SA/Rz 1820/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-06-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodoweuznanie administracyjnemożliwości finansowedecyzja uznaniowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania wyższego zasiłku celowego, podkreślając uznaniowy charakter tego świadczenia i ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 150 zł. Sąd uznał, że zasiłek celowy ma charakter fakultatywny i uznaniowy, a organ administracyjny działa w ramach swobodnej oceny, mając na uwadze zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka. Pomimo że przyznana kwota nie spełniała oczekiwań skarżącej, sąd stwierdził, że nie naruszono przepisów prawa, a organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i rozważył możliwości finansowe ośrodka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Organ pierwszej instancji przyznał skarżącej zasiłek w kwocie 150 zł, uznając, że jej rodzina spełnia kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na ogólny charakter art. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz na ograniczone możliwości finansowe ośrodka. Skarżąca w odwołaniu nie przedstawiła argumentacji, a w skardze do WSA domagała się wszczęcia postępowania karnego i zwrotu kosztów. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że nie naruszono przepisów prawa. Podkreślono, że zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a jego przyznanie zależy od uznania administracyjnego, przy uwzględnieniu sytuacji materialnej wnioskodawcy i możliwości finansowych organu. Sąd nie stwierdził uchybień proceduralnych i uznał, że przyznanie zasiłku wynikało z możliwości finansowych ośrodka. Zarzuty skarżącej wykraczały poza granice sprawy. Skargę oddalono na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym i uznaniowym, co oznacza, że organ administracyjny działa w ramach swobodnej oceny, mając możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Użycie przez ustawodawcę sformułowania 'może' w art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wskazuje na uznaniowy charakter decyzji. Kontrola sądu w takich sprawach sprowadza się do badania zachowania zasad proceduralnych i czy nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.s. art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

Przepis ten ma charakter klauzuli generalnej i wskazuje na uznaniowy charakter przyznawania zasiłku celowego ('może być przyznany').

u.p.s. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe jako podstawę do przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy nie narusza ona prawa.

Pomocnicze

PPSA art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

PUSA art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy. Organ administracyjny działa w ramach swobodnej oceny, uwzględniając sytuację materialną wnioskodawcy i możliwości finansowe ośrodka. Nie stwierdzono naruszenia zasad proceduralnych. Zarzuty skarżącej wykraczają poza zakres sprawy.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe procedowanie organów i żądanie wszczęcia postępowania karnego (uznane za wykraczające poza sprawę).

Godne uwagi sformułowania

Zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym Użycie przez ustawodawcę sformułowania 'może' wyraźnie wskazuje, że podejmowane decyzje mają charakter uznaniowy Kontrola Sądu sprowadza się w istocie do kwestii, czy w toku postępowania przed podjęciem decyzji zostały zachowane zasady proceduralne i czy w tym zakresie rozstrzygnięcia nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny i uznania Zarzuty podniesione w skardze oraz w dołączonych do akt sprawy pismach procesowych wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy i nie mają wpływu na wynik tej sprawy.

Skład orzekający

Maria Zarębska-Kobak

przewodniczący sprawozdawca

Ryszard Bryk

sędzia

Zbigniew Czarnik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja uznaniowego charakteru świadczeń z pomocy społecznej oraz zakresu kontroli sądowej w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczeń z pomocy społecznej i możliwości finansowych organów; nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami obywatela a ograniczonymi zasobami publicznymi w obszarze pomocy społecznej, choć nie zawiera przełomowych kwestii prawnych.

Czy pomoc społeczna zawsze musi spełniać oczekiwania? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Dane finansowe

WPS: 150 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1820/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-06-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący sprawozdawca/
Ryszard Bryk
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
OSK 1352/04 - Wyrok NSA z 2005-03-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 87 poz 506
art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr/ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant ref. staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego skargę oddala
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt k.p.a. i art. 4 ust l w zw. z art. 32 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz. U. z 1998 roku Nr 64, poz. 414 z późń. zm./ po rozpatrzeniu dowołania T. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnione zostało, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał T. K. zasiłek celowy w kwocie 150 zł na potrzeby bieżące wobec ustalenia, że dochód rodziny w/w nie przekracza kryterium dochodowego, zatem rodzina spełnia warunki do przyznania zasiłku.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. K. nie wskazała kierunku weryfikacji zaskarżonego orzeczenia jak również nie podała żadnej argumentacji.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło stanowisko Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazując na treść 4 ustawy o pomocy społecznej w/g którego prawo do świadczeń z pomocy
społecznej przysługuje osobom i rodzinom których dochód na osobę w rodzinie z zastrzeżeniem art. 24 a, art. 27 a, art. 31 a, art. 33g ust. 1-3 i art. 33.
Przepis powyższy ma charakter klauzuli generalnej tj. odnosi się do wszystkich świadczeń z pomocy społecznej co oznacza , że kwota ustalonego kryterium dochodowego przesądza o tym czy pomoc może być udzielona i w jakiej postaci.
W toku postępowania ustalono, że rodzina w/w składa się z trzech osób w wieku powyżej 15 lat. Kryterium dochodowe obliczone w/g art. 4 ust l wynosi - 1006 zł, natomiast dochód rodziny wynosi 800 zł.
Kolegium na podstawie wielości rozpatrywanych spraw stwierdziło, że przyznana pomoc pomimo, iż nie spełnia oczekiwań rodziny w/w i tak należy do jednych z wyższych przyznawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.
Znikome środki finansowe w/w ośrodka oraz wielość osób starających się o świadczenia przesądzają o wysokości przyznanego świadczenia.
Ocena materiału dowodowego wskazuje, że odwołująca się może skorzystać z innych form pomocy tj. z dodatku mieszkaniowego oraz z zasiłku rodzinnego o których to uprawnieniach została poinformowana.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżącą nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zakażonej decyzji w obszernym uzasadnieniu skargi opisała niewłaściwe procedowanie organów orzekających w sprawie domagając się cyt. "wszczęcia postępowania karnego". Na rozprawie przedłożyła plik dokumentów oraz pismo w którym domagała się zwrotu kosztów związanych z przygotowaniem sprawy oraz zwrotu koszów podróży.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/.
Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lipca 2003 r. w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.
Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej / Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zm./ sposób rozstrzygnięcia sprawy pozostawiają uznaniu organu samorządowego, orzekającego w I instancji.
Oznacza to, że organ ten nie jest obowiązany, lecz może przyznać świadczenie po wcześniejszej ocenie sytuacji materialnej, rodzinnej i potrzeb skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej oceniając własne możliwości finansowe.
Przechodząc do ceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że odpowiada prawu i nie zostały naruszone normy prawne.
Zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym, oznacza to, że organ administracyjny rozpoznając wniosek strony o przyznanie takiego świadczenia działa w ramach tzw. uznania administracyjnego mając możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia.
O uznaniowym charakterze tegoż świadczenia świadczy treść art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64.poz414 ze zm./ z treści którego przepisu wynika, że "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej".
Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może" wyraźnie wskazuje, że podejmowane decyzje na podstawie art. 32 ustawy o pomocy społecznej mają charakter uznaniowy, skutkuje to tym, że kontrola Sądu sprowadza się w istocie do kwestii, czy w toku postępowania przed podjęciem decyzji zostały zachowane zasady proceduralne i czy w tym zakresie rozstrzygnięcia nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny i uznania.
Uznaniowy charakter decyzji organu administracji państwowej nie zwalnia organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy zachowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i w tym zakresie Sąd nie stwierdził żadnych uchybień.
Podkreślić przy tym należy, że kwestia wysokości przyznanego zasiłku okresowego nie jest określona w ustawie o pomocy społecznej.
Prezentowany jest pogląd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku z pomocy społecznej są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej./wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r ISA 1649/93,ONSA 1995/1/33.
W niniejszej sprawie jak wynika z akt sprawy przed podjęciem decyzji organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy przez pracownika socjalnego wskazującego na potrzeby skarżącej a z drugiej strony została opisana sytuacja finansowa Ośrodka.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że przyznanie skarżącej zasiłki celowego wynikało z możliwości finansowych organu pomocy społecznej.
Zarzuty podniesione w skardze oraz w dołączonych do akt sprawy pismach procesowych wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy i nie mają wpływu na wynik tej sprawy.
W sprawie wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1271 ze zm./, zwrot kosztów skarżącemu przysługuje w przypadku uwzględnienia skargi .
W tej sytuacji skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd skargę oddalił stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI