zarząd ZBOWiD w R. decyzją dnia [...].03.1976 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej-- w okresie od 27.07.1945 r do 31.10.1946 r.
Wskazana decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U.Nr 142,poz.950 z 1997 r ze zm./.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że K. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy za działalność prowadzoną podczas odbywania służby w organach Milicji Obywatelskiej.
Materiał dowodowy w sprawie w szczególności zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Rzeszowie z dnia 10 marca 1976 r Nr. [...] wykazał, że wyżej wymienionym okresie wnioskodawca pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w ramach tej służby brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a zatem działalność w ramach tej służby nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu tej ustawy.
W tym stanie rzeczy organ orzekający w sprawie uznał, iż stan faktyczny będący podstawą przyznania uprawnień kombatanckich tj. udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej - przy zmienionym stanie prawnym przepisami ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji i okresu powojennego /Dz.U.Nr 68 poz. 436/ art. 25 ust. 2 w zw. art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego/Dz.U.Nr 142, poz. 950 ze zm./ daje podstawę do pozbawienia skarżącego nabytych uprawnień kombatanckich.
Art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4
Okoliczności podnoszone przez w/w we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczące udziału w walkach z UPA podczas służby w Milicji Obywatelskiej oraz działalność w NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r do 31 października 1946 r, z uwagi na treść art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego są bezskuteczne.
We wniosku o ponowne rozpoznanie K. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnił, że posiada dodatkowy tytuł tj. przynależność do organizacji niepodległościowej NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r do 31 października 1946 r, uprawniający go do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich .
W/w okresie był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych zgrupowania F. P. ps. "ojciec Jan" Oddziału Leśnego "Weuwarta u" S. W. Na dowód swoich twierdzeń przedłożył pisemne oświadczenia trzech świadków, którzy razem z nim walczyli w wymienionym okresie.
Natomiast w okresie służby w Milicji Obywatelskiej odwołujący wyjaśnił, że w ramach pogotowia akcji specjalnej zorganizowano posterunek w L. w którym on stacjonował i walczył z bandami UPA w obronie ludności cywilnej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji zarzucił jej nielegalność. W argumentach skargi skarżący powtórzył argumentację jak w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga skarżącego jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/.
Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. pozbawiająca K. K. ur. [...].1926 r. s. S. uprawnień kombatanckich.
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób, o których mowa w art. 25 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego następuje w ramach postępowania administracyjnego, toczy się zasadniczo według reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Skarżący w postępowaniu weryfikacyjnym podniósł , że posiada dodatkowy tytuł uprawniający go do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich i wskazał na przynależność do organizacji niepodległościowej NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r do 31 października 1946 r. Na dowód tego faktu przedłożył pisemne oświadczenia trzech świadków, którzy razem z nim walczyli w wymienionym okresie. Natomiast co do okresu służby w Milicji Obywatelskiej skarżący wyjaśnił, że w tym okresie walczył z bandami UPA w obronie ludności cywilnej.
Do w/w dowodów organ nie ustosunkował się powołując się na treść art. 22 ust. 3 ustawy.
Zdaniem Sądu jest to błędna interpretacja przepisu art. 22 ust.3 ustawy o kombatantach.
Termin zastrzeżony w tym przepisie do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym także po dniu 31 grudnia 1998 r., iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w tej ustawie /vide; Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2001 r sygn. akt OPS 11/01/
Nie przesadzając wiarygodności i wskazanych faktów i ich prawnego znaczenia dla kwestii ewentualnych uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie o kombatantach, w wypadku zbadania i potwierdzenia tych faktów nie można wykluczyć, że okoliczności te mogłyby wskazywać na dodatkowy tytuł uprawniający skarżącego do zachowania uprawnień kombatanckich.
Ustawa o kombatantach nie zakreśla żadnego terminu, w którym może być wszczęta i przeprowadzona weryfikacja. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez osobę weryfikowaną na inny tytuł do uprawnień kombatanckich określony w ustawie o kombatantach nie jest ograniczony terminem.
Nie wyjaśnienie przez organ zgłaszanego zarzutu co do innego tytułu stanowi nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzi do naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skoro organ nie przeprowadził postępowania objętego wnioskiem skarżącego w przedmiocie zbadania uprawnień z tytułu przynależności do NSZ tym samym naruszył przepisy postępowania; art. 7, art. 77 art. 80 k.p.a. których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozpoznać wniosek skarżącego w przedmiocie uprawnień kombatanckich z tytułu wskazanej przynależności mając na względzie normy prawne wyrażone w art. 64 § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. i dopiero wyjaśnienie tej kwestii istotnej dla sprawy tj. uprawnienia lub braku uprawnienia wynikającego z innego tytułu przez skarżącego pozwoli na wydanie stosownej decyzji.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/.
O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI