SA/Rz 2291/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T.S. na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznając, że praca wykonywana w ramach działalności gospodarczej nie jest pracą w szczególnych warunkach.
Skarżący T.S. domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego, powołując się na okres pracy w szczególnych warunkach. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy okres świadczenia usług transportowych w ramach własnej działalności gospodarczej może być uznany za pracę w szczególnych warunkach. Sąd administracyjny, opierając się na przepisach i orzecznictwie, stwierdził, że praca wykonywana na własny rachunek w ramach działalności gospodarczej nie spełnia kryteriów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi T.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Podstawą odmowy było niespełnienie wymogu posiadania co najmniej 15 lat okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Skarżący T.S. wykazywał okres zatrudnienia w Zakładach Mięsnych "J." S.A. jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony od 22 kwietnia 1985 r. do 30 czerwca 1996 r. Pozostały okres, od 3 czerwca 1996 r. do 1 września 2000 r., zamierzał udowodnić świadcząc usługi przewozu żywca samochodem ciężarowym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednoznacznie stwierdził, że praca wykonywana przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W związku z tym, skarżący nie wykazał wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a tym samym nie spełnił przesłanek do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, praca wykonywana przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek nie może być uznana za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz przepisy emerytalne łączą pojęcie pracy w szczególnych warunkach z kategorią pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub innych wskazanych form zatrudnienia, nie obejmując osób prowadzących działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.z.p.b. art. 37j § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odnosi się do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę lub innych form zatrudnienia, a nie działalności gospodarczej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.e.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Argumenty
Odrzucone argumenty
Praca wykonywana w ramach działalności gospodarczej jako kierowca samochodu ciężarowego powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw prawnych do uznania pracy wykonywanej w szczególnych warunkach przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący
Krystyna Józefczyk
sprawozdawca
Joanna Zdrzałka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że okres prowadzenia działalności gospodarczej nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach dla celów zasiłku przedemerytalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i interpretacji przepisów o zasiłku przedemerytalnym w kontekście działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które mogą mieć wątpliwości co do zaliczania okresów pracy w szczególnych warunkach.
“Czy praca na własny rachunek może być uznana za pracę w szczególnych warunkach?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 2291/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2004-03-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-10-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Krystyna Józefczyk. /sprawozdawca/ Stanisław Śliwa /przewodniczący/ Symbol z opisem 633 Zatrudnienie i sprawy bezrobocia Hasła tematyczne Bezrobocie Skarżony organ Wojewoda Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del/ Stanisław Śliwa Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddala Uzasadnienie SA/Rz 2291/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6, poz. 56 z późn. zm./ oraz art. 138 § 1 K.p.a. Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że T. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 19 lipca 2001 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od 27 lipca 2001 r. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że spełnia warunki określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania statusu bezrobotnego oraz przyznania zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 26 lipca 2001 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego dołączając świadectwa pracy, z których wynika, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie od 22 kwietnia 1985 r. do 30 czerwca 1996 r. będąc zatrudniony w Zakładach Mięsnych "J." na stanowisku kierowca samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t. Pozostały okres wykonywania prac w szczególnych warunkach T. S. zamierza udowodnić powołując się na oświadczenie przedsiębiorstwa "S." S.A. z dnia 23 lipca 2001 r. oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z 17 lipca 2001 r. W oświadczeniu Spółka "S." zaświadcza, że w dniu 3 czerwca 1996 r. zawarła ze skarżącym umowę przewozu, w której T. S. zobowiązał się do nieprzerwanego świadczenia usług przewozu żywca samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 3,5 t do dnia 30 sierpnia 2000 r., a burmistrz orzekł o wykreśleniu z dniem 1 lipca 2001 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego 22 maja 1996 r. dotyczącego działalności "przewóz żywca samochodem ciężarowym star". Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy świadczenie usług transportowych polegających na przewozie żywca samochodem o dopuszczalnym ciężarze całkowitym ponad 3,5 t w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest wykonywaniem prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy "za okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uważa się okres zatrudnienia" /patrz: wyrok NSA z dnia 2 lutego 1998 r. II SA Wr/315/97/ podzielił to stanowisko, iż "nie ma podstaw prawnych do uznania pracy wykonywanej w szczególnych warunkach przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze"/. W odwołaniu od tej decyzji T. S. wniósł o zaliczenie jako okresu pracy w warunkach szczególnych od 3 czerwca 1996 r. do 1 września 2000 r. kiedy to świadczył usługi polegające na przewozie żywca samochodem specjalistycznym "Star". Jego zdaniem poprzednio wykonywał tą samą pracę i okres ten został uznany jako praca w warunkach szczególnych, a zatem spełnia warunki do przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podając w uzasadnieniu, że wykonywanie usług transportowych w ramach działalności gospodarczej na podstawie umowy przewozu łączącej skarżącego ze spółką "S." powoduje, że za ten okres nie wydano mu świadectwa pracy. W związku z tym nie posiada 15 lat okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Podobne stanowisko zajął NSA OZ w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 lipca 2001 r. SA/Rz 297/01 stwierdzając jednoznacznie, że brak jest podstaw prawnych do uznania pracy wykonywanej przez osobę prowadząca działalność gospodarczą za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzję tą zaskarżył do NSA T. S., a w motywach skargi wskazał, iż ustawę należy interpretować zgodnie z konstytucyjną zasadą równości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna /§ 1/. Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 K.p.a. Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podstawą materialnoprawną żądania skarżącego stanowi przepis art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001 r./. Przepis ten stanowi, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący spełnia wszelkie wymogi uprawniające go do zasiłku przedemerytalnego poza wykazaniem okresu 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Dokumentując tą okoliczność T. S. przedłożył świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach bez daty i numeru, podpisane przez prezesa Zarządu Spółki. Wynika zeń, że w okresie od 22 kwietnia 1985 r. do 30 czerwca 1996 r. był zatrudniony w Zakładach Mięsnych "J." S.A. na stanowisku "kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Pozostały okres wykonywania prac w szczególnych warunkach T. S. zamierzał udowodnić przedstawiając oświadczenie przedsiębiorstwa "S." S.A. z dnia 23 lipca 2001 r. oraz decyzje Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2001 r. o wykreśleniu z dniem 1 lipca 2001 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu z dnia 22 maja 1996 r. o rozpoczęciu działalności gospodarczej "przewóz żywca samochodem Star [...]". W oświadczeniu Spółka zaświadcza, że T. S. zawarł w dniu 3 czerwca 1996 r. umowę przewozu, w której zobowiązał się do nieprzerwanego świadczenia usług przewozu żywca samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 3,5 t". Z treści przepisu art. 37j ust. 1 pkt 2 wynika, że jedyną miarodajną podstawą do uznania i zakwalifikowania danych prac za wykonywane w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze stanowią przepisy emerytalne. Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz. U. Nr 40, poz. 267, ze zm./ jak i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm./ łączą pojęcie pracy uznanej za wykonywaną w "szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze" oraz wynikającymi z tego faktu świadczeniami z kategorią pracowników tzn. osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania i spółdzielczej umowy o pracę oraz innych enumeratywnie wskazanych podmiotów wykonujących pracę określonego rodzaju. Żaden z przepisów wymienionych wyżej aktów prawnych, jak i przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin /Dz. U. z 1989 r. nr 46, poz. 250 ze zm./ nie upoważnia do traktowania pracy wykonywanej przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, bez względu na jej charakter i rodzaj, jako pracy świadczonej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W konsekwencji brak również podstaw prawnych do uznania pracy wykonywanej przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001 r./ patrz wyrok NSA z dnia 2 lutego 1998 r. II SA/Wr 315/97 Prawo Pracy 1998/7/40. W tej sytuacji skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie skargę jako nieuzasadnioną Sąd oddalił stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI