SA/Rz 2295/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą zamurowanie okien i likwidację drewnianej części dachu w budynku graniczącym z sąsiednią nieruchomością, uznając te elementy za samowolę budowlaną naruszającą przepisy techniczne.
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazała zamurowanie okien i likwidację drewnianej części dachu w budynku graniczącym z działką M. K. Organ odwoławczy uznał te elementy za samowolę budowlaną powstałą po 1990 roku, naruszającą przepisy techniczne dotyczące bezpieczeństwa pożarowego i usytuowania budynków przy granicy działki. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i nakazała T. K. zamurowanie okien w ścianie szczytowej budynku oraz likwidację drewnianej części dachu wywieszonej nad sąsiednią działką. Organ odwoławczy uznał te elementy za samowolę budowlaną powstałą po 1990 roku, naruszającą przepisy techniczne, w szczególności dotyczące bezpieczeństwa pożarowego i usytuowania budynków przy granicy działki. Skarżący T. K. zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że zmiany powstały w okresie współwłasności i były zgodne z projektem lub stanowiły nieistotne odstępstwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że kluczowe było ustalenie charakteru i daty powstania zmian w ścianie szczytowej. Analiza dokumentów, w tym pozwolenia na budowę, dziennika budowy i zgłoszenia użytkowania, wskazywała na zakończenie budowy zgodnie z projektem przed 1990 rokiem, a obecne zmiany powstały po tej dacie jako samowola budowlana. Sąd uznał, że niezależnie od daty powstania zmian, naruszały one obowiązujące przepisy techniczne dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego i ich wyprowadzenia ponad pokrycie dachu, a także nie przewidywały możliwości wykonywania otworów okiennych w ścianach w granicy działki. Kwestia współwłasności nieruchomości w okresie realizacji inwestycji nie miała znaczenia dla oceny zgodności z warunkami technicznymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie otworów okiennych w ścianie szczytowej oraz drewnianej części dachu wywieszonej nad sąsiednią działką stanowi samowolę budowlaną, która narusza przepisy prawa budowlanego i warunki techniczne dotyczące bezpieczeństwa pożarowego oraz usytuowania budynków przy granicy działki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istniejące otwory okienne i drewniany dach powstały po 1990 roku jako samowola budowlana, naruszając przepisy techniczne obowiązujące zarówno pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak i ustawy z 1994 r. Ściana w granicy działki musi być pełna, a dach wyprowadzony ponad pokrycie, co nie było spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.b. art. 51 § ust. 4 i ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepisy dotyczące nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w przypadku samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki § § 186 ust. 1, § 187 ust. 2 pkt 1, § 203 ust. 1
Przepisy dotyczące klasy odporności ogniowej budynków i ścian.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 234 ust. 2, § 235, § 270 ust. 2
Przepisy dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego i ich wyprowadzenia ponad pokrycie dachu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie otworów okiennych i drewnianej części dachu w ścianie szczytowej budynku stanowi samowolę budowlaną. Samowola budowlana narusza przepisy techniczne dotyczące bezpieczeństwa pożarowego i usytuowania budynków przy granicy działki. Warunki techniczne dotyczące ścian w granicy działki są niezależne od stanu własności nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zmiany w budynku powstały w okresie współwłasności i były zgodne z projektem lub stanowiły nieistotne odstępstwa. Organ II instancji nie uwzględnił, że ściana szczytowa nie znajdowała się w granicy prawnej w momencie powstawania zmian. Istnieje podstawa do legalizacji stanu faktycznego powstałego przed 1995 r.
Godne uwagi sformułowania
jakiekolwiek części budynku istniejące obecnie a uprzednio nie występujące w dokumentacji lub różniące się od rozwiązania legalnego powstały w wyniku samowoli budowlanej po dniu 19 listopada 1990 r. nie można przyjąć za wiarygodne zeznań świadków wskazujących jakoby budynek zakończony w 1990 r. był taki jak obecnie, tym bardziej, że istnieją dokumenty, którym te zeznania zaprzeczają. nie przewidywały możliwości wykonywania otworów okiennych w ścianach budynków usytuowanych w granicy działki, tym bardziej, że działka M. K. jest zabudowana garażem. nie jest też słuszny zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia faktu istnienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości w latach 1990-1995 oraz tego, że ściana szczytowa pomiędzy działkami nie znajdowała się w granicy prawnej. Granice takiej działki są niezależne od stanu własności, stąd też usytuowanie budynku w granicy działki musi spełniać wymogi techniczne bez względu na stan własności nieruchomości.
