SA/Bd 3482/03

SA/Bd 3482/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Mirella Łent
Wiesław Czerwiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 66 poz 752
art. 31 ust. 1 pkt 1, 31 b
Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej.
Dz.U. 1970 nr 29 poz 245
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "S." w Z. W. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...] w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie przepisów art. 31, 31a, 36 ust. 1, 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 ze zm.), art. 27 ust. 1, art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634), § 4 ust. 2, 4, § 10 ust. 1 pkt 11, § 21 ust. 2, § 27 ust. 6, § 38 ust. 1, § 43 ust., 1, § 44 ust. 2 pkt 1-3, 8, 12, 14, 17, § 45 ust. 1 pkt 2, 3, 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy uboju zwierząt rzeźnych oraz rozbiorze oraz wprowadzaniu na rynek mięsa tych zwierząt (Dz. Nr 135, poz. 1272), § 6 ust. 2, 3, 4 pkt 1-5, ust. 8-11, ust. 5, § 8 ust. 1, 3, § 10, § 11, § 13 ust. 1 pkt 9, § 13 ust. 5 pkt 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa zwierząt rzeźnych oraz składowaniu i transporcie przetworów z tego mięsa (Dz. U. Nr 192, poz. 1610) oraz art. 104 kpa Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. zobowiązał Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni "S." w Z. W. do zapewnienia w masarni w S.:
1. odpowiedniej ilości i wielkości oraz odpowiednio rozmieszczonych i wyposażonych pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych,
2. wyposażenia pomieszczeń, w których mięso jest pozyskiwane, poddawane rozbiorowi lub magazynowane oraz korytarzy, przez które jest transportowane w:
wodoodporne posadzki, łatwe do mycia i odkażania, o konstrukcji ułatwiającej spływanie wody do kanałów ściekowych, wyposażonych w kratki i syfony kanalizacyjne zapobiegające cofaniu się wody i wydzielaniu przykrych zapachów,
ściany gładkie z materiałów wodoodpornych, nietoksycznych, łatwych do mycia i odkażania, w jasnych kolorach, do wysokości co najmniej:
- 3 metrów w pomieszczeniu ubojowym,
- 2 metrów - w innych pomieszczeniach,
przy czym styki między ścianami i posadzkami oraz między ścianami,
z wyjątkiem pomieszczeń chłodni winny być zaokrąglone,
drzwi, z materiału bezwonnego i nie ulegającego rozkładowi, łatwego do mycia,
sufity o powierzchni łatwej do oczyszczania,
urządzenia do odkażania narzędzi z dopływem wody o temperaturze nie niższej niż 82oC, zlokalizowane w miejscu produkcji lub w sąsiednim pomieszczeniu (do odkażania narzędzi typu tasak),
3. podziału pomieszczenia do uboju na strefę brudną, w której dokonuje się oszołomienia, wykrwawienia, oparzania, odszczeciniania oraz strefę czystą przeznaczoną do przeprowadzania pozostałych czynności obróbki poubojowej,
4. wydzielenia w pomieszczeniu magazynu półtusz, zamykanej strefy przeznaczonej do przetrzymywania tusz tymczasowo zajętych,
5. pozyskiwania krwi przeznaczonej do spożycia przez ludzi przy użyciu urządzeń o zamkniętym obiegu,
6. pakowania mięsa przeznaczonego do transportu w opakowania jednostkowe, jeżeli nie będzie ono podwieszone w czasie transportu,
7. zapewnienia podkładów pod pojemniki z mięsem w odpowiedniej ilości dla zabezpieczenia przed stykaniem się pojemników z posadzkami,
8. odprowadzenia wody z tac spod parowników bezpośrednio do kanalizacji,
9. wyposażenia zakładu w chłodzone pomieszczenie do przechowywania odpadów,
10. zapewnienia właściwie wyposażonego pomieszczenia myjni sprzętu,
11. wyposażenia miejsca załadunku produktów w stosowne urządzenia zabezpieczające przed zanieczyszczeniem mięsa i produktów,
12. zapewnienia stosownych pomieszczeń do przechowywania mięsa opakowanego oraz mięsa nie opakowanego,
13. ścisłego rozdzielenia stref surowca, półproduktu i wyrobu gotowego z zastrzeżeniem, że surowiec i półprodukty nie mogą stykać się z wyrobami gotowymi, oraz że opakowane surowce i wyroby gotowe nie mogą być przetrzymywane z nie opakowanymi, zaś produkt dla którego wymagana jest odrębna temperatura składuje się w odrębnym pomieszczeniu,
14. zapewnienia w pomieszczeniu rozbioru mięsa i pomieszczeniu peklowania temperatury 12oC,
15. zapewnienia w zakładzie myjni środków transportu mięsa o konstrukcji umożliwiającej mycie w temperaturze poniżej 0oC, z tym że możliwe jest korzystanie z myjni znajdującej się poza zakładem, jeżeli myjnia spełnia powyższe wymagania,
16. wyposażenia środka transportu do przewozu tusz, półtusz, półtusz przeciętych na nie więcej niż 3 części, ćwierćtusz oraz mięsa świeżego nie opakowanego w urządzenia z materiałów nie ulegających korozji do podwieszania mięsa, aby wykluczyć stykanie się mięsa z podłogą,
17. wyposażenie zakładu w pomieszczenie do wytopu tłuszczu,
zakreślając jednocześnie termin wywiązania się z powyższych obowiązków do dnia 31 grudnia 2003 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawą jej wydania były stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 września 2003 r. w rzeźni w S. nieprawidłowości, które znalazły odzwierciedlenie w protokołach SPIWET 01/UE nr [...] i SPIWET 03P/06P/UE nr [...], a które naruszają postanowienia wymienionych wyżej aktów prawnych i stwarzają możliwość zanieczyszczenia mięsa, co stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Prezes Zarządu Gminnej Spółdzielni "S." w Z. W. podniósł zarzut zakreślenia zbyt krótkiego terminu, nieadekwatnego do zakresu nałożonych obowiązków.
Zdaniem odwołującego się termin będący składnikiem decyzji jako ustanowiony z uznania administracyjnego powinien w obiektywnych okolicznościach umożliwiać wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Nadto w uzasadnieniu decyzji nie podano motywów wyznaczenia tak krótkiego terminu.
K.-P. Wojewódzki Lekarz Weterynarii uwzględniając odwołanie decyzją z dnia [...] sygn. [...] wydłużył do dnia 15 kwietnia 2004 r. termin wykonania wynikających z decyzji organu I instancji obowiązków, a w pozostałym zakresie decyzję tego organu utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że przeprowadzone w toku rozpoznawania odwołania postępowanie wyjaśniające wykazało, iż już od dłuższego czasu strona miała świadomość konieczności dostosowania warunków swej działalności do obowiązujących przepisów, bowiem pismem z dnia 19 lutego 1999 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował Spółdzielnię o wejściu w życie rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej regulujących szczegółowo problematykę uboju zwierząt, rozbioru mięsa i jego przetwórstwa oraz potrzebie przygotowania programu dostosowawczego. Następnie w latach 1999-2003 w ramach sprawowanego nadzoru Powiatowy Lekarz Weterynarii wielokrotnie wzywał stronę do usunięcia ujawnionych nieprawidłowości, a strona zwracała się o przesunięcie terminów wykonania nałożonych obowiązków. Nadto sama Spółdzielnia opracowała harmonogram działań dostosowawczych wskazując jako ostateczny termin jego wykonania datę 1 stycznia 2004 r. Jednak kontrola przeprowadzona w dniu 9 września 2003 r. wykazała, że nadal nie są przestrzegane wymogi wynikające z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 ze zm.). Stąd termin wydłużony do 15 kwietnia 2004 r. jest terminem ostatecznym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 2003 r. Prezes Zarządu Gminnej Spółdzielni "S." w Z. W. wniósł o uchylenie względnie stwierdzenie nieważności decyzji K.-P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii.
Skarżący zakwestionował istnienie podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji, skoro zakład w S. został przez Powiatowego Lekarza Weterynarii zakwalifikowany do kategorii C tj. zakładów nie spełniających warunków Unii Europejskiej i nie posiadających planu dostosowawczego, a zatem przeznaczonych do likwidacji, o czym Spółdzielnia nie była poinformowana. Nadto zarzucił błędne przyjęcie, że Spółdzielnia miała świadomość konieczności doprowadzenia swej działalności do obowiązujących wymogów, bezpodstawne przypisywanie rangi dowodowej protokołowi z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w trakcie rozpatrywania odwołania, gdyż strona nie brała udziału w ustaleniach dokonanych w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w T. oraz naruszenie art. 7 kpa poprzez wyznaczenie nierealnego, krótkiego terminu wykonania obowiązków.
W odpowiedzi na skargę K.-P. Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie.
Przedstawiając rodzaj i terminy podjętych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w stosunku do Spółdzielni działań nadzorczych zmierzających do usunięcia nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu, w tym m.in. wskazując na wcześniejszą decyzję z dnia 18 sierpnia 1999 r. nakładającą obowiązki, których mimo wydłużenia terminu wykonania Spółdzielnia w znacznym zakresie nie zrealizowała, organ II instancji stwierdził, że działania te świadczą, iż Spółdzielnia była świadoma, że musi poprawić warunki sanitarne. Nigdy przy tym nie kwestionowała zasadności nakładanych obowiązków, w tym również wynikających z decyzji organu I instancji z dnia [...], a jedynie terminy ich wykonania, co było uwzględniane. Z odpowiedzi na skargę wynika również, że załączony do skargi protokół z postępowania wyjaśniającego z dnia 18 listopada 2003 r., na które powołano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest protokołem z przeprowadzenia dowodów, jak błędnie wskazuje jego tytuł, lecz zawiera grafik działań nadzorczych podejmowanych od 1999 r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii i sporządzono go na podstawie będących w posiadaniu Inspektoratu dokumentów. Zakwalifikowanie zaś zakładu w S. do określonej kategorii w związku z wejściem do Unii Europejskiej nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, gdyż ustawy i rozporządzenia wykonawcze wymienione w podstawach prawnych decyzji określają warunki wymagane od wszystkich podmiotów zajmujących się ubojem zwierząt rzeźnych. Poza tym organ odwoławczy uznał za niezrozumiały zarzut dotyczący wyznaczonego terminu wykonania obowiązków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) skarga, z uwagi na nie zakończenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r., podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Kontrola ta ogranicza się zatem do zbadania, czy organy rozpoznające sprawę nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Poza oceną Sądu pozostaje zatem zasadność, celowość podejmowanych działań.
Z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 ze zmianami) obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji wynika obowiązek podmiotów zajmujących się wskazaną w ustawie działalnością zapewnienia właściwych warunków weterynaryjnych, zaś art. 31b tejże ustawy obliguje powiatowego lekarza weterynarii, w razie stwierdzenia niezgodności prowadzonej działalności z tymi warunkami, do wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień.
Także z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634 ze zm.) wynika, że produkcję żywności można prowadzić, jeżeli zostaną spełnione wymagania konieczne dla zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej żywności, w tym wymagania dotyczące pomieszczeń, urządzeń oraz ich lokalizacji. Chodzi tu oczywiście o wymagania sanitarno-weterynaryjne oraz organizacyjne. Obowiązki związane z zapewnieniem tychże warunków zdrowotnych zostały dokładnie sprecyzowane w rozporządzeniach wykonawczych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r., a mianowicie z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy uboju zwierząt rzeźnych oraz rozbiorze i wprowadzaniu na rynek mięsa tych zwierząt - Dz. U. Nr 135, poz. 1272 (uprzednio rozporządzenie z dnia 20 stycznia 1999 r. - Dz. U. Nr 10. poz. 90 ze zm.) oraz z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa zwierząt rzeźnych oraz składowaniu i transporcie przetworów z tego mięsa - Dz. U. Nr 152, poz. 1610 (uprzednio rozporządzenie z dnia 20 stycznia 1999 r. - Dz. U. Nr 10, poz. 91 ze zm.).
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 września 2003 r. w masarni Gminnej Spółdzielni "S." Z. W. mieszczącej się w S., Powiatowy Lekarz Weterynarii stwierdził istotne liczne nieprawidłowości świadczące o niespełnieniu wymaganych wskazanymi przepisami warunków, w związku z czym był nie tylko uprawniony, lecz zobligowany wydać stosowną decyzję, a organ II instancji miał podstawy do utrzymania jej w mocy.
Z wymienionych wyżej aktów prawnych (ustaw i rozporządzeń) nie wynika, by zapewnienie określonych w nich warunków dotyczyło zakładów określonych kategorii z wyłączeniem innych, a w szczególności, by przepisom ich nie podlegały zakłady zakwalifikowane jako nie spełniające wymogów Unii Europejskiej.
Wręcz przeciwnie, w artykule 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 ze zm.) zawierającym delegację dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania aktów wykonawczych (wydano na jej podstawie obydwa wyżej wymienione rozporządzenia wykonawcze) wyraźnie wskazano jako przesłanki określenia tymi aktami wyszczególnionych w ust. 1 i 2 art. 32 warunków - zarówno konieczność uwzględnienia obowiązujących w tym zakresie przepisów Unii Europejskiej, jak i potrzebę zapewnienia weterynaryjnej ochrony zdrowia publicznego.
Sąd podzielił stanowisko K.-P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, że załączony do skargi protokół sporządzony w dniu 18 listopada 2003 r. w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w T. nie dotyczył czynności dowodowej, przy której strona winna być obecna, gdyż treść jego stanowi zestawienie czynności podejmowanych przez Inspektorat w ramach nadzoru nad masarnią w S., w związku z czym nietrafnie określono go jako protokół z czynności wyjaśniających. Jak zresztą z końcowej części tego protokołu wynika, został on omówiony z Prezesem Zarządu Gminnej Spółdzielni "S." w Z. W., lecz odmówił on podpisania go.
Opisane we wspomnianym protokole działania nadzorcze Powiatowego Lekarza Weterynarii, jak również dokumenty zawarte w aktach administracyjnych w ocenie Sądu nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie miała świadomości konieczności wywiązania się z nałożonych na nią, celem dostosowania swej działalności do istniejących wymogów, obowiązków.
Wydana na podstawie art. 31b ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 ze zm.) decyzja nie ma uznaniowego charakteru, a istotnie, jak podniesiono w skardze, charakter taki posiada określony nią termin.
Z art. 7 kpa wynika obowiązek uwzględniania przy wydawaniu rozstrzygnięć, w tym zwłaszcza uznaniowych, interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (strony). Danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności niniejszej sprawy jest istotą uznania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż musiałby dokonać oceny wyznaczonego terminu z punktu widzenia słuszności i celowości, wychodząc tym samym poza zakres kontroli sądowej decyzji administracyjnej ograniczony, jak wskazano na wstępie, do kontroli pod względem zgodności z prawem. Z tego też względu kwestionowany w skardze termin wyznaczony do realizacji nałożonych obowiązków, skład orzekający pozostawił poza oceną.
Z przedstawionych wyżej względów orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi.