SA/Rz 1492/03

SA/Rz 1492/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Marian Ekiert
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1168/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku skargę oddala
Uzasadnienie
SA/Rz 1492/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. S. uchylił w całości decyzję Starosty [...] w sprawie udzielenia W. J. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego, parterowego z dachem jednospadowym, krytym blachą trapezową zlokalizowanym na działce nr 2351/1 położonej w miejscowości Z. przy ul. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odwołaniu J. S. zakwestionował ustalenia organu I instancji, odnośnie niepowodowania przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Fakt nielegalnego prowadzenia inwestycji został zgłoszony już w 1995r. W nielegalnie wzniesionym budynku gospodarczym w granicy działki powstał warsztat stolarski, który stwarza określone uciążliwości dla właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Efektem przeprowadzonej rozprawy administracyjnej było pismo nr [...] (bez podania organu i daty), w którym jednoznacznie stwierdzono, że wszystkie inwestycje prowadzono niezgodnie z pozwoleniem na budowę, a inwestorów zobowiązano do przedłożenia odpowiednich dokumentów celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Odwołujący stwierdził też, że ekspertyzy techniczne, protokoły badań i sprawdzeń, na które powołuje się organ I instancji w uzasadnieniu decyzji w najmniejszej mierze nie uwzględniły wpływu legalizacji zaistniałej w tej formie samowoli budowlanej na obiekty odwołującego jak również na walory użytkowe działki. Wskazując na powyższe argumenty wniósł o wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego. W piśmie z 3.05.2003r., będącym uzupełnieniem odwołania, J. S. podniósł, że organy prowadzące postępowanie zmierzają do zalegalizowania budynku W. J. znajdującego się na jego własnej działce, na co przedstawił stosowne dokumenty.
Organ II instancji uwzględnił odwołanie i uchylił decyzję organu I instancji, a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że Kierownik Urzędu Rejonowego [...] decyzją z [...] marca 1994r. nr [...] udzielił W. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego o pow. zab. 30m2 (bez paleniska i nie jako garaż). Zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę budynek gospodarczy należało zlokalizować w odległości 12,30 m od projektowanego budynku mieszkalnego inwestora, 4,00m od granicy działki nr 2286/1 – Z. B. oraz 9,70m od budynku gospodarczego J. S. Natomiast W. J. zrealizował budynek gospodarczo-garażowy o większych gabarytach (pow. zab. 115,7 m2 ) i zmienił całkowicie lokalizację realizowanego budynku. Biorąc pod uwagę gabaryty zrealizowanego obiektu, jego funkcję oraz miejsce lokalizacji organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że inwestor odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia. Lokalizacja tego obiektu nastąpiła z naruszeniem warunków technicznych obowiązujących w trakcie jego realizacji, tym samym brak jest podstaw prawnych do jego zalegalizowania i udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, a sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia w trybie przepisów obowiązujących w trakcie jego realizacji.
Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł W. J., w której domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przyznał, że w 1994r. na działce nr 2351/1 położonej w miejscowości Z. wybudował niezgodnie z pozwoleniem na budowę budynek zmieniając, jego lokalizację oraz zwiększając powierzchnię zabudowy.
Prowadzone w latach 1995-1996 postępowanie legalizacyjne nie zakończyło się wydaniem żadnej decyzji pomimo złożenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów, o czym skarżący dowiedział się dopiero w 2001r. W 1998r. otrzymał pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego i był przekonany, że pozwolenie to obejmuje również budynek gospodarczy. We wrześniu 2002r. ponownie złożył dokumenty celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wzniesionego obiektu i taka decyzja został wydana przez Starostę [...]. Skarżący powołał się na art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003r., który stanowił, że nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli upłynęło 5 lat od jego budowy, a lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestionowany budynek został wybudowany w 1994r. i pomimo przedłożenia wymaganej dokumentacji nie otrzymał pozwolenia na użytkowanie. Aktualnie prowadzone postępowanie zmierza do tego, aby została wniesienia opłata legalizacyjna w kwocie 15.tyś. złotych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwaną dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (tak jak niniejsza sprawa) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt wykonania innego w gabarytach i zmienionej lokalizacji obiektu niż wynika to z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z [...] marca 1994r. znak: [...], którą udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego o pow. 30m2 (bez paleniska i nie jako garażu). W rzeczywistości powstał budynek garażowo-gospodarczy o powierzchni zabudowy 115,7m2 ze zmienioną lokalizacją w stosunku do udzielonego pozwolenia.
Z treści skargi wynika też, że obiekt wzniesiono przed 1 stycznia 1995r., co obliguje organy do stosowania ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 329 ze zm.).
Obowiązek stosowania tych przepisów wynika z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), który stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do obiektów takich stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zasadą przewidzianą w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. jest przymusowa rozbiórka lub przejęcie na własność Państwa obiektów budowlanych spełniających kryteria wynikające z tego przepisu (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2). Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Dopiero w przypadku, gdy w stosunku do obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami prawa nie zachodzą okoliczności z art. 37 powołanej ustawy, podejmuje się kroki w kierunku legalizacji samowoli budowlanej z możliwością wydania decyzji nakazujących wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Po zakończeniu wskazanych działań inwestor może się zwrócić o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Z przepisu art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. wynika, że inwestor właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (ust.1). Postawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą została uchylona decyzja Starosty [...] udzielająca W. J. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego.
Organ I instancji (właściwy na dzień wydania decyzji), Starosta [...] w uzasadnieniu uchylonej decyzji stwierdza, że nakazy związane z dokonanym bezprawiem budowlanym zawarte zostały w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2001r. nr [...] i decyzji tego organu z [...] października 2002r. nr [...], przy czym postanowienie to rozstrzygnęło równocześnie, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22.01.2003r. znak: [...] o możliwości podjęcia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postępowania w trybie art. 42 Prawa budowlanego. Pismo takie znajduje się w aktach administracyjnych organu i instancji (karta nr 3). Pismem tym organ nadzoru budowlanego przekazał w trybie art. 65 k.p.a. inwentaryzację samowolnie wybudowanego przez W. J. budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 2351/1 w Z. Pismo to w żaden sposób nie przesądza, że została zamknięta sprawa legalizacji popełnionej samowoli budowlanej.
Brak ten zauważył Wojewoda [...] jako właściwy do 11 lipca 2003r. organ odwoławczy, gdyż postanowieniem z [...] czerwca 2003r. znak: [...] zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów poprzez jednoznaczne pisemne stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w niniejszej sprawie nie występują okoliczności określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W piśmie z 4 lipca 2003r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, ze budynek W. J. swoją lokalizacją nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ponieważ posiada ścianę oddzielenia ppoż. 0,65m pomiędzy budynkami W. J. i J. S., co zapewni wykonanie robót konserwacyjnych przy niniejszych obiektach, takich jak roboty tynkarskie, malowanie, obróbki blacharskie. Wykonawcy ww. robót mogą spotkać się z częściowym utrudnieniem przy ich realizacji, lecz niepowodującym niebezpieczeństwa wykonawcy (karta akt adm. nr 39).
Ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) , która weszła w życie 11 lipca 2003r. w oparciu o zmieniony art. 83 i wprowadzony nowy art. 83a organem właściwym do rozpoznania odwołania w zakresie spraw o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego stał się Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W tym miejscu należy odnieść się też do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2002r. nr [...] zobowiązującej W. J. do wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z przepisami. Organ zobowiązał W. J. do wyprowadzenia istniejącej ściany przedmiotowego budynku gospodarczego-garażowego od strony działki J. S. minimum 30 cm ponad istniejące pokrycie dachowe, tak by ściana powyższa spełniała funkcję ściany oddzielenia ppoż. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że W. J. ścianę oddzielenia ppoż. zaczął wykonywać około 3 października 2002r. i wykonał ją na długości całego budynku z jednej warstwy pustaka gazobetonowego o wysokości mniejszej niż 30 cm ponad pokrycie dachowe. Powyższy fakt organ uznał za niemajacy wpływu na przebieg prowadzonego postępowania administracyjnego pomimo, że roboty takie W. J. powinien rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji tut. organu. Organ stwierdził też, że zakres wykonanych robót świadczy o tym, że właściciel działki w dobrej wierze chce doprowadzić budynek do stanu zgodnego z przepisami, a tym samym do jego legalizacji nie czekając na otrzymanie decyzji nakazującej o wykonaniu powyższego obowiązku.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja została wydana [...] października 2003r., a roboty budowlane polegające na podwyższeniu ściany, bez wymaganej prawem decyzji były prowadzone początkiem października 2003r.
Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w cytowanej decyzji wyłącznie w tym zakresie, że wszystkie roboty zmierzające do legalizacji obiektu winny być podejmowane na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych, które precyzyjnie będą określały nałożone obowiązki, aby w czasie kontroli ich wykonania nie powstały wątpliwości co do zakresu i sposobu ich realizacji.
Przyjęcie zatem dobrej wiary przy wykonywaniu ściany ppoż. w ramach legalizacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego bez wymaganej decyzji narusza prawo, gdyż sama dobra wiara nie dawała podstaw do prowadzenia robót budowlanych. Istnienie dobrej wiary nie wyklucza popełnienia samowoli budowlanej. Ponadto z akt administracyjnych nie wynika, czy W. J. wykonał w sposób nakazany wyżej wymienioną decyzją ścianę oddzielenia ppoż.
Wydanie decyzji administracyjnej musi być poprzedzone ustaleniem w sposób niewątpliwy stanu faktycznego sprawy. Obowiązek taki wynika z art. 7 i art. 77 k.p.a., nakładających na organy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Opisany wyżej stan sprawy wynikający z akt administracyjnych dawał podstawę do uchylenie zaskarżonej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, jako wydanej przedwcześnie. Organ II instancji prawidłowo bowiem przyjął, że nie została oceniona legalność wzniesionego obiektu budowlanego w aspekcie obowiązujących przepisów prawnych w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Warunkiem zaś wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu budowlanego jest po myśli art. 42 ust.3 Prawa budowlanego z 1974r. stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Takiego dokumentu wnioskodawca nie przedłożył. Stwierdzenie zdatności wykonanego obiektu nie może stanowić pismo organu wydane w trybie art. 65 k.p.a., przekazujące innemu organowi inwentaryzację samowolnie wybudowanego obiektu przez W. J., czy wyżej wskazana odpowiedź Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o istnieniu ściany ppoż., wykluczającej powstanie niebezpieczeństwa pożarowego.
Decyzja kasacyjna organu II instancji, będąca przedmiotem zaskarżenia nie narusza również treści art. 138 § 2 k.p.a., stosownie do którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W rozpatrywanej sprawie takie okoliczności zaistniały, co wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi odnośnie niezastosowania art. 49 Prawa budowlanego z 1994r. w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją, która weszła w życie 11 lipca, który stanowił, że nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jeżeli upłynęło 5 lat od jego budowy, a lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż przepis ten dotyczył samowoli budowlanych popełnionych po 1 stycznia 1995r.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.