SA/Rz 1588/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-11-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówgranica działkibłąd geodezyjnypostępowanie administracyjneprawo geodezyjnerozgraniczenie nieruchomościskarżącyorgan nadzoruuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące ewidencji gruntów, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę ponownego zbadania sporu granicznego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących przebiegu granicy między działkami. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na uchybienia procesowe, w tym wątpliwości co do legitymacji wnioskodawczyni oraz przedwczesne ustalenie sporności granicy. Nakazał organom ponowne zbadanie sprawy, w tym ustalenie legitymacji wnioskodawczyni i przeprowadzenie oględzin w celu wyjaśnienia sporu granicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę Ł. M., A. M. i A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących przebiegu granicy między działkami nr 1105/3 i 1104/1. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania. Uzasadnienie wyroku wskazuje na szereg uchybień procesowych popełnionych przez organy administracji. Po pierwsze, Sąd zakwestionował legitymację wnioskodawczyni M. M. do wszczęcia postępowania, gdyż w momencie składania wniosku nie była już właścicielką spornych działek. Po drugie, organy przedwcześnie uznały granicę między działkami za sporną, opierając się na ogólnikowych oświadczeniach, nie uwzględniając przy tym istniejącej dokumentacji granicznej i zeznań świadków. Sąd podkreślił, że ustalenie przebiegu granicy powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, a błędy geodezyjne powinny być dokładnie badane. Wskazano również na potrzebę zbadania, czy M. M. nie posiadała statusu dzierżawcy, co mogłoby uzasadniać jej legitymację. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu, w szczególności zbadanie legitymacji wnioskodawczyni oraz przeprowadzenie oględzin w celu ustalenia, czy granica jest faktycznie sporna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd zakwestionował legitymację wnioskodawczyni M. M., wskazując, że nie była właścicielką działek w momencie wszczęcia postępowania, ale zasugerował potrzebę zbadania, czy nie posiadała statusu dzierżawcy.

Uzasadnienie

Sąd zauważył, że M. M. nie była właścicielką działek w momencie składania wniosku, co rodzi wątpliwości co do jej legitymacji. Zasugerował jednak, że mogła posiadać interes prawny jako dzierżawca, co wymaga dalszych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

rozporządzenie z 2001 r. § § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, § 46 ust. 1 i 2, § 47 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Przepisy te regulują zasady aktualizacji danych w ewidencji gruntów, w tym zasady zgłaszania wniosków i aktualizacji z urzędu, a także postępowanie w przypadku błędów i omyłek.

u.p.g.k. art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2 i 3, art. 51

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Przepisy te określają podstawy prawne dotyczące ewidencji gruntów i budynków oraz postępowania w sprawach geodezyjnych.

p.s.a. art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy te regulują zakres kontroli sądowej, podstawy do uchylenia decyzji oraz zasady orzekania o kosztach w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pomocnicze

k.p.a. art. 113 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy prostowania błędów i omyłek w orzeczeniach.

u.a.r.w. art. 31 ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie

Przepis ten reguluje kompetencje wojewody w zakresie powierzania obowiązków kierowników służb.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji popełniły uchybienia procesowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Istnieją wątpliwości co do legitymacji wnioskodawczyni M. M. do wszczęcia postępowania. Ustalenie sporności granicy było przedwczesne, a organy nie zbadały wystarczająco dowodów na istnienie błędu geodezyjnego. Niewłaściwe doręczenie decyzji M. M. naruszyło jej prawa procesowe.

Godne uwagi sformułowania

Organy popełniły kilka uchybień procesowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Prima facie nasuwa się wątpliwość czy była uprawniona do wszczęcia postępowania. Ustalenie faktyczne organów o sporności granicy pomiędzy działkami 1104/1 i 1105/3 jest przedwczesne. W zależności od tego podejmą w sprawie dalsze czynności zmierzające do wyeliminowania ewentualnego błędu geodezyjnego, albo do innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

Skład orzekający

Maria Zarębska-Kobak

przewodniczący

Ryszard Bryk

sprawozdawca

Joanna Zdrzałka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów, legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym oraz zasad ustalania spornych granic."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spornej granicy i błędów w ewidencji gruntów, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w momencie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i niedokładne ustalenia faktyczne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących ewidencji gruntów.

Błędy w ewidencji gruntów: Sąd wskazuje na uchybienia organów i potrzebę dokładnego badania spornych granic.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1588/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-11-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący/
Ryszard Bryk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
§ 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2,  § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, § 46 ust. 1 i 2, § 47 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2 i 3, art. 51
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 80 poz 872
art. 31 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. M., A. M. i A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących Ł. M., A. M. i A. L. kwoty po 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
SA/Rz 1588/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...].06.2002 r., Nr [...] wydaną przez Z-cę Dyrektora Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego zastępującego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...].04.2002 r., Nr [...] odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi B. gm. B. zmiany co do przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1105/3, a działką nr 1104/1.
Wskazaną decyzję organ II instancji wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /jednolity tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn.zm./.
W motywach tej decyzji podano, iż M. M. we wniosku z dnia 1.06.2000 r. żądała wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów wsi B. zmiany dotyczącej łącznej powierzchni działek nr, nr 1105/3, 1105/4 i 1105/5 zgodnie z powierzchnią działki nr 1105 wykazaną w akcie własności ziemi Nr [...] wynoszącą 0,90 ha.
Podniosła też, że powierzchnia działki nr 1105/5 w granicach wykazanych na obowiązującej mapie ewidencyjnej nie wynosi 0,39 ha.
Starosta decyzją z dnia [...].04.2002 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencyjnym wsi B. zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1105/3 stanowiącą własność A. L., a działką 1104/1 stanowiącą własność J. S.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przeprowadzone na gruncie w dniu 19.04.2002 r. postępowanie wyjaśniające wykazało, że pomiędzy właścicielami działek nr, nr 1105/3 i 1104/1 istnieje spór graniczny.
Od tej decyzji odwołali się Ł. M., A. M. i A. L. i w remonstacji zarzucili, że podczas dokonywanych podziałów działek nr, nr 1104 i 1105/2 został popełniony błąd, w wyniku którego łączna powierzchnia działek powstałych z podziału działki nr 1105/2 została pomniejszona o 0,11 ha.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny:
Działka nr 1104 o pow. 2,35 ha wykazana była w operacie ewidencji gruntów wsi B. na rzecz J. N. W 1996 r. zgodnie z mapą uzupełniającą włączoną w dniu 19.02.1996 r. za nr [...] do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, działka nr 1104 uległa podziałowi na działki nr, nr 1104/1 o pow. 0,13 ha, 1104/2 o pow. 0,50 ha, 1104/3 o pow. 0,50 ha, 1104/4 o pow. 0,37 ha i 1104/5 o pow. 0,96 ha /łączna powierzchnia wydzielonych działek wynosi 2,46 ha/. Z operatu geodezyjnego wynika, że powierzchnia wydzielonych działek została obliczona w oparciu o wyniki pomiaru na gruncie.
Działka sąsiednia nr 1105 o pow. 0,90 ha zgodnie z aktem własności ziemi z dnia 7.10.1974 r. nr [...] stanowiła własność P. C. W 1994 r. uległa podziałowi na działki nr 1105/1 i 1105/2. Działka nr 1105/1 o pow. 0,01 ha została włączona do drogi publicznej.
W 1997 r. zgodnie z mapą uzupełniającą włączoną w dniu 25.11.1997 r. do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] działka nr 1105/2 o pow. 0,89 ha została podzielona na działki nr, nr 1105/3 o pow. 0,26 ha, 1105/4 o pow. 0,24 ha i 1105/5 o pow. 0,39 ha.
Z analizy operatu geodezyjnego wynika, że powierzchnia działek nr, nr 1105/3 i 1105/4 została obliczona w oparciu o wyniki pomiaru, natomiast powierzchnia działki nr 1105/5 z różnicy od powierzchni działki nr 1105/2 wykazanej w operacie ewidencyjnym. W obecnie obowiązującym operacie ewidencyjnym działka nr 1105/3 wpisana jest na rzecz A. L., działka nr 1105/4 na rzecz A. M., a działka nr 1105/5 na rzecz Ł. M. Stosownie do obowiązującej mapy ewidencyjnej działka nr 1104/1 wykazana jest w operacie ewidencyjnym na rzecz J. N. /obecnie J. S./ i położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr 1105/3, stanowiącej własność A. L.
Z protokołu z dnia 6.11.2001 r. i notatki służbowej z dnia 11.06.2001 r. wynika, że A. L., A. M., Ł. M. oraz ich matka M. M. kwestionują wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granicy pomiędzy działką nr 1104/1, a działką nr 1105/3.
A. L. i M. M. oświadczyły w dniu 11.06.2001 r., że część działki nr 1104/1, która "winna być własnością Pani M." włączono do działki J. N.
Zdaniem odwołujących się przy podziale działek geodeci popełnili błąd w wyniku czego powierzchnia działki nr 1105/5 nie wynosi 0,39 ha jak to wykazano w operacie ewidencyjnym.
A. M., Ł. M., A. L., M. M., P. N. i A. O., w trakcie czynności oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 19.04.2002 r. jednozgodnie oświadczyli, że granica pomiędzy działką nr 1105/3, a działką nr 1104/1 jest granicą sporną. Przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków przewidują możliwość eliminacji oczywistych omyłek i błędów pisarskich, rachunkowych, pomiarowych lub kreślarskich powstałych podczas założenia lub prowadzenia ewidencji gruntów. Prostowanie tego rodzaju błędów może nastąpić w wypadku ich oczywistości tzn. gdy są skutkiem uchybień związanych ze sztuką geodezyjną, omyłki pisarskiej lub rachunkowej. Podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w związku z ewentualnymi błędami lub omyłkami /kreślarskimi pomiarowymi/ może stanowić jedynie dokumentacja geodezyjna sporządzona w wyniku pomiaru kontrolnego granic działek wskazanych bezspornie przez zainteresowane osoby. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pomiędzy stronami istnieje spór graniczny dotyczący przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1105/3, a działką nr 1104/1. W takiej sytuacji brak jest możliwości dokonania pomiaru kontrolnego i zbadania zarzutów podnoszonych przez strony. Ustalenie przebiegu granicy prawnej pomiędzy tymi działkami powinno nastąpić w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, a wyniki tego postępowania stanowić będą podstawę do dokonania ewentualnych zmian w operacie ewidencyjnym.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie /wpłynęła do Sądu w dniu 30.07.2002 r./, skarżący Ł. M., A. M. i A. L., wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów wsi B. danych dotyczących powierzchni działek nr, nr 1105/3, 1105/4 i 1105/5 zgodnie z dokumentami własnościowymi oraz wprowadzenie do tej ewidencji zmiany granic działek stosownie do danych zawartych w dokumentach własnościowych.
Zarzucili, że zaskarżona decyzja odmawiająca sprostowania powierzchni działki nr 1105/3 utrzymuje błędy popełnione przez geodetów w toku prowadzenia prac geodezyjnych, dotyczących podziału działek 1104 i 1105/2. Organ odwoławczy mówi o istnieniu sporu granicznego, zaś Starosta przyznał, że powierzchnia działki nr 1104 zwiększyła się o 0,11 ha kosztem działki 1105/2. Nie ustalono przyczyn zmiany powierzchni w/w działek, a w szczególności nie zbadano czy zaistniał błąd w sztuce geodezyjnej. Zdaniem skarżących błąd popełnił geodeta dokonujący podziału tych działek. Kiedy sprawa została wykryta, przyjechał geodeta i przyznał się do błędu, spisał protokół graniczny pod którym podpisały się wszystkie strony, ale geodeta protokołu nie podpisał. Drugi geodeta dokonujący podziału działki nr 1105/2, przeprowadził podział tak jak chciał.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi A. L., Ł. M. i A. M. /zawarte w jednym piśmie/ zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy objaśnić, iż z dniem 1.01.2004 r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne, które są sądami orzekającymi w pierwszej instancji /art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., nazwanej dalej przepisami wprowadzającymi oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 15.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269/.
Art. 97 § 1 przepisów wprowadzających stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, cytowanej niżej skrótem p.s.a.
Przechodząc do istoty sprawy należy stwierdzić, iż orzekające organy popełniły kilka uchybień procesowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Podanie o wszczęcie postępowania administracyjnego /wpłynęło do Starosty w dniu 1.06.2000 r./ wniosła M. M., która żądała sprostowania w ewidencji gruntów powierzchni działek o numerach: 1105/3, 1105/4, 1105/5 położonych w B., gmina B., powiat J. Z wypisu rejestru gruntów /K. 56 akt administracyjnych I instancji/ wynika, iż wnioskodawczyni od 1997 r. nie jest właścicielką w/w działek. Właścicielami są jej dzieci, a to: Ł. M. /dz. 1105/5/, A. M. /dz. 1105/4/ i A. L. /dz. 1105/3/, którzy brali udział w postępowaniu administracyjnym. Wymienione osoby w księgach wieczystych /Kw [...], Kw [...] i Kw [...]/ są wpisani jako właściciele w/w działek.
Z paragrafu 46 ust. 1 w zw. z § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. Nr 38, poz. 454/, dalej jako rozporządzenie z 2001 r. wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu /zasada oficjalności/ lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 /zasada skargowości/.
Aktualizacji z urzędu dokonuje właściwy organ w przypadkach enumeratywnie określonych w § 46 ust. 2 rozporządzenia z 2001 r.
Osobami legitymowanymi do zgłaszania wniosków w sprawie wprowadzania zmian do ewidencji gruntów są: 1/ właściciele nieruchomości, 2/ osoby władające nieruchomościami /gdy nie ma danych co do osoby właściciela/, 3/ użytkownicy wieczyści gruntów, 4/ jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, 5/ państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, 6/ organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów państwowych, 7/ użytkownicy gruntów państwowych i samorządowych, dzierżawcy zgłoszeni do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 w zw. z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm. oraz § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 11 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z § 46 ust. 1 rozporządzenia/.
Orzekające organy traktowały M. M. jako wnioskodawczynię i wynika to m.innymi z decyzji Starosty z dnia [...].12.2001 r., Nr [...] i z decyzji kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].02.2002 r., Nr [...] /K. 74 i 88 akt I instancji/. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I instancji zawiadamiał M. M. o czynnościach tego organu, ale nie doręczył jej decyzji z dnia [...].04.2002 r., Nr [...]. W postępowaniu odwoławczym zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...].06.2002 r., Nr [...] wymieniona nie brała udziału i nie doręczono jej w/w decyzji.
Skoro M. M. w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego nie była właścicielką działek nr 1105/3, 1105/4 i 1105/5, przeto prima facie nasuwa się wątpliwość czy była uprawniona do wszczęcia postępowania. Organy nie badały, czy wymieniona posiada legitymację /interes prawny/ do wszczęcia postępowania administracyjnego. Na obecnym etapie postępowania nie można przesądzić tej kwestii, bowiem bez poczynienia stosownych ustaleń faktycznych nie można wykluczyć, że M. M. po przeniesieniu prawa własności w/w działek /1997 r./ jest dzierżawcą, o jakim mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2001 r.
Za tym ostatnim stwierdzeniem przemawia wypowiedź skarżących, zanotowana w protokole z rozprawy sądowej z dnia 18.11.2004 r., iż to ich matka M. M. jest posiadaczem wymienionych wyżej działek.
Niezależnie od tego nie można wyłączyć od udziału w postępowaniu osoby, która nie ma przymiotu strony przez pominięcie jej w dalszych czynnościach postępowania, bowiem takie wyłączenie może nastąpić tylko w drodze stosownej decyzji administracyjnej.
Na kanwie przedmiotowej sprawy nasuwa się pytanie czy żądanie sprostowania omyłek lub błędów pisarskich, rachunkowych, kreślarskich, pomiarowych w sprawach z zakresu ewidencji gruntów popełnionych wcześniej, wchodzi w zakres aktualizacji ewidencji gruntów w rozumieniu § 46 ust. 1, czy też jest to osobna kategoria spraw rozstrzygana w trybie art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 3 rozporządzenia z 2001 r. Wskazane rozporządzenie w przeciwieństwie do poprzednich aktów wykonawczych /§ 72 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969 r. w sprawie ewidencji gruntów M.P. Nr 11, poz. 98 ze zm., art. 30 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17.12.1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków/, zasygnalizowanej wątpliwości jednoznacznie nie reguluje.
Z § 47 ust. 3 rozporządzenia z 2001 r. wynika konkluzja, że właściwy starosta wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego, jeżeli jego zdaniem sprawa wymaga wyjaśnień lub uzyskania dodatkowych dowodów.
Chodzi tu o postępowanie administracyjne uregulowane w k.p.a. /zob. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.07.2004 r., sygn. akt OSK 630/04 – dotychczas nie publikowany/.
Oznacza to równocześnie, iż w postępowaniu administracyjnym o jakim mowa w § 47 ust. 3 rozporządzenia z 2001 r., stosuje się odpowiednio art. 113 § 1 k.p.a. Stosownie odpowiednie oznacza w tym przypadku niezbędną adaptację tego przepisu do zasadniczych celów i form postępowania z zakresu ewidencji gruntów. Konkretyzując przepis ten będzie miał bezpośrednie zastosowanie tylko w zakresie prostowania oczywistych błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek /kreślarskich, pomiarowych i podobnych/, jakie mogą powstać przy prowadzeniu ewidencji gruntów/. Forma postanowienia dotyczyć będzie tylko prostowania błędów i omyłek zawartych w wydanych decyzjach. W przypadkach gdy przedmiotem błędów i omyłek będą czynności geodezyjne /kreślarskie, pomiarowe lub podobne, nie zawarte bezpośrednio w decyzjach/, to w takich sytuacjach, sprawy te powinny być załatwiane w formie decyzji administracyjnej, gdyż są to sprawy z zakresu aktualizacji ewidencji gruntów.
Organy odmowę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów /co do powierzchni działek 1105/3, 1105/4 i 1105/5 i granicy/ motywowały tym, że granica pomiędzy działką nr 1105/3 /własność A. L./, a działką nr 1104/1 /własność J. S. z domu N./ jest sporna, co wyłącza możliwość przeprowadzenia pomiaru kontrolnego. Organ odwoławczy w tej materii powołał się na oświadczenia skarżących oraz M. M., P. N. i A. O., złożone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 19.04.2002 r. /K. 108 akt I instancji/. Z tekstu protokołu z tej czynności wynika, że J. S. – właścicielka działki nr 1104/1 w tej czynności nie uczestniczyła i nie składała oświadczenia w przedmiotowej kwestii.
Poza tym treść tego protokołu jest zbyt ogólnikowa cytuję "Zgodnie twierdzą, że w terenie sporną granicą jest granica oznaczona na mapie kolorem czerwonym" /K. 107/. Złożone oświadczenie jest oświadczeniem wspólnym, nie skonkretyzowanym, przez co również nie ma waloru dowodowego.
Oświadczenia na ten temat powinni złożyć tylko właściciele działek 1105/3, 1105/4, 1105/5 z jednej strony, zaś z drugiej strony właścicielka działki 1104/1. W aktach II instancji /K. 4/ znajduje się kserokopia protokołu granicznego z którego wynika, że w dniach 30.08.2000 r. i 12.10.2000 r. dokonano ustalenia granic pomiędzy działką nr 1104/1, a działką 1105/3, ustaloną granicę wytyczono rurkami metalowymi długości 0,50 m i średnicy 3 cm. W protokole tym znajdują się podpisy A. L. i J. S.
M. M. na rozprawie administracyjnej /6.11.2001 r. – K. 72/2 akt I instancji/ wyjaśniła, iż protokół ten sporządził geodeta E. M., który wytyczył granicę uzgodniona przez A. L. i J. S., ale protokołu nie podpisał.
Dodała, że wymieniony geodeta dokonał w 1996 roku podziału działki nr 1104 i wadliwie ustalił granicę z działką nr 1105/2.
Dowody te zdaniem Sądu dodatkowo prowadzą do konkluzji, że ustalenie faktyczne organów o sporności granicy pomiędzy działkami 1104/1 i 1105/3 jest przedwczesne.
Starosta w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].04.2002 r. /K. 110 akt I instancji/ zasygnalizował iż geodeta dokonujący podziału działki 1104 /1996 r./ ustalił granicę tej działki z działką nr 1105/2 według użytkowania na gruncie wskazaną przez zleceniodawcę podziału, która nie pokrywała się jednak z granicą wykazaną na mapie ewidencyjnej. W dacie podziału działki nr 1104, obowiązywała ustawa z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /jednolity tekst Dz.U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm./, która w art. 10 ust. 1 i 5 regulowała kwestię związaną z podziałem działki.
Na tle tego przepisu w judykaturze utrwaliło się zapatrywanie, że legitymację do żądania podziału nieruchomości mają tylko właściciel lub użytkownik wieczysty takiej nieruchomości /zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.05.1995 r. – III ARN 16/95 – OSNAPiUS Nr 21/95, poz. 258 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.12.1987 r., SA/P 1435/87 – ONSA Nr 2/1988, poz. 53/.
Skoro w sprawie o podział działki, przymiotu strony nie mieli właściciele działek sąsiednich, zatem podział mógł być dokonany tylko w granicach działki wynikających z mapy ewidencyjnej. W takim stanie rzeczy wskazane przez organ I instancji źródło ewentualnego błędu geodezyjnego w razie potrzeby powinno być dokładnie zbadane.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd zauważył, iż decyzję podpisał J. Ż. Z-ca Dyrektora Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego w zastępstwie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Dokumenty z tym związane znajdują się w sprawie SA/Rz 1825/02. Otóż Wojewoda pismami z dnia 3.12.2001 r., znak: [...] i 16.02.2002 r., znak: [...] powierzył wymienionemu z dniem 3.12.2001 r. wykonywanie obowiązków wchodzących w zakres stanowiska Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Powierzenie tych obowiązków J. Ż. było związane z dłuższą nieobecnością Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego /B. S./.
Z art. 31. ust. 1 ustawy administracja rządowa w województwie /Dz.U. z 2001 r., Nr 80, poz. 872/ wynika, że wojewoda powołuje i odwołuje kierowników zespolonych służb, zatem zdaniem Sądu może również powierzyć obowiązki kierownika takiej służby innemu pracownikowi na czas dłuższej nieobecności /np. choroby/ kierownika takiej służby.
W takim stanie rzeczy, Sąd uznał, iż J. Ż. był uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze przedstawione wyżej uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b i c, art. 134 § 1 i art. 135 p.s.a., w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 przepisów wprowadzając. Zaskarżona decyzja /odmowa wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów/, nie nadaje się do wykonania, zatem Sąd nie stosował art. 152 p.s.a.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią wskazówki Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności:
1/ zbadają czy M. M. miała legitymację /interes prawny/ do złożenie wniosku w sprawie sprostowania ewentualnych błędów w ewidencji gruntów,
2/ w przypadku odpowiedzi twierdzącej wyznaczą oględziny na gruncie z udziałem stron w celu ustalenia przebiegu granicy między działkami 1104/1 i 1105/3 według wskazań J. S. i A. L. i tym samym ustalą czy przedmiotowa granica jest sporna.
W zależności od tego podejmą w sprawie dalsze czynności zmierzające do wyeliminowania ewentualnego błędu geodezyjnego, albo do innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI