SA/Rz 2195/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-03-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanegazociągkolizja budowlanapozwolenie na budowęsamowola budowlananadzór budowlanyodpowiedzialność inwestorabezpieczeństwo ludzi i mienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki gazowniczej na decyzję nakładającą obowiązek wykonania nowego odcinka gazociągu w celu usunięcia kolizji z budynkiem mieszkalnym, uznając, że gazociąg został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Spółka A. S.A. zaskarżyła decyzję nakładającą obowiązek wykonania nowego odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia w celu usunięcia kolizji z budynkiem mieszkalnym. Spółka argumentowała, że gazociąg został wybudowany zgodnie z prawem w 1968 roku, a budynek mieszkalny w 1982 roku z naruszeniem prawa. Organy nadzoru budowlanego i WSA uznały jednak, że gazociąg został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło samowolę budowlaną, a decyzja nakładająca obowiązek usunięcia kolizji była zasadna.

Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na spółkę obowiązek wykonania nowego odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia. Powodem była kolizja gazociągu z budynkiem mieszkalnym należącym do M. i Z. K., wybudowanym w 1982 roku, podczas gdy gazociąg powstał w 1968 roku. Spółka twierdziła, że gazociąg został wybudowany legalnie, a budynek mieszkalny z naruszeniem prawa, w tym bez wymaganych uzgodnień. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że spółka nie wykazała posiadania pozwolenia na budowę gazociągu, co stanowiło samowolę budowlaną. Sąd podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jest ostateczna i nie można jej kwestionować w tej sprawie. Ponieważ gazociąg został wybudowany bez wymaganego pozwolenia, zastosowanie znalazły przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku, które pozwalały na nakazanie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, gazociąg wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać wykonanie czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała posiadania pozwolenia na budowę gazociągu, co stanowiło samowolę budowlaną. Nawet jeśli budynek mieszkalny został wybudowany z naruszeniem prawa, jego pozwolenie na budowę jest ostateczne i nie może być kwestionowane w tej sprawie. Obowiązek usunięcia kolizji wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Dz.U. 1961 nr 7 poz. 46 art. 36 § ust. 1, 3 i 4

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.

Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

t.jedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 98 poz. 1071 art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane

Dz.Ust. Nr 38 poz. 229 art. 40

Ustawa z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane

Pomocnicze

Dz.U. 1961 nr 7 poz. 46 art. 2 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.

kpa art. 104 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gazociąg został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowi samowolę budowlaną. Decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jest ostateczna i nie może być kwestionowana w tej sprawie. Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać wykonanie czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdy występuje zagrożenie bezpieczeństwa.

Odrzucone argumenty

Gazociąg został wybudowany zgodnie z prawem i obowiązującymi przepisami w 1968 roku. Budynek mieszkalny został wybudowany z naruszeniem prawa, w tym bez wymaganych uzgodnień z użytkownikiem gazociągu. Dokumenty potwierdzające legalność budowy gazociągu (decyzja o lokalizacji, pozwolenie na budowę) uległy zniszczeniu w wyniku powodzi, co nie może stanowić podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej. Decyzja zezwalająca na wejście w teren i decyzja o lokalizacji szczegółowej zastępują pozwolenie na budowę.

Godne uwagi sformułowania

brak pozwolenia na budowę czy też dowodu potwierdzającego zwolnienie inwestora od uzyskania pozwolenia na budowę stanowi o zaistnieniu w tym wypadku samowoli budowlanej podniesione w skardze zarzuty dotyczące tej kwestii, nie mogą być przedmiotem oceny w badanej sprawie i choćby z tego względu uznać należy je za chybione obowiązkiem organu jest dokonanie racjonalnej oceny możliwości wykorzystania tych przepisów w sposób godzący interes społeczny z uzasadnionym interesem obywatela

Skład orzekający

Marian Ekiert

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Jolanta Ewa Wojtyna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku usunięcia kolizji budowlanej, gdy jeden z obiektów jest samowolą budowlaną, a drugi posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy gazociągu w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1961 r. i braku dokumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem prywatnym (właściciel budynku) a interesem publicznym (bezpieczeństwo infrastruktury energetycznej) oraz problematykę samowoli budowlanej i znaczenia dokumentacji prawnej.

Gazociąg bez pozwolenia: czy można nakazać jego przebudowę po latach?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 2195/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Marian Ekiert /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 1961 nr 7 poz 46
art. 2 ust. 4 pkt 2, art. 36 ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert del/spr./ Sędziowie SWSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia wykonania obowiązku Oddala skargę.
Uzasadnienie
Działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane [ t.jedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 98 poz. 1071 ] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2001 r. nr [...] nałożył na A. S.A., reprezentowane przez – Zastępcę Dyrektora Regionalnego Oddziału Przesyłu w T. obowiązek wykonania po istniejącej trasie, nowego odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 200 mm-4Mpa, w rurze ochronnej Ø 300 mm o takiej długości aby końce rury ochronnej były wyprowadzone na odległość minimum 15 m. w obydwu kierunkach od budynku mieszkalnego należącego do M. i Z. K., usytuowanego na dz.nr 3835/2 położonej w P., w terminie do dnia 31.10.2001 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ naprowadził, iż wnioskiem z dnia 17.09.1999 r. sporządzonym przez Zakład [...] został poinformowany o występującej kolizji budynku mieszkalnego należącego do M. i Z. K., usytuowanego na dz.nr 3835/2, położonej w P. z gazociągiem wysokiego ciśnienia Ø 200 mm-4Mpa. W toku postępowania dowodowego ustalono, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę, wydanego przez Naczelnika Gminy w K. z dnia [...].05.1982 r. nr [...]. Najmniejsza odległość budynku od gazociągu, przebiegającego przez działkę ukośnie, wynosi 10,90 m. , mierząc od wiatrołapu i 12,50 m. mierząc od narożnika budynku. Trasa gazociągu, który został wybudowany w r. 1968 została wskazana przez przedstawicieli Zakładu [...], przy pomocy przyrządu do wykrywania urządzeń podziemnych. Przebieg gazociągu nie był naniesiony na mapach geodezyjnych. Geodezyjna inwentaryzacja gazociągu została wykonana dopiero w r. 1997, a więc po wybudowaniu domu przez M. i Z. K. Zgodnie z Normą Branżową BN-80/8976-31 obowiązującą w czasie gdy wydane było pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, minimalna wymagana odległość pomiędzy budynkiem a gazociągiem winna wynosić 20 m. Stało się to powodem rozpoznania w trybie nadzwyczajnym przez Wojewodę prawidłowości wydanego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, który decyzją z dnia [...].12.2000 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14.11.1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe [ Dz.Ust. Nr 139 poz. 686 ] wymagają także zachowania minimalnej odległości równej 20 m. pomiędzy budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, a gazociągiem wysokiego ciśnienia Ø 200 mm-4Mpa. Celem zatem zlikwidowania zaistniałej kolizji i doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem { wyeliminowania występującego zagrożenia mienia i zdrowia ludzi } konieczne jest wykonanie nakazanych w decyzji robót. Takie między innymi alternatywne rozwiązanie podano w piśmie A. z dnia 2.04.2001 r. nr [...]. Podstawą prawną dla tego typu rozstrzygnięcia jest art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy. Przepisy te stanowią, iż w przypadku wykonania robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, należy w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wydać decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności. W konkluzji uzasadnienia podniesiono, iż obowiązek wykonania określonych czynności nałożono na właściciela gazociągu, albowiem uprawniają do tego przepisy Prawa budowlanego.
Decyzję tę zaskarżyło odwołaniem skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego A. S.A. wnosząc o jej uchylenie.
W motywach odwołania odwołujący się wywodził, iż gazociąg wysokiego ciśnienia Dn 200 relacji P. – T. został wybudowany w 1968 r. , natomiast kolizyjnie usytuowany w stosunku do niego budynek wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Naczelnika Gminy w K. z 1982 r. Pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego zostało wydane z pominięciem uzgodnienia z użytkownikiem gazociągu, natomiast przebieg trasy samego gazociągu na planie zagospodarowania dz.nr 3835 wkreślono niezgodnie z jego rzeczywistym usytuowaniem w terenie. Pomimo zatem, że zarówno Naczelnikowi Gminy w K. jak i autorowi opracowania planu zagospodarowania działki znany był fakt istnienia na działce gazociągu wysokiego ciśnienia, nie dokonano stosownych i wynikających z przepisów uzgodnień. To właśnie stanowiło bezpośrednią przyczynę wybudowania budynku mieszkalnego w kolizji z gazociągiem wysokiego ciśnienia. W dalszej części odwołania odwołujący się kwestionuje powołaną w decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia. Twierdzi on dalej, że gazociąg wysokiego ciśnienia Dn 200 został wykonany zgodnie z prawem i obowiązującymi w tamtym okresie przepisami. Jeżeli zaś tak, to brak jest wszelkich podstaw do żądania doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Gazociąg ten został wykonany w sposób, który nie powodował zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, aż do czasu wybudowania przedmiotowego budynku, które nastąpiło w wyniku błędnych rozwiązań projektowych oraz odstąpienia od wymaganych uzgodnień.
Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane [ Dz.Ust. Nr 38 poz. 229 ] w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane [ t.jedn. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późn.zm. ] oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...].08.2001 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach swojej decyzji organ odwoławczy wywodzi, iż ostateczną decyzją z dnia [...].12.2000 r. nr [...] działający z upoważnienia Wojewody Kierownik Oddziału Zamiejscowego w K. w Wydziale Architektury, Budownictwa i Urbanistyki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w K. z dnia [...].05.1982 r. nr [...] wydanej w przedmiocie udzielenia M. i Z. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na dz.nr 3835/2 w P. W toku postępowania odwoławczego na wezwanie organu dotyczące pozwolenia na budowę A. S.A. przedstawiło kserokopię protokółu odbioru końcowego i przekazania do użytku gazociągu z dnia 28.11.1968 r., kserokopię wycinka mapy z planu realizacyjnego z zaznaczonym projektowanym przebiegiem gazociągu na terenie objętym postępowaniem wraz z informacją, że pozwolenie na budowę { decyzja o lokalizacji szczegółowej } przedmiotowego gazociągu uległo zniszczeniu w wyniku zalania archiwum Zakładu Gazowniczego w J. w trakcie powodzi w r. 1990. Natomiast z informacji Archiwum Państwowego wynika, że w aktach byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. brak jest wymienionych wyżej decyzji. Zebrany w sprawie materiału dowodowy uprawnia zatem stwierdzenie, że właściciel gazociągu nie wykazał, że na budowę gazociągu uzyskał pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1961 r. – Prawo budowlane przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Decyzja o lokalizacji szczegółowej, o której wspomina odwołujący się nie może zastąpić decyzji o pozwoleniu na budowę. Na dołączonym do akt arkuszu z naniesionym przebiegiem gazociągu widnieją pieczęcie uzgodnień, brak jest natomiast pieczęci zatwierdzającej organu wydającego pozwolenie na budowę. Również z dołączonego protokółu odbioru końcowego i przekazania do użytku gazociągu z dnia 28.11.1968 r. nie wynika, że na budowę tego gazociągu wydane było pozwolenie na budowę. Natomiast dokument ten zawiera informację dotyczącą przekazania kompletu dokumentacji do T.O. w J. Ponadto zauważyć należy, że od czasu wybudowania gazociągu do 1997 r. właściciel gazociągu nie wykonał jego geodezyjnej inwentaryzacji, w związku z czym organom nie był znany jego rzeczywisty przebieg w terenie. Książka obiektu budowlanego założona została dopiero 8.03.2001 r. Z notatki służbowej spisanej w związku z kontrolą gazociągu przeprowadzoną w dniu 26.08.1998 r. przez RG K. wynika, że w okresie budowy budynku należącego do K. nadzór nad gazociągiem sprawowała Rozdzielnia Gazu w K., która pomimo dokonywanych kontroli gazociągu nie zgłaszała kolizyjnego usytuowania obiektów. Stąd też domniemywać można, że do czasu sporządzenia geodezyjnej inwentaryzacji gazociągu dokonanej w r. 1997, sam użytkownik gazociągu nie znał jego rzeczywistego przebiegu w terenie. Uprawnia to stwierdzenie, że zaskarżona odwołaniem decyzja co do zasady odpowiada prawu. Rozstrzygnięcie organu II instancji oparto o wskazane w jego podstawie prawnej przepisy, odmienne od tych na które powołał się organ I instancji. Wynika to stąd, że inwestor nie wykazał, że na budowę gazociągu uzyskał pozwolenie na budowę, a w stosunku do obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed dniem 1.01.1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ze skargą na tę ostatnią decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiło A. S.A. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2001 r. nr [...] jako niezgodnych z prawem.
Kwestionując wymienione wyżej decyzje skarżący podnosi, iż rozstrzygając sprawę organy nie wzięły pod uwagę okoliczności, z których wynika, że gazociąg wysokiego ciśnienia wykonany został zgodnie z prawem i obowiązującymi w tamtym okresie przepisami i wykonano go wcześniej niż budynek należący do M. i Z. K., który wprawdzie wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę, ale wydanego z naruszeniem prawa. Podnosi on dalej, iż powołane przez organy przepisy prawa stanowiące podstawę zakwestionowanych decyzji nie znajdują w okolicznościach sprawy zastosowania w świetle przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów. Gazociąg wysokiego ciśnienia DN 200 był bowiem realizowany w ramach narodowych planów inwestycyjnych, a jego wykonawcą było " N. " w K. Jest rzeczą wręcz niemożliwą aby wybudowanie 2 km. gazociągu liniowego, przebiegającego przez kilkadziesiąt działek należących do osób prywatnych mogło nastąpić bez legitymowania się przez inwestora, przewidzianymi wówczas przez obowiązujące przepisy prawa, decyzjami. W związku z realizacją przedmiotowej inwestycji została opracowana pełna dokumentacja techniczna i formalno – prawna. W okresie budowy gazociągu tj. w 1968 r. inwestor posiadał decyzję o lokalizacji szczegółowej oraz decyzję zezwalającą na poprowadzenie gazociągu przez nieruchomości należące do osób fizycznych, wydaną przez właściwy organ w trybie art. 35 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Okoliczności związane z brakiem wymienionych decyzji skarżący wyjaśnił już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Rzecz w tym, że dokumenty te uległy zniszczeniu w wyniku zalania archiwum Oddziału Zakładu Gazowniczego w J. w trakcie powodzi, która miała miejsce w 1990 r. W tej sytuacji niemożliwym do zaakceptowania jest stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym zniszczenie przedmiotowych dokumentów na skutek działania siły wyższej { powodzi } stanowi podstawę do stwierdzenia, iż gazociąg wybudowany został bez pozwolenia na budowę. Dla potwierdzenia swoich twierdzeń skarżący dołączył wniosek swojego poprzednika prawnego z dnia 26.11.1966 r. dotyczący wydania zezwolenia na wejście w teren. Dokument ten potwierdza fakt, iż skarżący w czasie budowy gazociągu dysponował taką decyzją. Niezależnie od tego strona skarżąca podnosi, iż pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego K. wydane zostało w oparciu o plan realizacyjny, który nie spełnia podstawowych wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie rodzajów i zakresu opracowań geodezyjnych obowiązujących w budownictwie [ Dz.Ust. Nr 8 poz. 47 ]. Decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego nr [...] z dnia [...].05.1982 została mianowicie wydana przez Naczelnika Gminy w K., bez uzgodnienia ze skarżącym lokalizacji przedmiotowego budynku w relacji do istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia. Jest to oczywisty błąd ze strony organu decyzyjnego o doniosłych konsekwencjach. Ponadto przebieg gazociągu wkreślony na planie realizacyjnym jest niezgodny z rzeczywistym przebiegiem w terenie. W związku z tym należy stwierdzić, iż zarówno Naczelnikowi Gminy jak i projektantowi znany był fakt istnienia na działce gazociągu, a mimo to nie dokonali oni wymaganych prawem uzgodnień. Było to bezpośrednią przyczyną wybudowania budynku mieszkalnego w kolizji z gazociągiem wysokiego ciśnienia. Poza tym skarżący podkreśla, że obowiązujące w czasie budowy gazociągu przepisy prawa nie nakładały na niego obowiązku sporządzenia inwentaryzacji powykonawczej. Stąd też zarzut organu dotyczący jej braku jest nieporozumieniem. Dodać należy, że poprzednik prawny skarżącego w r. 1976 przesłał do Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. informację o przebiegających przez teren województwa gazociągach i konieczności uzgadniania lokalizacji obiektów budowlanych z właściwym dla województwa Rejonem Gazowniczym [...]. W tabeli stanowiącej załącznik do wyżej wymienionego pisma, pod poz. 7 wymieniono gazociąg " K. – S. Ø 250 " , do którego przynależny jest sporny gazociąg.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając że powołane przez skarżącego decyzje o lokalizacji szczegółowej gazociągu i o przeprowadzeniu gazociągu przez nieruchomości należące do osób fizycznych nie zmieniają oceny okoliczności sprawy, albowiem nie zastępują one decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji bowiem gdy występuje kolizyjne usytuowanie obiektów budowlanych, z których budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z nią usytuowany na działce, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest podjęcie działań w celu wyeliminowania występującego zagrożenia. Działania te podjęto w stosunku do obiektu powodującego zagrożenie dla budynku mieszkalnego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Istotną sprawą jest również to, że właściciel gazociągu dopiero w 1997 r. dokonał jego geodezyjnej inwentaryzacji i naniesienia trasy przebiegu na mapy. Fakt ten spowodował, że organom nie był znany rzeczywisty przebieg gazociągu w terenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
W okolicznościach sprawy poza sporem pozostaje, iż należący do M. i Z. K. budynek mieszkalny posadowiony na dz.nr 3835/2 położonej w P. dzieli zbyt mała odległość od przebiegającego w sąsiedztwie gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 200 mm- 4Mpo, która stanowi o istnieniu niedopuszczalnej prawem kolizji. Stwarza to zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nie budzi również kontrowersji fakt, iż przedmiotowy budynek wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Naczelnika Gminy w K. z 1982 r. , które funkcjonuje do tej pory w obrocie prawnym.
Sporną natomiast kwestią pozostaje legalność tej ostatnio wymienionej decyzji jak również problem legalnego wybudowania opisanego wyżej gazociągu i wreszcie prawidłowość powołanych przez organ przepisów prawa stanowiących podstawę zapadłego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się kolejno do tych kwestii z całą mocą podkreślić wypadnie, iż wspomniana wyżej decyzja Naczelnika Gminy w K. z dnia [...].05.1982 r. nr [...] stanowiąca o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz.nr 3835/2 w K. { P. } w dalszym ciągu posiada walor ostateczności, a próby jej wyeliminowania z obrotu prawnego zakończyły się niepowodzeniem co wynika jednoznacznie z ostatecznej decyzji Wojewody z dnia [...].12.2000 r. nr [...] { k. 19 akt postępowania administracyjnego } Oznacza to, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące tej kwestii, nie mogą być przedmiotem oceny w badanej sprawie i choćby z tego względu uznać należy je za chybione.
Co się zaś tyczy problemu legalności budowy sąsiadującego z budynkiem K. gazociągu wysokiego ciśnienia, a ściślej mówiąc legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę tego obiektu, to na wstępie zauważyć należy, iż w tym przedmiocie stanowisko strony skarżącej w toku postępowania nie było bynajmniej jednolite. W ramach postępowania administracyjnego skarżący konsekwentnie twierdził, iż taka decyzja funkcjonowała w obrocie prawny, a to że aktualnie nie może jej przedstawić jest wynikiem zdarzeń losowych { powódź }. Na rozprawie sądowej w dniu 10.03.2004 r. pełnomocnik strony skarżącej przyznał, iż jej poprzednik prawny nie legitymował się pozwoleniem na budowę w ścisłym tego słowa znaczeniu, a to z tej przyczyny, iż w okresie budowy gazociągu, co miało miejsce pod rządami Prawa budowlanego z 1961 r. , w strukturze ówczesnych organów administracji państwowej nie funkcjonowały organy nadzoru budowlanego powołane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13.07.1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego i uprawnione do wydawania pozwoleń na budowę dla takich inwestycji jakimi były gazociągi. O legalności zaś budowy tegoż gazociągu stanowi decyzja zezwalająca inwestorowi na wejście w teren należący do osób prywatnych z robotami budowlanymi dotyczącymi gazociągu wysokoprężnego I. – T., którego częścią jest przedmiotowy gazociąg.
Z tego rodzaju poglądem trudno się zgodzić. Jak zaznaczono bowiem już wyżej gazociąg ten wybudowany został w r. 1968 t.j. pod rządami ustawy z dnia 31.01.1961 r. – Prawo budowlane [ Dz.Ust. Nr 7 poz. 46 z późn.zm. ]. W związku z obowiązującą wówczas regulacją gazociąg wysokoprężny niewątpliwie zaliczyć należało do kategorii obiektów budowlanych budownictwa specjalnego { art. 2 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy }. Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. przed przystąpieniem do budowy obiektu budowlanego inwestor musiał legitymować się pozwoleniem na budowę. Wyjątkiem od tej reguły była możliwość zwolnienia go od tego obowiązku przez właściwego ministra dla budownictwa specjalnego poprzez określenie obiektów których budowa nie wymagała pozwolenia na budowę, a tylko zgłoszenia, a nawet obiektów których budowa nie wymagała ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia { art. 36 ust. 3 ustawy }. Określenie to miało przybrać formę przepisów wydawanych w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Budownictwa { art. 36 ust. 4 ustawy }. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, co potwierdzone zostało ponadto przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie sądowej w dniu 10.03.2004 r., jednoznacznie wynika, że poprzednik prawny skarżącego nie dysponował decyzją stanowiącą o pozwoleniu na budowę tegoż gazociągu. Wbrew jednakże twierdzeniom tej strony decyzji tej nie zastępowały tego typu akty jak decyzja o lokalizacji szczegółowej czy też decyzja zezwalająca inwestorowi na wejście w teren należący do osób fizycznych. Strona skarżąca nie wykazała również w toku postępowania administracyjnego, ani przed Sądem, że byłą zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego gazociągu i nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów, jakkolwiek ciężar dowodu w tym zakresie ją obciążał. Brak zaś pozwolenia na budowę czy też dowodu potwierdzającego zwolnienie inwestora od uzyskania pozwolenia na budowę stanowi o zaistnieniu w tym wypadku samowoli budowlanej, z czym ustawodawca wiąże określone prawem skutki. Stosownie zaś do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane [ Dz,Ust. Nr 89 poz. 414 z późn.zm. ] w takim przypadku stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane [ Dz.Ust. Nr 38 poz. 229 z późn.zm. ] na które zasadnie powołał się organ II instancji. Jeżeli zatem organ zakwalifikował powyższą samowolnie zrealizowaną budowę jako nadającą się do legalizacji, to wbrew stanowisku strony skarżącej właściwie odwołał się do zapisu zawartego w art. 40 tej ostatnio powołanej ustawy, określając decyzją na tej podstawie zakres zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
W tym miejscu ubocznie dodać wypadnie, że skoro w ramach powołanej regulacji prawnej dopuszczalna była na zasadzie wyjątku legalizacja samowoli budowlanej, to obowiązkiem organu jest dokonanie racjonalnej oceny możliwości wykorzystania tych przepisów w sposób godzący interes społeczny z uzasadnionym interesem obywatela, czemu dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.01.1988 sygn.akt IV SA 915/87. Tym wymogom przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy zaskarżona decyzja czyni zadość.
W tym stanie rzeczy skoro zakwestionowana decyzja wbrew sugestiom strony skarżącej odpowiada prawu, to działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 ] w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm. ] należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI