II OSK 484/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez pozwolenia, potwierdzając, że przepisy wprowadzające możliwość legalizacji nie miały zastosowania retroaktywnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku sanitariatu. Skarżący argumentował, że powinny mieć zastosowanie nowsze, liberalniejsze przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej. NSA oddalił skargę, wskazując, że obiekt został wybudowany w czasie obowiązywania przepisów nakazujących rozbiórkę i nie dopuszczających legalizacji, a nowsze przepisy nie miały zastosowania retroaktywnego do postępowań zakończonych ostateczną decyzją przed ich wejściem w życie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę budynku sanitariatu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji oraz Prawa budowlanego, argumentując, że powinny mieć zastosowanie nowsze przepisy wprowadzające możliwość legalizacji samowoli budowlanej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że obiekt został wybudowany w 2002 r., kiedy obowiązywały przepisy art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu nakazującym rozbiórkę i nieprzewidującym legalizacji. Możliwość legalizacji wprowadzono dopiero ustawą z dnia 27 marca 2003 r., która weszła w życie 11 lipca 2003 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi, nowe przepisy miały zastosowanie tylko do obiektów, co do których postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie nowej ustawy. W niniejszej sprawie ostateczna decyzja została wydana w styczniu 2003 r., przed wejściem w życie zmian, co wykluczało zastosowanie przepisów o legalizacji. Sąd podkreślił również, że sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem obowiązującym w dacie wydawania aktu administracyjnego, a nie prawa wprowadzonego po tej dacie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy wprowadzające możliwość legalizacji samowoli budowlanej mają zastosowanie tylko do tych obiektów, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji.
Uzasadnienie
Obiekt został wybudowany w 2002 r., kiedy obowiązywały przepisy nakazujące rozbiórkę samowoli budowlanej. Możliwość legalizacji wprowadzono ustawą z 27 marca 2003 r., która weszła w życie 11 lipca 2003 r. Przepisy przejściowe tej ustawy wykluczyły jej zastosowanie do spraw zakończonych ostateczną decyzją przed tą datą, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Prawo budowlane art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Dz.U. Nr 80, poz. 718 art. 7 ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Przepis ma zastosowanie tylko do tych samowolnie wykonanych obiektów budowlanych lub ich części, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji.
PPSA art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PUSA art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt został wybudowany w czasie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego, które nakazywały rozbiórkę samowoli budowlanej i nie przewidywały możliwości jej legalizacji. Przepisy wprowadzające możliwość legalizacji samowoli budowlanej (ustawa z dnia 27 marca 2003 r.) nie miały zastosowania retroaktywnego do postępowań zakończonych ostateczną decyzją przed dniem ich wejścia w życie. Sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie z prawem wprowadzonym po tej dacie.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie nowszych, liberalniejszych przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej do sprawy, w której postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją przed wejściem w życie tych przepisów. Naruszenie art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji RP przez niezastosowanie przepisów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek ten ciążył na właściwym organie w każdej sytuacji niezachowania przez inwestora wymogów formalnych, bez dokonywania oceny przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wznoszonych obiektów, zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez rozważania kosztów społecznych rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu. Sąd administracyjny w granicach przysługujących mu kompetencji ocenia zaskarżone do tego Sądu akty organów administracji publicznej (a więc także i decyzje) pod katem ich zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydawania tego aktu (decyzji).
Skład orzekający
Barbara Gorczycka - Muszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Maria Czapska - Górnikiewicz
sędzia
Andrzej Gliniecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie budowlanym, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście legalizacji samowoli budowlanej, zakres kognicji sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianami w Prawie budowlanym w latach 2003-2004 i stanem postępowania administracyjnego w momencie wejścia w życie nowych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą stosowania przepisów w czasie, szczególnie w kontekście zmian legislacyjnych. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Samowola budowlana: czy nowe przepisy zawsze pomogą?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 484/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-02-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Czapska - Górnikiewicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane SA/Sz 440/03 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2004-11-18 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr.), Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, Andrzej Gliniecki, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2004r., sygn. akt SA/Sz 440/03 dotyczącego sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2003r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. oddalił skargę Z. R. na decyzję Zachodnio-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2002 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) nakazującą skarżącemu Z. Ł. rozebranie budynku sanitariatu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w M. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy administracji art. art. 67-70 i 73 rozdziału 8 Konstytucji, wskazał, że przywołując te przepisy skarżący powołał się w istocie na Konstytucję z 22 lipca 1952 r., która utraciła moc z dniem 17 października 1997 r., Sąd działając z urzędu w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dokonując oceny w zakresie wykraczającej poza granice określone zarzutami skargi nie stwierdził, aby w sprawie naruszone zostały konstytucyjne prawa i wolności skarżącego. W okolicznościach sprawy niniejszej, skoro omawiany obiekt został wybudowany w lipcu 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, to nakaz jego rozbiórki znajduje pełne oparcie w przepisie art. 48 pow. ustawy Prawo budowlane. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. R. reprezentowany przez radcę prawnego. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazane zostało : - naruszenie art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 48 ust. 2 i art. 49a ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez ich niezastosowanie w sprawie co skutkowało przyjęciem, że w sprawie nie zachodzą warunki legalizacji samowoli budowlanej w trybie tych przepisów, - naruszenie art. 48 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że w sprawie ma zastosowanie przepis ten w brzmieniu z daty wydawania decyzji i pominięciu faktu, że w dacie orzekania przez Sąd I instancji przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) z mocą od dnia 11 lipca 2003 r. oraz ustawą dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93. poz. 888 z mocą od dnia 31 maja 2004 r.). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji RP autor skargi upatruje w tym, że jego zdaniem – zliberalizowane przepisy dotyczące samowoli budowlanych powinny mieć zastosowanie do wszystkich inwestorów, wobec których w dacie wejścia w życie zmian wprowadzonych pow. ustawami z 2003 r. i 2004 r. nie zostało ukończone prawomocnie postępowanie wszczęte na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 r. Zdaniem autora skargi w sprawie niniejszej takie postępowanie się toczy, a więc powinny mieć zastosowanie procedury umożliwiające legalizację obiektu samowolnie wykonanego przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Obiekt, którego dotyczy sprawa niniejsza wzniesiony został w 2002 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu tekstu jednolitego – Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126. Ustawa ta w art. 48 nakładała na właściwy organ obowiązek nakazania rozbiórki obiektu lub jego części, wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia i nie dopuszczała możliwości legalizacji takich obiektów lub ich części. Obowiązek ten ciążył na właściwym organie w każdej sytuacji niezachowania przez inwestora wymogów formalnych, bez dokonywania oceny przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wznoszonych obiektów, zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez rozważania kosztów społecznych rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu. Możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez pozwolenia lub zgłoszenia wprowadzona została dopiero ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy przepis art. 48 w zmienionym brzmieniu (dopuszczającym legalizację samowoli budowlanych) ma zastosowanie tylko do tych samowolnie wykonanych obiektów budowlanych lub ich części, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przez dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie niniejszej. Decyzja ostateczna, kończąca postępowanie w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego wydana została w dniu [...] stycznia 2003 r., a więc przed wejściem w życie pow. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Organ administracji przy wydawaniu tej decyzji nie mógł więc stosować przepisów, które nie obowiązywały w dacie orzekania. Zarzut podnoszony w skardze, że wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tej decyzji – narusza przepisy art. 48, 48 i 49a ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. Dz.U. Nr 207, poz. 2016 ze zmianami) pozbawiony był podstaw, a akcentowana w skardze okoliczność, że wyrok ten wydany został po wejściu w życie zmian dotyczących art. 48 Prawa budowlanego wskazuje na potrzebę wyjaśnienia, że sąd administracyjny w granicach przysługujących mu kompetencji ocenia zaskarżone do tego Sądu akty organów administracji publicznej (a więc także i decyzje) pod katem ich zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydawania tego aktu (decyzji) – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Nie ma więc podstaw ani uprawnień do tego, aby uwzględniać w swoich rozstrzygnięciach zmiany w stanie prawnym, wprowadzone po tej dacie. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 170) skargę kasacyjną oddalił.