SA/Rz 1613/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-03-09
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyprawo pracyubezpieczenia społecznedecyzja administracyjnatrwałość decyzjistan rzeczy osądzonejKPAsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego z powodu naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. C. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Po analizie akt, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty, została wydana z naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.), co skutkuje stwierdzeniem nieważności obu decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Sąd uznał, że doszło do stanu rzeczy osądzonej (rei iudicatae) ze względu na tożsamość stron, przedmiotu, stanu faktycznego i prawnego w porównaniu do wcześniejszej, ostatecznej decyzji z 2001 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi J. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...].07.2003 r. odmawiającą przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził z urzędu naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.), co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności obu zaskarżonych decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Sąd uzasadnił to istnieniem stanu rzeczy osądzonej (rei iudicatae), wskazując na tożsamość stron (J. C.), przedmiotu sprawy (zasiłek przedemerytalny), stanu faktycznego (okresy zatrudnienia, pracy w warunkach szczególnych) oraz stanu prawnego w porównaniu do wcześniejszego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...].11.2001 r. Sąd podkreślił, że nowe dowody przedstawione w późniejszym postępowaniu nie miały znaczenia prawotwórczego, a kwestia spełnienia warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego była już rozstrzygnięta. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji (art. 16 § 1 K.p.a.) i prowadzi do stwierdzenia nieważności nowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., ze względu na zaistnienie stanu rzeczy osądzonej (rei iudicatae).

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że doszło do tożsamości sprawy administracyjnej (te same strony, przedmiot, stan faktyczny i prawny) w porównaniu do wcześniejszego postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Nowe dowody nie miały znaczenia prawotwórczego, a kwestia spełnienia warunków do nabycia zasiłku była już rozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (21)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz.U. 2001 nr 154 poz 1793 art. 3 § pkt 13

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Dz.U. 2001 nr 154 poz 1793 art. 11 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Dz.U. 2001 nr 154 poz 1793 art. 12

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p.b. art. 37l § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 8 § ust. 4

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 8 § ust. 7

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 37j § ust. 1a

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Dz.U. 2003 nr 6 poz 65 art. 3 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty

p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 8, poz. 43 art. 2 § § 2 ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej przez ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zarzuty dotyczące niepodjęcia wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i błędnej oceny materiału dowodowego. Kwestia zaliczenia okresu pracy na stanowisku traktorzysty do pracy w warunkach szczególnych. Kwestia wiarygodności zeznań świadków i zaświadczenia Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie zasady trwałości decyzji stan rzeczy osądzonej (rei iudicatae) tożsamość sprawy administracyjnej nie jest to fakt prawotwórczy

Skład orzekający

Ryszard Bryk

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Sawuła

sędzia

Magdalena Józefczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady trwałości decyzji administracyjnej i konsekwencji jej naruszenia, w tym stosowania instytucji stanu rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego rozstrzygania sprawy administracyjnej, która została już zakończona ostateczną decyzją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady proceduralnej w prawie administracyjnym – trwałości decyzji administracyjnej, co jest kluczowe dla stabilności prawnej i pewności obywateli.

Sąd stwierdził nieważność decyzji. Dlaczego ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem jest niedopuszczalne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1613/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk
Robert Sawuła
Ryszard Bryk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 154 poz 1793
art. 3 pkt 13, art. 11 ust. 2, art. 12
Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 § 1 pkt 5, art. 156 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1995 nr 1 poz 1
art. 37 l ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Dz.U. 2003 nr 6 poz 65
art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135, art. 145 § 1 pkt 2, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Ryszard Bryk /spr./ Sędzia WSA Robert Sawuła asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2003 r, Nr [...]
Uzasadnienie
SA/Rz 1613/03
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].09.2003 r., Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2003 r., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania J. C. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 z późn. zm.), art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), art. 3 ustawy z dnia 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r., Nr 6, poz. 65) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Powołaną decyzję wydał na tle następującego stanu faktycznego:
Otóż J. C. został zarejestrowany w Rejonowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna w dniu 1.12.1994 r. i pozostawał w ewidencji osób bezrobotnych do dnia 30.04.2003 r. Zasiłek dla bezrobotnych pobierał od dnia 2.12.1994 r. do dnia 1.07.1997 r. Prawo do zasiłku utracił z dniem 1.07.1997 r. na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 6.12.1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. Nr 147, poz. 687). W dniu 26.06.2001 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Starosta [...] decyzją z dnia [...].07.2001 r., Nr [...] odmówił przyznania mu tego rodzaju zasiłku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].11.2001 r., Nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17.04.2002 r., Sygn. akt SA/Rz 2765/01 oddalił skargę J. C. na powołaną wyżej decyzję Wojewody.
Ponowny wniosek w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. w dniu 7.04.2003 r. i do wniosku dołączył kilka dokumentów dotyczących okresów zatrudnienia. Starosta przyjął, iż J. C. udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 29 lat, 7 miesięcy i 8 dni, w tym 7 lat, 4 miesiące i 28 dni pracy w warunkach szczególnych i w związku z tym decyzją z dnia [...].7.2003 r., Nr [...] odmówił przyznania wskazanemu wnioskodawcy prawa do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast wcześniejszą decyzją z dnia [...].05.2003 r., Nr [...] orzekł o utracie przez J. C. statusu osoby bezrobotnej od dnia 1.05.2003 r., bowiem wymieniony podjął pracę.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie J. C. od decyzji Starosty z dnia [...].07.2003 r. podzielił ustalenia faktyczne organ I instancji i ustalił, iż J. C. był zatrudniony w następujących zakładach pracy:
- w Stacji Doświadczalnej [...] w P.
w okresach 1.12.1963 – 30.11.1964
1.06.1965 – 31.10.1966
1.11.1966 – 22.10.1969,
- w [...] Spółdzielni Pracy (4.01.1972 – 30.09.1980 – 8 lat, 8 miesięcy i 27 dni),
- służbę wojskowa z poboru odbywał w okresie 22.10.1969 – 14.10.1971 (1 rok, 11 miesięcy i 22 dni).
Przedstawione przez J. C. dokumenty tj. zaświadczenie wystawione przez Stację Doświadczalna w dniu 1.06.1992 r. oraz świadectwa pracy z dnia 25.07.2001 r. i z dnia 27.07.2001 r. nie pozwoliły na dokładne ustalenie faktycznego okresu zatrudnienia w tej Stacji w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z powyższego zaświadczenia wynika, że wymieniony był zatrudniony w Stacji Doświadczalnej jako pracownik fizyczny – sezonowy w pełnym wymiarze czasu pracy dla pracowników młodocianych w okresie 1.12.1963 – 30.11.1964 oraz w okresie 1.06.1965 – 31.10.1966 r.
Pełnemu wymiarowi czasu pracy nie odpowiada jednakże liczba godzin świadczonej pracy wskazana w zaświadczeniu. Z kolei świadectwo pracy z dnia 25.07.2001 r. potwierdza okres zatrudnienia J. C. u wspomnianego pracodawcy w pełnym wymiarze czasu pracy trwającym w okresie 1.07.1965 – 31.10.1966 r. Kolejne świadectwo pracy z dnia 27.07.2001 r. wskazuje, że odwołujący się w okresie 1.01.1964 – 30.06.1964 był zatrudniony na pół etatu, zaś w okresie 1.07.1964 – 30.11.1964 na pełnym etacie.
Stosownie do art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 6.12.1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. Nr 147, poz. 687 z późn. zm.) do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu przypadające przed dniem 1.01.1997 r. m. innymi okresu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła w tym okresie kwota wynosząca co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie. W takiej sytuacji niezbędnym stało się uzyskanie stanowiska organu rentowego odnośnie możliwości zaliczenia okresu zatrudnienia w Stacji Doświadczalnej [...] w P. do łącznego stażu pracy uprawniającego do emerytury.
Stanowisko w tej kwestii zajął ZUS – Oddział [...] w piśmie z dnia 2.11.2001 r., Nr [...] w którym stwierdził, że J. C. przepracował w okresach 1.12.1963 – 30.11.1964 oraz 1.06.1965 – 31.10.1966 łącznie 1 rok, 8 miesięcy i 27 dni. Powyższy okres odpowiada wymogom powołanego wyżej art. 8 ust. 7 ustawy z 1996 r.
W związku z powyższym udokumentowany świadectwem pracy z grudnia 1985 r. łączny okres zatrudnienia J. C. w Stacji Doświadczalnej wynosi 4 lata, 8 miesięcy i 19 dni.
Organ odwoławczy odmówił wiary pisemnym zeznaniom świadków S. P. i S. J. złożonych w Urzędzie Gminy w P. w dniu 7.04.2003 r. potwierdzających zatrudnienie J. C. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w P. w okresie 10.01.1964 – 30.10.1966 r. Okres zatrudnienia J. C. w Stacji Doświadczalnej [...] w P. (dawnym PGR) został potwierdzony przedstawionymi wyżej świadectwami pracy oraz zaświadczeniem pracodawcy. Zeznania świadków stanowią dowód w sprawie w sytuacji, kiedy brak jest dokumentacji potwierdzającej zaistnienie określonych faktów lub budzi ona uzasadnione wątpliwości, uniemożliwiające stwierdzenie autentyczności poświadczonych faktów. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Poza tym świadkowie wskazali na fakt pozostawania przez J. C. w stosunku pracy w okresie 1.12.1964 – 31.05.1965 r., którego to okresu nie potwierdził pracodawca.
Co się tyczy zaliczenia okresu zatrudnienia na stanowisku traktorzysty do kategorii prac wykonywanych w warunkach szczególnych, organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. przepisem art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uwzględnione były po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W świetle § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub świadectwie pracy. J. C. nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w Gospodarstwie Rolnym Skarbu Państwa w B. – Zakładzie rolnym w B. trwającym od 1.10.1980 r. do 30.11.1994 r. Znajdujące się w katach sprawy świadectwo pracy z dnia 30.11.1994 r. nie zawiera adnotacji o świadczeniu przez wymienionego pracy w warunkach szczególnych. Brak jest także orzeczenia sądu w tym zakresie.
Natomiast zaświadczenie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa - Oddział Terenowy [...] – Gospodarstwo [...] w T. w Administrowaniu, będącej sukcesorem zasobu archiwalnego po b. PGR wystawione w dniu 10.04.2003 r. potwierdza jedynie fakt zatrudnienia J. C. w Gospodarstwie Rolnym Skarbu Państwa w B. – Zakładzie Rolnym w B. w okresie 1.10.1980 - 30.11.1994 na stanowisku pracownika produkcji rolnej (do dnia 30.06.1981 r.) oraz traktorzysty (od 1.07.1981 do 30.11.1994).
Zaświadczenia nie stanowią jednakże dokumentów potwierdzających fakt i okres wykonywania przez w/w pracy w warunkach szczególnych. Uprawnionym do wystawienia takiego dokumentu był wyłącznie pracodawca lub jego ewentualny następca prawny, którym Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nie jest.
Udokumentowany przez J. C. okres świadczenia pracy w warunkach szczególnych wynosi 7 lat, 4 miesiące i 28 dni. Jest to okres wykonywania pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego (ciężar powyżej 3,5 tony), obejmujący przedział czasowy od 4.01.1972 do 31.05.1979 r. przypadający w czasie zatrudnienia w [...] Spółdzielni Pracy w R.
W konkluzji organ odwoławczy skonstatował, że J. C. nie spełnił przesłanek ustawowych przewidzianych dla zasiłku przedemerytalnego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz niewłaściwe zastosowanie tego przepisu oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrał całości materiału dowodowego i dokonał błędnej oceny istniejącego materiału dowodowego, a nadto podniósł iż organ odwoławczy niezasadnie zdominował interes społeczny i nie uwzględnił jego interesu prawnego w sprawie.
Objaśniając przytoczone zarzuty podał, iż organ odwoławczy błędnie ocenił zeznania świadków J. i P., bowiem zeznania te nie są sprzeczne z zaświadczeniem Stacji Doświadczalnej w P. z dnia 1.06.1992 r.
Nie było również podstaw do odmowy wiarygodności zaświadczeniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – Oddziału Terenowego [...] z dnia 29.09.2000 r., gdyż zaświadczenie zostało wystawione na podstawie dokumentów archiwalnych przejętych po Gospodarstwie Rolnym Skarbu Państwa w B. – Zakładzie Rolnym w B., w którym był zatrudniony w okresie 1.10.1980 – 30.11.1994 r. na stanowisku traktorzysty. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, iż na stanowisku traktorzysty skarżący był zatrudniony w okresie 1.07.1981 – 30.11.1994, czyli różnica wynosi 9 miesięcy pracy. Zakwestionował pogląd organu odwoławczego, że uprawnionym do wydania świadectwa w przedmiocie wykonywania pracy w warunkach szczególnych jest wyłącznie pracodawca u którego taka praca była wykonywana lub jego następca prawny. Organ odwoławczy nie wziął bowiem pod uwagę faktu, iż PGR-y jako zakłady pracy zostały zlikwidowane zaś pracownicy nie zostali przejęci przez inne zakłady pracy, które mogły by powstać na bazie PGR-ów. Oznacza to, iż byli pracownicy PGR-ów zostali pozbawieni sukcesora, następcy prawnego od którego mogliby się domagać potwierdzenia określonych faktów z zakresu stosunku pracy mających istotne znaczenie dla nabywania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Zgodnie z art. 75 K.p.a. organ powinien dopuścić każdy dowód w sprawie, który mógłby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczny z prawem.
W świetle tego przepisu nie było podstaw do nieuwzględnienia zaświadczenia Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Organy obu instancji nie przeprowadziły dowodów na okoliczność, że praca traktorzysty była praca w warunkach szczególnych.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i powtórzył motywację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...].07.2003 r., Nr [...] zostały wydane z naruszeniem zasady trwałości decyzji zawartej w art. 16 § 1 K.p.a. co Sąd uwzględnił z urzędu. Skutki prawne takiego naruszenia określa art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Taki skutek prawny zachodzi wtedy, gdy w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty, z których pierwsza jest decyzją ostateczną tzn. od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Objaśniając tą kwestię należy dodać, iż stan rzeczy osądzonej (rei iudicatae) charakteryzuje się tożsamością sprawy administracyjnej. Tożsamość taka istnieje, gdy w dwóch kolejnych sprawach występują te same stron, ten sam przedmiot sprawy, ten sam stan faktyczny i prawny. Czy taki stan rzeczy zachodzi, ustala się przez porównanie ze sobą stanu faktycznego przyjętego jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy w decyzji ostatecznej ze stanem faktycznym będącym podstawą następnego rozstrzygnięcia o istocie sprawy oraz przepisów prawnych będących rzeczywistą podstawą prawną decyzji ostatecznej i następnej decyzji, ale nie chodzi tu o dane wymienione w decyzjach, lecz o prawną podstawę rozstrzygnięcia o istocie sprawy (por. Janusz Borkowski – Nieważność decyzji administracyjnej, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Łódź – Zielona Góra 1997 r., str. 111).
Paralela decyzji Wojewody z dnia [...].11.2001 r., Nr [...] (utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia [...].07.2001 r., Nr [...]) z decyzją zaskarżoną z dnia [...].09.2003 r., prowadzi do wniosku, iż w tych sprawach stroną był skarżący, zaś przedmiotem sprawy był zasiłek przedemerytalny (rozstrzygnięto o odmowie przyznania tego zasiłku).
Co się tyczy stanu faktycznego o charakterze prawotwórczym, to również jest taki sam.
Tożsamość dotyczy następujących faktów:
- data zarejestrowania się J. C. jako osoby bezrobotnej w Rejonowym Urzędzie Pracy w S. w dniu 1.12.1994,
- okres pobierania przezeń zasiłku dla bezrobotnych (2.12.1994 – 1.07.1997),
- ten sam okres zatrudnienia plus służba wojskowa (łącznie 29 lat, 7 miesięcy i 8 dni),
- ten sam okres udokumentowanej pracy w warunkach szczególnych (7 lat, 4 miesiące i 28 dni).
Nowy fakt tj. zatrudnienia skarżącego w Stowarzyszeniu [...] w S. na pełnym etacie w okresie 1.05.2003 – 31.10.2003 (świadectwo pracy przedstawione na rozprawie sądowej i opisane w protokole rozprawy z dnia 9.03.2004 r.), nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bo nie jest to fakt prawotwórczy, gdyż nie miał wpływu na załatwienie sprawy zatem nie mógł podlegać ocenie organu (por. Andrzej Matan – Postępowanie administracyjne ogólne, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2003 r., str. 821).
Stosownie do art. 3 pkt 13 i art. 12 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), nazwanej dalej nowelą z dnia 17.12.2001 r., z dniem 1.01.2002 r. zasiłki przedemerytalne zostały zniesione, przeto zatrudnienie po tej dacie nie ma znaczenia prawnego w przedmiocie tego zasiłku.
Zgłoszenie w drugim postępowaniu nowych wniosków dowodowych na okoliczności badane przez organ w postępowaniu poprzednim, nie wchodzą w zakres tożsamości sprawy pod względem faktycznym, mogą natomiast ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).
Respective stanu prawnego to przy porównaniu bierze się pod uwagę stan, który powinien stanowić podstawę prawną decyzji, a nie stan prawny powołany w podstawie prawnej decyzji.
Decyzja ostateczna była wydana w dniu [...].11.2001 r. i w tej dacie obowiązywał stan prawny wynikający z ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56, zm. Nr 42, poz. 475, Nr 89, poz. 973, Nr 100, poz. 1080 i Nr 122, poz. 1323 i 1325 i Nr 128, poz. 1405).
Art. 37l ust. 1 tej ustawy stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia, do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku. Z treści tego przepisu wynika, że o spełnieniu warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego decyduje prawo obowiązujące w dacie rejestracji bezrobocia lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego, jeżeli w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego spełnia ustawowe warunki do uzyskania statusu bezrobotnego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.03.2002 r., Sygn. akt OPS 14/01 – ONSA Nr 4/2002, poz. 133).
Skarżący utracił prawo do zasiłku podstawowego z dniem 1.07.1997 r. z powodu upływu okresu jego pobierania i wynika to z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].06.1997 r., Nr [...]. Od tego czasu zasiłku już nie pobierał.
W czasie pobierania tego zasiłku (w ostatnim okresie czasu) obowiązywała ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu tekstu jednolitego z 1997 r., Nr 25, poz. 128).
Na marginesie należy nadmienić, iż zasiłki przedemerytalne zostały wprowadzone z dniem 1.01.1997 r. (nowela do w/w ustawy z dnia 6.12.1996 r., Dz. U. Nr 147, poz. 687).
Pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 27.06.2001 r. i w tej dacie posiadał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
Natomiast w dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...].09.2003 r.) obowiązywała ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu tekstu jednolitego (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514).
Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r., Nr 6, poz. 65) stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dni 31.12.2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12.01.2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Innymi słowy przepis ten odsyła do stanu prawnego jaki obowiązywał w dniu 31.12.2001 r.
Art. 11 ust. 2 noweli z dnia 17.12.2001 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) stanowi, że osoby które przed dniem 1.01.2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają do nich prawo na zasadach dotychczasowych.
Tekst art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu według stanu na dzień 31.12.2001 r., nie różnił się do tekstu jaki obowiązywał w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...].11.2001 r. Oznacza to, że w czasie wydania decyzji z dnia [...].09.2003 r., o warunkach nabycia zasiłku przedemerytalnego, również decydowało prawo obowiązujące w dniu 1.07.1997 r. (z tym dniem skarżący utracił prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego). Jak to już wyjaśniono, to w datach orzekania w obu sprawach skarżący nie pobierał zasiłku, zatem kwestia związana z zaliczalnością okresu pobierania zasiłku na poczet okresu zasiłkowego jest bezprzedmiotowa.
Drugi wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy dnia 7.04.2003 r. i w tej dacie przysługiwał mu status osoby bezrobotnej.
Przedstawione zestawienie elementów określających tożsamość spraw administracyjnych świadczy, iż taka identyczność spraw zaistniała czyli powstał stan rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Z tego względu, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nazwanej dalej p.s.a. (w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) stwierdził nieważność decyzji I i II instancji.
Sąd nie zamieścił w wyroku postanowienia z art. 152 p.s.a., bowiem zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania, zatem rozstrzygnięcie wynikające z tego przepisu jest zbędne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI