SA/Rz 1420/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-10-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanapozwolenie na budowęodstępstwo od pozwoleniapłyta gnojowanadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę płyty gnojowej, uznając, że organ odwoławczy błędnie nakazał wybudowanie nowego obiektu zamiast orzeczenia o rozbiórce.

Sprawa dotyczyła skargi A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę płyty gnojowej. Powodem była istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę z lat 80. XX wieku, zarówno co do wymiarów, jak i usytuowania obiektu. Organ odwoławczy uchylił decyzję PINB i orzekł merytorycznie, nakazując rozbiórkę i jednocześnie zobowiązując do wybudowania płyty gnojowej w nowym miejscu. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że narusza ona prawo budowlane, ponieważ organ nie miał podstaw do nakazania budowy nowego obiektu.

Skarżąca A. L. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę płyty gnojowej. Powodem pierwotnego nakazu było istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę z lat 80. XX wieku, w tym niezachowanie wymaganych odległości od granicy działki. Organ odwoławczy, uchylając decyzję PINB, nakazał rozbiórkę obiektu, ale jednocześnie zobowiązał inwestora do wykonania nowej płyty gnojowej w określonym terminie i miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za uzasadnioną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa materialnego. W szczególności, sąd wskazał, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na który powołał się organ odwoławczy, nie uprawnia do nakazania budowy nowego obiektu, a jedynie do nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia i braku możliwości legalizacji, właściwym działaniem było wydanie orzeczenia o nakazie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie może nakazać budowy nowego obiektu w ramach postępowania dotyczącego samowoli budowlanej lub istotnego odstąpienia od pozwolenia. Może jedynie nakazać rozbiórkę lub nałożyć obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie uprawnia organu do nakazania budowy nowego obiektu. Przepis ten pozwala jedynie na nałożenie obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia i braku możliwości legalizacji, właściwym działaniem jest nakaz rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa prawna do wydania orzeczenia o nakazie rozbiórki w przypadku istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia i niemożności jego legalizacji.

Pr. bud. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dotyczy robót budowlanych rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy, które nie uzyskały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis ten nie uprawnia do orzeczenia nakazu rozbiórki ani nakazu wybudowania obiektu budowlanego, lecz jedynie do nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Ppsa art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 23 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie art. 6 § ust. 4 pkt 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując budowę nowego obiektu zamiast rozbiórki lub doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Godne uwagi sformułowania

W/cytowany przepis nie uprawnia do orzeczenia nakazu rozbiórki jak również do wydania nakazu zobowiązującego inwestora do wybudowania obiektu budowlanego. Przywołany przepis upoważnia organ do nałożenia na inwestora określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stan zgodnego z prawem lecz do takich czynności niewątpliwie nie można zaliczyć budowę nowego obiektu.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Maria Zarębska-Kobak

sprawozdawca

Jolanta Ewa Wojtyna

członek

Marian Ekiert

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę oraz kompetencji organów nadzoru budowlanego w zakresie nakazu rozbiórki i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu rolniczego (płyty gnojowej) z istotnym odstąpieniem od pozwolenia z lat 80. XX wieku. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego jest jednak uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem z interpretacją przepisów Prawa budowlanego przez organy administracji i pokazuje, jak sąd administracyjny koryguje błędne działania organów, dbając o prawidłowe stosowanie prawa.

Sąd: Organ nie może nakazać budowy, gdy chodzi o rozbiórkę samowoli budowlanej!

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1420/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Jolanta Ewa Wojtyna
Maria Zarębska-Kobak /sprawozdawca/
Marian Ekiert
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 z0167 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. L. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sygn.akt II SA/ Rz. 1420 /03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku Nr [...] nakazał A. L. rozbiórkę obiektu budowlanego / płyty gnojowej/ wobec stwierdzonego istotnego odstąpienia przez inwestora jego realizacji od uzyskanego pozwolenia na budowę .
W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art./ 104 k.p.a oraz art.51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane / DZ.U z 2000 r Nr 106 poz.1126 ze zm /
W uzasadnieni tej decyzji wyjaśnił, że postępowanie dowodowe wykazało iż sporny obiekt powstał w latach 80 tych / oświadczenie A. L. złożone do protokołu oględzin z dnia 22 lipca 2002 roku/ tj. w tym czasie co budynek gospodarczy w oparciu o z pozwolenie budowlane wydane przez Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].09.1983 r Nr [...].
Zostało ustalone, że inwestor przy realizacji tego obiektu w sposób istotny odstąpił od w/w pozwolenia zarówno co do jego wymiarów jak i jego usytuowania.
W/g pozwolenia jego wymiary winny wynosić 3,70 x 3,10 usytuowanie natomiast w odległości 7,50 m od granicy parceli M. G. , gdy tymczasem faktyczne jego wymiary wynoszą 3,10 x 2,25 natomiast jego usytuowanie jest w granicy działki nr ewod. 110/11 własności Z. K.
Niezachowanie odległości przewidzianej w pozwoleniu oraz naruszenie postanowień § 23 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki/DZ.U Nr 17 poz. 62/. oraz przepisów obecnie obowiązujący tj. § 6 ust.4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r / Dz.U Nr 132 po. 877 / w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie i to w ocenie organu uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki
W odwołaniu A. L. zakwestionowała w/w rozstrzygnięcie twierdząc, że w/w obiekt jest konieczny wobec prowadzenia gospodarstwa rolnego przez jej matkę nadto usytuowany jest w odległości 30 – 35 metrów od budynków mieszkalnych sąsiedniej działki .
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł merytorycznie ;
nakazał A. L. rozbiórkę obiektu budowlanego tj. płyty gnojowej oraz zobowiązał inwestora do wykonania w terminie do 31 października 2003 roku płyty gnojowej od strony północnej w odległości 4 metry od granic sąsiednich działek.
W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane/ Dz.U Nr 106 z 2000 r poz. 1126 ze zm/.3
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że obiekt objęty nakazem rozbiórki został usytuowany w granicy działki sąsiedniej zatem niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem oraz przepisami § 23 ust.1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U Nr 17 poz. 62/.
Ponieważ budynek inwentarski powinien być wyposażony w/w urządzenie dlatego też stosownie do przepisów § 6 ust.4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r / Dz.U Nr 132 po. 877 / w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie nakaz jego wybudowania znajduje uzasadnienie prawne.
W ocenie organu odwoławczego orzeczenie reformatoryjne znajduje uzasadnienie wobec faktu, że pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego w tym gnojownika utraciło ważność.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji powtarzając argumentację jak w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga jest uzasadniona z przyczyn odmiennych niż zostało w niej podniesione bowiem zaskarżone orzeczenie w ocenie Sądu nie znajduje wsparcia w powołanych przez organ przepisach prawa budowlanego.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/
Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Niekwestionowany jest fakt, że inwestor w latach 80 tych przy realizacji spornego obiektu budowlanego odstąpił w sposób istotny od warunków uzyskanego pozwolenia tj. posadowił niniejszy obiekt w innym miejscu nie zachowując jednocześnie prawem przewidzianych odległości.
Zgodzić się należy z organem orzekającym w sprawie, że w takim wypadku inwestorowi nie można czynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu prawa budowlanego , jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawa budowlanego / Dz.U z 2000 r Nr 106 poz. 1126 ze zm/ wz. z art.103 ust.2 wymienionej ustawy zwana dalej ustawą.
Organ odwoławczy wydając decyzję reformatoryjną orzekł o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego oraz nakazie wybudowania w zakreślonym terminie płyty gnojowej powołując się na przepis art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy.
Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania .
W/cytowany przepis nie uprawnia do orzeczenia nakazu rozbiórki jak również do wydania nakazu zobowiązującego inwestora do wybudowania obiektu budowlanego.
Przywołany przepis upoważnia organ do nałożenia na inwestora określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stan zgodnego z prawem lecz do takich czynności niewątpliwie nie można zaliczyć budowę nowego obiektu.
Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie przy nie budzącym wątpliwości stwierdzeniu , iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia i niemożliwości jego legalizacji wobec niezachowania prawem przewidzianych odległości było wydanie orzeczenia o nakazie jego rozbiórki w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 103 ust.2 ustawy.
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego / art. 145 § 1 pkt 1 lit.a Ppsa/ , Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje uzasadnienie treści w art. 152 Ppsa
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w oparciu art. 200 Ppsa w zw. z art. 97 § 2 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/