SA/Rz 1847/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniemeldunekewidencja ludnościmiejsce pobytu stałegoopuszczenie lokaluprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu.

Skarżąca A.P. wniosła skargę na decyzję Wojewody P. o wymeldowaniu jej i córki z pobytu stałego. Zarzucała organom błędy proceduralne i merytoryczne, twierdząc, że została zmuszona do opuszczenia domu rodzinnego i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Sąd uznał jednak, że skarżąca faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu, co potwierdzili świadkowie i sama skarżąca, a zameldowanie nie tworzy prawa do lokalu. Skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Wojewody P. o wymeldowaniu jej i małoletniej córki z pobytu stałego z budynku mieszkalnego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że decyzja oparta została na wybiórczo zgromadzonym materiale dowodowym, a postępowanie nie uwzględniało jej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Wskazywała, że została zmuszona do opuszczenia domu rodzinnego przez ojca i nie ma gdzie się przemeldować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, oddalił skargę. Sąd uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, a Wojewoda zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu, korygując błąd w oznaczeniu osób. Sąd podkreślił, że obowiązek meldunkowy służy celom ewidencyjnym i powinien odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, a instytucja ta nie może służyć fikcji meldunkowej. Ustalono, że skarżąca wraz z córką opuściły miejsce stałego pobytu w kwietniu 2001 r. i zamieszkały z mężem skarżącej, co potwierdzili świadkowie. Sąd uznał, że zamiar powrotu do domu rodzinnego skarżącej miał charakter subiektywny i nie znajdował oparcia w obiektywnych okolicznościach. Podkreślono, że zameldowanie nie stwarza tytułu prawnego do lokalu, a spory rodzinne nie są przedmiotem postępowania meldunkowego. Sąd ocenił również, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a skarżącej zapewniono czynny udział w każdym jego etapie. W konsekwencji, skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, nawet w sytuacji braku tytułu prawnego do lokalu, stanowi podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, o ile nie jest to fikcja meldunkowa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek meldunkowy służy rejestracji rzeczywistego stanu rzeczy, a instytucja ta nie może być wykorzystywana do fikcji. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, potwierdzone obiektywnymi okolicznościami, jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, nawet jeśli osoba nie posiada już tytułu prawnego do lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Dopuszcza wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających interes prawny, gdy osoba zobowiązana nie dopełniła obowiązku wymeldowania lub opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania i nie przebywa w nim co najmniej przez 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie w całości lub części decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 145

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli sąd nie stwierdzi naruszeń prawa.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

u.e.l. art. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 4 § pkt 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

u.e.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis utracił moc obowiązującą w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził jego niezgodność z Konstytucją. Wymagał potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

u.e.l. art. 29

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 9a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

k.r.i.o. art. 132

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.i.o. art. 133

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 74

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu. Zameldowanie nie tworzy prawa do lokalu. Spory rodzinne nie są przedmiotem postępowania meldunkowego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Decyzja oparta na wybiórczo zgromadzonym materiale dowodowym. Naruszenie przepisów proceduralnych. Niezgodność z prawdą stanu faktycznego. Organ nie zmierzał do porozumienia między stronami. Trudna sytuacja materialna skarżącej. Zmuszenie do opuszczenia domu rodzinnego. Brak możliwości przemeldowania. Niespełnienie wymogów formalnych wniosku o wymeldowanie. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja ta nie może służyć fikcji meldunkowej, to jest odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby. Zameldowanie i wymeldowanie są jedynie czynnościami materialno-technicznymi i służą rejestracji określonych faktów (pobytu lub opuszczenia), a nie ustaleniu cywilnoprawnych uprawnień do lokalu lub budynku. Do istoty sprawy meldunkowej nie należy zajmowanie stanowiska przez organy administracji publicznej w sferze stosunków rodzinnych. Oceniając bowiem zamiar opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych brać należy pod uwagę nie tylko wewnętrzną wolę strony, ale dającą się określić rzeczywistość na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Robert Sawuła

przewodniczący

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego, opuszczenia miejsca pobytu stałego i rozstrzygania sporów w tym zakresie przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obowiązującej w okresie wydania orzeczenia, z uwzględnieniem zmian w przepisach o ewidencji ludności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego, ale jej kontekst rodzinny i emocjonalny sprawia, że jest bardziej interesująca niż rutynowe sprawy administracyjne.

Czy można wymeldować kogoś, kto został zmuszony do opuszczenia domu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1847/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Akta stanu cywilnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Uzasadnienie
SA/Rz 1847/03
UZASADNIENIE
Wojewoda P.decyzją z[...] . nr[...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. nr 87, poz. 960) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A.P. od decyzji Wójta Gminy G. z [...]r. nr [...] o wymeldowaniu A. i E.S. z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości O. 144A gmina G., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o wymeldowaniu A.P. i E.P. z pobytu stałego z budynku O. 144A gmina G.
W odwołaniu od decyzji A.P. zarzuciła, że faktyczne uzasadnienie decyzji jest niezgodne z prawdą, gdyż oparto je na wybiórczo zgromadzonym materiale dowodowy. W żadnym stadium postępowania organ nie zmierzał do porozumienia pomiędzy córką, a ojcem, który zawnioskował wymeldowanie nie oferując nic w zamian. Pomimo, że ukończyła studia na Uniwersytecie R., to zarówno ona jak i jej mąż pozostają w trudnej sytuacji materialnej, stale poszukują pracy. Skarżąca aktualnie została zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu jako sprzedawczyni i dlatego oczekiwałaby pomocy ze strony rodziny, o której mowa w art. 132-133 kodeksu rodzinnego. Wyraziła żal za słowa jakie usłyszała od ojca, których organ nie zapisał w protokole. Z domu została wyrzucona przez ojca w trakcie studiów, kiedy miała małe dziecko i nie myślała, aby domagać się ochrony swoich praw na drodze sądowej. Zaznaczyła, że nie ma się gdzie przemeldować, gdyż zamieszkują razem z mężem u teściów. Zarzuciła też, że urzędnicy prowadzący postępowanie, którzy znali całą sytuację nie byli obiektywni w podejmowaniu decyzji. Odmowa podpisania protokołu wynikała z tego, że nie zawierał wszystkich zeznań złożonych przez świadków.
Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, iż organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie o wymeldowanie A.P. i E.P., a jedynie w samej sentencji decyzji błędnie orzekł o wymeldowaniu A.S. i E.S. i dlatego też w tym zakresie decyzja została zreformowana.
Organ odwoławczy zbadał czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności w brzmieniu ustalonym przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r., obowiązującym od 19 czerwca 2002r. do wymeldowania skarżącej wraz z małoletnią córką. Z ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego wynika, ze wnioskodawca Z.S. złożył wniosek 14 maja 2003r. o wymeldowanie A.P. i E. P.ze swojego domu, bo w kwietniu 2001r. wyprowadziły się do mieszkania zajmowanego przez jej męża H.P.. Skarżąca nie wystąpiła do sądu powszechnego z powództwem posesoryjnym przeciwko swojemu ojcu Z.S.. Fakt opuszczenia w kwietniu 2001r. domu rodzinnego i zamieszkanie wspólnie z mężem został potwierdzony zeznaniami świadków między innymi matkę skarżącej, męża skarżącej oraz wnioskodawcy J.S. Zeznania tych świadków organ uznał za wiarygodne, gdyż wzajemnie się uzupełniały i korespondowały z zeznaniami samej skarżącej. Ustalony stan faktyczny dawał podstawę do wymeldowania skarżącej wraz z małoletnią córką, gdyż opuściły poprzednio zajmowane miejsce pobytu. Na poparcie zajętego stanowiska organ przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Deklarowany przez skarżącą zamiar powrotu do poprzednio zajmowanego miejsca pobytu organ uznał za subiektywny i nie znajdujący oparcia w obiektywnej rzeczywistości. Oceniając bowiem zamiar opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych brać należy pod uwagę nie tylko wewnętrzną wolę strony, ale dającą się określić rzeczywistość na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności (wyrok NSA z 28.01.1998 sygn. akt SA/Rz 1475/96). Fakt ponownego zamieszkania w poprzednio zajmowanym lokalu będzie podstawą do zameldowania się w tym lokalu. Zgodnie z nowymi przepisami do zameldowania wystarczy tylko potwierdzenie pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu wyrażone przez osoby z kręgu wymienionych w art. 29 ustawy.
Analiza argumentacji odwołania prowadzi do wniosku, że błędnie został utożsamiony meldunek z prawem podmiotowym do nieruchomości. Zameldowanie i wymeldowanie są jedynie czynnościami materialno-technicznymi i służą rejestracji określonych faktów ( pobytu lub opuszczenia), a nie ustaleniu cywilnoprawnych uprawnień do lokalu lub budynku. Do istoty sprawy meldunkowej nie należy zajmowanie stanowiska przez organy administracji publicznej w sferze stosunków rodzinnych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżącą A.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła, że sprawa została rozstrzygnięta na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu przed kolejnymi zmianami, natomiast jako prawo materialne przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz pominięto kolejne zmiany zawarte w Dz. U. z 2001r. nr 110 poz. 1189 oraz z 2002r. nr 74, poz. 678 i nr 78, poz. 716. Na bazie wprowadzonych zmian weszło w życie z dniem 1 stycznia 2003r. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 grudnia 2002r. w sprawie postępowania meldunkowego i stosowania formularzy meldunkowych (Dz. U. z 2002r. nr 236, poz. 1999 ze zm.). Powyższe przepisy przeczą stanowisku organu, że do zameldowania nie jest potrzebne potwierdzenie do zameldowania. Skarżąca zarzuciła, że organ zamiast zastosować przepisy prawa to oparł się na orzecznictwie sądowym, którego nie można utożsamiać z przepisami prawa. Skarżąca stwierdziła, że organy błędnie interpretują przepis art. 15 ust. 2, który na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego o utracie mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy wywarł skutek również na treść art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności. Zameldowania na pobyt czasowy dokonała bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, co nie może wywierać żadnych insynuacji organu o zmianie woli zamieszkania w domu rodzinnym. Powtórzyła też argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę i uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Pismami z 8 kwietnia 2004r. oraz z 1 czerwca 2004r. skarżąca poinformowała o toczących się postępowaniach karnych w stosunku do jej ojca Z.S. z powodu zniszczenia rzeczy, które zostawiła w domu ojca i przesłała wyrok Sądu Grodzkiego w P. o wymierzeniu kary grzywny jej ojcu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy niniejsza sprawa), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej w skrócie P.p.s.a.) W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że Sąd – o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych – bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja administracyjna odpowiada przepisom prawa. Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1 ).
W myśl art. 145 P.p.s.a, Sąd jest zobligowany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawy do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd doszedł do wniosku, że nie jest ona dotknięta naruszeniem przepisów w sposób określony w art. 145 P.p.s.a, co obligowałoby Sąd do wyłączenia z obrotu prawnego tej decyzji.
Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 201r. nr 87, poz. 960 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Obowiązek ten obejmuje zarówno wymeldowanie się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 2 ustawy).
Ustawa służy państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, jako że posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności w zakresie w jakim dotyczy rejestracji danych, co do miejsca pobytu (adresacie) służy także interesowi obywateli (poszukiwanie np. spadkobierców) oraz ochronie praw osób trzecich (poszukiwanie dłużników).
Okoliczność, że obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku prawnego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki uzasadnia wniosek, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Instytucja ta nie może służyć fikcji meldunkowej, to jest odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby.
Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, lub też poprzez własne rozstrzygnięcia zapewniać takie czynności dla uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy. W tym też celu ustawodawca w art. 15 ust. 2 ustawy, dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełniła obowiązku wymeldowania.
W dacie podjęcia zaskarżonej decyzji przesłanki warunkujące jej wydanie określał wspomniany przepis stanowiący, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Przepis art. 9 ust.2 utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2002r., K 20/01, stwierdzającego niezgodność tego przepisu z art. 52 ust.1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Stwierdzenie nieważności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że w chwili obecnej do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma zastosowania przepis art. 9 ust.2 ustawy, który wymagał potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, jako regulacja niekonstytucyjna.
Sąd uznał za uzasadniony pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że od 19 czerwca 2002r. dla wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej za wystarczające wykazanie, iż nastąpiło opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Odmienny pogląd wobec niedokonania zmiany w art. 15 ust. 2 ustawy, wskazujący na zastosowanie przesłanek z art. 9 ust. 2 ustawy, pozostawałby w sprzeczności z zasadą racjonalności ustawodawcy, który – jeśli jego wolą byłoby wiązanie dopuszczalności wymeldowania w tym trybie także z utratą uprawnień do przebywania w lokalu – winien był dokonać zmiany przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, wprowadzając odesłanie do nieobowiązującej normy poprzez ocenę wymogu utraty uprawnień do przebywania w lokalu.
Ustawa nie definiuje pojęcia opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. W orzecznictwie, odnośnie przepisu art. 15 ust. 2 prezentowany jest pogląd, że pojęcie to winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu dotychczas zajmowanego i zamieszkiwanie w innym miejscu pobytu z zamiarem przebywania tamże i stworzenia w nim centrum życiowego (ośrodka interesów osobistych i majątkowych). Opuszczenie, to co do zasady winno być następstwem zamiaru osoby opuszczającej dotychczasowe miejsce pobytu. Pojęcie zamiaru nie może być jednak utożsamiane wyłącznie z wolą wewnętrzną. Przy ocenie zamiaru należy brać pod uwagę obiektywne możliwe do stwierdzenia okoliczności. Organ podejmujący w sprawie decyzję nie może zatem poprzestać na oświadczeniach osoby, która nie przebywa w miejscu, gdzie jest zameldowana lecz powinien ustalić okoliczności sprawy i dokonać ich oceny, biorąc pod uwagę przyczynę nieprzebywania w miejscu zameldowania, czasokres nieprzebywania i wyjaśnić, czy nowe miejsce pobytu stanowi centrum jej interesów życiowych.
W ocenie Sądu organ przeprowadził niezbędne postępowanie dowodowe i dokonał prawidłowych ustaleń, a jego ocena, iż dowodzą one opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez skarżącą i jej małoletnią córkę nie może być uznana za dowolną.
Ustalenie organu znajduje oparcie przede wszystkim w wyjaśnieniach skarżącej, z których wynika, że skarżąca opuściła zajmowany lokal w budynku położonym w miejscowości O. nr 144A, w kwietniu 2001r. Fakt zamieszkiwania w innej miejscowości został potwierdzony również przez matkę skarżącej oraz słuchanych w toku postępowania wyjaśniającego świadków. Skarżąca również oświadczyła, że aktualnie przychodzi w odwiedziny do matki.
Okoliczność opuszczenia lokalu przez skarżącą i jej małoletnią córkę w kwietniu 2001r. jest zatem niekwestionowana, przyznana bowiem przez samą skarżącą (karta akt adm. nr 135) oraz męża skarżącej słuchanego w charakterze świadka(karta akt. ad. nr 60) Od 1 lipca 2003r. skarżąca wraz z małoletnią córką zameldowała się na pobyt czasowy u swoich teściów w miejscowości O. 29.
Zarówno w skardze jak i w odwołaniu skarżąca podniosła, że została zmuszona przez swojego ojca do opuszczenia domu rodzinnego wraz z małoletnią córką i od tamtego czasu zamieszkuje wraz z mężem. Stwierdzenia odnośnie oceny jej zamiaru są insynuacją organów, gdyż ona faktycznie chciałaby zamieszkiwać w swoim rodzinnym domu i z tego względu uważa, że nie opuściła dobrowolnie domu rodzinnego.
Z odwołania skarżącej wynika, że nie poszukiwała na drodze prawnej możliwości przywrócenia posiadania lokalu, co czyni prawidłowym przyjęcie przez organ, iż nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Pogląd organu w tej mierze znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w wyroku NSA z 11.06.1985r. SA/Wr 279/85, ONSA z 1985r. nr 1, poz. 31: z 21.1.1985r. SA/Gd 982/85 niepublikowany.
W przywołanym orzecznictwie Sąd wyraził pogląd, że możliwa do przezwyciężenia na drodze prawnej przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu wynikająca z przeszkód faktycznych stwarzanych przez najemcę lub właściciela lokalu nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w art. 15 ust. 2 ustawy. Takiej ochrony posesoryjnej skarżąca jednak nie dochodziła.
Za błędne należy uznać twierdzenie skarżącej o tym, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest sprawa rodzinna, która wymagała zawieszenia postępowania administracyjnego i wystąpienia przez organ do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, przy czym nie sprecyzowała przedmiotu zagadnienia wstępnego. Należy też wyjaśnić, że rolą organu administracji publicznej w tym przypadku Wójta Gminy G. nie było prowadzenie postępowania pojednawczego między córką, a ojcem jak tego oczekiwała skarżąca. Rzeczą organu było ustalenie, czy skarżąca wraz z córką zamieszkuje w miejscowości O. w budynku nr 144A, czy też nie.
W ocenie Sądu zamieszkanie wspólnie z mężem - ojcem dziecka i dzieckiem spowodowało, że centrum życiowe skarżącej koncentruje się w budynku nr 29 w O.Do takiego wniosku uprawnia zwykłe życiowe doświadczenie. Jest bowiem rzeczą naturalną, że rodzice wraz z dzieckiem wspólnie zamieszkują i prowadzą gospodarstwo domowe. Bez znaczenia jest fakt, czy zamieszkują we własnym mieszkaniu, czy też wynajmowanym bądź jeszcze na podstawie innego tytułu prawnego.
Z treści odwołania i skargi wynika, że skarżąca czuje się poszkodowana tym, że nie może zamieszkiwać w swoim domu rodzinnym. Potwierdza to przywołanie w treści odwołania art. 132-133 k.r.i op. o potrzebie udzielania swoim dzieciom pomocy w trudnych sytuacjach życiowych bez względu na ich wiek. Realizacja obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci może odbywać się tylko na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego, albo też następuje dobrowolnie, bo tak chcą uczynić rodzice. Istnienie konfliktu między córką, a ojcem potwierdzają również nadesłane przez skarżąca wyroki sądu grodzkiego zapadłe po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Z punku widzenia jednak materialnego prawa administracyjnego, w tym przypadku ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych rzeczą organów obydwu instancji było ustalenie, czy skarżąca wraz z małoletnią córką opuściły dotychczasowe miejsce zamieszkania. Fakt ten został wykazany, następstwem czego było wydanie decyzji o wymeldowaniu. Stanowisko odmienne prowadziłoby do fikcji meldunkowej, co pozostawałoby w sprzeczności z celem ustawy, która służy rejestracji faktów.
Informacyjnie można dodać, że zameldowanie nie stwarza tytułu do lokalu, które potocznie jest utożsamiane z prawem majątkowym do zajmowanego lokalu.
Odnosząc się natomiast do oceny procesowej przeprowadzonego postępowania o wymeldowanie należy stwierdzić, że fakt niezłożenia wniosku o wymeldowanie przez Z.S. na formularzu według załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002r. (Dz. U. nr 236, poz. 1999 ze zm.) nie może powodować uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem naruszenie to nie nosi cech, wymienionych w art. 145 P.p.s.a.
Niewątpliwie wniosek o wymeldowanie powinien zostać złożony na formularzu, którego wzór został opublikowany w rozporządzeniu, jednakże treść wniosku z 14 maja 2003r. Z.S. zawiera konkretnie sformułowane żądanie wymeldowania osób ze wskazaniem ich aktualnego adresu zamieszkania. I w zasadzie odpowiada treści wniosku określonej w załączniku nr 3 do wyżej powołanego rozporządzenia.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnośnie uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, gdyż, przeczy temu zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ sporządził protokół z oględzin w budynku nr 144A w O. na okoliczność ustalenia miejsca zamieszkania skarżącej (karta akt adm. nr 111). Protokół ten został podpisany przez skarżącą i świadków, którzy pouczeni o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. złożyli swoje zeznania.
Kolejną czynnością organu było przeprowadzenie w dniu 24 czerwca 2003r. rozprawy administracyjnej. W aktach administracyjnych zalega protokół z rozprawy, z którego wynika, że skarżąca uczestniczyła w tej rozprawie, podpisała się pod swoimi zeznaniami, a po odczytaniu protokołu podpisała ten protokół. W rozprawie uczestniczyli świadkowie, których organ przesłuchał pouczając również o ponoszeniu odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. Protokół rozprawy przeprowadzonej w dniu 16 września 2003r. w Urzędzie Gminy w G.został podpisany przez skarżącą, chociaż w trakcie rozprawy oświadczyła do protokołu, że odmawia podpisania z uwagi na niekompletność zeznań (karta akt adm. nr 62 i nast.). Powyższe potwierdza realizację przez organ zasady, o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a.
Warto też zaznaczyć, że na wniosek skarżącej Wójt Gminy G. przy piśmie z dnia[...]. nr [...] przesłał kserokopię akt administracyjnych sprawy (karta akt adm. nr 83), chociaż nie miał takiego obowiązku, na co wskazuje treść art. 73 i art. 74 k.p.a.
W świetle wyżej przedstawionej analizy materiału dowodowego za bezsporny należy uznać fakt opuszczenia przez skarżącą i małoletnią córkę domu w O. 144 A w kwietniu 2001r. i wspólne zamieszkanie ze swoim mężem i dzieckiem. Powyższe argumenty świadczą o tym, że zamiar utrzymania meldunku w poprzednim miejscu pobytu ma charakter subiektywny.
Sąd również ocenił dopuszczalność dokonanej przez organ II instancji reformacji na podstawi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.. Z analizy treści decyzji organu I instancji wynika, że w uzasadnieniu decyzji organ prawidłowo powoływał nazwisko A.P. i E.P., również w rozdzielniku decyzji organu I instancji została wymieniona A.P.. Okoliczności te uprawniały organ odwoławczy do sprostowania błędu organu I instancji, który w samej sentencji decyzji orzekł o wymeldowaniu A.. i E.S. zamiast A.P. i E.P..
Zaskarżoną decyzją została również wymeldowana małoletnia córka skarżącej, e..P.Sąd stwierdził, że w całym postępowaniu była reprezentowana przez swoją matkę, a aktualnie jest zameldowana na pobyt czasowy wraz z matką i ojcem u swoich dziadków w miejscowości O. nr 29. Z art. 9a ustawy wynika, że za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu.
Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty skargi o tym, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organy powołując kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawę o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wymieniły Dzienników Ustaw i numeru oraz pozycji publikacji zmian tych aktów prawnych. Sąd stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zostały zastosowane przepisy obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Powszechną praktyka wobec dużej ilości zmian po podaniu publikatora aktu jest używanie skrótu "ze zm.", czy "z późn. zm". Taka sygnalizacja zmian przepisów prawnych nie może być kwalifikowany jako naruszenie prawa.
Przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy nie daje podstaw do uznania za uzasadnione zarzutów skargi o naruszeniu przez organy zasad wyrażonych w art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz o działaniu organów tylko na podstawie wyroków Sądu, a nie w oparciu o przepisy prawa.
Mając na uwadze wyżej przestawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI