SA/Rz 2047/03

SA/Rz 2047/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marian Ekiert
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151 w zw. z art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie NSA Marian Ekiert WSA Robert Sawuła Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...](1) z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej skargę oddala
Uzasadnienie
SA/Rz 2047/03 U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Dowódca Brygady Jednostki Wojskowej Nr [...](1) uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...](2) odmawiającą przyznania nagrody rocznej za rok 2003 mł. chor. W. Ł. i jednocześnie przyznał mu nagrodę roczną za 2003 r. w wysokości 50 % jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego za miesiąc sierpień 2003 r.
Jako jej podstawę wskazał art. 138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.)
Z uzasadnienia decyzji i akt postępowania administracyjnego wynika, że wspomnianą decyzją dowódca JW. [...](2) odmówił przyznania mł. chor. W. Ł. wypłaty nagrody rocznej za 2003 r. z uwagi na skazanie go w ostatnim roku prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] sygn. akt [...] za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego
Od tej decyzji W. Ł. wniósł odwołanie, w którym domagał się jej uchylenia oraz wydania nowej decyzji przyznającej mu nagrodę. W jego motywach stwierdził, że z powodów od siebie niezależnych nie mógł odwołać się od wspomnianego wyroku, który został odebrany przez inną osobę i nie doręczony mu w terminie umożliwiającym odwołanie.
Organ II instancji opisaną na wstępie decyzją uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przyznał odwołującemu nagrodę w wysokości 50% jednomiesięcznego uposażenia z zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym otrzymanego za sierpień 2003.
W jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisem § 3 ust. l pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr. 65, poz. 770 z późn. zm.) nagrodę roczną przyznaje się żołnierzowi, który nie został w ostatnim roku skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Natomiast w § 6 ust. l pkt 2 tego rozporządzenia Minister Obrony Narodowej postanowił, że żołnierzowi może być przyznana nagroda roczna w zmniejszonej wysokości tj. do 50% jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego przez żołnierza za miesiąc sierpień danego roku kalendarzowego, jeżeli kara ta została warunkowo zawieszona lub odstąpiono od wymierzenia kary, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego przez sąd.
Z wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] z dnia 19.03.2003 r. (sygn. akt. [...]) wynika, że mł. chor. W. Ł. został skazany na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, której wykonanie zawieszono tytułem próby na okres l roku.
Organ I instancji niewłaściwie ocenił stan faktyczny sprawy nie biorąc pod uwagę tego, że kara żołnierzowi została warunkowo zawieszona. Już ten fakt sprawia, iż podstawę do przyznania nagrody rocznej za 2003 r. stanowi § 6 ust. l pkt 2 ww. rozporządzenia, a nie jak błędnie przyjął organ I instancji § 3 ust. l pkt 2. Błąd organu I instancji sprawił, że żołnierz nie otrzymał przynajmniej części nagrody rocznej, do której miał prawo.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W. Ł. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wysokości nagrody i jej przyznanie w pełnej wysokości.
W motywach skargi stwierdził, iż wskazana przez organ II instancji podstawa prawna decyzji dowodzi , że nagroda mu się należała. Nadto organ nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...](1) wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
W polemice ze skarga dodał, że z uwagi na prawomocność wyroku skazującego nie mógł nie brać pod uwagę okoliczności podniesionych w odwołaniu.
Zaznaczył, że przy podejmowaniu decyzji brał także pod uwagę bieżącą ocenę wykonywania zadań służbowych przez skarżącego , która budziła wiele zastrzeżeń ze strony przełożonych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( §1).
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ), co oznacza, że sąd administracyjny- jeśli przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie zakończonej zaskarżonym aktem nie przewidują innych kryteriów oceny - może jej dokonywać tylko z punktu widzenia legalności , pomijając inne względy, takie choćby jak celowość, czy zasady współżycia społecznego.
Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że orzeka on w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1).
Zgodnie z art. 145 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną tylko wówczas, gdy jest ona dotknięta naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania wymienionymi w tym przepisie.
Wspomniany wyżej art. 134 w § 2 ustanawia zakaz reformationis in peius ( pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego) stanowiąc, że sąd nie może wydać orzeczenia na jego niekorzyść, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przepis ten przesądził o rozstrzygnięciu w sprawie, bowiem nie będąc związany granicami skargi Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa z całkowicie odmiennych, niż podniesione w skardze przyczyn. Mimo to nie skasował jej, bowiem uchylenie tej decyzji prowadziłoby do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego a wada którą jest ona dotknięta nie uzasadnia stwierdzenia jej nieważności.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny.
Skarżący, będący żołnierzem zawodowym skazany został prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] z dnia 19 marca 2003r. sygn. akt [...] za przestępstwa z art. 343 §1 kk na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, którą warunkowo zawieszono na okres próby 1 roku, zobowiązując go do pozostawania na terenie macierzystej jednostki wojskowej od zakończenia zajęć do capstrzyku przez dwa dni w tygodniu, na wypadek zarządzenia wykonania wspomnianej kary.
Przestępstwo z art. 343 §1 kk. jest przestępstwem umyślnym ściganym z oskarżenia publicznego.
W tym stanie rzeczy organ I instancji nie przyznał skarżącemu nagrody rocznej za rok 2003. Na skutek odwołania skarżącego organ II instancji uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przyznał skarżącemu nagrodę roczną w wysokości 50 % jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym otrzymanego przezeń za miesiąc sierpień 2003r.
Decyzja ta w ocenie Sądu została wydana z naruszeniem przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 65, poz. 770, ze zm.) wydanego na podstawie upoważnienia zawartego 45 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy ( Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 18, ze zm.), obowiązującego w dacie jej wydania.
Przepis ten stanowi, że nagrodę roczną przyznaje się żołnierzowi, który:
1) pełni zawodową służbę wojskową albo odbywa nadterminową zasadniczą służbę wojskową,
2) nie został w ostatnim roku skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego,
3) nie został w ostatnim roku zwolniony z czynnej służby wojskowej z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne, niż wymienione w pkt 2 na karę pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego albo wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej,
4) nie był w ostatnim roku nieobecny w służbie z przyczyn nieusprawiedliwionych dłużej niż dwa dni.
Podług ust. 2 nagrodę roczną przyznaje się, z zastrzeżeniem § 5 ust. 1, 2 i 4 oraz § 6, w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego przez żołnierza za miesiąc sierpień danego roku kalendarzowego.
Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia, który powołuje zaskarżona decyzja przewiduje , że żołnierzowi może być przyznana nagroda roczna w wysokości wynikającej z § 3 ust. 2 lub § 5 ust. 1 i 2, zmniejszonej do 50%, w przypadku:
1) skazania żołnierza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne, niż określone w § 3 ust. 1 pkt 2, ścigane z oskarżenia publicznego,
2) prawomocnego warunkowego umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko żołnierzowi, warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego albo odstąpienia przez sąd od wymierzenia mu kary,
3) otrzymania przez żołnierza niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, jeżeli nie stanowiła ona podstawy zwolnienia go z czynnej służby wojskowej,
4) uzyskania przez żołnierza ogólnej oceny niedostatecznej z kontroli lub inspekcji przeprowadzonej w jednostce wojskowej, w której pełni on czynną służbę wojskową
5) nieusprawiedliwionej nieobecności żołnierza w służbie do dwóch dni.
Podług ust.2 przy podejmowaniu decyzji, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się w szczególności:
1 ) bieżącą ocenę wykonywania przez żołnierza zadań służbowych,
2) przyczyny nagannego zachowania żołnierza,
3) rodzaj i skutki popełnionego przez żołnierza przestępstwa oraz treść prawomocnego orzeczenia właściwego organu w tej sprawie,
4) ukaranie żołnierza za wykroczenie, w tym jego rodzaj i skutki oraz rodzaj i wymiar orzeczonej za nie kary,
Brzmienie przepisu §3 ust.1 wskazuje, że ustanawia on przesłanki warunkujące prawo do nagrody rocznej, w tym jedną pozytywną (pkt 1) i trzy negatywne (pkt 2-4). Oznacza to , iż nagroda roczna przysługuje żołnierzowi tylko wówczas, gdy spełnia on przesłankę z pkt 1 a jednocześnie nie zachodzi żadna z przesłanek ustanowionych w pkt 2 , 3 i 4. Nie wypełnienie przesłanki z pkt 1, bądź zaistnienie którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w pkt 2 -4 wyklucza możliwość przyznania nagrody rocznej.
Fakt, że skarżący został skazany w ostatnim roku prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego oznacza , że nie spełnił on przesłanek przyznania nagrody rocznej. Decyzja zatem organu I instancji odmawiająca mu przyznania tej nagrody była decyzja prawidłową.
Zarzuty przeciwko niej podnoszone w odwołaniu i ponowione w skardze a szczególności nieprawidłowe w ocenie skarżącego doręczenie wyroku skutkujące ograniczeniem prawa do jego zaskarżenia, nawet jeśli odpowiadają prawdzie, nie mogły odnieść skutku, wobec funkcjonowania wyroku w obrocie prawnym i braku uprawnień do jego weryfikacji ze strony organu decydującego o nagrodach rocznych. Zaznaczyć przy tym wypadnie, że jak wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie, nie podjął on czynności , które mogły doprowadzić do weryfikacji wyroku przez właściwy po temu sąd.
W tym stanie rzeczy, decyzja zaskarżona uchylająca decyzję pierwszoinstancyjną i przyznająca skarżącemu nagrodę roczną zmniejszoną do 50% jest decyzją wadliwą.
W ocenie Sądu powołany w niej przepis § 6 ust. 1 statuujący przesłanki zmniejszenia nagrody rocznej do 50 % jej wysokości ma zastosowanie tylko w tych przypadkach, w których prawo do nagrody rocznej nie zostało wykluczone w świetle zapisu § 3 ust 1.
Innymi słowy mówiąc, jeśli żołnierz spełnia przesłanki do przyznania nagrody rocznej wynikające z § 3 ust. 1 może otrzymać nagrodę w pełnej wysokości, bądź w wysokości zmniejszonej, gdy zachodzą przesłanki przewidziane w §6 ust 1. Zmniejszenie nagrody ma przy tym charakter fakultatywny, o czym przesądza użycie słowa "może" w §6 ust 1.
Jeżeli natomiast zaistnieje jedna z przesłanek negatywnych ustanowionych §3 ust. 1 lub nie zostanie spełniona przesłanka pozytywna wymieniona w tym przepisie żołnierz nie może otrzymać nagrody rocznej. Dotyczy to także sytuacji wymienionych w §6 ust 1 pkt 2, który wskazano, jako podstawę rozstrzygnięcia a który przewiduje możliwość zmniejszenia nagrody do 50% jej wysokości w razie prawomocnego warunkowego umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko żołnierzowi, warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego albo odstąpienia przez sąd od wymierzenia mu kary.
Najpierw bowiem należy spełniać warunki przyznania nagrody w ogóle, by można było ją zmniejszać.
Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, że nawet przy odmiennej interpretacji § 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia i przyjęciu, że §3 ust. 1 ustanawia przesłanki prawa do nagrody rocznej w 100% wysokości, zaś §6 ust. 1 nie pozostające w związku z nim, odrębne przesłanki prawa do nagrody rocznej w wysokości obniżonej - brak było podstaw do przyznania skarżącemu nagrody rocznej, jako że orzeczona wobec niego kara nie mieści się w kategoriach wymienionych w § 6 ust. 1 pkt 2. Zawieszenie wykonania orzeczonej wobec niego kary nie dotyczy kary pozbawienia a ograniczenia wolności.
Mimo to Sąd przyjął, że naruszenie przepisu § 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia, którymi dotknięta jest zaskarżona decyzja nie ma charakteru rażącego, stąd nie zachodzą podstawy stwierdzenia jej nieważności (art. 156 §1 pkt 2 kpa). O rażącym ( kwalifikowanym) naruszeniu prawa mówić bowiem można wtedy, gdy zachodzi sprzeczność między oczywistą treścią przepisu a rozstrzygnięciem sprawy rodząca skutki nie do pogodzenia z założeniami praworządnego państwa Jeżeli ustalenie treści przepisu wymaga zabiegów interpretacyjnych a w szczególności, gdy możliwe są różne jego interpretacje nie zachodzi wada rażącego naruszenia prawa ( patrz: J. Borkowski – Nieważność decyzji administracyjnej - Zachodnie Centrum Organizacji - Łódź – Zielona Góra 1997r. str. 100-106 i przytoczone tam orzecznictwo NSA). Taka właśnie sytuacja ma w sprawie miejsce.
Mając na uwadze przytoczone względy, Sąd w oparciu o przepis art. 151 w zw. z art. 134 §2 P.p.s.a oddalił skargę.