SA/Bk 1548/03

SA/Bk 1548/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bujko
Stanisław Prutis
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
art. 29 par. 1, art. 33 pkt 1 i art. 45 par.1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Stanisław Prutis, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].11.2002 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał rozbiórkę wiaty drewnianej
o wym. 3,98 x 4,00 m. wybudowanej na działce o nr geod. [...]/[...] przy ul. W.
w B.
Od decyzji tej odwołał się S. S. - właściciel tejże działki.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją
z dnia[...].01.2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się S. S., kierując skargę
do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
NSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 15.05.2003 r. w sprawie o sygn. SA/Bk 123/03 oddalił skargę jako bezzasadną stwierdzając, iż orzeczony nakaz rozbiórki nie narusza prawa.
Decyzja PINB Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].11.2002 r.,
stała się ostateczna. Na tej podstawie, po uprzednim wysłaniu upomnienia z dnia 31.01.2003r., w dniu [...].09.2003 r. organ wystawił tytuł wykonawczy dotyczący rozbiórki przedmiotowej wiaty.
S. S. pismem z dnia 08.10.2003 r. zgłosił zarzuty odnośnie egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zdaniem składającego zarzuty tytuł wykonawczy dotyczy obiektu, który już nie istnieje, ponieważ wiata na materiały budowlane została zaadaptowana na altankę – o czym poinformował właściwe organy administracji.
Postanowieniem z dnia [...].10.2003 r., nr [...] PINB Powiatu Grodzkiego w B. nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów wywodząc, iż obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, a jego wykonanie nie zostało wstrzymane ani odroczone. Zdaniem organu wniesione zarzuty nie spełniają przesłanek zawartych w treści przepisu art. 33 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r., nr 36,
poz. 161 z późn. zm.) nie zasługując na uwzględnienie.
We wniesionym zażaleniu S. S. stwierdził, iż zarówno w decyzji z dnia [...].11.2002 r., jak i w tytule wykonawczym jest mowa tylko i wyłącznie o drewnianej wiacie, która obecnie po przebudowie przeprowadzonej w kwietniu 2002 r. pełni funkcję altanki ogrodowej. W przedmiocie rozbiórki obecnie istniejącej altanki nigdy nie zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne ani nie została wydana decyzja administracyjna. W konkluzji wywiódł, iż zostały spełnione przesłanki art. 33 pkt 1, 2 oraz 10 w/w ustawy oraz wniósł o wstrzymanie i unieważnienie prowadzonego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...].11.2003 r., nr [...] PWINB
w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wywiódł, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut naruszenia art. 27 ustawy nie zasługuje również na uwzględnienie gdyż w przedmiotowej sprawie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, dlatego też w tej kwestii zastosowanie ma wyłącznie art. 26 § 4 ustawy. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określających podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - wymienionych w art. 33 pkt 1-10 w/w ustawy.
W skardze do NSA w Białymstoku S. S. w znacznej części powtórzył swoje wcześniejsze zarzuty, podkreślając raz jeszcze fakt, iż wiosną 2002 r. przestała istnieć wiata na materiały budowlane, a w jej miejsce, w wyniku przebudowy, powstała altanka ogrodowa. Zdaniem skarżącego organ nie może nakazać rozbiórki nieistniejącego obiektu. Dodatkowo
S. S. wskazał na nie poinformowanie go o przysługujących mu prawach wynikających z art. 35 a ustawy oraz o innych przepisach prawa administracyjnego. Zdaniem skarżącego mogło to mieć negatywny wpływ na przebieg całego postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać na zmianę właściwości sądu, powstałą w związku
z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
W ocenie Sądu skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,
poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
W przedmiocie spornej wiaty wypowiadał się NSA Ośrodek Zamiejscowy
w Białymstoku w wyrokach z dnia 05.06.2002 r., sygn. akt SA/Bk 212/02, z dnia 04.10.2002r., sygn. akt SA/Bk 855/02 oraz z dnia 15.05.2003 r., sygn. akt SA/Bk 123/03.
Jest niewątliwym, że na dzień wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, istniała prawomocna decyzja, nakazująca rozbiórkę wiaty, natomiast zgłoszenie przez skarżącego do organu zamiaru adaptacji wiaty na altankę – nie zostało przyjęte.
W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie ma regulacja zawarta w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która stanowi,
że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego, zgodnie z którą organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało ostatecznie zakończone. Strona w tamtym postępowaniu mogła i była uprawniona do podważania zasadności nałożonego na nią obowiązku. Zasada ta wynika z samej istoty postępowania egzekucyjnego, które ma na celu doprowadzenie do realizacji nałożonego obowiązku ostateczną decyzją administracyjną, który nie jest wykonywany dobrowolnie przez zobowiązanego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ nie może kwestionować zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej – podjętej w ramach innego postępowania. Zobowiązany, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może jedynie wnieść zarzuty z przyczyn wyczerpująco wymienionych w art. 33 ustawy. Zgodnie
z dyspozycją powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa
w art. 15 § 1,
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (wymogi treści tytułu wykonawczego).
W orzecznictwie NSA utrwalono pogląd, iż zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 ustawy z treścią art. 33 pkt 1 pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie postępowania administracyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku,
że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego ( vide: wyrok z dnia 10.12.1998 r. NSA w Warszawie, sygn. III SA 1418/97, LEX nr 37145).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić,
iż obowiązek rozbiórki wiaty istnieje i jest wykonalny. Przebudowa wiaty na altankę miała miejsce wiosną 2002 r. – czyli przed wydaniem tytułu wykonawczego z dnia[...].09.2003 r. Nie ulega wątpliwości, że obiekt budowlany, wymieniony w tytule wykonawczym, istnieje
w tym samym miejscu, chociaż w zmienionej formie.
Należy podkreślić, iż skarżący nie dostarczył żadnych dowodów, o których mowa
w art. 45 § 1 ustawy które potwierdzałyby wykonanie nałożonego na niego obowiązku (bądź też jego nieistnienie). Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie pozwalają na stwierdzenie, iż przerobienie spornej wiaty na altankę miało miejsce jeszcze w toku prowadzonego postępowania o jej rozbiórkę. Istnieje przez to uzasadnione prawdopodobieństwo,
że działaniem swym skarżący dążył do obejścia przepisów prawa. Przerobienie wiaty na altankę stanowi w myśl obowiązujących przepisów przejaw samowoli budowlanej, gdyż odbyło się bez uzyskania zgody właściwych organów administracji.
Za niezasadny należy uznać również zarzut skarżącego dotyczący prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z wymogami art. 7, 8, 9 i 11 ustawy
z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r Nr 98, poz. 1071 ze zmianami). KPA nakłada na organy administracji państwowej określone obowiązki w tym zakresie by strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody
i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawej (vide: wyrok z dnia 20.01.2000 r., NSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1512/97, LEX nr 39789). Trudno wymagać bowiem, by organ z własnej inicjatywy pouczał stronę o możliwościach prawnych dalszego postępowania w sprawie. Istniejący obowiązek udzielania informacji nie zastępuje własnego obowiązku strony posiadania znajomości zasad postępowania administracyjnego.
W końcu podnoszone przez skarżącego naruszenie przez organ treści art. 35 a ustawy należy uznać za niezasadne gdyż przepis ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy możliwe jest dochodzenie roszczeń o istnienie lub wysokość należności w drodze sądowej przed sądem powszechnym. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi.
Reasumując, skarżący nie wykazał istnienia żadnej z przesłanek prawnych wynikających z art. 33 ustawy, a wymaganych do uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu. Przedmiotowa wiata, istnieje obecnie w przebudowanej formie (nie usankcjonowanej w myśl obowiązujących przepisów prawa budowlanego). Nie zasadnym jest przez to zarzut niewykonalności
i bezprzedmiotowości nałożonego obowiązku. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia przez organ treści art. 27 § 3 ustawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika,
iż upomnienie z dnia [...].01.2003 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącemu dnia
06.02.2003r. (odbiór pokwitowała żona skarżącego, czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zamieszczone na str. 3 akt administracyjnych).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem skarga podlegała oddaleniu na podst. art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270).