II SA/Gl 993/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że organ nie zbadał prawidłowo interesu prawnego skarżącego.
Skarżący W. K. zaskarżył decyzję ŚWINB o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie robót budowlanych. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego, ponieważ inwestycja nie została zrealizowana na jego działce. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nie zbadał prawidłowo interesu prawnego skarżącego, opierając się wybiórczo na dowodach i nie odnosząc się do wszystkich argumentów strony. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w Katowicach, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie wykonania robót budowlanych. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie w sprawie realizacji przez Gminę J. zamierzenia budowlanego pn. "przebudowa pobocza jezdni wraz z odwodnieniem, celem lokalizacji ścieżki rowerowej na ul. [...] w J.", uznając je za bezprzedmiotowe. Po serii uchyleń decyzji i ponownych rozpatrywań, PINB ostatecznie umorzył postępowanie, informując skarżącego, że nie posiada on interesu prawnego. ŚWINB utrzymał tę decyzję, stwierdzając, że inwestycja nie została zrealizowana na działce skarżącego i nie można wywodzić interesu prawnego z samego faktu posiadania działki sąsiedniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że ŚWINB przedwcześnie umorzył postępowanie odwoławcze, nie badając prawidłowo interesu prawnego skarżącego. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien zbadać wszystkie argumenty strony, a nie opierać się wybiórczo na dowodach. W szczególności, organ nie odniósł się do dokumentacji geodezyjnej powykonawczej, która mogła wykazywać realizację inwestycji na działce skarżącego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia statusu strony postępowania zgodnie z art. 28 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący może posiadać interes prawny, jeśli roboty budowlane w sposób bezpośredni oddziałują na jego nieruchomość lub naruszają jego prawo własności, co wymaga indywidualnego zbadania przez organ administracji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie umorzył postępowanie odwoławcze, nie badając prawidłowo interesu prawnego skarżącego. Interes prawny należy oceniać na podstawie art. 28 k.p.a., a nie wyłącznie na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. i art. 3 pkt 20 p.b. Organ powinien zbadać wszystkie dowody, w tym dokumentację geodezyjną, i odnieść się do wszystkich argumentów strony, a nie tylko do tych, które potwierdzają stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (27)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 50 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 205 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 66
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 83
Ustawa - Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie zbadał prawidłowo interesu prawnego skarżącego. Organ odwoławczy wybiórczo ocenił zebrany materiał dowodowy. Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu. Konieczność prawidłowego ustalenia statusu strony postępowania zgodnie z art. 28 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organ odwoławczy jest zobowiązany do wszczęcia postępowania odwoławczego i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem wyjaśnienia kwestii interesu prawnego. Ustalenie interesu prawnego odwołującego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy powinien ustosunkować się do wszystkich podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu okoliczności i argumentów.
Skład orzekający
Krzysztof Nowak
przewodniczący
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Wojciech Gapiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych, badanie interesu prawnego sąsiadów inwestycji, prawidłowe prowadzenie postępowania odwoławczego przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustalaniem stron w postępowaniach nadzoru budowlanego, ale ogólne zasady dotyczące interesu prawnego i prowadzenia postępowań są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa administracyjnego.
“Czy sąsiad zawsze jest stroną w sprawie budowlanej? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 993/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-12-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-07-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Krzysztof Nowak /przewodniczący/ Wojciech Gapiński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, art. 77, art. 80, art. 105, art. 129, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 50 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński,, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 10 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.138.2024.KS w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 500,00 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 10 czerwca 2024 r., nr WINB.WOA.7721.138.2024.KS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wykonania określonych robót budowlanych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej "Organ I instancji" lub "PINB") decyzją z 22 marca 2024 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie wszczęte z urzędu 10 czerwca 2021 r. w sprawie realizacji przez Gminę J. (dalej "Gmina" lub "Inwestorka") zamierzenia budowlanego pn. "przebudowa pobocza jezdni wraz z odwodnieniem, celem lokalizacji ścieżki rowerowej na ul. [...] w J.", realizowanego w oparciu o przyjęte bez sprzeciwu zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę (znak [...]) Starosty [...] z 9 grudnia 2011 r., gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Podstawę prawną decyzji Organu I instancji stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") oraz art. 83 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej "p.b.). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że 10 września 2019 r. do PINB wpłynęło pismo W. K. (dalej "Skarżący") w którym zawnioskowano m. in. o zawężenie drogi do projektowanej szerokości 4 m poprzez trwale oddzielenie tej szerokości od reszty ulicy, tj. ścieżki rowerowej oraz pasa pobocza wchłoniętego do jezdni. Ponadto zarzucono, że Gmina nie uzyskała prawa do dysponowania nieruchomościami, przez które przechodziła inwestycja, na cele budowlane. PINB, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym po analizie dokumentacji dotyczącej inwestycji, decyzją z 23 czerwca 2020 r. odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, tj. części pasa jezdni ul. [...] w J. celem zawężenia pasa jezdni do szerokości 4 m, zrealizowanego przez Gminę, na podstawie zgłoszenia. W decyzji tej stwierdzono, że działka o numerze ewidencyjnym 1, objęta inwestycją, stanowi własność Skarżącego stąd został on uznany za stronę toczącego się postępowania. Nadto PINB stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 66 p.b., a stan zagrożenia dla życia i ludzi, na który powołuje się Skarżący, wynika z niewłaściwego zorganizowania ruchu drogowego i braku odpowiedniego oznakowania. PINB stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 1 p.b., gdyż inwestycja została zrealizowana na podstawie wymaganego zgłoszenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, decyzją z 30 września 2020 r. ŚWINB uchylił decyzję PINB z 23 czerwca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę, PINB decyzją z 26 lipca 2021 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie jako bezprzedmiotowe. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, decyzją z 7 stycznia 2022 r., ŚWINB uchylił ww. decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że PINB nie ustalił aktualnego stanu faktycznego sprawy oraz nie porównał stanu faktycznego z przedłożoną dokumentacją budowlaną, nie przeprowadził jakichkolwiek czynności w terenie, nie ustalił czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przedłożoną dokumentacją, z przepisami prawa budowlanego oraz warunkami technicznymi. Stąd ŚWINB zlecił Organowi I instancji przeprowadzenie oględzin przedmiotowego odcinka drogi i ustalenie czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z dokumentacją przedłożoną wraz ze zgłoszeniem robót. Następnie 9 marca 2022 r. PINB przeprowadził oględziny w trakcie których ustalono, że szerokość jezdni na odcinku nr I wynosi od 3,99 do 4,8 m (szerokość całkowita od 5,76 do 6,84 m), a na odcinku nr II szerokość jezdni wynosi od 4,3 do 4,36 m, na zjeździe w km 0+025 stwierdzono szerokość około 4,68 m (szerokość całkowita na odcinku II od 5,93 do 6,33 m). Ponadto dokonano oględzin murów oporowych. Stwierdzono brak muru oporowego oznaczonego w projekcie jako mur w km około 314-330 oraz brak w projekcie zjazdu na działkę 5 km około 0+550. Stwierdzono wykonanie muru oporowego w km około 0+480 do 0+530 oraz w km około 0+535 do 0+550 w technologii beton na mokro z lewej strony jezdni wzdłuż rowu, szerokość muru około 15 cm, zaś wysokość w zmierzonych punktach: 0,67 m; 0,4 m; 0,56 m. Stwierdzono w wyniku dokonanego pomiaru krawężnika przy poboczu (ścieżce rowerowej) jego odkrycie (wysokość) w zakresie 2,5 -3,5 cm – pomiaru dokonano przy posesji nr [...] przy ul. [...]. W trakcie oględzin Skarżący podniósł, że ścieżka rowerowa jest nieoznakowana, nieodseparowana od ruchu samochodowego, nie spełnia swoich zadań i nie jest ścieżką rowerową. Z kolei przedstawiciel Gminy oświadczył, że ul. [...] w J. w swym przekroju nie posiada ścieżki rowerowej. Decyzją z 11 października 2022 r. nr [...] PINB ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, a decyzją z 24 lutego 2023 r. ŚWINB uchylił decyzję PINB i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na stwierdzone w dalszym ciągu istotne braki w materiale dowodowym. Pismem z 21 marca 2023 r. Gmina poinformowała Organ I instancji, że chcąc ustalić jednoznacznie stan faktyczny przebiegu inwestycji, na swój koszt powołała biegłego geodetę, który wyznaczył punkty graniczne dla działki nr 1 od strony ul. [...] (działka nr 2). Z przeprowadzonych czynności został sporządzony protokół zawierający szkic określający położenie wyznaczonych punktów granicznych. Przeprowadzone pomiary nie potwierdziły zarzutów Skarżącego, że inwestycja została urządzona częściowo na działce nr 1, stanowiącej jego własność. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, PINB stwierdził, że działka wskazana na potwierdzeniu przyjęcia zgłoszenia robót niewymagających pozwolenia na budowę Starosty [...] z 9 grudnia 2011 r., tj. działka nr 1 w J., stanowiąca własność Skarżącego, nie została objęta inwestycją. Prace na działce nie zostały wykonane w związku ze zmianą stanowiska Skarżącego, który wpierw wydał zgodę na realizację inwestycji, natomiast później zgodę tę wycofał. Wobec tego Gmina na działce nr 1 nie wykonała zamierzonych prac budowlanych w oparciu o ww. zgłoszenie. Pismem z 21 marca 2024 r. PINB poinformował Skarżącego, że nie posiada on interesu prawnego w byciu stroną prowadzonego postępowania i postępowanie będzie prowadzone bez jego udziału. Następnie decyzją z 22 marca 2024 r. postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji PINB wskazując, że posiada interes prawny w postępowaniu. Wyjaśnił, że prace budowlane, tj. poszerzenie jezdni, wykonanie murów oporowych oraz ścieżki rowerowej, zostały zrealizowane bezpośrednio przed jego posesją, na wjeździe na jego posesję, a ścieżka rowerowa wzdłuż całego ogrodzenia od ul. [...], tj. w sposób znacznie wpływający i oddziałujący na jego działkę, bezpieczeństwo wjazdu/wyjazdu z posesji. Poszerzenie ulicy spowodowało wygenerowanie znacznego ruchu na ulicy, która była i jest ulicą niepubliczną wewnętrzną oraz spowodowało zwiększenie hałasu z ulicy. Wyjaśnił, że jego działka została wskazana nie tylko w zgłoszeniu, ale fakt realizacji inwestycji został poświadczony w mapach geodezyjnych przed inwestycją oraz po wykonaniu inwestycji, tj. w dokonanych pomiarach podwykonawczych. Zaskarżoną obecnie decyzją ŚWINB umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano m. in., że analizowana inwestycja była realizowana w oparciu o przyjęte przez Starostę [...] zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę z 9 grudnia 2011 r., na wskazanych w zgłoszeniu działkach. Zgłoszeniem była objęta także działka Skarżącego. W toku postępowania Gmina przedstawiła jednak dokumentację z wyznaczenia na nowo znaków granicznych pomiędzy nieruchomościami należącymi do Skarżącego i Gminy w zakresie objętym inwestycją. Do akt sprawy przedłożono dokumentację geodezyjną i fotograficzną przedstawiającą przebieg granicy pomiędzy działką nr 1 a działkami nr 3 i 2 w 2021 r. i w 2022 r. Z dokumentacji tej wynika, że ogrodzenie działki należącej do Skarżącego znajduje się całkowicie na tej działce i jednocześnie w odległości około 15-35 cm od granicy z działką nr 4 (od ul. [...]). Jednocześnie z dokumentacji tej wynika, że od ul. [...] odległość między czołem płotu a zaznaczonym na pomarańczowo punktem granicznym wynosi 35 cm. Zatem inwestycja objęta postępowaniem nie została zrealizowana na działce Skarżącego. Jedynie działki gminne, na których została ona zrealizowana, graniczą z działką należącą do Skarżącego. Zdaniem ŚWINB nie można wywodzić interesu prawnego z samego faktu posiadania prawa własności do działki sąsiedniej. Zdaniem ŚWINB realizacja spornej inwestycji nie wprowadza żadnych ograniczeń w zabudowie działki należącej do Skarżącego. Skarżący posiada w sprawie jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Tym samym nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji PINB z 22 marca 2024 r. Pismem z 9 lipca 2024 r. Skarżący zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję ŚWINB w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stron postępowania poprzez pominięcie wszystkich właścicieli sąsiednich działek, na których obiekt samowoli budowlanej oddziałuje z powodu ograniczenia w zagospodarowaniu własnego terenu, tj. według art. 3 pkt 20 p.b. obowiązującego na dzień wykonania inwestycji. Zdaniem Skarżącego wybiórczo potraktowano zebrany materiał dowodowy w zakresie przedstawionych map geodezyjnych i projektu budowlanego, całkowicie pominięto dowody ukazujące, że inwestycja przebiega przez teren Skarżącego. Pomimo zobowiązania Gminy do dostarczenia stanu geodezyjnego sprzed inwestycji całkowicie pominięto ten wniosek dowodowy. ŚWINB wykazał całkowitą ignorancję interesu prawnego Skarżącego jako użytkownika obiektu budowlanego zagrażającego bezpieczeństwu użytkowników publicznego obiektu budowlanego, tj. ścieżki rowerowej bez oznakowania i separacji ruchu. ŚWINB nie wyjaśnił także dlaczego Skarżący nie jest stroną postępowania w sytuacji samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu murów oporowych, poszerzenia jezdni i wykonaniu ścieżki rowerowej oraz użytkowaniu obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Skarżący zarzucił także brak przeprowadzenia procedury rozgraniczenia. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty na poparcie powyższych zarzutów. ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonej decyzji zostały wyczerpująco wyjaśnione w jej uzasadnieniu. W piśmie z dnia 15 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zatem postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie w wyniku wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot – stronę postępowania. Przy czym prawo do wniesienia odwołania od decyzji przysługuje nie tylko adresatowi decyzji (stronie, której doręczono decyzję), ale również osobie, która nie została uznana przez organ za stronę, pod warunkiem, że spełnia ustawowe kryterium nabycia statusu strony postępowania. Pierwszym etapem postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym jest badanie odwołania pod kątem spełnienia wymogów formalnych. Na tym etapie organ odwoławczy zobowiązany jest ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Niedopuszczalność odwołania może mieć zarówno charakter przedmiotowy jak i podmiotowy. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym należy m. in. wniesienie środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji procesowej. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wynika z tego odwołania. Natomiast w razie istnienia jakichkolwiek kwestii wymagających wyjaśnienia bądź, gdy odwołujący twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze i w razie stwierdzenia, że strona nie ma interesu prawnego umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06; 24 stycznia 2013 r., II OSK 1774/11; 15 września 2016 r., II OSK 3107/14 - opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wobec tego w sytuacji, gdy w sprawie nie występuje oczywisty brak legitymacji procesowej, a dodatkowo w odwołaniu podmiot powołuje się na swój interes prawny, konieczne jest wszczęcie postępowania odwoławczego i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem wyjaśnienia tej kwestii. Ustalenie interesu prawnego odwołującego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji, po ewentualnym ich uzupełnieniu przez organ odwoławczy stosownie do art. 136 k.p.a. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej winny kierować się zasadą prawdy obiektywnej co oznacza, że z urzędu powinny podejmować wszelkie działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organy na przekonujących podstawach wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, tak by nie przekształciła się w ocenę dowolną, nie dającą się logicznie uzasadnić w świetle całości materiałów zebranych w sprawie. Zasada ta zakłada zatem ocenę dowodów w ich całokształcie, wzajemnych relacjach i zależnościach, przy uwzględnieniu wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Organ obowiązany jest więc rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic z nich wynikających. W postępowaniu odwoławczym obowiązują te same zasady co w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w zakresie zebrania całego materiału dowodowego i jego pełnej prawidłowej oceny. W rozpoznawanej sprawie ŚWINB uznał, że Skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją PINB z 22 marca 2024 r., a tym samym nie mógł wnieść skutecznie odwołania od tej decyzji. Ustalenie to ŚWINB oparł na przedłożonej przez Inwestorkę dokumentacji dotyczącej wyznaczenia znaków granicznych pomiędzy nieruchomością Skarżącego i nieruchomościami gminnymi w zakresie objętym inwestycją. Z dokumentacji tej wynika bowiem, że ogrodzenie działki należącej do Skarżącego znajduje się całkowicie na tej działce i jednocześnie w odległości około 15-35 cm od granicy z działką gminną (nr 4). Zatem inwestycja objęta postępowaniem w istocie nie została zrealizowana na działce należącej do Skarżącego, a jedynie na działkach gminnych. Jednocześnie nie można wywodzić interesu prawnego z samego faktu posiadania prawa własności do działki sąsiedniej. Wykonane roboty budowlane mogą powodować uciążliwości wskazywane przez Skarżącego, ale nie ograniczają prawa własności Skarżącego. Działka Skarżącego nie została objęta obszarem oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 30 pkt 20 p.b. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie Organu odwoławczego jest przedwczesne i zapadło z naruszeniem ww. przepisów procesowych. Postępowanie w sprawie realizacji przez Gminę zamierzenia budowlanego pn. "przebudowa pobocza jezdni wraz z odwodnieniem, celem lokalizacji ścieżki rowerowej na ul. [...] w J." prowadzone było w trybie art. 50 ust. 1 p.b. Stronami postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 - 51 p.b. są wszystkie te podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. dotyczy to postępowanie. Do ustalenia stron postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 p.b. nie ma zatem zastosowania art. 28 ust. 2 p.b. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 kwietnia 2012 r., II OSK 225/11; 20 grudnia 2012 r., II OSK 1573/11; 5 grudnia 2017 r., II OSK 569/16 – opubl. w CBOSA). Wobec tego w rozpoznawanej sprawie ocena interesu prawnego Skarżącego powinna być dokonana na podstawie art. 28 k.p.a., a nie na podstawie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazuje się w orzecznictwie posiadać interes prawny, o którym mowa w tym przepisie, to ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2015 r., II OSK 2518/13, opubl. w CBOSA oraz przywołane tam orzeczenia). Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 1989 r. sygn. IV SA 1254/88, opubl. w CBOSA). Przymiotu strony nie wykazuje natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego lub interesu innej osoby. Z treści odwołania i uzasadnienia skargi wynika, że Skarżący uzasadnia swój interes prawny przede wszystkim tym, że sporna inwestycja została zrealizowana m. in. na działce stanowiącej jego własność. Skarżący powołuje się w tym zakresie nie tylko na fakt, że jego działka była objęta zgłoszeniem o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych, ale wskazuje na wyniki prac geodezyjnych wykonanych po zrealizowaniu inwestycji, tj. na pomiary powykonawcze oraz na dane zawarte w projekcie docelowej organizacji ruchu dla ul. [...] w J.. Skarżący upatruje swój interes prawny także w naruszeniu jego prawa własności na skutek nieprawidłowości zrealizowanej inwestycji. W szczególności wskazuje na zagrożenie jego bezpieczeństwa wjazdu i wyjazdu z posesji oraz immisje w postaci zwiększenia hałasu i emisji zanieczyszczeń (spalin). Ponadto Skarżący wskazuje na okoliczność zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o prawdopodobnej samowoli budowlanej. Uzasadnia swój interes prawny także troską o prawidłowe korzystanie z obiektu budowlanego zrealizowanego w ramach inwestycji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ŚWINB ustalając, czy Skarżącemu przysługuje status strony postępowania, oparł się na wyjaśnieniach Gminy i przedłożonej przez nią w toku postępowania odwoławczego dokumentacji (geodezyjnej i fotograficznej). Rację ma Skarżący, że ŚWINB wybiórczo ocenił zebrany materiał dowodowy. Ustalenia co do przebiegu inwestycji przez działkę Skarżącego Organ odwoławczy oparł wyłącznie na wskazaniach Inwestorki, nie dokonując samodzielnej oceny zgromadzonych w aktach dowodów, w tym dokumentacji geodezyjnej. Organ odwoławczy pominął dokumentację, która została sporządzona w wyniku geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej spornej inwestycji. Jak natomiast wynika z akt sprawy pomiary powykonawcze przebudowy pobocza jezdni wraz z odwodnieniem celem lokalizacji ścieżki rowerowej zostały zawarte w operacie technicznym wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Należy mieć przy tym na uwadze, że mapa inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej jest dowodem z dokumentu urzędowego, a zatem dowodem o szczególnej mocy dowodowej (art. 76 § 1 k.p.a.). Jednocześnie odwołując się do dokumentacji przedstawionej przez Gminę, ŚWINB wskazał, że ogrodzenie działki należącej do Skarżącego znajduje się całkowicie na jego działce i jednocześnie w odległości około 15-35 cm od granicy z działką Gminy nr 3, przez którą przebiega inwestycja. Z kolei od ul. [...] odległość między czołem płotu a punktem granicznym wynosi 35 cm. Ze stwierdzeń tych nie wynika jednak w sposób jednoznaczny, że inwestycja nie przebiega przez nieruchomość Skarżącego. Nie wiadomo bowiem czy ogrodzenie jest przesunięte w stronę nieruchomości Skarżącego czy jest usytuowane na granicy działek. Natomiast z pisma Inwestorki z 27 maja 2024 r. wynika, że czynności ustalenia przebiegu działki Skarżącego z działkami gminnymi miały na celu wskazanie punktów granicznych działek, bez "wrysowania na mapę przebiegu inwestycji". Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie nie została w sposób jednoznaczny i prawidłowy wyjaśniona kwestia przebiegu inwestycji gminnej względem granicy działki nr 1 stanowiącej własność Skarżącego. Mimo podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu konkretnych okoliczności, uzasadniających w jego opinii jego interes prawny w prowadzonym postępowaniu, Organ odwoławczy nie odniósł się do nich, a jedynie w sposób ogólnikowy stwierdził, że inwestycja objęta postępowaniem nie oddziałuje na nieruchomość Skarżącego i nie ogranicza jego prawa własności. Organ odwoławczy powinien ustosunkować się do wszystkich podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu okoliczności i argumentów. Skoro Skarżący powoływał się na konkretne okoliczności to ich ocena winna stanowić element badań Organu odwoławczego i tym samym wydanego rozstrzygnięcia. W konsekwencji należy uznać, że ŚWINB zgodnie z zasadami procedury administracyjnej nie wyjaśnił, czy Skarżącemu służy przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. nie zbadał czy i w jakim zakresie decyzja PINB z 22 marca 2024 r. dotyczy jego interesu prawnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Ponownie rozpoznając sprawę Organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy Skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zaskarżeniu decyzji Organu I instancji i uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (500 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI