SA/Rz 1905/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-05-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjazwolnienie ze służbyprawo pracyprawo administracyjnenieumyślne przestępstwoskazaniepodstawa prawna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, uznając, że popełnione przez niego przestępstwo nieumyślne nie stanowiło podstawy do zastosowania przepisu o zwolnieniu za przestępstwo umyślne.

Policjant J. R. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, który przewiduje zwolnienie za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Policjant został skazany za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k., które jest przestępstwem nieumyślnym. Sąd administracyjny uznał, że zastosowanie wskazanej podstawy prawnej było błędne, ponieważ nieumyślność przestępstwa wyklucza zastosowanie przepisu dotyczącego przestępstw umyślnych. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję o zwolnieniu ze służby.

Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. J. R. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. (spowodowanie wypadku w ruchu drogowym), które zostało zakwalifikowane jako przestępstwo nieumyślne. Policjant zarzucił organom błędne zastosowanie podstawy prawnej, wskazując, że przestępstwo nieumyślne nie może być podstawą do zwolnienia na podstawie przepisu dotyczącego przestępstw umyślnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przychylił się do argumentacji skarżącego. Sąd podkreślił, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wymaga kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: skazania prawomocnym wyrokiem, popełnienia przestępstwa umyślnego oraz ścigania go z oskarżenia publicznego. W tej sprawie, mimo prawomocnego skazania i ścigania z oskarżenia publicznego, przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. jest przestępstwem nieumyślnym, co wyklucza zastosowanie wskazanej podstawy prawnej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skazanie za przestępstwo nieumyślne nie stanowi podstawy do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, który wymaga przestępstwa umyślnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: skazania prawomocnym wyrokiem, popełnienia przestępstwa umyślnego i ścigania go z oskarżenia publicznego. Przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. jest przestępstwem nieumyślnym, co wyklucza zastosowanie tej podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.o.P. art. 41 § 1

Ustawa o Policji

Przepis wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: skazania prawomocnym wyrokiem, popełnienia przestępstwa umyślnego i ścigania go z oskarżenia publicznego. Skazanie za przestępstwo nieumyślne nie jest podstawą do zastosowania tego przepisu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 177 § 1

Kodeks karny

Przepis ten określa przestępstwo spowodowania wypadku w ruchu drogowym, które jest przestępstwem nieumyślnym.

k.k. art. 178

Kodeks karny

Przepis ten określa okoliczności zaostrzające odpowiedzialność karną, ale nie zmienia charakteru przestępstwa z nieumyślnego na umyślne.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, ponieważ przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. jest przestępstwem nieumyślnym, a przepis wymaga przestępstwa umyślnego.

Godne uwagi sformułowania

Przestępstwo, za które został skazany musi być przestępstwem umyślnym Przestępstwo musi być ścigane z oskarżenia publicznego Przedmiotowe przestępstwo w wypadku w komunikacji jest przestępstwem nieumyślnym

Skład orzekający

Stanisław Śliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Ryszard Bryk

członek

Joanna Zdrzałka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji w kontekście przestępstw nieumyślnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia policjanta ze służby na podstawie konkretnego przepisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa i rozróżnienie między przestępstwami umyślnymi a nieumyślnymi, nawet w kontekście służby w Policji.

Nieumyślne przestępstwo nie usprawiedliwia zwolnienia policjanta ze służby.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1905/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Ryszard Bryk
Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędzia WSA Ryszard Bryk Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.-staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...].
Uzasadnienie
II SA/Rz 1905/03
U Z A S A D N I E N I E
do wyroku z dnia 25 maja 2004 r.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r.) po rozpatrzeniu odwołania J. R. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu aktu podano, że J. R. był policjantem Komendy Miejskiej Policji i pełnił służbę w referacie ruchu drogowego. Sąd Rejonowy w T. Wydział II Karny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt [...] uznał J. R. winnego popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu i skazał go na podstawie art.177 § 1 kk. na karę pozbawienia wolności zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący 4 lata, karę grzywny oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Komendant Miejski Policji, po otrzymaniu prawomocnego wyroku na mocy art.41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r . o Policji został zobligowany do zwolnienia wymienionego ze służby w Policji. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. policjanta zwolniono ze służby z dniem 31 lipca 2002 r.
Od powyższego rozkazu J. R. w dniu 21 sierpnia 2002 r. złożył odwołanie zarzucając organowi zwalniającemu go ze służby złą podstawę prawną wydanego rozkazu personalnego. Mianowicie: w rozkazie personalnym nr [...] Komendant Miejski Policji za podstawę zwolnienia J. R. ze służby przyjął art.41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Odwołujący się wniósł o zmianę podstawy prawnej zwolnienia ze służby w Policji na art. 41 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, który dotyczy sytuacji skazania policjanta prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w art.41 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy. Ta podstawa zwolnienia nie pozbawia go świadczeń finansowych związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji.
Organ II instancji po dokonaniu analizy całości akt sprawy ustosunkowując się do zarzutów odwołania postanowił rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Komendanta Miejskiego Policji utrzymać w mocy. Uznał, że podstawa prawna w oparciu, o którą dokonano zwolnienia skarżącego się policjanta ze służby jest prawidłowa. W sytuacji, kiedy w stosunku do policjanta zostaje wydany prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa, uprawniony organ na mocy art.41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji jest zobligowany do rozwiązania stosunku służbowego ze skazanym policjantem. Popełnione przez J. R. przestępstwo jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego, co uniemożliwia zastosowanie wnoszonego przez odwołującego się art. 41 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy.
Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył J. R. nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że decyzje organów I i II instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Powoływanie się, że sam fakt skazania z oskarżenia publicznego wyczerpuje dyspozycje art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o policji do zwolnienia w trybie tego artykułu jest chybiony. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu muszą zaistnieć dwie przesłanki łącznie - musi to być przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Tymczasem skarżący został skazany za przestępstwo nieumyślne, co jednoznacznie wskazuje, że powołany w rozkazie personalnym przepis nie mógł stanowić podstawy do zwolnienia ze służby. Błędna interpretacja powołanego przepisu powoduje, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej i jako takie nie mogą się ostać.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Policji wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty takie same, jakie zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc, niniejsza spraw mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowił przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.).
Powołany przepis nakłada na właściwe organy obowiązek zwolnienia policjanta ze służby w Policji w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego.
Literalne brzmienie powołanego przepisu wskazuje na możliwość jego zastosowania w przypadku kumulatywnego zachodzenia następujących przesłanek :
1. skazania funkcjonariusza Policji prawomocnym wyrokiem sądu,
2. przestępstwo, za które został skazany musi być przestępstwem umyślnym,
3. przestępstwo musi być ścigane z oskarżenia publicznego.
W badanej sprawie poza sporem pozostaje, że J. R. został skazany przez Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 177 § 1 kk. w zw. art. 178 kk. na stosowną karę. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się 20 czerwca 2002 r.
Nie budzi żadnych wątpliwości sądu, że w stosunku do skarżącego zachodzą dwie spośród wskazanych wyżej przesłanek. Mianowicie to, że J. R. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu i przestępstwo, które popełnił jest ścigane z oskarżenia publicznego.
Nie zachodzi natomiast w stosunku do niego trzecia ze wskazanych przesłanek, a mianowicie przestępstwo, za które został skazany nie jest przestępstwem umyślnym.
Przepis art. 177 § 1 kk. przewiduje odpowiedzialność karną osoby, która naruszyła chociażby nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i spowodowała nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 kk. Ze znamion powołanego przestępstwa, a zwłaszcza ze sformułowania "powoduje nieumyślnie wypadek" wynika jednoznacznie, że przedmiotowe przestępstwo w wypadku w komunikacji jest przestępstwem nieumyślnym (patrz: Kodeks karny. Część szczególna. Tom I. Komentarz. Pod redakcją Andrzeja Wąsika. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2004, s. 539-540; Lech Gardocki Prawo karne. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 1999 s. 234).
Przepis art. 178 kk. nie określa samodzielnie znamion czynu zabronionego. Wskazuje on na ustawowe okoliczności zaostrzające odpowiedzialność karną między innymi sprawców przestępstw określonych w art. 177 § 1 kk ale nie powoduje, że przestępstwo z tegoż artykułu staje się przestępstwem umyślnym.
Skoro przestępstwo za które został skazany J. R. nie jest umyślnym organy nie mogły zwolnić go ze służby w Policji w oparciu o przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.).
Zastosowanie tegoż przepisu powodować musi konieczność wyeliminowania przez Sąd wadliwych decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało po myśli przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI