SA/Bk 1626/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-04-14
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodliczenie podatku naliczonegosamochody ciężarowesamochody osobowehomologacjarejestracja pojazduOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki jawnej dotyczącą odliczenia VAT od zakupu samochodów, uznając je za osobowe mimo rejestracji jako ciężarowe, ze względu na brak nowego świadectwa homologacji.

Spółka jawna odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o zobowiązaniu podatkowym w VAT i dodatkowym zobowiązaniu. Spółka odliczyła VAT od zakupu samochodów zarejestrowanych jako ciężarowe, jednak organy uznały je za osobowe z powodu braku nowego świadectwa homologacji po zmianie klasyfikacji. Sąd oddalił skargę, potwierdzając, że prawo do odliczenia VAT nie przysługiwało, ponieważ pojazdy faktycznie były samochodami osobowymi.

Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za wrzesień 1998 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie trzech samochodów, które zostały zarejestrowane jako ciężarowe specjalizowane, mimo że pierwotnie posiadały świadectwo homologacji samochodów osobowych. Kluczowym argumentem organów było to, że zmiana klasyfikacji pojazdów wymagała nowego świadectwa homologacji, którego spółka nie uzyskała. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność dowodów rejestracyjnych zawierających wpis o samochodach ciężarowych specjalizowanych, co oznaczało, że pojazdy nadal były samochodami osobowymi. W związku z tym, odliczenie VAT było nieuprawnione na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że mimo rejestracji jako ciężarowe, brak nowego świadectwa homologacji potwierdzał, że pojazdy były samochodami osobowymi. Sąd odrzucił również argumenty spółki dotyczące przeróbek i naruszenia zasady zaufania do organów państwa, a także kwestię nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do odliczenia VAT nie przysługuje, jeśli pojazd faktycznie jest samochodem osobowym, a brak nowego świadectwa homologacji potwierdza jego osobowy charakter, nawet jeśli został zarejestrowany jako ciężarowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla klasyfikacji pojazdu jest świadectwo homologacji. Brak nowego świadectwa homologacji po zmianie przeznaczenia pojazdu oznacza, że pojazd nadal jest traktowany zgodnie z pierwotną homologacją (osobowy), co wyklucza prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie jako ciężarowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.t.u. i p.a. art. 25 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenia lub zwrotu podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg.

Pomocnicze

u.p.d.o.t.u. i p.a. art. 27 § ust. 5 i 6

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy dotyczące ustalenia sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego.

p.o.r.d. art. 68 § ust. 9

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Wymóg uzyskania nowego świadectwa homologacji w razie zmian warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa.

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 194 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Prawo do odliczenia VAT od zakupu samochodów zarejestrowanych jako ciężarowe. Naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa. Brak podstaw do nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Samochody osobowe posiadające świadectwo homologacji samochodów osobowych. Za fotelami zamontowano kratę oddzielającą przegrodę pasażerską od bagażowej i że są to już samochody ciężarowe specjalizowane. Brak było podstaw do dokonania zmian w dowodach rejestracyjnych dotyczących rodzaju i przeznaczenia pojazdu na podstawie oceny z badań technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ostatecznymi decyzjami [...] stwierdziło nieważność dowodów rejestracyjnych zawierających wpis, że są to samochody ciężarowe specjalizowane. Nie można było nałożyć na nich dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie przepisów art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z 8.01.1993 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Skład orzekający

Mieczysław Markowski

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Orzel

członek

Urszula Barbara Rymarska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT od zakupu pojazdów, zwłaszcza w kontekście zmiany ich klasyfikacji i wymogu posiadania homologacji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1998 roku i specyficznych okoliczności sprawy, w tym decyzji SKO o nieważności dowodów rejestracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne wymogi (homologacja) w prawie podatkowym i jak organy mogą kwestionować transakcje, nawet jeśli pojazdy wydają się spełniać kryteria użytkowe.

Czy rejestracja jako ciężarówka wystarczy, by odliczyć VAT? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bk 1626/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel
Mieczysław Markowski /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Barbara Rymarska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
FSK 1627/04 - Wyrok NSA z 2005-02-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 25 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Markowski (spr.), Sędzia NSA J. Orzel, Asesor WSA U. B. Rymarska, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] "F." – M. D. i I. A. B. - Spółka jawna w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1998 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] określającą za wrzesień 1998 r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł w miejsce zadeklarowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł.
Decyzja ta została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 18.09.1998 r. PUH "C." Spółka cywilna A. W., R. C.
w E. nabyła od Spółki z o.o. D. F. [...] w E. trzy samochody marki DAEWOO NUBIRA [...] Z faktur dokumentujących zakup tych samochodów wynika, że były to samochody osobowe posiadające świadectwo homologacji samochodów osobowych. W dniu
20.09.1998 r. rzeczoznawca techniki samochodowej dokonał oceny technicznej tych samochodów i w ocenach stwierdził, że za fotelami zamontowano kratę oddzielającą przegrodę pasażerską od bagażowej i że są to już samochody ciężarowe specjalizowane. 21.09.1998 Urząd Rejonowy w E. na wniosek Spółki C. dokonał rejestracji samochodów jako osobowych wydając stosowne dowody rejestracyjne. 22.09.1998 Starostwo Powiatowe w E. na wniosek Spółki C. na podstawie przedstawionych ocen technicznych dokonało zmiany uprzedniej rejestracji poprzez dokonanie odpowiedniej adnotacji w dowodach rejestracyjnych, iż są to samochody ciężarowe specjalizowane. W tym samym dniu Spółka C. sprzedała te samochody jako ciężarowe Spółce z o.o. [...] T. w A., a ta z kolei sprzedała je w tym samym dniu Spółce Cywilnej [...] "F." M. D. I. B. i J. S. w S. Z tytułu nabycia tych samochodów jako ciężarowych Spółka dokonała odliczenia podatku VAT za miesiąc wrzesień 1998 r.
W ocenie organu brak było podstaw do dokonania zmian w dowodach rejestracyjnych dotyczących rodzaju i przeznaczenia pojazdu na podstawie oceny z badań technicznych. Warunkiem dokonania zmiany w dowodach rejestracyjnych rodzaju i przeznaczenia pojazdów z samochodów osobowych na ciężarowe specjalizowane w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy – prawo o ruchu drogowym jest dołączenie nowego świadectwa homologacji. Wobec ich braku Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w O. ostatecznymi decyzjami z dnia [...].12.2001 Nr [...], Nr [...] i Nr [...] stwierdziło nieważność dowodów rejestracyjnych zawierających wpis, że są to samochody ciężarowe specjalizowane. Ta okoliczność oznacza, iż są to nadal samochody osobowe, ponieważ nie uzyskano nowego świadectwa homologacji stwierdzającego, iż są to samochody ciężarowe. Z tytułu nabycia tych samochodów nie przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Stoi temu na przeszkodzie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym obniżenia lub zwrotu podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg. Strona dokonała więc nieuprawnionego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie samochodów, w wyniku czego zawyżyła kwotą podatku naliczonego do odliczenia o kwotę [...] zł. W związku z powyższym nieprawidłowo wykazała w deklaracji VAT-7 nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na kwotą [...] zł podczas, gdy powinna wykazać zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Powyższe w świetle przepisów art. 27 ust. 6 i ust. 8 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowią przesłanki do ustalenia sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania stanowiącej 30 % zawyżenie kwoty różnicy podatku oraz zaniżenia zobowiązania podatkowego.
Nadto organ wskazał, iż ciąg transakcji przy zakupie samochodów przez pośredników a nie bezpośrednio oraz stwierdzony fakt, iż przed zmianą klasyfikacji pojazdów z osobowych na ciężarowe nie dokonano żadnych przeróbek daje podstawę do przyjęcia, iż zamiarem strony było obejście prawa podatkowego, aby dokonać odliczenia VAT naliczonego zawartego w fakturach zakupu samochodów.
Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) organ odwoławczy wydał decyzję o treści przytoczonej na wstępie.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca – [...] "F." M. D. I. A. B. Spółka Jawna w S. zarzuciła naruszenie art. 120, 121 § 1, art. 194 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca wskazuje, iż niewłaściwie uzależniono prawo odliczenia VAT od posiadania homologacji, ponieważ taki obowiązek wprowadzono od 1.01.2001 r. Pojazdy były zakupione jako ciężarowe i tak były zarejestrowane. Kupując te samochody działali w zaufaniu do organów państwa, które wydały w tym przedmiocie stosowne decyzje. Kwestionując stanowisko organów, iż działali w celu obejścia przepisów prawa podatkowego twierdzili, iż nie można było nałożyć na nich dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie przepisów art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z 8.01.1993 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wskazując na powyższe zarzuty oraz podnosząc, iż decyzja jest błędna i krzywdząca oraz brak z ich strony naruszenia prawa wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ wskazał, iż strona miała świadomość, iż zakupiła samochody, w których nie dokonano żadnych przeróbek, a zatem dane w dowodach rejestracyjnych samochodów nie były zgodne
z rzeczywistością. Okoliczność, że nie dokonano przeróbek potwierdziły wyniki śledztwa, kratki zamontowano dopiero w trakcie śledztwa, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w O. stwierdziło ostatecznie nieważność dowodów rejestracyjnych zawierających wpis, że są to samochody ciężarowe specjalizowane, co oznacza, że samochody te były zawsze samochodami osobowymi. Dyrektor podtrzymał też stanowisko, iż zakup samochodów przez pośredników miał na celu zmianę klasyfikacji samochodów na samochody ciężarowe, natomiast sankcja z art. 27 ustawy o VAT ma zastosowanie także do spółki jawnej, ponieważ nie ponosi ona odpowiedzialności karno-skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
W dacie nabycia przez skarżącą przedmiotowych samochodów były to samochody ciężarowe, tak wynikało, bowiem z dowodów rejestracyjnych, które mają charakter decyzji administracyjnych. Taki stan uzasadniał prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie
z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Stan prawny dotyczący tychże samochodów w zakresie uznania ich za samochody ciężarowe uległ jednakże zmianie. Mianowicie ostatecznymi decyzjami z dnia [...].12.2001
Nr [...], Nr [...] i Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło nieważność dowodów rejestracyjnych zawierających wpis, że są to samochody ciężarowe specjalizowane. Oznaczało to, iż samochody te zgodnie z wydaną przez producenta homologacją są samochodami osobowymi i tak dotychczas są zarejestrowane. W tym stanie rzeczy organy zasadnie przyjęły, iż podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie samochodów jako że zakupił faktycznie samochody osobowe a nie ciężarowe jak tego wymaga art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Zarzut skarżącej idzie w kierunku wykazania, iż prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia samochodów uzależniono od posiadania homologacji dopiero od 1 stycznia 2001. Istotnie przepisy sprzed tego okresu dotyczące podatku VAT nie odnosiły się do obowiązku posiadania homologacji. Należy jednak stwierdzić, że art. 68 ustawy z dnia 20.06.1997 - prawo o ruchu drogowym z 20.06.1997 r. stanowił, iż w razie zmian warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji należy uzyskać nowe świadectwo na dany typ pojazdu. Jest poza sporem w sprawie, iż ani skarżąca ani też poprzedni właściciele pojazdów o wydanie nowego świadectwa homologacji nie występowali. Taki stan rzeczy wskazuje, że skarżący zakupili samochody osobowe.
Nie zmienia tego stanu rzeczy powoływanie się przez skarżącą na okoliczność, iż
w samochodach dokonano przeróbek – zamontowanie kratek uzasadniających uznanie, iż
w momencie zakupu były to samochody ciężarowe. Po pierwsze stanowisko to jest sprzeczne z zasadami dotyczącymi uznawania samochodów za ciężarowe – decyduje o tym świadectwo homologacji ewentualnie dowód rejestracyjny określający taki rodzaj pojazdu, po drugie przeróbki w samochodach jak to wskazują organy w dacie nabycia samochodów nie zostały dokonane. Na okoliczność dokonania takich przeróbek, które by uzasadniały uznanie, że zostały one dokonane przed nabyciem samochodów, brak w sprawie dowodów. Skarżąca powołuje się tu na stan samochodów – zamontowanie kratek z roku 2001 podczas, gdy chodzi o ich stan we wrześniu 1998 r.
W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, iż organy naruszyły wskazane przepisy postępowania w tym szczególnie akcentowaną zasadę zaufania obywateli do organów państwa.
Nie ma też podstaw do uznania, iż nie istniała podstawa do nałożenia dodatkowego zobowiązania na podstawie przepisów art. 27 ust. 5 ustawy o VAT. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29.04.1998 K 17/97(OTK ZU 1998/3 poz. 30) stwierdza jedynie, iż powyższy przepis jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej jedynie w zakresie
w jakim przepis ten dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej jako zobowiązanie podatkowe i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe. W odniesieniu do skarżącej taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ skarżąca jako spółka nie podlegała odpowiedzialności karno-skarbowej, wobec czego
w stosunku do niej istniała podstawa do zastosowania sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Z tych więc względów skarga uległa oddaleniu (art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 30.08.2002 Nr 153 poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI