SA/Rz 2205/02

SA/Rz 2205/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-06-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Niedobylska
Maria Piórkowska
Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 30 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska -spraw. Sędziowie NSA Maria Piórkowska AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" S.A. w Rzeszowie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego przeciwko J.T. I Uchyla zaskarżone postanowienie II Określa, że postanowienie uchylone w pkt I nie może być wykonywane do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
SA/Rz 2205/02
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił zwrócić wierzycielowi "A" Spółka Akcyjna tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. wystawiony przeciwko J.T. a po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] września 2002r. nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podał, iż przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczył należności z tytułu opłaty za nielegalny pobór energii elektrycznej. Z mocy art. 2 § 1 pkt. 1"d" ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 36 poz.161 z 1991r. z późn. zm./ egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do takiej egzekucji na podstawie innych ustaw a w art. 57 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne /Dz.U. nr 54 poz. 348 z późn. zm./ przekazano do tego rodzaju egzekucji opłaty z tytułu nielegalnego pobierania paliw lub energii z sieci przedsiębiorstwa energetycznego. Jednakże przepis art. 3 §1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dodatkowo stanowi, iż do obowiązków określonych w art. 2 egzekucję administracyjną stosuje się wówczas, jeśli te obowiązki wynikają z decyzji albo postanowień właściwych organów lub - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej; z kolei w art. 4 tejże ustawy zastrzeżono, iż do obowiązków wynikających z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń, niż określone w art. 3, egzekucje administracyjną stosuje się tylko wtedy, gdy tak stanowią odrębne ustawy. Należność za nielegalny pobór energii elektrycznej nie wynika z decyzji ani postanowienia, nie jest także należnością z zakresu administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego. Należność ta ma charakter cywilnoprawny i wobec tego jeśli osoba przeciwko której wystawiono rachunek za nielegalny pobór energii należności tej nie zapłaci, to wierzyciel może jej dochodzić na drodze procesu cywilnego. Jeśli w tym trybie uzyska tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, to wówczas dopiero może domagać się wyegzekwowania zasądzonej należności w trybie egzekucji administracyjnej. W niniejszym przypadku wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy nie wskazał w nim na istnienie takiego orzeczenia sądu ani nie dołączył takiego orzeczenia i wobec tego orzeczenie organu I instancji było zasadne w oparciu o art. 29 ust.2 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Wierzyciel "A" S.A. w R. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji.
Skarżący zarzucił, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 57 ut.1 i ust.2 Prawa energetycznego przez przyjęcie, że wierzyciel musi uzyskać wyrok sądu powszechnego zaopatrzony w klauzule wykonalności przy dochodzeniu opłaty za nielegalnie pobraną energie elektryczną w wysokości określonej w taryfie. W ocenie skarżącego w takim przypadku tj. naliczenia opłaty ryczałtowej, należność taka może być ściągana na podstawie samoobliczenia wierzyciela, natomiast uzyskanie wyroku sądowego byłoby konieczne tylko wtedy, gdyby wierzyciel zamiast wyliczenia opłaty ryczałtowej dochodził odszkodowania na zasadach ogólnych.
Ponadto skarżący zarzucił, że organ I instancji przed dokonaniem zwrotu tytułu wykonawczego nie wezwał wierzyciela o osuniecie braków tegoż tytułu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu a dodatkowo podniósł, iż z przepisu art. 29 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wynika, że przed dokonaniem zwrotu tytułu wykonawczego ze względu na niedopuszczalność egzekucji organ egzekucyjny nie ma obowiązku wzywania wierzyciela do usunięcia braków.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - powoływanej dalej jako p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając wniesioną skargę zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze.
Przede wszystkim kontroli Sądu podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania pod kątem jego zgodności z normami procesowymi, gdyż kontroli merytorycznej może podlegać tylko rozstrzygnięcie wydane po przeprowadzeniu postępowania z zachowaniem wszystkich reguł procesowych.
W niniejszej sprawie organ II instancji wydał zaskarżone obecnie postanowienie na skutek zażalenia z dnia 2 września 2002r. wniesionego przez wierzyciela określonego jako: "A" S.A. i podpisanego przez P. P. /P./ - Z-cę Dyrektora [...]. W aktach postępowania egzekucyjnego brak jest wypisu ze stosownego rejestru dotyczącego wierzyciela, niemniej jednak z jego oznaczenia wynikało, że wierzyciel prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej tj. podmiotu, którego ustrój i sposób działania określają przepisy ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych - zwanego dalej ksh /Dz.U. nr 94 poz. 1037 z późn. zm./. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 110 poz. 968 z 2002r. z późn. zm./ w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej. W ustawie powyższej brak jest unormowań dotyczących sposobu działania stron, warunków jakie muszą spełniać środki odwoławcze itd. i w związku z tym sięgnąć należy do art. 30 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego /zwanego dalej: kpa/ zgodnie z którym strony niebędące osobami fizycznymi działają poprzez swych ustawowych albo statutowych przedstawicieli. Do reprezentowania spółki akcyjnej będącej osobą prawną uprawniony jest jej zarząd /art. 368 § 1 ksh/ i w przypadku, gdy zarząd ten jest wieloosobowy, to sposób reprezentowania powinien być określony w statucie spółki a jeśli w statucie takiej regulacji brak, to oświadczenia w imieniu spółki składają dwaj członkowie zarządu albo też jeden członek zarządu łącznie z prokurentem /art. 373 § 1 ksh/. Przepis powyższy nie wyłączał ustanowienia prokury i nie ograniczał praw prokurenta / art. 373 § 3 ksh/ - przy czym w czasie postępowania w niniejszej sprawie obowiązywały - ze względu na odesłanie zawarte w art. 632 ksh - przepisy o prokurze zawarte w art. 61 i następnych kodeksu handlowego /Dz.U. nr 57 poz. 502 z 1934r. z późn. zm./. Z odpisu z rejestru przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 21 października 2002r. dołączonego do akt sądowych wynika, że "A" S.A. nie posiada oddziałów, posiada zarząd wieloosobowy /trzy osoby/, zostali też ustanowieni prokurenci; do składania oświadczeń woli wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem zaś "Prokurent reprezentuje podmiot łącznie z członkiem zarządu. W sprawach, których wartość nie przekracza 30 tys. EURO oraz przy podpisywaniu umów o dostawę energii elektrycznej z członkiem zarządu lub drugą osobą upoważnioną przez zarząd".
Środek odwoławczy /odwołanie, zażalenie itd./ podlega rozpoznaniu przez organ II instancji jeśli zostanie wniesiony prawidłowo pod względem formalno-procesowym czyli jeśli zostanie wniesiony przez uprawniony podmiot, z zachowaniem terminu itd. Zażalenie wniesione na określone rozstrzygnięcie musi zawierać wskazane w ustawie dane a w szczególności musi być podpisane przez wnoszącego - czyli w przypadku osoby prawnej przez osoby uprawnione do jej reprezentowania - a jeśli podpisu takiego nie zawiera lub też podpisania dokonała osoba nieuprawniona albo też nie wszystkie wymagane osoby uprawnione do reprezentacji, to organ powinien wezwać stronę o uzupełnienie tegoż zażalenie / art. 63 §3, art.64 § 2, art. 140 i art. 144 kpa/.
W niniejszym przypadku - jak wskazano wyżej - zażalenie podpisane zostało tylko przez jedną osobę, której nazwisko - jako członka zarządu lub prokurenta - nie figuruje w powołanym wyżej wypisie z rejestru, co wskazywałoby na brak właściwej reprezentacji wierzyciela przy wnoszeniu zażalenia, niemniej jednak kwestia ta wymagałaby sprawdzenia, gdyż zażalenie wnoszone było we wrześniu 2002r. /ale dla wykazania prawidłowości sporządzenia skargi do Sądu z dnia 18 października 2002r. strona skarżąca jako aktualny przedłożyła wypis na 21 października 2002r./.
Ze względu na naprowadzone wyżej okoliczności Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt.1 "c" p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie orzekając o jego niewykonywaniu na podstawie art. 152 p.s.a. a ze względu na przyczynę uchylenia tj. naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie kwestii prawidłowej reprezentacji wierzyciela przy wnoszeniu zażalenia, nie jest uprawniony do oceny kwestii merytorycznej tj. zasadności bądź niezasadności zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego; wniosek w przedmiocie kosztów postępowania nie został zgłoszony.