Skład orzekający
Anna Lechowska
przewodniczący
Joanna Zdrzałka
sprawozdawca
Krystyna Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, naruszenia warunków technicznych przy budowie w granicy działki oraz znaczenia stanu własności dla oceny zgodności z prawem budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie. Może być mniej aktualne w kontekście nowelizacji prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt sąsiedzki i złożoność przepisów budowlanych, a także jak interpretacja dat powstania zmian wpływa na rozstrzygnięcie.
“Samowola budowlana czy zgodne z prawem okna? Sąd rozstrzyga spór o ścianę graniczną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 2295/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2004-03-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-10-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Anna Lechowska /przewodniczący/ Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/ Krystyna Józefczyk. Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art. 51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1980 nr 17 poz 62 § 186 ust. 1, § 187 ust. 2 pkt 1, § 203 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Dz.U. 1999 nr 15 poz 140 § 234 ust. 2, § 235, § 270 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Asesor WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Uzasadnienie SA/Rz 2295/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał T. K. w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r. zamurować na grubość co najmniej 25 cm wszystkie otwory okienne istniejące w ścianie szczytowej budynku położonego na działce nr 1164/5 obr. [...] przy ul. [...] w R. graniczącej z działką nr 1164/6 obr. [...] M. K. oraz zlikwidować drewnianą część dachu budynku istniejącego na działce nr 1164/5 obr. [...] wywieszoną nad działką nr 1164/6 i wyprowadzić ścianę szczytową tego budynku na wysokość co najmniej 0,3 m ponad pokrycie dachu. Za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 4 i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz.1126, ze zm.). Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] maja 1980 r. Nr [...] M. K. i T. K. uzyskali pozwolenie na budowę budynku usługowo- mieszkalnego (piekarnia z częścią sprzedażną, produkcja lodów i sprzedaż, sprzedaż ciastek) zlokalizowanego na działkach stanowiących ich współwłasność oraz H. K. W trakcie realizacji inwestorzy nie zgłaszali istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia, a w dniu 19 listopada 1990 r. uzyskali potwierdzenia zgłoszenia użytkowania swoich obiektów – M. K. budynku usługowo-handlowo-mieszkaniowego (piekarnia, punkt sprzedaży, lokal mieszkalny) przy ul. [...] (dawna [...]) i T. K. – budynku usługowo- handlowego przy ul. [...] (dawna [...]). Na mocy umowy zniesienia współwłasności z dnia 3 stycznia 1995 r. (akt notarialny Nr [...]) M. K. przyznana została własność działki 1164/4 wraz ze znajdującym się na niej budynkiem mieszkalno-użytkowym oraz działki 1164/6 zabudowanej garażem murowanym, natomiast T. K. – własność działki 1164/5 wraz ze znajdującym się na niej budynkiem mieszkalno-użytkowym. W dniu 26 kwietnia 1999 r. M. K. wystąpił do Miejskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazanie T. K., właścicielowi sąsiedniej nieruchomości, zamurowania okien wykonanych samowolnie w 1995 r. w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w R. oraz zlikwidowanie spadku dachu skierowanego na jego działkę. Wnioskodawca uzasadnił swoje żądania faktem, że ściana szczytowa graniczy z garażem wybudowanym na jego działce, co uniemożliwia mu modernizację i nadbudowę tego garażu. Wydaną w tej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, przyjmując za podstawę takiego rozstrzygnięcia ustalenie, że w 1995 r. nie były wykonywane roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku w jego części południowo – zachodniej, graniczącej z garażem M. K. Budynek został zrealizowany z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu przed przekazaniem go do użytku. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał na to, iż wielkość łącznej powierzchni użytkowej obydwu zgłoszonych do użytkowania części budynku (780,1 m² - zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 19 listopada 1990 r.) jest zbliżona do wielkości projektowanej powierzchni (819,5 m² - zgodnie z projektem technicznym budynku objętym pozwoleniem na budowę z 1980 r.), co można przyjąć jako potwierdzenie wykonania przed 19.11.1990 r. całości budynku o wielkości zgodnej z projektem i udzielonym pozwoleniem. Fakt taki potwierdza też kserokopia dziennika budowy, ostatni wpis potwierdzający wybudowanie całego budynku zgodnie z dokumentacją techniczną i pozwoleniem na budowę. Tymczasem dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas oględzin wskazuje, że bryła budynku jest inna od pierwotnie zaprojektowanej i zgłaszanej do użytkowania, w ścianie nad garażem istnieją 4 okna, a dach jest inny od pokazanego na rysunkach elewacji i przekrojach zamieszczonych w projekcie technicznym. W aktach sprawy brak dowodów świadczących o legalizacji tych zmian. Ponadto jednoznacznego wyjaśnienia wymaga zmiana funkcji strychu dokonana przez T. K., który w 1990 r. zgłosił do użytkowania budynek usługowo-handlowy, nie zawierający mieszkania. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy wskazuje na to, iż poczynione zmiany w budynku T. K. powstały po dniu 19 listopada 1990 r. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w toku którego dokonano oględzin, przesłuchano świadków i przeprowadzono rozprawę administracyjną, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] odmówił wydania T. K. nakazu zamurowania okien w ścianie szczytowej istniejącego budynku na działce nr 1164/5 oraz zlikwidowania spadku dachu skierowanego na działkę 1164/6. W uzasadnieniu podsumował dotychczas dokonane ustalenia, stwierdzając, że objęty pozwoleniem budynek został wykonany z odstępstwami od projektu. Odstępstwa te obejmowały zarówno część budynku M. K., jak i T. K. W aktach sprawy brak jest stwierdzeń dotyczących przebudowy budynku, które wg wnioskodawcy były wykonywane na przełomie sierpnia i września 1995 r. Skoro obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie zachodzi przypadek określony w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jednocześnie organ I instancji dokonał analizy charakteru odstępstw od pozwolenia na budowę i stwierdził, że należy je zakwalifikować jako nieistotne, gdyż nie zmieniły one zasadniczego przeznaczenia i bryły budynku, zachowane tez zostały warunki techniczne obowiązujące w okresie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Organ orzekający przeanalizował kwestię wykonania otworów okiennych. Projekt przewidywał doświetlenie oknem klatki schodowej (lukarna) w ścianie od strony południowo- zachodniej. Wymiary okna na poszczególnych rysunkach nie są spójne, niemniej jednak w archiwalnym egzemplarzu części architektoniczno-budowlanej projektu jest ono pokazane na rysunku nr 5, 7 i 10. Z tych względów projekt techniczny stanowi dowód, ze sporna ściana była zaprojektowana z oknem. W chwili, gdy inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę działka stanowiła współwłasność i ściana ze spornym oknem nie była ścianą w granicy. Od decyzji tej odwołał się M. K., wnosząc o wydanie przez organ odwoławczy właściwego rozstrzygnięcia bez przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i dokonaniu oględzin, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał T. K. w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r. zamurować na grubość co najmniej 25 cm wszystkie otwory okienne istniejące w ścianie szczytowej budynku położonego na działce nr 1164/5 obr. [...] przy ul. [...] w R. graniczącej z działką nr 1164/6 obr. [...] M. K. oraz zlikwidować drewnianą część dachu budynku istniejącego na działce nr 1164/5 obr. [...] wywieszoną nad działką nr 1164/6 i wyprowadzić ścianę szczytową tego budynku na wysokość co najmniej 0,3 m ponad pokrycie dachu. W uzasadnieniu stwierdził, że w materiale dowodowym sprawy brak jest jakichkolwiek innych dokumentów poza pozwoleniem z [...] maja 1980 r., świadczących o legalnym prowadzeniu robót budowlanych w istniejącym budynku usługowo-handlowym T. K. po dniu 19 listopada 1990 r. W świetle powyższego należy przyjąć, że budynek jako całość objęta pozwoleniem został wykonany zgodnie z projektem i pozwoleniem przed dokonaniem zgłoszeń użytkowania w 1990 r. Wnioskować zatem należy, że jakiekolwiek części budynku istniejące obecnie a uprzednio nie wystepujące w dokumentacji lub różniące się od rozwiązania legalnego powstały w wyniku samowoli budowlanej po dniu 19 listopada 1990 r. Wobec tego nie można przyjąć za wiarygodne zeznań świadków wskazujących jakoby budynek zakończony w 1990 r. był taki jak obecnie, tym bardziej, że istnieją dokumenty, którym te zeznania zaprzeczają. Na podstawie oględzin ściany szczytowej budynku T. K. i wykonanych pomiarów stwierdzono, że istnieją 4 otwory okienne: dwa od klatki schodowej o wymiarach 0,6 x 1,4 m położone w odległości 0,8 m od lewej krawędzi ściany szczytowej i dwa pozostałe o wymiarach 1,10 m x2,05 m położone ok. 1,0 m od prawej krawędzi ściany szczytowej. Drewniana konstrukcja dachu wywieszona jest 40 cm ze ściany szczytowej nad garaż na całej ścianie. Budynek garażu M. K. jest oddzielony od budynku T. K. ścianką kolankową wyprowadzoną nad dach garażu. Istniejąca obecnie ściana szczytowa budynku T. K. a także dach w jej sąsiedztwie są w całości inne niż przewidywało pozwolenia na budowę. Otwór okienny przewidywany w pozwoleniu nie istnieje. Ustalenie terminu dokonania przebudowy istniejącej ściany szczytowej budynku T. K. pozostaje bez znaczenia, bowiem zarówno rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140), jak i poprzedzające je rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. NR 17, poz. 62, ze zm.) nie przewidywały możliwości wykonywania otworów okiennych w ścianach budynków usytuowanych w granicy działki, tym bardziej, że działka M. K. jest zabudowana garażem. Przyjmując z ostrożności za nieudowodnione twierdzenie wnioskodawcy o wykonaniu otworów okiennych w ścianie szczytowej w 1995 r., przyjęto, że obecny stan tej ściany powstał pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z przepisów wymienionego wcześniej rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., obowiązującego do 31 marca 1995 r., jednoznacznie wynika, że budynek usługowo-mieszkalny zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi ZL-IV winien mieć klasę odporności ogniowej D. Dla takiego budynku ściana konstrukcyjna szczytowa (ściana szczytowa jest ściana usztywniającą budynku oraz ścianą nośną dla schodów) winna spełniać klasę odporności ogniowej 0,5 godziny. Takie wymagania spełnia ściana murowana bez otworów okiennych i bez elementów palnych takich jak drewno. W świetle obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 270 ust. 2, § 213 i § 235 – budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki o odporności ogniowej 60 minut wyprowadzoną ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m. W związku z tym, że istniejąca ściana szczytowa takich wymagań nie spełnia, niezależnie od daty samowolnego wykonania otworów okiennych i wywieszenia palnej konstrukcji dachu poza ścianę, nałożono na właściciela T. K. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Decyzje tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. K., wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W zarzutach podniósł: naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 51 ust. 4 i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, podczas gdy zastosowane powinny być przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nie uwzględnieniu, że przedmiotowa nieruchomość w latach 1990-1995 stanowiła współwłasność, a obecna ściana szczytowa pomiędzy działkami nie znajdowała się w granicy prawnej, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nie dokonanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i nie wskazanie z jakich przyczyn organ II instancji niektórym dowodom odmówił wiarygodności, wreszcie naruszenie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przez zaniechanie legalizacji istniejącego stanu faktycznego, który powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r. W motywach skargi podniósł, że projekt techniczny budynku przewidywał doświetlenie oknem klatki schodowej (lukarna) w ścianie od strony południowo-zachodniej. Z tych względów projekt stanowi dowód, ze sporna ściana była zaprojektowana z oknem, a nie jako pełna. Przyjmując, ze skarżący dokonał istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę organ II instancji nie uwzględnił, że takiego odstępstwa dokonano w trakcie budowy, gdy przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność M. K. i T. K. Tak więc istniała prawna możliwość zamieszczenia okien w ścianie, która wtedy nie znajdowała się w prawnej granicy pomiędzy obecnymi działkami. Skoro projekt przewidywał istnienie otworów okiennych, lecz w nieco innym miejscu, zwiększenie liczby tych otworów nie narusza warunków technicznych obowiązujących w trakcie wydawania pozwolenia na budowę. Odstępstwa od pozwolenia na budowę nie były istotne, nie zmieniały zasadniczego przeznaczenia budynku. Brak granicy pomiędzy nieruchomościami M. K. i T. K. w okresie realizacji inwestycji wspólnie przez obu inwestorów nie może prowadzić obecnie do oceny odstępstw od projektu w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Przy przyjęciu, że odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę miały miejsce pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. istnieje podstawa do legalizacji takiego stanu w oparciu o przepisy ustawy z 1994 r., względnie do umorzenia postępowania, co uczynił organ I instancji w pierwszej wydanej przez siebie decyzji. Zdaniem skarżącego nie można odnosić skutków prawnych powstałych po zniesieniu współwłasności do stanu faktycznego zaistniałego przed zniesieniem współwłasności. Ponadto w Sądzie Okręgowym w R. toczy się sprawa o uznanie umowy zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego za nieważną jako sprzeczną z przepisami prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W polemice z zarzutami skargi wyjaśnił, że w decyzji przyjął, że samowola dokonana została po dniu 1 stycznia 1995 r., jednakże jej legalizacja nie byłaby możliwa nawet gdyby przyjąć, że otwory okienne i palny dach powstały po dacie zgłoszenia obiektu do użytkowania w 1990 r. a przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r. z uwagi na naruszenie warunków technicznych wynikających z rozporządzenia z 1980 r. Skarżący nie wskazuje kiedy dokonał obecnie istniejących zmian, a w trakcie postępowania utrzymywał, ze swój budynek wybudował zgodnie z pozwoleniem na budowę z 1980 r. Organ oparł się natomiast na dokumentach – takich jak dziennik budowy, potwierdzenia zgłoszenia użytkowania budynku oraz dokumentacja archiwalna pozwolenia na budowę z 1980 r. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika fakt zakończenia budowy w 1990 r. oraz to, ze inwestorzy wybudowali swoje budynki zgodnie z pozwoleniem, w tym okno doświetlające klatkę schodową. Obecnie istniejąca ściana szczytowa budynku T. K. przylegająca bezpośrednio do garażu M. K. jest znacząco różna od pokazanej w projekcie. Takiego stanu rzeczy nie można kwalifikować w kategorii odstępstwa od pozwolenia na budowę, gdyż odstępstwo można uznać za istotne jedynie w trakcie prowadzenia budowy a nie po jej zakończeniu. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z samowolnym wykonaniem otworów okiennych w ścianie szczytowej i samowolnym wywieszeniem części palnego dachu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy te, w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, ze zaskarżona decyzja nie narusza prawa i to w sposób, który uzasadniałby jej eliminację z obrotu prawnego. Kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie było ustalenie charakteru i daty powstania zmian w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w R., w szczególności wykonania otworów okiennych. Okoliczności te decydowały bowiem o ocenie prawnej dokonanych robót, a w konsekwencji o wydaniu nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W postępowaniu administracyjnym, które toczyło się z wniosku M. K. od 1999 r. zgromadzono obszerny materiał dowodowy, na który złożyły się dokumenty, oględziny i zeznania świadków, a organy orzekające w sprawie dążąc do wyjaśnienia prawdy obiektywnej wyczerpały wszystkie możliwości dowodowe, podejmując wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego. Rzeczą organu II instancji była ocena przeprowadzonych dowodów, dokonana także w aspekcie weryfikacji decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej oraz kolejnych oględzin budynku dokonał oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, nie podzielając stanowiska organu I instancji, jakoby budynek został zrealizowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu, a odstępstwa te zostały wykonane przed przekazaniem budynku do użytku. Organ II instancji wysunął odmienny wniosek, sprowadzający się do tego, że jakiekolwiek części budynku istniejące obecnie a uprzednio nie występujące w dokumentacji objętej pozwoleniem na budowę lub różniące się od rozwiązania legalnego powstały w wyniku samowoli budowlanej po dniu 19 listopada 1990 r. Do przyjęcia takiej tezy uprawniały go dokumenty: pozwolenie na budowę, w którym nie przewidziano 4 okien w ścianie szczytowej, dziennik budowy, stwierdzający jej zakończenie zgodnie z projektem oraz potwierdzenie zgłoszenia użytkowania budynku z dnia 19.11.1990 r. wybudowanego zgodnie z projektem i pozwoleniem na budowę. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że dowody w niniejszym postępowaniu zostały zebrane i ocenione przez organ II instancji niezgodnie z zasadami określonymi w k.p.a., a zwłaszcza z przekroczeniem granic swobodnej ich oceny (art. 80 k.p.a.). Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, by organ przy ustalaniu faktów na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie, ustalić stan faktyczny. Swoją ocenę w tej mierze organ obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Ocenę tę Sąd mógłby zakwestionować tylko wówczas, gdyby była ona dowolna, a więc nie znajdowała oparcia w zebranych dowodach, była niespójna, sprzeczna z wiedzą, logiką i doświadczeniem życiowym. Zarzutów takich nie można postawić ocenie dowodów dokonanej przez organ Ten w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał, iż oparł się na dowodach z dokumentów, przedkładając ich wiarygodność nad wiarygodność relacji świadków i twierdzeń skarżącego. Wyjaśnił też przyczynę takiego stanu rzeczy stwierdzając, że istnieje "urzędowy materiał dowodowy", któremu zeznania świadków zaprzeczają. Tym samym uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., wskazując w uzasadnieniu fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł i przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Z poczynionymi przez organ ustaleniami nie pozostają w sprzeczności, podnoszone przez skarżącego w toku całego postępowania dowody z zeznań świadków, w szczególności K. R. Świadek ten zeznał bowiem, że w czasie kiedy dwukrotnie uczestniczył w oględzinach budynku jako inspektor w Wydziale Architektury i Geodezji Urzędu Miasta R., w grudniu 1995 r. w związku z prowadzeniem robót budowlanych na strychu tego budynku oraz w sierpniu 1996 r. w związku z postępowaniem dotyczącym zmiany sposobu użytkowania lokali usługowo-handlowych znajdujących się tamże, wygląd i stan budynku odnośnie kształtu architektonicznego od strony garażu był taki sam jak obecnie, tj. 4 okna, nadbudowa nad całą powierzchnią parteru. Logicznym jest więc, że sporne okna powstały pomiędzy 19.11.1990 r. a grudniem 1995 r. (przed tym, kiedy świadek R. dokonywał oględzin budynku). Pozostaje to także w zgodzie z oświadczeniem M. K., który jako datę ich powstania podaje sierpień – wrzesień 1995 r.. Organ II instancji przyjął wobec tego, że istniejące obecnie otwory okienne w ścianie szczytowej budynku T. K. oraz wywieszony poza ścianę drewniany dach są wynikiem samowoli budowlanej, powstałej po dniu 1 stycznia 1995 r, czemu dał wyraz w powołanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia, stosując art. 51 ust. 4 i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przyjęcie w uzasadnieniu decyzji założenia, że obecny stan ściany szczytowej powstał pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. miało charakter hipotezy i było poczynione na wypadek, gdyby twierdzenia M. K. uznać za nieudowodnione. Taki wypadek nie zachodził jednak w niniejszej sprawie. Twierdzenia tego świadka, chociaż nieudokumentowane nie pozostawały bowiem w sprzeczności z dowodami z dokumentów, którymi dysponował organ i które uznał za najbardziej wiarygodne. Z uwagi na datę 1 stycznia 1995 r., kiedy to zmianie uległy przepisy prawa budowlanego, wywody w uzasadnieniu decyzji dotyczyły więc zarówno sytuacji, w której przebudowy ściany dokonano przed 1 stycznia 1995 r., jak i po tej dacie. Przepisy wykonawcze obowiązujące tak pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm.) - § 186 ust. 1, § 187 ust. 2 pkt 1, § 203 ust. 1, jak i obowiązujące od dnia 1 kwietnia 1995 r. rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140), nakładają szczególne obowiązki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego , przewidując, że ściana budynku usytuowana w granicy działki (ściana oddzielenia przeciwpożarowego) musi być ścianą pełną (bez otworów), a w przypadku dachu rozprzestrzeniającego ogień, należy ją podnieść ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m (§ 234 ust. 2, § 235, § 270 ust. 2). Przyjmując dalej takie założenie organ uznał, że nie byłaby także możliwa legalizacja obecnego stanu, który to problem podnosi skarżący, w oparciu o przepisy art. 40 ustawy z dnia 24 października1974 r. Prawo budowlane, właśnie z uwagi na naruszenie warunków technicznych obowiązujących pod rządami tej ustawy. Nie jest też słuszny zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia faktu istnienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości w latach 1990-1995 oraz tego, że ściana szczytowa pomiędzy działkami nie znajdowała się w granicy prawnej. Należy podkreślić, że warunki techniczne posługują się pojęciem działki budowlanej - jako wydzielonej części terenu przeznaczonej pod zabudowę, na której znajdują się już budynki lub dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia z 1994 r.). Granice takiej działki są niezależne od stanu własności, stąd też usytuowanie budynku w granicy działki musi spełniać wymogi techniczne bez względu na stan własności nieruchomości. Wobec powyższego kwestia istnienia współwłasności nieruchomości, na której są posadowione budynki M. K. i T. K., w tym podniesiony przez skarżącego w czasie rozprawy przed Sądem fakt unieważnienia umowy zniesienia współwłasności przez Sąd Apelacyjny, nie ma w tej sprawie znaczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI