SA/Rz 2244/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-10-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatkiodpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkoweVATspółka cywilnanastępstwo prawnespadekumorzenie postępowaniaPPSA

WSA w Rzeszowie umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe z uwagi na śmierć strony i brak przejścia tych obowiązków na spadkobierców.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności osoby trzeciej (S. P.) za zaległości podatkowe spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług. Po śmierci S. P. jego spadkobiercy wnieśli o kontynuowanie postępowania. Sąd uznał jednak, że obowiązki osoby trzeciej nie przechodzą na spadkobierców, a przedmiot postępowania dotyczy ściśle praw i obowiązków zmarłego, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 PPSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę S. P. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odpowiedzialności S. P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucał m.in. rażącą niesprawiedliwość, stronniczość organów, przedawnienie zobowiązań oraz brak wystarczających starań w celu odzyskania podatku ze spółki. W trakcie postępowania sądowego S. P. zmarł. Sąd, powołując się na art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo, stwierdził, że obowiązki osoby trzeciej nie przechodzą na spadkobierców, a przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W związku z tym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązki osoby trzeciej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie przechodzą na spadkobierców.

Uzasadnienie

Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku osoby fizycznej będącej osobą trzecią. Spadkobiercy przejmują obowiązki podatnika, ale nie osoby trzeciej, a przedmiot postępowania w tej sprawie dotyczył ściśle praw i obowiązków zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 161 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 97 § § 1

Ordynacja podatkowa

Spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Ordynacja podatkowa art. 5 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przez przepisy prawa podatkowego należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, a także wydane na ich podstawie akty wykonawcze.

u.z.p. art. 40

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Przepis określający odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe.

u.z.p. art. 47 § ust. 1

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Przepis dotyczący odpowiedzialności osoby trzeciej.

Ordynacja podatkowa art. 332

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący odpowiedzialności podatkowej.

Ordynacja podatkowa art. 207

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący odpowiedzialności podatkowej.

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

Definicja otwarcia spadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązki osoby trzeciej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej nie przechodzą na spadkobierców. Przedmiot postępowania dotyczył ściśle praw i obowiązków zmarłego S. P. jako osoby trzeciej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące rażącej niesprawiedliwości, stronniczości, przedawnienia zobowiązań i braku starań organów w egzekucji ze spółki nie zostały rozstrzygnięte z uwagi na umorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Ordynacja podatkowa nie przewiduje zaś następstwa prawnego w wypadku osoby fizycznej będącej osobą trzecią rozstrzygnięcie odnosiło się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego

Skład orzekający

Jacek Surmacz

sprawozdawca

Kazimierz Włoch

członek

Małgorzata Niedobylska

członek

Maria Serafin-Kosowska

przewodniczący

Stefan Babiarz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe w przypadku śmierci strony, gdy obowiązki te nie przechodzą na spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem jest odpowiedzialność osoby trzeciej, a nie bezpośrednio zobowiązanie podatkowe podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest rozróżnienie między odpowiedzialnością podatnika a osoby trzeciej, szczególnie w kontekście dziedziczenia i śmierci strony w trakcie postępowania.

Śmierć strony kluczem do umorzenia sprawy podatkowej: czy spadkobiercy zawsze przejmują długi?

Dane finansowe

WPS: 54 833,7 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 2244/01 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Surmacz /sprawozdawca/
Kazimierz Włoch
Małgorzata Niedobylska
Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący/
Stefan Babiarz
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Niedobylska NSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant sekr. Beata Janczewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi K. P., M. P., M. P. następców prawnych S. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe - postanawia - umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
SA/Rz 2244/01
U Z A S A D N I E N I E
Izba Skarbowa, decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. P. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2001r. Nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że opisaną powyżej decyzją organ I instancji, na podstawie art. 40, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993r., nr 108, poz. 486 ze zm.) w zw. z art. 332 i art. 207 Ordynacji podatkowej orzekł o odpowiedzialności S. P. "całym jego majątkiem solidarnie ze Spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki cywilnej przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A." z tytułu podatku od towarów i usług należne do wpłaty za VI, VII, VIII, IX 1994r. w łącznej kwocie 54.833,70zł.
Dalej Izba Skarbowa wskazała, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest poprawne pod względem formalnym i merytorycznym. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest przepis art. 40 cytowanej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Prawidłowe są ustalenia Urzędu Skarbowego co do kwestii, że w okresach, w których powstały zaległości Spółki odwołujący się był wspólnikiem Spółki, a nadto iż nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej wniósł - pismem procesowym z dnia 27 września 2001r. - S. P., zarzucając decyzji rażącą niesprawiedliwość i wysoce stronnicze traktowanie stron.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Urząd Skarbowy nie poczynił żadnych kroków w stosunku do innych wspólników "zadowalając się w poczynaniach egzekucyjnych" tylko skarżącym. Stronnicze traktowanie stron wynika z faktu, iż w tożsamych stanach faktycznych organy uznały, że skarżący nieskutecznie wystąpił ze Spółki, odmiennie niż J. W.
Podkreślono, że organ podatkowy bezpodstawnie odrzucił argumenty dotyczące przedawnienia, gdyż w istocie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych Spółki, co uniemożliwia orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki.
Nie podjęto wystarczających starań "w celu odzyskania" podatku VAT ze spółki.
Nie rozważono - jak to określono - wyjaśnień skarżącego, a mimo iż orzeczono "o winie" skarżącego wspólnie i solidarnie z innymi wspólnikami Spółki, to całością kwoty obciążono skarżącego.
Zwrócono uwagę na pogarszający się stan zdrowia skarżącego, jego sytuację rodzinną i majątkową.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując jednocześnie na istotę odpowiedzialności solidarnej.
Skarżący S. P. zmarł 20 października 2002r. (odpis skrócony aktu zgonu z 21 października 2002r. wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w D. - karta 59 akt sądowych). Ustawowymi spadkobiercami skarżącego są K. P. - wdowa, M. P. - córka, M. P. - syn. Wszyscy spadkobiercy są pełnoletni (pismo procesowe K. P. karta 64 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, a więc w dniu 20 października 2000r. (art. 924 Kodeksu cywilnego), stosownie do art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zgodnie z art. 5 § 1 Ordynacji podatkowej podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przepisy prawa podatkowego należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, a także wydane na ich podstawie akty wykonawcze. Z powołanych przepisów wynika więc, iż na spadkobierców przechodzą tylko te obowiązki spadkodawcy, które miał on jako podatnik i tylko te, które związane są z realizacją obowiązków wynikających z ustaw regulujących kwestie podatków. Ordynacja podatkowa nie przewiduje zaś następstwa prawnego w wypadku osoby fizycznej będącej osobą trzecią w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych (A.Olesińska w: Ordynacja podatkowa. Komentarz TNOiK Toruń 2002r., A.Mariański w: Odpowiedzialność za zobowiązania podatnika, płatnika, inkasenta w prawie polskim. Dom Wydawniczy ABC 1999r., postanowienie NSA z 24 czerwca 2003r. I SA/Łd 1528/02 - POP 2003/5/134).
Zauważyć należy również, iż nawet zmiana przepisów ordynacji podatkowej wprowadzona ustawą z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387), którą od 1 stycznia 2003r. do art. 97 dodano § 4 nie zmieniła powyższego stwierdzenia. § 4 odnosi się do praw i obowiązków podatnika, ale wynikających z decyzji (nie dotyczy praw i obowiązków osoby trzeciej wynikających z decyzji).
S. P. jest osobą trzecią w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, a zaskarżona decyzja przeniosła odpowiedzialność podatkową właśnie na niego jako na osobę trzecią. Oznacza to, że spadkobiercy S. P. nie przejmują wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków skarżącego.
Art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Skoro więc spadkobiercy S. P. nie przejmują wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków, a rozstrzygnięcie odnosiło się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego i w tej sytuacji wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców, należało orzec jak w sentencji na podstawie ostatnio powołanego przepisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI