SA/Rz 2221/01

SA/Rz 2221/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Krystyna Józefczyk. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del/ Anna Lechowska Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] czerwca 2001 Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
SA/Rz 2221/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] września 2001 r. [...] Wojewoda działając na zasadzie przepisu art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...].
Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że J. B. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna od dnia 3 listopada 1999 r. i uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 11 listopada 1999 r. Pracodawca "P." sp. z o. o. w N. wystawiło mu świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia J. B. od 14 maja 1997 r. do 31 października 1999 r.
W dniu 27 grudnia 1999 r. skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy oświadczenie, iż od 14 grudnia 1999 r. podjął zatrudnienie w tym samym przedsiębiorstwie.
Wobec czego Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. orzekł o pozbawieniu J. B. statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku od dnia 14 grudnia 1999 r.
Po raz kolejny skarżący zarejestrował się jako bezrobotny w dniu 29 maja 2001 r. uzyskując prawo do zasiłku po upływie 90 dni od daty rejestracji z uwagi na rozwiązanie w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania stosunku pracy na mocy porozumienia stron.
W dniu rejestracji skarżący przedłożył świadectwo pracy wystawione z datą 28 maja 2001 r. z którego wynika, że był zatrudniony w przedsiębiorstwie "P." Sp. z o. o. w N. w okresie od 14 maja 1997 r. do 28 maja 2001 r.
Jak ustalono na podstawie akt administracyjnych w dniu 13 grudnia 1999 r. przed Sądem Rejonowym w N. – Wydział Sąd Pracy zawarta została ugoda pomiędzy J. B. – żądającym sprostowania świadectwa pracy i wypłaty odprawy pieniężnej – oraz Przedsiębiorstwem "P.". Na mocy zawartej ugody pracodawca zobowiązał się anulować J. B. pismo o wypowiedzeniu umowy o pracę oraz wystawione uprzednio świadectwo pracy. Mocą ugody strony ustaliły również, iż J. B. pozostaje nadal pracownikiem Przedsiębiorstwa na dotychczasowych warunkach, natomiast okres od 1 listopada 1999 r. do 10 grudnia 1999 r. przyjęto jako urlop bezpłatny.
Wobec tego Starosta postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia [...] listopada 1999 r. Nr [...] o przyznaniu statusu bezrobotnego od dnia 3 listopada 1999 r. oraz zasiłku dla bezrobotnych od 11 listopada 1999 r. oraz z dnia [...] grudnia 1999 r. Nr [...] o pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu bezrobotnego od 14 grudnia 1999 r. Jako podstawę prawną wydanego postanowienia powołano przepis art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 K.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w dniu wydania obydwu ostatecznych decyzji nie była znana treść świadectwa pracy z dnia 28 maja 2001 r.
Następnie na mocy art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Starosta orzekł w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. o uchyleniu obydwu ostatecznych decyzji, a następnie odmówił przyznania J. B. statusu bezrobotnego od 3 listopada 1999 r., z uwagi na brak podstaw do zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydawał decyzję.
W dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 1999 r. okoliczność wykonywania przez J. B. pracy nie istniała. Z datą 13 grudnia 1999 r. została zawarta ugoda, na mocy której okres zatrudnienia skarżącego w firmie trwał nieprzerwanie od 14 maja 1997 r. do maja 2001 r., a okres niewykonywania pracy od 1 listopada 1999 r. do 14 grudnia 1999 r. to okres urlopu bezpłatnego.
Zatem zasadnym zaś było wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy decyzją.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy bezrobotny oznacza osobę "nie zatrudnioną i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...)".
Wobec faktu pozostawania J. B. w zatrudnieniu w okresie od 1 listopada 1999 r. do 10 grudnia 1999 r. nie spełniał warunków przewidzianych przepisami prawa do uzyskania w tym czasie statusu bezrobotnego, a tym samym nie nabył prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. B. wniósł o przyznanie statusu bezrobotnego od 3 listopada 1999 r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Podnosi, że otrzymał świadectwo pracy, z którego wynikało, iż rozwiązano z nim umowę o pracę ze względu na reorganizacje stanowisk. Zawarł ugodę z pracodawcą albowiem nie miał wiedzy, iż spowoduje to dla niego takie konsekwencje.
Nie został poinformowany o skutkach tej ugody, w przeciwnym razie by jej nie podpisał.
Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty. W motywach decyzji wskazał na okoliczności przytoczone we wcześniejszym rozstrzygnięciu.
Decyzję tą zaskarżył do NSA J. B. wnosząc o jej uchylenie. Podkreślił ponownie okoliczności podnoszone w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna (§ 1).
Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podobnie jak uprzednio art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA uprawnia Sąd do podjęcia przewidzianych nią środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej rozstrzygnięcia.
Sąd skorzystawszy z możliwości normatywnych przewidzianych tymi przepisami stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzające jej wydanie rozstrzygnięcia dotknięte są naruszeniem prawa, co czyni skargę uzasadnioną chociaż z innych względów niż podnosi skarżący.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym przy zastosowaniu instytucji wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania dotyczy spraw zakończonych ostateczną decyzją.
Weryfikacja decyzji w tym trybie jest możliwa wyłącznie z powodu wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. wad postępowania jak również z przyczyny, o której mowa w art. 145a K.p.a.
Z uwagi na fakt, że możliwość uchylenia decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, o której mowa w art. 1 § 1 K.p.a. przepisy regulujące instytucję wznowienia postępowania, w tym także jego podstaw nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ich wyliczenie z art. 145 § 1 K.p.a. należy traktować jako wyczerpujące.
W przedmiotowej sprawie organy wydające w postępowaniu wznowieniowym kolejno postanowienie z dnia [...] czerwca 2001 r. jak i decyzje z dnia [...] lipca 2001 r. i [...] września 2001 r. naruszyły przepisy obowiązującego prawa.
Organ I instancji jednym postanowieniem wznowił postępowanie z urzędu co do dwóch ostatecznych decyzji i następnie wydał jedną decyzję w dwu różnych sprawach.
I tak: postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do posiadania statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych przez J. B. zakończonej ostatecznymi decyzjami Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] listopada 1999 r. Nr [...] o przyznaniu statusu bezrobotnego od dnia 3 listopada 1999 oraz zasiłku dla bezrobotnych od 11 listopada 1999 r. oraz z dnia [...] grudnia 1999 r. [...] o pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu bezrobotnego od 14 grudnia 1999 r.
Sprawy, w których wydano obydwie decyzje nie można traktować jako tożsame, bowiem choć dotyczą tej samej osoby, a decyzje w nich zapadłe znajdują podstawę materialnoprawną w tym samym przepisie ustawy, to inny jest w nich stan faktyczny i przedmiot rozstrzygnięcia.
Pierwsza z nich dotyczy okresu od 3 listopada 1999 r. i przyznania z tą datą J.B. statusu bezrobotnego oraz od 11 listopada 1999 r. zasiłku dla bezrobotnych, druga natomiast pozbawia J. B. prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu bezrobotnego od 14 grudnia 1999 r.
Tożsamość spraw zachodzi tylko wówczas gdy występuje w nich jeden podmiot, ten sam przedmiot i stan prawny i ten sam stan faktyczny.
Kodeks postępowania administracyjnego nie stwarza podstaw do łącznego prowadzenia i rozstrzygania jedną decyzją różnych spraw tej samej osoby.
Przepis art. 62 K.p.a. daje podstawę tylko do łącznego prowadzenia spraw różnych stron i to jeśli ich prawa lub obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego i prawnego, a w sprawach tych właściwy jest ten sam organ.
Obarczone taką wadą jest postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia [...] czerwca 2001 r. Jako podstawę prawną tego postanowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wg którego wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi w dniu jej wydania.
Z przepisu tego wynika, że zarówno okoliczności jak i dowody muszą być nowe w tym znaczeniu, że nie były znane organowi, który wydawał decyzję mającą walor ostateczności a jednocześnie muszą one istnieć w dacie wydawania tej decyzji i być dla sprawy istotne na tyle by mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (patrz wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r. ISA 198/85 ONSA 1985/1/25, z dnia 6 sierpnia 2000 r. V SA 1885/99 Lex Nr 50152). Dopiero wypełnienie tych wszystkich przesłanek przesądza o istnieniu przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podstawy wznowienia i tym samym daje organowi uprawnienie do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania w sprawie nowego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (przepis art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.). Istnienie tych przesłanek musi być dowiedzione w postępowaniu wznowieniowym i wykazane w uzasadnieniu decyzji (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a.).
Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie zawierają rozważań w tej kwestii.
W ocenie Sądu co do istnienia tych przesłanek zachodzą istotne wątpliwości, albowiem w dacie wydania pierwszej ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 1999 r. o przyznaniu statusu bezrobotnego od 3 listopada 1999 r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 14 grudnia 1999 r. nie istniała ugoda sądowa z dnia 13 grudnia 1999 r. zawarta przez skarżącego z pracodawcą przed Sądem Pracy w N., w wyniku której anulowano świadectwo pracy z dnia 30 października 1999 r.
Wprawdzie w uzasadnieniu zarówno postanowienia o wznowieniu postępowania jak i decyzji obu instancji organy powołują się na okoliczność iż w wyniku tej ugody skarżący uzyskał nowe świadectwo pracy z dnia 28 maja 2001 r., z którego niezbicie wynikało, że nieprzerwanie pracował od 1997 r. do maja 2001 r., a zatem w dniu 3 listopada 1999 r. nie spełniał warunku do przyznania statusu bezrobotnego. Jednak zauważyć należy, że okoliczność ta, iż skutek zawartej ugody z dnia 13 grudnia 1999 r. ma wpływ na treść decyzji z dnia [...] listopada 1999 r. nie zmienia faktu, że w dniu wydania ostatecznej decyzji nie istniała nowa okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jedynie jej istnienie w dacie wydania ostatecznej decyzji uzasadnia uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania. Zatem organ nie wykazał, iż w odniesieniu do ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 1999 r. zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. uzasadniająca wznowienie postępowania.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.
Na zasadzie przepisu art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł iż do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega on wykonaniu.