SA/Bk 1481/03

SA/Bk 1481/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Włodzimierz Witold Kędzierski /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 27c, 124, 20 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. W. Kędzierski, Sędzia NSA J. Lewkowicz (spr.), Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu zażalenia Pana K. T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. M. z [...].09.2003 r. nr [...] w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowił utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, co następuje:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M. na podstawie tytułu wykonawczego z [...].04.2003 r. nr [...] wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. M. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Pana K. T. z tytułu nieuiszczonej grzywny nałożonej w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Zobowiązany realizując przysługujące mu na mocy art. 33 ustawy egzekucyjnej uprawnienie, pismem z 12.06.2003 r. złożył do organu egzekucyjnego zarzuty
na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, iż tytuł wykonawczy został wystawiony
przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru, który nie jest w ocenie Strony organem właściwym
do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny stosownie do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. postanowieniem z [...].07.2003 r. nr [...] uznał zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu nie zgodził się z zarzutem prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym przez niewłaściwy organ. Ponadto stwierdził, iż okoliczności podniesione przez zobowiązanego nie mieszczą się w żadnej z ustawowych przesłanek wskazanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej.
Na podstawie art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej zobowiązany zaskarżył powyższe stanowisko wierzyciela.
Postanowieniem z [...].08.2003 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M. po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela postanowieniem z [...].09.2003 r. nr [...] odmówił uznania zarzutów. Stwierdził, iż zgłoszone zarzuty mieszczą się w ramach przesłanek wymienionych w art. 33 pkt 6 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że dotyczą one egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (dział II ustawy egzekucyjnej) nie zaś egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (dział III tej ustawy). Egzekucja administracyjna obowiązków o charakterze niepieniężnym i egzekucja administracyjna należności pieniężnych odbywa się bowiem w niezależnych od siebie postępowaniach. Ponadto nadmienił, że ocena kwestionowanego przez zobowiązanego postanowienia o nałożeniu grzywny, które stanowi podstawę prawną egzekucji nie należy do uprawnień organu egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie dłużnik pismem z 28.09.2003 r. złożył zażalenie.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z [...].10.2001 r. nr [...] nakazano Panu K. T. rozebrać część wskazanego w decyzji obiektu budowlanego. Powyższa decyzja stała się ostateczna [...].11.2001 r. W związku z uchylaniem się od wykonania nakazanych czynności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. wdrożył administracyjne postępowanie egzekucyjne o charakterze niepieniężnym. Zgodnie bowiem z artykułem 20 § 1 pkt 4 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, obowiązującym od 30.11.2001 r., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji lub postanowień. Wobec braku dobrowolnej realizacji wskazanego obowiązku ww. organ wydał postanowienie z [...].06.2002 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz wystawił tytuł wykonawczy. Zobowiązany pismem z 07.07.2003 r. zwrócił się o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...].08.2003 r. znak [...] odmówił uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Następnie wierzyciel tj. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. M. zgodnie z art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej wystawił tytuł wykonawczy z [...].04.2003 r. nr [...] wnosząc do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. M. o wyegzekwowanie grzywny w celu przymuszenia, orzeczonej
w postanowieniu z 20.06.2002 r. Zgodnie bowiem z art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uiszczona w terminie grzywna w celu przymuszenia podlega ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Należy przy tym zauważyć, iż art. 19 cytowanej wyżej ustawy określa organy egzekucyjne w zakresie egzekucji należności pieniężnych (m. in. na podst. 19 § 1 jest nim naczelnik urzędu skarbowego), natomiast art. 20 tejże ustawy wymienia organy właściwe do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (np. kierownik powiatowej inspekcji – art. 20 § 1 pkt 4).
Powyższe argumenty upoważniają do stwierdzenia, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M. uprawniony jest do prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. M. z [...].04.2003 r. nr [...]. Zatem zarzut niedopuszczalności postawiony przez zobowiązanego w opisanym stanie faktycznym i prawnym nie znajduje uzasadnienia.
Strona w zażaleniu podniosła okoliczności dotyczące zasadności i wymagalności zarówno decyzji nakazującej rozbiórkę jak i postanowienia o nałożeniu grzywny. Zgodnie
z art. 29 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ramach postępowania egzekucyjnego zarówno organ egzekucyjny jak i organ odwoławczy nie mają uprawnień
do badania zasadności, wadliwości itp. decyzji bądź postanowień będących podstawą egzekucji. Dopóki istnieć będzie w obrocie prawnym ostateczne postanowienie nakładające obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, a dłużnik tego obowiązku nie wykona zachodzić będzie konieczność jego przymusowego wykonania na drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych.
Po ustosunkowaniu się do podniesionych zarzutów i wyjaśnieniu obowiązujących
w tym zakresie przepisów organ odwoławczy stwierdził, że charakter zarzutów zgłoszonych w zażaleniu z 28.09.2003 r. przekracza ramy egzekucji należności pieniężnych. Podniesione zarzuty odnoszą się głównie do przeprowadzonej egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. M. Winny być one podnoszone przez zobowiązanego w jej toku, nie zaś przy egzekucji pieniężnej. Egzekucja administracyjna o charakterze niepieniężnym i egzekucja administracyjna o charakterze pieniężnym prowadzone są w odrębnych, niezależnych od siebie postępowaniach. Dodatkowo organ podkreślił, iż do egzekucji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy KPA. Nie mają tym samym zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawa o komornikach sądowych i egzekucji.
W skardze do Sądu K. T. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i tytułu wykonawczego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja z dnia [...].10.2001 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. nakazująca rozbiórkę "obiektu budowlanego o wym. 2,85 m x 24,80 m" i wysokości 2,60 m jest niezgodna z prawem. Zarzucił, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oparte zostało na niewłaściwym przepisie art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a grzywna została naliczona bez podania podstawy prawnej i niezgodnie z przepisami. Zarzucił, że wystawiając tytuł wykonawczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M., przekroczył zakres swoich kompetencji, że tytuł wykonawczy wystawiony został tylko na jednego z małżonków i że Urząd Skarbowy zgodnie z art. 29 § 2 ustawy winien był zwrócić tytuł wierzycielowi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odniósł się do całokształtu sprawy i zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdzając, że skarga opiera się głównie na argumentach nie dotyczących postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Organ egzekucyjny szczegółowo i dogłębnie wyjaśnił stronie treść obowiązujących
w sprawie przepisów, ustosunkował się do wszystkich wątpliwości i zarzutów podniesionych przez stronę.
Sąd administracyjny uprawniony jest do rozstrzygania w granicach danej sprawy
i do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji czy postanowienia. Sąd administracyjny nie może więc w niniejszej sprawie zajmować się zagadnieniami poruszonymi przez skarżącego w skardze, a dotyczącymi innych etapów postępowania w tym rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego. Skoro decyzja nakazująca stronie rozebrać część wskazanego w decyzji obiektu budowlanego stała się decyzją ostateczną, a zobowiązany do rozbiórki skarżący K. T. nie wykonał nałożonego obowiązku, to nie tylko prawem ale i obowiązkiem odpowiedniego organu było wdrożenie postępowania egzekucyjnego w celu spowodowania wykonania decyzji o rozbiórce. Jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym, a organem uprawnionym do wykonania powyższej decyzji w tym wypadku w myśl art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia utrzymane zostało w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wierzyciel uprawniony więc był do wystawienia tytułu wykonawczego i do wystąpienia o wyegzekwowanie grzywny. Zgodnie bowiem z art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uiszczona w terminie grzywna w celu przymuszenia podlega ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Art. 19 cytowanej wyżej ustawy określa organy egzekucyjne w zakresie egzekucji należności pieniężnych (m. in. na podst. 19 § 1 jest nim naczelnik urzędu skarbowego), natomiast art. 20 tejże ustawy wymienia organy właściwe do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (np. kierownik powiatowej inspekcji – art. 20 § 1 pkt 4).
Tytuł wykonawczy zawiera wszystkie dane zgodnie z art. 27 § 1 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W myśl art. 27 c ustawy egzekucyjnej tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków jeżeli egzekucja administracyjna ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka jak i z ich majątków osobistych. Zatem, jeżeli egzekucja administracyjna prowadzona jest wyłącznie z majątku wspólnego nie ma potrzeby wystawiania tytułu wykonawczego na oboje małżonków.
Słusznie też organ administracyjny podniósł w odpowiedzi na skargę, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].10.2003 r. nr [...] (K-18) utrzymuje w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. M. z [...].09.2003 r. nr [...] (K-15) w sprawie uznania za bezzasadne zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a nie jak twierdzi Strona skarżąca, iż "utrzymuje w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nr [...] z [...].06.2002 r." W/w postanowienie o nałożeniu grzywny Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. jest postanowieniem wydanym w odrębnym postępowaniu administracyjnym natomiast postanowienia zarówno Dyrektora Izby Skarbowej w B. jak i Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. M. w sprawie zarzutów dotyczą administracyjnego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych.
Z powyższych powodów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).