SA/Bk 409/03

SA/Bk 409/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Witold Kędzierski
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Pygn. akt SA/Bk 409/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Orzel (spr.), Sędzia NSA W. Kędzierski, Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant M. Tyl, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. F., M. F. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Orzeka, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz J. i M. F. kwotę 2.796,30 (dwa tysiące siedemset dziewięćdziesiąt sześć złotych trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.
Uzasadnienie
Drugi Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. określił J. i M. F. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości 13.969,70 zaległość podatkową w kwocie 13.980,90 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 4.436,60 zł. W uzasadnieniu podano, że małżonkowie F.
w zeznaniu podatkowym Pit-36 za rok 2000 wykazali wydatki mieszkaniowe do odliczenia od podatku w kwocie 29.645,65 zł, z czego odliczyli za rok podatkowy 13.987,69 zł
i pozostała do realizacji w roku następnym 15.657,96 zł. Wskazano, że kontrola podatkowa wykazała, że małżonkowie F. w 2000 roku ponieśli wydatki na zakup budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej od W. P., co zostało udokumentowane fakturami VAT na łączną kwotę 156.990 zł oraz aktem notarialnym z dnia [...].09.2000 r. Z treści aktu notarialnego wynikało, że J. i M. F. nabyli udział w wysokości 2/3 części oraz L. I. udział w 1/3 części działek, zabudowanych domem w zabudowie szeregowej w stanie surowym zamkniętym wraz z instalacjami, oznaczonych numerem geodezyjnym [...] i [...]. Ponadto W. P. sprzedał umową zawartą w wyżej opisanym akcie notarialnym małżonkom F. udział obejmujący 2/24 części oraz L. I. udział 1/24 części w działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Wszystkie wyżej podane działki położone były w B. przy ulicy G. Z treści aktu notarialnego miało wynikać, że W. P. na wyżej opisanych działkach wybudował w ramach prowadzonej działalności pod nazwą A. w B., budynek mieszkalny stanowiący przedmiot sprzedaży. Organ podatkowy wskazywał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że W. P. powyższą nieruchomość nabył aktem notarialnym dnia [...].05.2000 r. z majątku prowadzonej przez niego firmy A. w B od K. K. i Z. K. O. wspólników B. s.c. w B. Z aktu tego wynikało, że w momencie nabycia działki były już zabudowane. Organ podatkowy przyjął, że W. P. nie wybudował sprzedanego domu
w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bowiem pozwolenie na budowę nie było wydane na W. P. Doprowadziło to do przyjęcia przez organ podatkowy, że dom sprzedany przez W. P. nie był przez niego wybudowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nabył go w stanie surowym zamkniętym, a następnie wykończył i sprzedał małżonkom F. i L.I. Zdaniem organu podatkowego nie zostały spełnione warunki przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych bowiem małżonkowie F. nabyli udział w domu mieszkalnym nie od osoby, która wybudowała go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podatnicy nie mogli też odliczyć wydatków związanych z nabyciem działek bowiem w momencie zakupu grunt był już zabudowany.
Odwołując się od powyższej decyzji J. i M. F. wskazywali, że organ podatkowy pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, że wydatki poniesione na zakup budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, działki gruntu, na której znajduje się ten budynek oraz wykończenie znajdujących się w nim pomieszczeń mieszkalnych nie uprawniają do pomniejszenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji objętej odwołaniem i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. orzekła o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy uznał za uzasadniony zarzut odwołujących się
o niewyjaśnieniu sprawy przez brak dokładnego zbadania poniesionych nakładów
i wykonanych prac przez przedsiębiorcę W. P. W celu ustalenia faktycznych nakładów i prac ponoszonych na kontynuację budowy segmentu przez A mając jednocześnie na uwadze treść aktów notarialnych z dnia [...].05.2000 r. i z dnia [...].09.2000 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Drugi Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. powołując przepisy art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 52 § 1 pkt 1, art. 53 § 1 i § 4 oraz art. 207 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), określił J.
i M. F. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Organ przyjął, że podatnicy mieli prawo obniżyć podatek za 2000 rok o kwotę 806,18 zł
z tytułu remontu. Organ zastosował ulgę budowlaną z tytułu remontu przyjmując wydatki poniesione po dacie zawiadomienia o zakończeniu budowy tj. po dniu 22.09.2000 r. jako remont i modernizację segmentu mieszkalnego. Wykazaną kwotę przez podatników w kwocie 9.955,85 zł organ obniżył przyjmując, że wydatki na zakup piekarnika, chłodziarko-zamrażarki, zmywarki, ociekacza, części instalacji antenowej nie podlegały odliczeniu
w ramach ulgi remontowej 2000 r. Organ podtrzymał uprzednio prezentowane stanowisko, że podatnicy nie mieli prawa do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na nabycie domu.
Odwołując się od powyższej decyzji podatnicy wnosili o uchylenie decyzji organu
I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Podtrzymali zarzuty zgłaszane uprzednio
w postępowaniu odwoławczym.
Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji podzielając stanowisko, że wydatki poniesione przez podatników na zakup domu mieszkalnego nie mogły być odliczone od podatku z tytułu ulgi budowlanej bowiem poniesione one zostały na rzecz podmiotu nie prowadzącego działalności gospodarczej polegającej na budowie i sprzedaży domów lub lokali mieszkalnych.
Skarżąc powyższą decyzję w imieniu podatników ich pełnomocnik procesowy wnosił o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazywał, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, że podatnicy nie nabyli domu od podmiotu, który go wybudował w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie. Podtrzymała stanowisko, że w okresie nabycia domu jego sprzedawca nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie budowy i sprzedaży nieruchomości mieszkalnych. Zdaniem organu odwoławczego sprzedający dom W. P. w 2000 roku nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie budowy domów do ich sprzedaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku w dacie 22 marca 2003 r. Zgodnie z regulacją zawartą
w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie przepisów ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
Skarga jest uzasadniona w części odmawiającej zmniejszenia podatku za rok 2000
o poniesione przez podatników wydatki na nabycie domu mieszkalnego. Obowiązujące
w 2000 roku przepisy art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 80, poz. 350 ze zm.) stanowiły, że podatek dochodowy od osób fizycznych zmniejsza się na zasadach określonych w ustawie (art. 27a ust. 2 – 17), jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone m.in. na zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej (art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy).
W rozpoznawanej sprawie nie ma żadnej wątpliwości, że skarżący J. i M. F. nabyli nowo wybudowany budynek mieszkalny. Budową nabytego przez skarżących domu rozpoczęło B Spółka cywilna, które następnie odsprzedało dom w trakcie budowy A. w B należącemu do W. P. za cenę 35.000,- złotych łącznie z udziałami w gruncie (akt notarialny z dnia [...].05.2000 r., Rep. A Nr[...]). W aktach sprawy (k.21) znajduje się "Porozumienie" dotyczące wykonania umowy Nr [...] zawarte w dniu [...].09.1999 r., z treści którego wynika, że Przedsiębiorstwo należące do W. P. wykonywało roboty budowlane na rzecz B. s.c. i z uwagi na występujące u zamawiającego trudności finansowe przedsiębiorstwa te rozwiązały umowę nr [...] r.; ustalono, że przedmiotowy segment mieszkalny będzie realizowany w dalszym ciągu przez A. z jego własnych środków finansowych;
w okresie m-ca kwiecień – maj 2000 r. B. zobowiązało się do odsprzedania A. przedmiotowego segmentu. Budowę przedmiotowego budynku
w dalszym ciągu kontynuowało A. należące do W. P. i po zakończeniu budowy dom został sprzedany w dniu 4.09.2000 roku na współwłasność J. i M. F. oraz L. I. (akt notarialny z dnia [...].09.2000 r., Rep. A nr [...]. Z treści aktu wynika, że dom został nabyty uprzednio z majątku firmy prowadzonej pod nazwą A. z siedzibą w B. i po wybudowaniu budynku mieszkalnego w ramach prowadzonej działalności przez wyżej wymienione Przedsiębiorstwo został sprzedany skarżącym i L. I. za cenę 238.990 zł (w tym wartość gruntu 35.000 złotych), co wynika z treści umowy sprzedaży (§ 1 i 2). Od umowy sprzedaży notariusz pobrała m.in. opłatę skarbową w kwocie 1.750 złotych od wartości gruntu; opłaty skarbowej od ceny budynku nie pobrano zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy (§ 11 aktu notarialnego).
W świetle powyższego nie ma żadnych wątpliwości, że skarżący nabyli nowo wybudowany budynek mieszkalny.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, że dom nie został nabyty od osoby, która go wybudowała w wykonywaniu działalności gospodarczej. W. P. wykonywał roboty budowlane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą: A. w B., o czym świadczy "Porozumienie" z dnia [...].09.1999 r. (k.21). Po nabyciu gruntu i znajdującego się na nim budynku A. kontynuowało roboty budowlane i po ich zakończeniu sprzedano budynek mieszkalny na rzecz skarżących i L. I. Sąd nie podziela stanowiska organów podatkowych, że nabyty przez skarżących budynek mieszkalny został wzniesiony przez W. P. nie w wykonywaniu działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo A. z siedzibą w B. należące do W. P. nabyło do majątku Przedsiębiorstwa rozpoczętą budowę domu, kontynuowało jego budowę aż do zakończenia
i po zakończeniu sprzedało skarżącym i L. I. Orzecznictwo sądowe przyjmuje, że o uznaniu działalności budowlanej za działalność gospodarczą, decydują okoliczności faktyczne tej działalności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.06.1996 r. III ARN 16/96 – OSNAP 1997/3/30). Stanowisko powyższe znalazło też uznanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 13.12.1996 I SA/Po 767/96 – Lex
nr 27428; wyrok z dnia 26.05.1995 r. SA/Sz 422/95 – Lex nr 26923; wyrok z dnia
2.12.1994 r. SA/Łd 741/94; wyrok z dnia 12.05.1994 r. SA/Łd 365/93 – POP 1997/2/42).
W wyroku NSA z dnia 13 grudnia 1996 roku I SA/Po 767/96 Sąd zawarł tezę, że o uznaniu działalności za gospodarczą decyduje charakter i treść faktycznej działalności a nie okoliczność, czy została ona zarejestrowana jako działalność wynikająca ze statutu podmiotu działalność tę wykonującego. Z powyższym stanowiskiem zgadza się skład orzekający Sądu, rozpoznający niniejszą sprawę. W sprawie będącej przedmiotem skargi nie ma żadnego uzasadnienia faktycznego do przyjęcia, że sprzedający dom mieszkalny W. P. nie wybudował go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej o czym świadczy też dokument sprzedaży - faktura VAT z dnia [...].06.2000 r. wystawiona przez Przedsiębiorstwo A. (k.5 akt podatkowych) i pobranie podatku od towarów
i usług przez sprzedającego.
Sąd nie stwierdził natomiast, aby organy podatkowe naruszyły prawo odmawiając odliczenia w ramach ulgi remontowej wydatków na zakup: piekarnika, chłodziarko-zamrażarki, zmywarki, ociekacza, części do instalacji antenowej w wartościach podanych
w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...].11.2002 r. (str. 7 uzasadnienia decyzji).
Ponieważ wyżej opisane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez odmowę zastosowania normy zawartej w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przeto Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Koszty postępowania Sąd zasądził po myśli przepisów art. 200 wyżej powołanej ustawy.