SA/Bk 1068/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-02-06
NSAinneŚredniawsa
prawo celneopłata celna dodatkowaprzywóz towarówstalrozporządzenieochrona rynkuwartość celnazabezpieczenie celnezwrot zabezpieczeniainterpretacja prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę spółki P. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając zasadność naliczenia opłaty celnej dodatkowej mimo zwrotu zabezpieczenia.

Spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą opłaty manipulacyjnej dodatkowej od importowanych wyrobów stalowych. Spółka argumentowała, że po uchyleniu tymczasowej opłaty celnej dodatkowej i zwrocie zabezpieczenia, nie można było naliczyć opłaty na podstawie późniejszego rozporządzenia. Organy celne utrzymywały, że zwrot zabezpieczenia nastąpił wskutek błędnej interpretacji, a ostateczna opłata celna dodatkowa była należna. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące opłaty celnej dodatkowej, a zwrot zabezpieczenia nie niweczył obowiązku zapłaty ostatecznej opłaty.

Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2003 r. w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Spółka importowała wyroby walcowane płaskie ze stali, dla których w dniu zgłoszenia celnego (4.09.2002 r.) obowiązywało rozporządzenie ustanawiające tymczasową opłatę celną dodatkową w wysokości 25% wartości celnej. Organ celny przyjął zabezpieczenie w kwocie 16050,10 zł. Następnie, po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 7.03.2003 r., organ celny określił wysokość opłaty celnej dodatkowej na 9% wartości celnej towaru. Spółka odwołała się, podnosząc, że rozporządzenie z dnia 13.02.2003 r. uchyliło stosowanie tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, a organ celny dokonał zwrotu zabezpieczenia, co oznacza brak podstaw do żądania opłaty na podstawie późniejszego rozporządzenia. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że zwrot zabezpieczenia nastąpił wskutek błędnej interpretacji, a importowany towar nie był objęty załącznikiem do rozporządzenia uchylającego opłatę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy celne nie naruszyły prawa. Sąd szczegółowo omówił przepisy ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów, wyjaśniając, że ostateczna opłata celna dodatkowa jest ustalana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie przywozu towaru, a jej wysokość nie może być wyższa niż tymczasowa opłata. W tym przypadku, mimo zwrotu zabezpieczenia, ostateczna opłata celna dodatkowa (9%) była niższa od tymczasowej (25%), co zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy powinno skutkować zwrotem różnicy. Jednakże, ponieważ organ celny błędnie dokonał zwrotu całości zabezpieczenia, a następnie wydał decyzję określającą opłatę na 9%, decyzja ta, mimo pewnego uchybienia (nieodwołanie się do rozporządzenia z 9.08.2002 r.), nie dawała podstaw do uchylenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczna opłata celna dodatkowa może być naliczona na podstawie późniejszego rozporządzenia, a jej wysokość nie może przekroczyć tymczasowej opłaty celnej dodatkowej obowiązującej w dniu przywozu.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów przewidują mechanizm ustalania tymczasowej i ostatecznej opłaty celnej dodatkowej. Ostateczna opłata jest ustalana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie przywozu, a jej wysokość jest ograniczona przez tymczasową opłatę. Zwrot zabezpieczenia na poczet tymczasowej opłaty nie niweczy obowiązku zapłaty ostatecznej opłaty, jeśli jest ona niższa od tymczasowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.o.p.n.p.t. art. 8

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 9

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 10

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 14

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 21

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 22

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 25

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 27

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 28

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 29

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 31

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

Przepis ten określa zasady wymiaru i poboru opłaty celnej dodatkowej, w tym zasady rozliczenia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej z ostateczną opłatą, ograniczając skutek prawny do wysokości tymczasowej opłaty.

Pomocnicze

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks celny

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w.u. art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 22 i 31 ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów poprzez wymierzenie opłaty celnej dodatkowej w stosunku do towarów, od których pobrano już taką opłatę. Błędna interpretacja rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7.03.2003 r. poprzez przyjęcie, że można na jego podstawie wymierzyć opłatę celną dodatkową w stosunku do towarów przywożonych do kraju w okresie, kiedy rozporządzenie jeszcze nie obowiązywało. Rozporządzenie z dnia 13.02.2003 r. uchyliło rozporządzenie z dnia 09.08.2002 r., co skutkowało zwrotem opłaty celnej dodatkowej i brakiem podstaw do żądania jej uiszczenia na podstawie rozporządzenia z 7.03.2003 r. w stosunku do towarów już sprowadzonych.

Godne uwagi sformułowania

zwrot zabezpieczenia nastąpiło na skutek błędnej interpretacji przepisów nie działa prawo wstecz ostateczne skutki prawne zdarzeń zostaną określone w akcie normatywnym wydanym po ich zaistnieniu nie może być dalej idący, niż skutek znany w dniu zaistnienia zdarzenia

Skład orzekający

Józef Orzel

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat celnych dodatkowych, zasady stosowania prawa w czasie, rozliczenia tymczasowej i ostatecznej opłaty celnej, skutki błędnej interpretacji przepisów przez organy celne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z importem wyrobów stalowych w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii interpretacji przepisów celnych i ich stosowania w czasie, co jest istotne dla podmiotów zajmujących się handlem zagranicznym. Pokazuje również, jak błędy organów celnych mogą wpływać na postępowanie.

Opłata celna dodatkowa: Kiedy prawo działa wstecz, a kiedy nie? Sprawa importu stali.

Dane finansowe

WPS: 52 623 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bk 1068/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 43 poz 477
art. 8,9,10,14
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Orzel (spr.), Sędziowie WSA S. Presnarowicz, Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 4.09.2002 r. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością "P." w N. dokumentem SAD [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar o nazwie: wyroby walcowane płaskie ze stali niestopowej, sklasyfikowane według kodu PCN pod pozycją 720853900. Wartość celna towaru określona została na kwotę 52.623 zł.
W dacie przyjęcia zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 9 sierpnia 2002 r. w sprawie ustanowienia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz.U. Nr 132 poz. 1118), zgodnie z którym przedmiotowy towar podlegał tymczasowej opłacie celnej dodatkowej w wysokości 25% wartości celnej towaru. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w oparciu o art. 22 ustawy z dnia 11.04.2001 r.
o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. Nr 43,
poz. 447 ze zm.), przyjął od importera zabezpieczenie w kwocie 16050,10 zł, odpowiadające wysokości opłaty tymczasowej oraz różnicy podatku od towarów i usług pomiędzy kwotą podatku należnego a kwotą, jaka byłaby należna, gdyby do podstawy opodatkowania wliczono opłatę celną dodatkową.
W dniu [...].03.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B., powołując się
na fakt wejścia w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 7.03.2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku
z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz.U. Nr 40, poz. 342), wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie dopuszczonego do obrotu przedmiotowego towaru. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ celny wydał w dniu [...].04.2003 r. decyzję nr [...], w której określił wysokość opłaty celnej dodatkowej w kwocie 14.116,90 zł, stosując stawkę opłaty celnej dodatkowej w wysokości 9% wartości celnej towaru, wynikającą z ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7.03.2003 r.
Od decyzji organu celnego I instancji odwołał się pełnomocnik Spółki, żądając uchylenia jej w całości i umorzenia postępowania w sprawie. W odwołaniu podniesiono,
że w związku z wydaniem przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej rozporządzenia z dnia 13.02.2003 r. w sprawie uchylenia stosowania tymczasowej opłaty celnej dodatkowej od niektórych wyrobów stalowych (Dz.U. Nr 30, poz. 249), organ celny dokonał zwrotu zabezpieczenia pobranego na poczet tymczasowej opłaty celnej dodatkowej. Zdaniem odwołującego się brak jest podstaw prawnych do żądania uiszczenia
od przedmiotowego towaru opłaty celnej dodatkowej na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.03.2003 r., bowiem rozporządzenie to dotyczy "opłaty na przywóz" do Polski, a więc dotyczy towarów sprowadzonych do Polski
po dniu wejścia w życie ww. rozporządzenia. Nie dotyczy natomiast towarów sprowadzonych przed dniem wejścia w życie tego aktu prawnego.
Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...].07.2003 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podkreślono, iż rozporządzeniem z dnia 13.02.2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej uchylił stosowanie tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w odniesieniu do niektórych tylko produktów stalowych. Produkty, wobec których zniesiono opłatę celną dodatkową określone zostały w załączniku do tego rozporządzenia. W załączniku tym nie został ujęty towar, dopuszczony do obrotu według zgłoszenia celnego z dnia 4.09.2002 r. Organ celny wyjaśnia, iż dokonanie przez Wydział Finansowo-Księgowy Izby Celnej, po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 04.03.2003 r., zwrotu zabezpieczenia złożonego w niniejszej sprawie na poczet tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, nastąpiło na skutek błędnej interpretacji przepisów tego rozporządzenia. Zdaniem organu niezasadne jest zatem twierdzenie Strony, jakoby ustanowiona ww. rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 9 sierpnia 2002 r. tymczasowa opłata celna dodatkowa została uchylona w odniesieniu do importowanego towaru rozporządzeniem tegoż Ministra z dnia 13.02.2003 r.
Na powyższą decyzję w dniu 14.08.2003 r. pełnomocnik Strony złożył skargę
do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 22
oraz art. 31 ustawy z dnia 11.04.2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. Nr 43, poz. 477), poprzez wymierzenie opłaty celnej dodatkowej w stosunku do towarów, od których pobrano już taką opłatę. Skarżący zarzuca także organom celnym dokonanie błędnej interpretacji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7.03.2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz.U Nr 40, poz. 342), poprzez przyjęcie, iż w oparciu
o to rozporządzenie można wymierzyć opłatę celną dodatkową w stosunku do towarów przywożonych do kraju w okresie, kiedy rozporządzenie jeszcze nie obowiązywało.
Zdaniem Skarżącego Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej rozporządzeniem z dnia 13.02.2003 r. uchylił swoje rozporządzenie z dnia 09.08.2002 r.
w sprawie ustanowienia tymczasowej opłaty dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych. Z uwagi na to,
iż przestało obowiązywać rozporządzenie z dnia 09.08.2002 r., organ celny na wniosek spółki "P." dokonał zwrotu opłaty celnej dodatkowej. W przedmiotowej sprawie brak jest natomiast podstawy prawnej do żądania uiszczenia opłaty celnej dodatkowej na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7.03.2003 r.
w stosunku do towarów już sprowadzonych na polski obszar celny, od których już uiszczono opłatę celną dodatkową. Przepis §1 w/w rozporządzenia wyraźnie mówi, że w przypadku przywozu na polski obszar celny niektórych produktów stalowych ustanawia się opłatę celną dodatkową. Tak więc rozporządzenie stosuje się do towarów "na przywóz" do Polski,
a nie jak interpretuje organ celny do towarów już sprowadzonych. Organ celny niezgodnie
z zasadami prawa, które zabraniają działania prawa wstecz, żąda od strony uiszczenia opłaty dodatkowej od towarów, które zostały sprowadzone do Polski w okresie roku 2002
i na początku 2003 r., kiedy jeszcze rozporządzenie z 7.03.2003r nie obowiązywało.
W związku z powyższym pełnomocnik Strony wnosi o uchylenie przedmiotowej decyzji
w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. nie zgadza się
z zawartymi w niej zarzutami i w całości podtrzymuje przyjęte w decyzji stanowisko. Organ celny argumentuje, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 09.08.2002 r.
w sprawie ustanowienia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych, przedmiotowy towar podlegał tymczasowej opłacie celnej dodatkowej w wysokości 25% wartości celnej towaru. W dniu [...].02.2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał postanowienie w sprawie zakończenia postępowania ochronnego przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych bez zastosowania środków ochronnych wobec niektórych z tych produktów (M.P. Nr 9 poz. 132). Postanowieniem tym zakończone zostało postępowanie ochronne wobec niektórych asortymentów towarów, wymienionych w załączniku do postanowienia, bez zastosowania środków ochronnych. Wśród tych asortymentów nie został wymieniony towar stanowiący przedmiot niniejszego postępowania. W następstwie ww. postanowienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13.02.2003 r. w sprawie uchylenia stosowania tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w odniesieniu do niektórych produktów stalowych (Dz.U. Nr 30 poz. 249), uchylające stosowanie tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w odniesieniu do towarów określonych w załączniku do rozporządzenia. W załączniku tym nie został ujęty towar, dopuszczony do obrotu w/g przedmiotowego zgłoszenia celnego. Organ celny podkreśla, iż dokonanie zwrotu zabezpieczenia złożonego w niniejszej sprawie na poczet tymczasowej opłaty celnej dodatkowej nastąpiło na skutek błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia uchylającego stosowanie opłaty celnej dodatkowej.
Według organu II instancji zasadą jest, iż wymiar i pobór należności celnych, w tym również opłaty celnej dodatkowej, następuje według stanu towaru i stawek: celnych i opłaty celnej dodatkowej, obowiązujących w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu - art. 222 § 1 Kodeksu celnego. Odstępstwem od tej zasady jest przepis art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, stanowiący o zasadach wymiaru opłaty celnej dodatkowej w stosunku do towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu podczas trwania postępowania ochronnego, w toku którego ustanowiono na ten towar tymczasową opłatę celną dodatkową. Przepis art. 31 cyt. ustawy stanowi również, że wymiaru i poboru opłaty celnej dodatkowej dokonuje organ celny. W wypadku ustanowienia ostatecznej opłaty celnej dodatkowej, organ celny wzywa dłużnika do uiszczenia kwoty należności wynikającej z tej opłaty. W wypadku, gdy ostateczna opłata celna dodatkowa jest wyższa od opłaty tymczasowej, kwoty różnicy nie pobiera się. Jeżeli ostateczna opłata celna dodatkowa
jest niższa od tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, organ celny, który przyjął zabezpieczenie, dokona zwrotu zabezpieczenia w wysokości kwoty różnicy na pisemny wniosek strony, złożony wraz z oryginałem dowodu złożenia zabezpieczenia, którego przedstawienie było niezbędne do nadania towarowi przeznaczenia celnego.
Zdaniem organu II instancji, zaprezentowane w skardze stanowisko, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.03.2003 r. dotyczy "opłaty na przywóz" do Polski, a więc dotyczy towarów sprowadzonych do Polski po dniu wejścia
w życie rozporządzenia, przekreśla sens ustanowienia przez ustawodawcę ostatecznej opłaty celnej dodatkowej. W każdym bowiem przypadku ustanowienia ostatecznej opłaty celnej dodatkowej, zgodnie z rozumowaniem Strony, należałoby zwrócić kwotę zabezpieczonej tymczasowej opłaty celnej dodatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem organy celne obu instancji nie naruszyły prawa
w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonych decyzji. Waga postawionych w skardze zarzutów oraz znaczny stopień skomplikowania sprawy wymaga uprzedniej usystematyzowanej prezentacji obowiązującego w tym zakresie w stanu prawnego.
W świetle zapisów ustawy z dnia 11.04.2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. Nr 43, poz. 477 ze zm.), wobec towarów nadmiernie przywożonych na polski obszar celny może być zastosowany środek ochronny
w postaci opłaty celnej dodatkowej tymczasowej i ostatecznej - art. 8 i 9 ustawy. Opłata celna dodatkowa stanowi należność celną przywozową w rozumieniu przepisów prawa celnego – art. 10 ustawy. Ustanowienie opłaty celnej dodatkowej możliwe jest w ramach przeprowadzonego postępowania ochronnego. Minister właściwy do spraw gospodarki
w drodze postanowienia wszczyna postępowanie ochronne, jeżeli informacje oraz dane, którymi dysponuje, wskazują na nadmierny przywóz towarów na polski obszar celny. Postanowienie określa towar, którego przywóz może być uznany za nadmierny, z podaniem jego opisu i kodu taryfy celnej - art.14 ustawy.
Jeżeli w czasie postępowania ochronnego minister ustali, że przywóz towaru objętego postępowaniem jest nadmierny i wprowadzenie środka ochronnego dopiero po zakończeniu postępowania ochronnego spowodowałoby powstanie szkody trudnej do naprawienia
lub grozi powstaniem takiej szkody (wstępne ustalenie takiego faktu ogłaszane jest w formie postanowienia), może ustanowić w drodze rozporządzenia tymczasowy środek ochronny - art. 21 ustawy. Tymczasowy środek ochronny ustanawia się na okres nieprzekraczający 200 dni. Ustanowienie tymczasowego środka ochronnego w postaci tymczasowej opłaty celnej dodatkowej następuje już w formie rozporządzenia, określającego nazwę towaru (z podaniem opisu oraz kodu taryfy celnej), wysokość i okres stosowania, a także sposób, warunki i zakres stosowania tymczasowego środka ochronnego. W wypadku ustanowienia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej warunkiem objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu jest złożenie zabezpieczenia odpowiadającego wysokości kwoty należności z tego tytułu.
Kończąc postępowanie ochronne minister właściwy do spraw gospodarki wydaje postanowienie o jego zakończeniu bez zastosowania środka ochronnego, bądź postanowienie, w którym stwierdzi, że przywóz towaru objętego postępowaniem jest nadmierny - art. 25 i 27 ustawy. Jeśli postępowanie ochronne zostanie zakończone bez zastosowania środka ochronnego, minister wydaje rozporządzenie, w którym uchyla rozporządzenie w sprawie tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, co stanowi podstawę do zwrotu na pisemny wniosek osoby zainteresowanej, pobranego przez organ celny zabezpieczenia tytułem tymczasowej opłaty celnej dodatkowej.
W przypadku natomiast wydania postanowienia stwierdzającego, że przywóz towaru objętego postępowaniem ochronnym jest nadmierny, minister właściwy do spraw gospodarki ustanawia, w drodze rozporządzenia, ostateczny środek ochronny w postaci opłaty celnej dodatkowej. Ostateczny środek ochronny może być ustanowiony na okres nie dłuższy
niż 4 lata, z uwzględnieniem okresu stosowania tymczasowego środka ochronnego - art. 28 ustawy.
Zgodnie art. 31 ustawy, w przypadku ustanowienia opłaty celnej dodatkowej (ostatecznego środka ochronnego), organ celny wzywa dłużnika do uiszczenia kwoty należności wynikającej z tej opłaty. Jeśli ostateczna opłata celna dodatkowa jest wyższa
od tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, kwoty różnicy nie pobiera się. Jeżeli natomiast opłata celna dodatkowa jest niższa od tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, organ celny, który przyjął zabezpieczenie, dokona zwrotu zabezpieczenia w wysokości kwoty różnicy.
Z analizy przywołanych przepisów wynika, iż w ramach postępowania ochronnego minister właściwy do spraw gospodarki, wydaje akty administracyjne oraz akty normatywne. Pierwsze - postanowienia o wszczęciu, o dokonaniu wstępnych ustaleń, oraz o zakończeniu postępowania ochronnego, zawierają jedynie ustalenia stanu faktycznego w zakresie możliwości zastosowania tymczasowego i ostatecznego środka ochronnego. Nie rodzą one skutków materialnoprawnych w postaci obowiązku poniesienia przymusowego świadczenia pieniężnego na rzecz Skarbu Państwa. Skutek taki wywołują rozporządzenia wydawane
w następstwie tych postanowień. Rozporządzenia te, jako akty normatywne, stanowią obok cyt. ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, źródło powszechnie obowiązującego w tym zakresie prawa.
Istota sporu w zawisłej przed Sądem sprawie sprowadza się do ustalenia zakresu obowiązywania i wzajemnych relacji wydanych w tym zakresie przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej rozporządzeń w ramach przeprowadzonego postępowania ochronnego. Wykładnia przepisów ustawy z dnia 11.04.2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny pozwala na stwierdzenie, iż rozporządzenie ustanawiające tymczasową opłatę celną dodatkową, wprowadza do systemu prawnego normy prawne, których dyspozycje warunkowo określają konsekwencje prawne zdarzeń objętych hipotezą tych norm. Przywóz na polski obszar celny towaru ujętego w obowiązującym w tym okresie rozporządzeniu o tymczasowej opłacie celnej dodatkowej, wywołuje zawieszony skutek materialnoprawny. Dla ostatecznego potwierdzenia tego skutku ustawodawca wymaga wydania dodatkowego aktu normatywnego w postaci rozporządzenia o opłacie celnej dodatkowej. Ta specyficzna konstrukcja źródeł prawa zakłada, iż ostateczne skutki prawne zdarzeń zostaną określone w akcie normatywnym wydanym po ich zaistnieniu. W akcie tym, z jednej strony prawodawca potwierdza istnienie obowiązku poniesienia świadczenia pieniężnego na rzecz Skarbu Państwa, z drugiej zaś określa jego ostateczny kształt. Mając jednak na uwadze konstytucyjną zasadę państwa prawnego i wynikającą z niej zasadę
nie działania prawa wstecz, ustawodawca zastrzegł w przepisach ustawy o ochronie
przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, iż ostateczny skutek prawny, wynikający z dyspozycji przepisów rozporządzenia o "ostatecznej" opłacie celnej dodatkowej, nie może być dalej idący, niż skutek znany w dniu zaistnienia zdarzenia,
czyli wynikający z rozporządzenia o tymczasowej opłacie celnej dodatkowej. Jeśli "ostateczna" opłata celna dodatkowa jest wyższa od tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, nie pobiera się kwoty różnicy, a jeżeli "ostateczna" opłata jest niższa od "tymczasowej" opłaty, organ celny dokona zwrotu zabezpieczenia w wysokości kwoty różnicy - art.31 ust. 2 ustawy in fine.
Z przyjętej konstrukcji wynika, iż dla zdarzeń mających miejsce w okresie obowiązywania rozporządzenia o tymczasowej opłacie celnej dodatkowej, określenie ostatecznych skutków prawnych, powinno być dokonane na podstawie przepisów tego rozporządzenia oraz rozporządzenia o "ostatecznej" opłacie celnej dodatkowej. Jeśli bowiem w dacie przywozu określonego towaru na polski obszar celny nie obowiązywało rozporządzenie o tymczasowej opłacie celnej dodatkowej, albo też przywożony towar dotyczy kontraktu zawartego przed wejściem w życie tego rozporządzenia (art. 23 ustawy), przywóz ten całkowicie jest wolny od opłaty celnej dodatkowej. Z kolei do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie rozporządzenia o "ostatecznej" opłacie celnej dodatkowej, zastosowanie będą miały tyko przepisy tego rozporządzenia.
Osobnego komentarza wymaga art. 29 ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, którego treść z uwagi na znaczenie w tej sprawie należy przytoczyć in extenso: Ostatecznego środka ochronnego nie stosuje się w odniesieniu do towaru objętego kontraktami zawartymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,
o którym mowa w art. 28 ust. 1 (rozporządzenia o opłacie dodatkowej ostatecznej - red.), pod warunkiem, że dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, a towar został przywieziony na polski obszar celny nie później niż 3 miesiące od dnia jego wejścia w życie. Wykładnia systemowa i celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, iż obejmuje on przypadki, odpowiadające następującym warunkom:
- przywóz towaru na polski obszar celny następuje w dacie obowiązywania rozporządzenia o "ostatecznej" opłacie celnej dodatkowej,
- przywóz dotyczy kontraktów zawartych przed wejściem w życie tego rozporządzenia,
pod warunkiem, że dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem wejścia
w życie tego rozporządzenia, a towar został przywieziony na polski obszar celny
nie później niż 3 miesiące od dnia jego wejścia w życie,
- przed wejściem w życie rozporządzenia o "ostatecznej" opłacie celnej dodatkowej,
w odniesieniu do tego towaru nie obowiązywało rozporządzenie o tymczasowej opłacie celnej dodatkowej (w świetle art. 21 ustawy, w czasie postępowania ochronnego minister właściwy do spraw gospodarki nie musi wprowadzać opłaty tymczasowej; w takim przypadku ostateczna opłata dodatkowa odnosić się będzie tylko do zdarzeń zaistniałych po dniu wejścia w życie rozporządzenia o opłacie celnej dodatkowej).
Przepisu tego nie można natomiast odczytywać jako generalnego zakazu stosowania przepisów rozporządzenia o "ostatecznej" opłacie celnej dodatkowej w odniesieniu
do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Takie rozumienie art. 29 ustawy pozostawałoby bowiem w bezpośredniej i oczywistej sprzeczności
z pozostałymi przepisami tego aktu. Prowadziłoby bowiem do niewykonalności przepisów odnoszących się do zasad ustalania, poboru i ostatecznego rozliczenia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej - art. 31 ustawy. Rozliczenie tzw. opłaty tymczasowej zawsze następuje
z uwzględnieniem zasad dotyczących "ostatecznej" opłaty celnej dodatkowej. Analogiczny wniosek należy wyciągnąć w odniesieniu do użytego w §1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.03.2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej (...), zwrotu "w przypadku przywozu", z którego strona Skarżąca wyciąga wniosek o niemożliwości zastosowania przepisów tego rozporządzenia w odniesieniu
do towarów z okresu, kiedy rozporządzenie to jeszcze nie obowiązywało.
Odnosząc powyższe do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, należy stwierdzić,
iż organy celne w wydanych decyzjach, dotyczących importu w dniu 30.08.2002 r. wyrobów płaskich ze stali, zasadnie odniosły się do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.03.2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych. Przepisy tego rozporządzenia potwierdziły ostatecznie obowiązek uiszczenia opłaty celnej dodatkowej, określając jednocześnie jej stawkę na poziomie 9% wartości importowanego towaru. W dniu 30.08.2002 r. obowiązywało rozporządzenie z dnia 09.08.2002 r. w sprawie ustanowienia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w związku
z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych. Zgodnie
z załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia, importowany przez spółkę "P." towar podlegał tymczasowej opłacie celnej dodatkowej w wysokości 25% wartości celnej towaru. Zapisy tego rozporządzenia stanowią zatem "pierwotną" podstawę prawną powstania długu celnego. Ostateczny jego kształt wynika jednak z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.03.2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej rozporządzeniem z dnia 13 lutego 2003 r. (Dz.U. Nr 30 poz. 249) uchylił stosowanie tymczasowej opłaty celnej dodatkowej
w odniesieniu do towarów określonych w załączniku do tego rozporządzenia. W załączniku tym nie został jednak ujęty towar zgłoszony w dniu 30.08.2002 r. przez spółkę "P."
do procedury dopuszczenia do obrotu. Mimo to, Izba Celna w B. błędnie dokonała zwrotu kwoty zabezpieczenia celnego złożonego przez spółkę "P." na poczet tymczasowej opłaty celnej dodatkowej. Gdyby nie ten fakt, ostateczne rozliczenie tej należności celnej odbyłoby się w warunkach określonych w art. 31 ust. 2 ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny. Organ celny dokonałby zwrotu zabezpieczenia w wysokości kwoty różnicy między opłatą tymczasową obliczoną według stawki 25%, a ostateczną opłatą dodatkową obliczoną według stawki 9%.
W sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego
w B. wydał decyzję, w której określił wysokość opłaty celnej dodatkowej w kwocie 14.116,90 zł, stosując stawkę wynikającą z ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 7.03.2003 r. w wysokości 9% wartości celnej towaru. Decyzja ta w świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego sprawy znajduje swoje uzasadnienie. Jedynym zarzutem, który można byłoby wobec tej decyzji postawić jest brak odwołania się w niej również do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 09.08.2002 r. w sprawie ustanowienia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz.U. Nr 132 poz. 1118). Przepisy tego rozporządzenia stanowiły bowiem w tej sprawie pierwotne źródło powstania obowiązku zapłaty spornej należności celnej. Gdyby rozporządzenie to nie obowiązywało w okresie dokonywanego przez spółkę "P" importu przedmiotowego towaru, import ten wolny byłby od opłaty celnej dodatkowej. Stwierdzone uchybienie, w świetle art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nie daje jednak podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji. Naruszenie to nie ma bowiem wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na zasadzie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku
z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI