SA/Rz 1096/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-03-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkagazociągnadzór budowlanystan technicznypozwolenie na budowękontrola okresowabezpieczeństwonieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą nakazu rozbiórki gazociągu, uznając, że mimo wątpliwości co do jego legalności w momencie budowy, obecnie jest on w dobrym stanie technicznym i nie stanowi zagrożenia.

Sprawa dotyczyła wniosku o nakazanie rozbiórki gazociągu wysokiego ciśnienia, który przebiegał przez teren pracowniczego ogrodu działkowego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku pozwoleń na budowę i użytkowanie, braku prób szczelności oraz nieprzeprowadzania okresowych kontroli. Organy nadzoru budowlanego odmówiły nakazania rozbiórki, wskazując na brak podstaw prawnych do jej orzeczenia, pozytywne wyniki kontroli technicznych oraz fakt, że gazociąg istniał przed budową altan w jego pobliżu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Wniosek o nakazanie rozbiórki gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100, łączącego gazociąg DN 300 ze stacją redukcyjno-pomiarową, został złożony przez K.B. i Polski Związek Działkowców. Skarżący argumentowali, że gazociąg został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i użytkowanie, a także bez wymaganych prób szczelności i okresowych kontroli. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania, odmówiły nakazania rozbiórki. Wskazały, że gazociąg powstał w okresie obowiązywania przepisów, które nie wymagały pozwolenia na budowę dla tego typu obiektów państwowych, a jego stan techniczny jest dobry, co potwierdzają protokoły kontroli. Podkreślono również, że gazociąg istniał przed budową altan w jego pobliżu, a kwestia kolizji z altanami jest sprawą odrębną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że choć istnieją wątpliwości co do legalności budowy gazociągu w momencie jego powstania, to obecnie nie ma podstaw do nakazania rozbiórki, ponieważ gazociąg jest w dobrym stanie technicznym, regularnie kontrolowany i nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia. Sąd podkreślił, że kwestia kolizji z altanami nie wpływa na ocenę legalności gazociągu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma podstaw do nakazania rozbiórki, ponieważ gazociąg jest w dobrym stanie technicznym, regularnie kontrolowany i nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia, a kwestia kolizji z altanami jest sprawą odrębną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo potencjalnych wątpliwości co do legalności budowy gazociągu w momencie jego powstania, kluczowe jest jego obecne bezpieczeństwo i stan techniczny. Ponieważ gazociąg jest regularnie kontrolowany i nie stwarza zagrożenia, a jego istnienie poprzedzało budowę altan w pobliżu, brak jest podstaw do orzeczenia rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 37 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 62 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 62 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli art. 332

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli art. 334 § pkt c)

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli art. 2

k.p.a. art. 78 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 54 § ust. 4

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gazociąg jest w dobrym stanie technicznym i jest regularnie kontrolowany. Gazociąg nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia. Kwestia kolizji gazociągu z altanami jest sprawą odrębną i nie może być podstawą do nakazania rozbiórki gazociągu. Gazociąg istniał przed budową altan w jego pobliżu.

Odrzucone argumenty

Gazociąg został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i użytkowanie. Gazociąg nie był poddawany wymaganym prawem przeglądom i próbom szczelności. Istnienie gazociągu narusza bezpieczne odległości od budynków (altan).

Godne uwagi sformułowania

nie ma podstaw do nakazania rozbiórki gazociągu gazociąg jest utrzymywany w należytym stanie technicznym i właściwie eksploatowany kwestia kolizji z altaną... nie może być podstawą do nakazania rozbiórki gazociągu skarżący wyprowadzają wniosek o braku takich kontroli z faktu "niewykrycia" budowanych w pobliżu trasy gazociągu altan

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Krystyna Józefczyk

członek

Joanna Zdrzałka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbiórki obiektów istniejących od dawna, ocena stanu technicznego i zagrożenia, a także kwestia kolizji obiektów budowlanych z infrastrukturą techniczną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gazociągu i przepisów obowiązujących w przeszłości. Nacisk na stan techniczny i brak zagrożenia jako kluczowe dla odmowy rozbiórki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między infrastrukturą techniczną a zabudową rekreacyjną, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i zarządców terenów. Pokazuje złożoność przepisów budowlanych i ich stosowanie do obiektów historycznych.

Konflikt o gazociąg: Czy stary obiekt można nakazać rozebrać, gdy jest sprawny?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1096/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Krystyna Józefczyk.
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1268/05 - Wyrok NSA z 2006-11-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Jowanna zdrzałka /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. B. Krztoń po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skarg K.B i Okręgowego Zarządu P. Polskiego Związku Działkowców na decyzję P.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]czerwca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargi oddala
Uzasadnienie
SA/Rz 1096/03
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2003 r. K. B. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o nakazanie rozbiórki gazociągu DN 80/100 łączącego gazociąg DN 300 P. – S. ze stacją redukcyjno-pomiarową Zakładów Chemicznych Pg-1 (później Pg-2). Żądanie oparte zostało na art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i dotyczy wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę i oddania do użytkowania bez pozwolenia na użytkowanie, wymaganych przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216, ze zm.) – art. 333 d i 357 oraz użytkowania po przebudowach i rozbudowach bez wymaganych normami technicznymi prób szczelności i wytrzymałości oraz okresowych kontroli zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. poinformował K. B. pismem z 3 lutego 2003 r. o bezzasadności jego zarzutów, zwracając uwagę, iż wniosek podobnej treści złożony 18.07.2000 r. został rozpoznany w toczącym się postępowaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego razem z odwołaniem K. B. od decyzji dotyczącej rozbiórki altany i szklarni. W związku z tym, iż obecnie złożony wniosek o nakazanie rozbiórki gazociągu nie wnosi żadnych nowych okoliczności do rozeznanej już sprawy – na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. żądanie nie zostało uwzględnione.
Na skutek "odwołania" K. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego .nie uznał pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. za decyzję, stwierdzając, że należy rozdzielić sprawę rozbiórki altany od sprawy gazociągu DN 80/100. W tej ostatniej sprawie należy przeprowadzić postępowanie i wydać stosowną decyzję, umożliwiając wnioskodawcy obronę jego interesów.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po rozpatrzeniu wniosku K. B. i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] odmówił nakazania rozbiórki gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100, łączącego gazociąg DN 300 ze stacją redukcyjno-pomiarową Zakładów Chemicznych "O." S.A. w N. S., przebiegającego przez działkę nr ewid. 31/10 stanowiącą Pracowniczy Ogród Działkowy "R." w N. S.
W uzasadnieniu naprowadził, że K. B. i J. S. – B. w latach 1981-1985 wybudowali altanę murowaną, podpiwniczoną na działce nr ewid. 31/10, pozostającej w użytkowaniu wieczystym Polskiego Związku Działkowców Zarząd Okręgowy w Rz. Altana ta usytuowana jest w odległości 3,40 m od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100. Zlokalizowanie to narusza bezpieczne odległości 15 m po każdej stronie od osi gazociągu, określone wcześniejszą normą BN-71/8976-31 z 1971 r. i BN-80/8976-31 z 1980 r., przepisami obowiązującymi w okresie zatwierdzenia planu realizacyjnego ogrodów i budowy altany, jak również rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz. 686), obowiązującym podczas przejęcia Pracowniczego Ogrodu Działkowego w 2001 r. i utrzymującym wymienione bezpieczne odległości. Kwestia legalności wybudowanej altany była przedmiotem odrębnego postępowania, które zakończyło się decyzją nakazująca rozbiórkę altany.
Organ określił datę wybudowania gazociągu na 1942 r., opierając się na piśmie Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W. Regionalnego Oddziału Przesyłu w T. Z pisma Zakładów Chemicznych "O" S.A. w N. S. wynika zaś, że w 1955 r. gazociąg zaliczony został do majątku zakładów, natomiast stacja gazowa Pg-1 została wybudowana w 1953 r., a więc gazociąg musiał istnieć przed tą datą. W okresie wybudowania gazociągu obowiązywały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, którego art. 332-334 i 357 w zakresie pozwolenia na budowę i użytkowanie nie dotyczą budynków państwowych a zasady eksploatacji gazociągu do państwowych zakładów przemysłowych o znaczeniu strategicznym wyłączone były z ingerencji właściwej miejscowo władzy budowlanej. Teren, przez który przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 80/100 jest własnością Skarbu Państwa, od 1994 r. stanowi mienie gminne, położony w strefie sanitarnej Zakładów Chemicznych "O" S.A. w N. S., stanowiący użytek rolny, przekazany w użytkowanie Polskiemu Związkowi Działkowców.
Lokalizacja przedmiotowego gazociągu w okresie jego powstania przed 1953 r. nie stwarzała niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia lub pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia oraz nie naruszała obowiązujących przepisów.
Utrzymanie w należytym stanie technicznym gazociągu wysokiego ciśnienia należy zgodnie z art. 61 i 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obowiązków właściciela - Zakładów Chemicznych "O". Przeprowadzona w tym zakresie kontrola organu nadzoru budowlanego w dniu 30.01.2003 r. potwierdziła dokonanie okresowej kontroli stanu technicznej sprawności z wynikiem pozytywnym. Organ I instancji posiada również protokoły potwierdzające dokonywanie okresowych kontroli gazociągu przez służby eksploatacyjne polskiego Górnictwa Naftowego i Gazu S.A. w Warszawie Rejonowego Oddziału Przesyłu w T. Terenowa Jednostka Obsługi w J.
Zgodnie z art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w przypadku inwestycji na terenach zamkniętych, związanych z obronnością kraju, nie mają zastosowania przepisy dotyczące zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich przy wykonywaniu zadań związanych z zatwierdzeniem planu realizacyjnego, wydaniem pozwolenia na budowę oraz wyrażeniem zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Od 1990 r. w związku z prowadzoną produkcją na potrzeby obronne kraju obowiązywały przepisy budowlane dotyczące terenów zamkniętych, nadzorowane przez właściwego ministra. Na podstawie przytoczonych okoliczności, w tym utrzymania właściwego stanu technicznego gazociągu, organ I instancji uznał żądanie rozbiórki za pozbawione podstaw.
Od decyzji tej odwołali się Kr. B. oraz Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w Rz., wnosząc o jej uchylenie.
K. B. zarzuca, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nie wyegzekwował, bądź nie wyciągnął wniosków z braku następujących dokumentów: pozwoleń na budowę i użytkowanie gazociągu, protokołów z prób szczelności i wytrzymałości gazociągu, pozwoleń na jego przebudowę w 1974 r. i użytkowanie po przebudowie oraz protokołów kontroli po tejże przebudowie, pozwoleń na podłączenie z gazociągiem DN 250 w 1999 r. i użytkowanie po tym podłączeniu oraz protokołów z prób szczelności i wytrzymałości po podłączeniu z gazociągiem DN 250. Zakwestionował ustalenia organu I instancji dotyczące dokonywania okresowych kontroli gazociągu. Zdaniem odwołującego gazociąg nie był poddawany wymaganym prawem przeglądom, o czym świadczy fakt, że przez ponad 20 lat nie wykryto istniejących w pobliżu gazociągu obiektów działkowych.
Nieprawidłowe jest powoływanie się przez organ I instancji na art. 54 ust. 4 ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane, ponieważ istnieniu jakiegokolwiek terenu zamkniętego obejmującego swym zasięgiem gazociąg zaprzecza powstanie pracowniczego ogrodu działkowego oraz przełożenie gazociągu w 1974 r. w oparciu o jawny projekt. Również inne dokumenty znajdujące się w aktach wcześniej prowadzonych postępowań nie noszą znamion tajności. Mimo, że produkcja na potrzeby obronne kraju prowadzona była do roku 1990 to gazociąg został zinwentaryzowany w 1979 r. i umieszczony w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego w 1986 r. Na potwierdzenie tezy, że zasady eksploatacji gazociągu do państwowych zakładów przemysłowych o znaczeniu strategicznym wyłączone były z ingerencji właściwej miejscowo władzy budowlanej, organ I instancji nie podał żadnej podstawy prawnej. Ponadto, skoro tak przyjmuje, to dlaczego altana znajdująca się w bezpośredniej bliskości gazociągu podlega ingerencji miejscowej władzy budowlanej i znajdują do niej zastosowanie przepisy Prawa budowlanego.
Skarżący poddaje również w wątpliwość przyjętą przez organ datę powstania gazociągu na rok 1942, wskazując, że miało to miejsce przed wojną.
Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w Rz. poparł argumentację odwołania K. B., wskazując, iż o istnieniu linii gazociągu w czasie budowy altan nie wiedział zarówno zarząd ogrodu działkowego, jak i poszczególni działkowcy. Odwołujący konkluduje, że tańszym i praktyczniejszym rozwiązaniem będzie przełożenie gazociągu niż likwidacja części pracowniczego ogrodu działkowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił złożonych odwołań i decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że nie ma dokumentu potwierdzającego dokładną datę wybudowania gazociągu. W toku postępowania udowodnione natomiast zostało, że gazociąg stanowił główne i jedyne zasilanie Zakładów Chemicznych "O" od momentu uruchomienia pierwszej produkcji po II wojnie światowej, czyli od 1954 r., w 1955 r. zaliczony do majątku tych zakładów. Z dokumentów przedłożonych przez Zakłady wynika również, że gazociąg był dopuszczony do eksploatacji przy ciśnieniu nominalnym CN 40 atm, był zatem gazociągiem wysokiego ciśnienia. Został uwidoczniony na mapie zasadniczej opracowanej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w Ł. w 1979 r., wpisanej do składnicy geodezyjnej w 1980 r. Przy budowie altany należało wobec tego zachować wymaganą odległość od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100.
Zgodnie z obowiązującym zarówno w 1942 r., jak i 1955 r. rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, gazociąg nie został uznany za obiekt wymagający pozwolenia na budowę. Jeśli zaś chodzi o eksploatację gazociągu, organ odwoławczy powołał się na znajdujące się w aktach sprawy protokoły kontroli, z których wynika, że gazociąg utrzymywany jest w należytym stanie i właściwie eksploatowany. Kwestia kolizji z altaną na terenie pracowniczego ogrodu działkowego "R.", będącą własnością J. S. i K. B., nie może być podstawą do nakazania rozbiórki gazociągu. Altana wybudowana została w latach 1981-1985, kiedy gazociąg już istniał.
Decyzję tę zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. B. oraz Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w Rz.
K. B. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów sądowych i wywodzi, że gazociąg po latach "bezczynności" został dopuszczony do eksploatacji w 1954 r. bez żadnych prób i dokumentów, podobnie było w 1974 r., gdy po dokonaniu "przekładki" gazociągu, został on dopuszczony do eksploatacji bez przeprowadzenia prób szczelności i wytrzymałości.
Pracowniczy Ogród Działkowy "R." powstał w 1972 r., założony przez Zakłady Chemiczne dla własnych pracowników. W planie realizacyjnym Zakłady nie zamieściły gazociągu i dopuściły w bezpośredniej jego bliskości budowę altan. W miejscowym planie ogólnym z dnia 16 lipca 1974 r. zatwierdzonym zarządzeniem Wojewody nr [...] teren P.O.D. "R." oznaczony był symbolem A54 ZD, o pow. 6,30 ha, jako teren pod ogródki działkowe – nie było żadnej wzmianki o przedmiotowym gazociągu. Na przestrzeni lat 1975-1985 na terenie ogrodów powstaje 15 altan, będących budynkami, a ich "niewykrycie" świadczy o nieprzeprowadzaniu w tym czasie żadnych przeglądów okresowych gazociągu. Po raz pierwszy gazociąg został zinwentaryzowany na mapie geodezyjnej w 1980 r. jako niskociśnieniowy, natomiast w planie miejscowym pojawił się w 1986 r. jako wysokociśnieniowy i wprowadzono wzdłuż niego strefę ochronną. W 1999 r. gazociąg, dopuszczony do eksploatacji na ciśnieniu 40 atm. został podłączony do nowego gazociągu DN 250, który uzyskał pozwolenie na ciśnienie 49 atm. Spowodowało to zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Przez pięćdziesiąt lat eksploatacji gazociągu nie przeprowadzano żadnych przeglądów okresowych, zaczęto je przeprowadzać dopiero wówczas, kiedy skarżący złożył wniosek o dokonanie rozbiórki gazociągu.
Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w Rz. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie zarzutów K. B.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił fakt przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego kontroli, która potwierdziła, że właściciel gazociągu posiada aktualny pozytywny protokół okresowej kontroli stanu technicznej sprawności, a ponadto gazociąg jest okresowo kontrolowany przez służby eksploatacyjne Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Warszawie Rejonowy Oddział Przesyłu w T. Terenową Jednostkę Obsługi w J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Sądy te, w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym uchylenie decyzji następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jej eliminację z obrotu prawnego.
Z ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego wynika, że na działce nr ewid. 31/10 w N.S. znajduje się Pracowniczy Ogród Działkowy "R.". Przez jego teren przebiegają ułożone równolegle względem siebie 2 gazociągi –wybudowany ok. 60 lat temu DN 80/100 i nowopowstały – DN 250.
Przedmiotem przeprowadzonego postępowania administracyjnego jest gazociąg wysokiego ciśnienia DN 80/100, a zaskarżona decyzja dotyczy odmowy jego rozbiórki. Za jej podstawę prawną organ I instancji przyjął art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, ze zm.). Ostatni z wymienionych przepisów dotyczy sytuacji objętych dyspozycją art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., tj. obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Po jego myśli przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy te, czyli ustawa Prawo budowlane z 1974 r., przewidywały w art. 37 ust. 1 przymusową rozbiórkę albo przejęcie na własność Państwa bez odszkodowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powodują bądź w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Ust. 2 art. 37 umożliwiał orzeczenie rozbiórki w stosunku do obiektów wybudowanych niezgodnie z przepisami także wówczas, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Orzekające w sprawie organy uznały, że obowiązujące w dacie powstania gazociągu przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216, ze zm.) nie przewidywały wymogu uzyskania pozwolenia na jego budowę i użytkowanie. Organ I instancji wskazał przy tym, że wymienione przepisy w odniesieniu do pozwolenia na budowę i użytkowanie nie dotyczą budynków państwowych (art. 332), natomiast organ odwoławczy powołał się na art. 2 cyt. rozporządzenia, określający, że uzyskanie pozwolenia na budowę, zmiany budowlane i użytkowanie budynków i urządzeń, związanych z budynkami jest wymagane tylko w wypadkach przewidzianych w tym rozporządzeniu lub w wydanych na jego podstawie przepisach miejscowych, a gazociąg nie został uznany za obiekt wymagający pozwolenia na budowę.
Argumentacja obydwu organów w tym zakresie budzi zastrzeżenia.
Przewody gazowe wymienione zostały bowiem w art. 334 pkt c) cyt. rozporządzenia jako urządzenia, na wykonanie których wymagane jest uzyskanie pozwolenia, bez konieczności przedstawienia projektu (planu). Natomiast przyjęcie, że gazociąg był obiektem państwowym jest przedwczesne, nie zostało bowiem wyjaśnione czyją był własnością w chwili budowy.
Te okoliczności, jak również kwestionowane w skargach przyjęcie przez organy daty powstania gazociągu – 1942 rok, nie mają jednak w rozpatrywanej sprawie zasadniczego znaczenia, w tym sensie, że nie wpływają na treść rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji przyjął datę 1942 r. za prawdopodobną, stwierdzając, że nie została ona potwierdzona żadnym dokumentem, a przyjęta na podstawie wyjaśnień Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Warszawie Regionalnego Oddziału Przesyłu w T. Za datę pewną istnienia gazociągu przyjąć można natomiast rok 1954, kiedy uruchomiona została pierwsza po II wojnie światowej produkcja w Zakładach Chemicznych "O", ponieważ jedyne zasilanie zakładów stanowił przedmiotowy gazociąg. Precyzyjne ustalenie tej daty nie ma w tym przypadku znaczenia, albowiem zarówno w 1942 r., jak i w 1954 r. oraz w 1939 r. (taką datę sugeruje skarżący K. B.) obowiązywały te same przepisy – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że gazociąg wybudowany został niezgodnie z przepisami tego rozporządzenia- mając na względzie treść art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane oraz ustalenia organów, z których wynika, że gazociąg poddawany jest okresowym kontrolom, a jego istnienie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia uznać należy, że brak jest podstaw do nakazania rozbiórki. Dla zastosowania przytoczonego wcześniej art. 37 ust. 1 konieczne jest bowiem stwierdzenie wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w pkt 1 i 2.
Sąd nie uwzględnił również zarzutów skargi dotyczących braku poddania istniejącego gazociągu DN 80/100 próbom szczelności i wytrzymałości oraz dokonywania okresowych jego kontroli i przeglądów. Skarżący wyprowadzają wniosek o braku takich kontroli z faktu "niewykrycia" budowanych w pobliżu trasy gazociągu altan.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo budowlane z 1994 r instalacje gazowe powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przed restrukturyzacją Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W. sieć gazowa wysokiego ciśnienia na terenie byłego województwa rzeszowskiego była zarządzana i eksploatowana przez Oddział Zakład Gazowniczy w Rz., natomiast od 1.01.2000 r. gazociąg DN 80 mm na całej trasie kontrolowany jest przez służby eksploatacyjne PGNiG S.A. w W. - Regionalny Oddział Przesyłu w T., Terenową Jednostkę Obsługi w J., a dokumentacja z czynności kontrolnych jest również archiwizowana w tej jednostce. Do akt dołączone zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie protokołów kontroli szczelności instalacji gazowej wysokiego ciśnienia na terenie Ogródków Działkowych "R." z dnia 5.02.2002 r. oraz kontroli szczelności gazociągu DN 80 z dnia 15.01.2003 r. nie stwierdzające nieszczelności oraz dopuszczające instalację gazową do dalszej eksploatacji, a także protokoły z przeprowadzonych 12 kontroli trasy gazociągu wysokoprężnego w latach 2000 – 2002.
Przedstawione dokumenty podważają zasadność zarzutów skarg, które w tym zakresie opierają się na domniemaniu. Brak jest też podstaw, by kwestionować autentyczność tychże dokumentów, co sugerował skarżący K. B. w odwołaniu od decyzji I instancji.
Skoro więc orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły, że gazociąg znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska (art. 62 ust. 3), brak było podstaw do podjęcia przez te organy działań przewidzianych przepisami prawa, takich jak nakazanie przeprowadzenia kontroli, zażądanie przeprowadzenia ekspertyzy stanu technicznego, czy wreszcie nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd podziela przy tym pogląd organu, że kwestia usytuowania altany należącej do skarżącego K. B. i J.i ., a także innych altan zlokalizowanych na terenie ogródków działkowych i związanych z tym odległości od gazociągu jest sprawą odrębną i nie ma wpływu na ocenę legalności istniejącego od ok. 60 lat gazociągu.
Sąd nie stwierdził, by wydając zaskarżoną decyzję organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniło sprawę w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia, a podjęte decyzje wydane zostały z zachowaniem reguł k.p.a. W szczególności Sąd nie zauważa, by doszło do naruszenia art. 6, 7, 8 i 9 oraz 77 § 1 k.p.a. zwłaszcza, że formułujący takie zarzuty w toku rozprawy przed Sądem pełnomocnik Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu nie sprecyzował, na czym miałyby one polegać.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI