SA/Rz 1820/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania wyższego zasiłku celowego, podkreślając uznaniowy charakter tego świadczenia i ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.
Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 150 zł. Sąd uznał, że zasiłek celowy ma charakter fakultatywny i uznaniowy, a organ administracyjny działa w ramach swobodnej oceny, mając na uwadze zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka. Pomimo że przyznana kwota nie spełniała oczekiwań skarżącej, sąd stwierdził, że nie naruszono przepisów prawa, a organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i rozważył możliwości finansowe ośrodka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Organ pierwszej instancji przyznał skarżącej zasiłek w kwocie 150 zł, uznając, że jej rodzina spełnia kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na ogólny charakter art. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz na ograniczone możliwości finansowe ośrodka. Skarżąca w odwołaniu nie przedstawiła argumentacji, a w skardze do WSA domagała się wszczęcia postępowania karnego i zwrotu kosztów. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że nie naruszono przepisów prawa. Podkreślono, że zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a jego przyznanie zależy od uznania administracyjnego, przy uwzględnieniu sytuacji materialnej wnioskodawcy i możliwości finansowych organu. Sąd nie stwierdził uchybień proceduralnych i uznał, że przyznanie zasiłku wynikało z możliwości finansowych ośrodka. Zarzuty skarżącej wykraczały poza granice sprawy. Skargę oddalono na podstawie art. 151 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym i uznaniowym, co oznacza, że organ administracyjny działa w ramach swobodnej oceny, mając możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Użycie przez ustawodawcę sformułowania 'może' w art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wskazuje na uznaniowy charakter decyzji. Kontrola sądu w takich sprawach sprowadza się do badania zachowania zasad proceduralnych i czy nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.s. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Przepis ten ma charakter klauzuli generalnej i wskazuje na uznaniowy charakter przyznawania zasiłku celowego ('może być przyznany').
u.p.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe jako podstawę do przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy nie narusza ona prawa.
Pomocnicze
PPSA art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
PUSA art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy. Organ administracyjny działa w ramach swobodnej oceny, uwzględniając sytuację materialną wnioskodawcy i możliwości finansowe ośrodka. Nie stwierdzono naruszenia zasad proceduralnych. Zarzuty skarżącej wykraczają poza zakres sprawy.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe procedowanie organów i żądanie wszczęcia postępowania karnego (uznane za wykraczające poza sprawę).
Godne uwagi sformułowania
Zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym Użycie przez ustawodawcę sformułowania 'może' wyraźnie wskazuje, że podejmowane decyzje mają charakter uznaniowy Kontrola Sądu sprowadza się w istocie do kwestii, czy w toku postępowania przed podjęciem decyzji zostały zachowane zasady proceduralne i czy w tym zakresie rozstrzygnięcia nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny i uznania Zarzuty podniesione w skardze oraz w dołączonych do akt sprawy pismach procesowych wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy i nie mają wpływu na wynik tej sprawy.
Skład orzekający
Maria Zarębska-Kobak
przewodniczący sprawozdawca
Ryszard Bryk
sędzia
Zbigniew Czarnik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja uznaniowego charakteru świadczeń z pomocy społecznej oraz zakresu kontroli sądowej w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczeń z pomocy społecznej i możliwości finansowych organów; nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami obywatela a ograniczonymi zasobami publicznymi w obszarze pomocy społecznej, choć nie zawiera przełomowych kwestii prawnych.
“Czy pomoc społeczna zawsze musi spełniać oczekiwania? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 150 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 1820/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2004-06-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-11-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący sprawozdawca/ Ryszard Bryk Zbigniew Czarnik Symbol z opisem 632 Pomoc społeczna Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane OSK 1352/04 - Wyrok NSA z 2005-03-16 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Powołane przepisy Dz.U. 1990 nr 87 poz 506 art. 32 ust. 1 Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr/ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant ref. staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego skargę oddala Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt k.p.a. i art. 4 ust l w zw. z art. 32 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz. U. z 1998 roku Nr 64, poz. 414 z późń. zm./ po rozpatrzeniu dowołania T. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnione zostało, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał T. K. zasiłek celowy w kwocie 150 zł na potrzeby bieżące wobec ustalenia, że dochód rodziny w/w nie przekracza kryterium dochodowego, zatem rodzina spełnia warunki do przyznania zasiłku. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. K. nie wskazała kierunku weryfikacji zaskarżonego orzeczenia jak również nie podała żadnej argumentacji. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło stanowisko Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazując na treść 4 ustawy o pomocy społecznej w/g którego prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom których dochód na osobę w rodzinie z zastrzeżeniem art. 24 a, art. 27 a, art. 31 a, art. 33g ust. 1-3 i art. 33. Przepis powyższy ma charakter klauzuli generalnej tj. odnosi się do wszystkich świadczeń z pomocy społecznej co oznacza , że kwota ustalonego kryterium dochodowego przesądza o tym czy pomoc może być udzielona i w jakiej postaci. W toku postępowania ustalono, że rodzina w/w składa się z trzech osób w wieku powyżej 15 lat. Kryterium dochodowe obliczone w/g art. 4 ust l wynosi - 1006 zł, natomiast dochód rodziny wynosi 800 zł. Kolegium na podstawie wielości rozpatrywanych spraw stwierdziło, że przyznana pomoc pomimo, iż nie spełnia oczekiwań rodziny w/w i tak należy do jednych z wyższych przyznawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Znikome środki finansowe w/w ośrodka oraz wielość osób starających się o świadczenia przesądzają o wysokości przyznanego świadczenia. Ocena materiału dowodowego wskazuje, że odwołująca się może skorzystać z innych form pomocy tj. z dodatku mieszkaniowego oraz z zasiłku rodzinnego o których to uprawnieniach została poinformowana. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżącą nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zakażonej decyzji w obszernym uzasadnieniu skargi opisała niewłaściwe procedowanie organów orzekających w sprawie domagając się cyt. "wszczęcia postępowania karnego". Na rozprawie przedłożyła plik dokumentów oraz pismo w którym domagała się zwrotu kosztów związanych z przygotowaniem sprawy oraz zwrotu koszów podróży. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/. Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lipca 2003 r. w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej / Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zm./ sposób rozstrzygnięcia sprawy pozostawiają uznaniu organu samorządowego, orzekającego w I instancji. Oznacza to, że organ ten nie jest obowiązany, lecz może przyznać świadczenie po wcześniejszej ocenie sytuacji materialnej, rodzinnej i potrzeb skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej oceniając własne możliwości finansowe. Przechodząc do ceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że odpowiada prawu i nie zostały naruszone normy prawne. Zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym, oznacza to, że organ administracyjny rozpoznając wniosek strony o przyznanie takiego świadczenia działa w ramach tzw. uznania administracyjnego mając możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia. O uznaniowym charakterze tegoż świadczenia świadczy treść art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64.poz414 ze zm./ z treści którego przepisu wynika, że "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej". Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może" wyraźnie wskazuje, że podejmowane decyzje na podstawie art. 32 ustawy o pomocy społecznej mają charakter uznaniowy, skutkuje to tym, że kontrola Sądu sprowadza się w istocie do kwestii, czy w toku postępowania przed podjęciem decyzji zostały zachowane zasady proceduralne i czy w tym zakresie rozstrzygnięcia nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny i uznania. Uznaniowy charakter decyzji organu administracji państwowej nie zwalnia organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy zachowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i w tym zakresie Sąd nie stwierdził żadnych uchybień. Podkreślić przy tym należy, że kwestia wysokości przyznanego zasiłku okresowego nie jest określona w ustawie o pomocy społecznej. Prezentowany jest pogląd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku z pomocy społecznej są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej./wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r ISA 1649/93,ONSA 1995/1/33. W niniejszej sprawie jak wynika z akt sprawy przed podjęciem decyzji organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy przez pracownika socjalnego wskazującego na potrzeby skarżącej a z drugiej strony została opisana sytuacja finansowa Ośrodka. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że przyznanie skarżącej zasiłki celowego wynikało z możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Zarzuty podniesione w skardze oraz w dołączonych do akt sprawy pismach procesowych wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy i nie mają wpływu na wynik tej sprawy. W sprawie wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1271 ze zm./, zwrot kosztów skarżącemu przysługuje w przypadku uwzględnienia skargi . W tej sytuacji skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd skargę oddalił stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI