I SA/Go 2198/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2006-07-25
NSApodatkoweWysokawsa
cłowartość celnadług celnyVATimporttkaninypostępowanie celneekspertyzawartość transakcyjnaprawo celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia długu celnego i podatku VAT, uznając, że organy celne naruszyły przepisy proceduralne i materialne, w szczególności poprzez dowolne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru i nieprawidłowe zastosowanie metod ustalania wartości celnej.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej określającą kwotę długu celnego i podatku VAT od importowanej tkaniny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących pobierania próbek, opinii biegłego oraz sposobu ustalania wartości celnej. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżoną decyzję. Wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, w tym na dowolne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru i nieprawidłowe zastosowanie metod ustalania wartości celnej, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę R.F. PHU "AJ" na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług od importowanej tkaniny poliestrowej. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym sposobu pobierania próbek towaru, braku możliwości uczestniczenia w postępowaniu dowodowym oraz nieprawidłowego przyjęcia opinii biegłego. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Kluczowe zarzuty sądu dotyczyły dowolnego zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru przez organy celne, bez należytego porównania z innymi cenami i uwzględnienia indywidualnych cech towaru. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie art. 24 Kodeksu celnego, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu metody ustalania wartości celnej "ostatniej szansy" bez wcześniejszego rozważenia metod wskazanych w art. 25-28 Kodeksu celnego. Sąd podkreślił również, że opinia biegłego, stanowiąca podstawę ustaleń organów, była nieprecyzyjna i nie mogła stanowić podstawy rozstrzygnięcia, ponieważ dotyczyła jedynie badanych próbek, a nie całej partii towaru. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził zwrot kosztów postępowania i określił, że uchylona decyzja nie może być wykonana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności poprzez dowolne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru i nieprawidłowe zastosowanie metod ustalania wartości celnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie wykazały uzasadnionych przyczyn do odrzucenia wartości transakcyjnej, a ustalenie jej jako "przede wszystkim niskiej" było dowolne. Ponadto, organy pominęły kolejność stosowania metod ustalania wartości celnej przewidzianych w Kodeksie celnym, stosując metodę "ostatniej szansy" bez rozważenia wcześniejszych. Opinia biegłego była nieprecyzyjna i nie mogła stanowić podstawy rozstrzygnięcia, gdyż dotyczyła jedynie próbek, a nie całej partii towaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 23 § 1

Kodeks celny

k.c. art. 23 § 7

Kodeks celny

k.c. art. 24 § 1

Kodeks celny

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c

Pomocnicze

Ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 190

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 197

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 25

Kodeks celny

k.c. art. 26

Kodeks celny

k.c. art. 28

Kodeks celny

k.c. art. 29

Kodeks celny

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 9

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dowolne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru przez organy celne. Nieprawidłowe zastosowanie metod ustalania wartości celnej (pominięcie kolejności stosowania art. 25-28 Kodeksu celnego). Nieprecyzyjna i niewystarczająca opinia biegłego, która nie odnosiła się do całej partii towaru. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących pobierania próbek i przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

zasada jest przyjmowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej Odmowa uwzględnienia takiej wartości na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego, musi mieć uzasadnione przyczyny. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie art.23 §7 Kodeksu celnego wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska. Ustalenie to musi być siłą rzeczy poprzedzone porównaniem deklarowanej wartości z innymi cenami. kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów złożonych przez importera powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu i cech towaru. organ prowadzący postępowanie jest związany kolejnością przewidzianych przez przepisy art.25-28 Kodeksu celnego metod ustalania wartości celnej importowanych towarów i od kolejności tej może odstąpić tylko na wniosek importera (zgłaszającego). wyników tych badań nie można więc odnosić do całości importowanego towaru. zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do sformułowania poczynionych przez organy celne ustaleń faktycznych

Skład orzekający

Dariusz Skupień

przewodniczący

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

sędzia

Alina Rzepecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej, stosowanie metod wyceny towarów importowanych, obowiązki organów celnych w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, znaczenie opinii biegłego w postępowaniu celnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu tkanin i stosowania przepisów Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie procedur i przepisów prawa celnego, a także jak kluczowa jest rzetelność dowodów, takich jak opinie biegłych. Pokazuje też, że nawet pozornie rutynowe sprawy mogą zawierać istotne błędy proceduralne.

Błędy w procedurze celnej kosztowały importera tysiące złotych – sąd uchyla decyzję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 2198/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant ref. Monika Hładki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006r. sprawy ze skargi R.F. PHU "AJ" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 6385 zł (sześć tysięcy trzysta osiemdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący R.F. - Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "AJ"
wniósł skargę na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2005 roku nr [...].
W rozpoznawanej sprawie był następujący stan faktyczny.
Agencja Celna, reprezentując jako przedstawiciel bezpośredni importera R.F. zgłosiła w dniu [...] kwietnia 2003r. do procedury dopuszczenia do obrotu celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tkaninę
z poliesteru w ilości 47.377,50mb. w cenie jednostkowej 0,29USD/mb, 0,20USD/mb
i 0,18USD/mb, kraj pochodzenia Tajwan i Tajlandia wg kodu PCN 5407 69 90 0, wg Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD nr [...]. Do zgłoszenia dołączono między innymi deklarację wartości celnej, fakturę nr [...] z [...] marca 2003r. , certyfikat jakości "QUALITY CERTYFIKATE" w/w faktury, protokół pobrania próbek towaru, świadectwo pochodzenia towaru " CERTYFIKATE OF ORIGIN nr [...] z [...] marca 2003r. wystawione w Tajlandii, oraz nr [...] wystawione na Tajwanie.
Po przyjęciu tych dokumentów wszczęto postępowanie weryfikacyjne, o którym powiadomiono przedstawiciela Skarżącej. W wyniku weryfikacji zakwestionowano wartość celną importowanych towarów. W dniu [...] kwietnia 2003r. w obecności agenta celnego pobrano próbki towaru. Z czynności tych sporządzono protokół pobrania prób (P09) nr [...]. Organ celny uznał, iż prawidłowe określenie jakości tkanin, składu materiałowego oraz ceny jednostkowej dla określenia wartości celnej wymaga wiedzy specjalistycznej. Dnia [...] kwietnia 2003r. organ celny uzyskał ekspertyzę nr [...], którą wykonał biegły S.B. ze Stowarzyszenia Włókienników Polskich Zespołu Rzeczoznawców - powołany w sprawie przez organ. Ekspertyza dotyczyła próbek pobranych przy zgłoszeniu celnym nr [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Naczelnik Urzędu Celnego, uznał zgłoszenie celne z [...] kwietnia 2003r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru wartości celnej określając kwotę wynikającą z długu celnego, orzekając, iż kwota należności celnych wynosi 26.645,70zł.
Odwołanie od tego orzeczenia wniósł pełnomocnik wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozważeniu zarzutów zawartych w odwołaniu, Dyrektor Izby Celnej
decyzją z [...] września 2003 roku, nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania wskazując okoliczności, które winny być uwzględnione przy wydawaniu rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] kwietnia 2005roku numer [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości i stawki celnej towaru jednocześnie określając kwotę wynikającą z długu celnego i podatku od towarów i usług.
Za podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołano art. 13 § 1, art. 21 § 1, art. 207 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2, art.70 § 1 i 2, art.71 § 4, art.76 § 1, art. 85 § 1, art.262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. -Kodeks celny (t. j. Dz. U. z 2001r. nr 75 poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo Celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 1-6, art.11c ust.2, 3, art.11e, art.15 ust.4 i 4c, art.18, art. 54 ust.2 ustawy z 8 stycznia 1993r. podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50ze zm.); oraz §1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 31 grudnia 2002r. w sprawie wykazu towarów dla celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. Nr241, poz. 2082), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. nr 226 poz. 1885 ze zm.) §11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad
i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zmianami, Dz. U. z 1998r. Nr 138 poz. 890)oraz na podst. art.31 ust.3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku
o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 1302) Organ wskazał, że niedobór długu celnego wynosi - 52.946,60zł, a należności podatkowych 63.855,50zł.
Zaskarżoną decyzję rozpoznał Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji.
Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym toku instancji, pełnomocnik Strony zarzucił organom celnym:
1.naruszenie §9 rozporządzenia Ministra Finansów z 2 sierpnia 2001r. w sprawie
wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu
towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu
rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu
zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. nr 92 poz. 1051) poprzez pobranie
próbek w sposób niezgodny z polskimi normami;
2.naruszenie art.191 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że opinia biegłego
i wyjaśnienia do niej pozwalają na określenie jakości całej partii zgłoszonego towaru, co stanowi rażącą sprzeczność z wnioskami wyrażonymi wprost w tej opinii,
3.naruszenie art.190 Ordynacji podatkowej przez brak zawiadomienia o terminie
i miejscu przeprowadzania dowodu z opinii biegłego i uniemożliwienie zadawania biegłemu pytań,
4.naruszenie art.121 ustawy Ordynacja podatkowa.
Uzasadniając tej treści zarzuty, autor skargi podniósł, że funkcjonariusz celny, który pobierał próbki importowanego materiału, nie wypełnił prawidłowo formularza protokołu pobrania próbek w części C pkt 9 i 11. Wzór formularza był natomiast określony
w załączniku do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 26 marca 200lr. Ten akt prawny miał obligować organ celny do stosowania się do wskazań wynikających
z Polskich Norm lub normy ISO 2859. Konieczność stosowania się do tych wskazań wynikała również z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 2 sierpnia 2001 roku.
w ocenie strony naruszenia tych przepisów nie usprawiedliwia podniesiony przez organy celne argument, że pobranie próbek spornego towaru miało miejsce
w obecności strony. Pobrana próbka nie była też reprezentatywna, co miały potwierdzać twierdzenia zawarte w treści samej opinii.
Skarżący wskazał, że przy pobieraniu próbek i wydawaniu spornej ekspertyzy pominięto treść polskich norm nr PN-82/P-06706 i PN-93/P-06709. Zgodnie z nimi określanie jakości nie może się odbywać na podstawie jednostkowej próby pobranej z danej dostawy. Uchybieniem organu celnego było nie wskazanie w treści protokołu pobrania próbek jakie normy zostały zastosowane przy dokonywaniu tej czynności.
W dalszej kolejności autor skargi wskazał, że z naruszeniem art.190 Ordynacji podatkowej uniemożliwiono mu uczestniczenie w postępowaniu dowodowym, ponieważ skarżący nie mógł zadawać biegłemu pytań.
Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż: w świetle regulacji zawartych w ustawie Kodeks celny (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r., nr 75, póz. 802, ze zm.), obowiązującej w dacie zdarzenia, organ celny jest umocowany do zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określania wartości celnej towaru. Poza sporem jest, iż zgłaszający został poinformowany o przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego, ale nie złożył pisemnego wniosku o przyczynach zastosowania przepisu art.23 §7 Kodeksu celnego
(art.23 §8). Z całej partii importowanego towaru, pobrano losowo, w obecności
i przedstawiciela Strony i samego zgłaszającego czterech próbek punktowych
o wymiarach 1,00x1.50m. Zgłaszający nie kwestionowali faktu, że rewizja częściowa nie jest reprezentatywna dla pozostałej ilości tkaniny, dlatego też nie naruszono treści przepisu art.72 §1 zdanie drugie Kodeksu celnego, które brzmi- " jeżeli zgłaszający uzna, że w wyniku częściowej rewizji celnej towarów nie są one reprezentatywne dla pozostałej części zgłaszanych towarów, może do czasu zwolnienia towarów zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji." Ani Skarżący, ani agencja celna - takiego wniosku nie złożyli. Opinia biegłego odnosi się do jakości importowanych towarów, zatem zarzut, iż organ celny dokonał ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, nie jest trafny. Potwierdzeniem powyższego jest dołączenie do zgłoszenia celnego opinii biegłego. Stronę reprezentowała agencja celna, jako przedstawiciel bezpośredni czyli podmiot, który z racji zawodowego charakteru działalności winna posiadać profesjonalną wiedzę m.in. w zakresie pobierania próbek. Wobec powyższego wolno przyjąć, iż organ celny ma prawo wymagać od podmiotu gospodarczego stosowania norm prawnych, z którymi podmiot ten miał możliwość zapoznania się przy zachowaniu należytej staranności. W protokole pobrania próbek wskazano, że przyjęto metodę alternatywną PN/ISO 2859, bowiem przy zastosowaniu przepisu art.72 §1 Kodeksu celnego, losowym wyborze 2 rolek spośród całej liczby partii taka metodę należało zastosować w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik Strony argumentuje, że obowiązkiem organu celnego było - przy pobieraniu próbek towaru -zastosowanie Polskich Norm, bądź ISO 2859. Z treści protokołu pobrania próbek wynika jednoznacznie, iż jedną z tych norm zastosowano, stąd argument związany
z naruszeniem przepisów proceduralnych, uznać należy za bezzasadny.
Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej polegający na nie powiadomieniu Strony, ani o miejscu, ani o terminie przeprowadzania dowodu z opinii biegłego, przez co uniemożliwiono zadawanie pytań biegłemu organ wywodzi iż
w postanowieniu o powołaniu biegłego nie wskazywał imiennie biegłego, ale instytucję, która dawała gwarancję sporządzenia rzetelnej ekspertyzy. Organ celny nie miał żadnego wpływu na to kto i kiedy przeprowadzi ekspertyzę przesłanych próbek. Treść stanowiska rzeczoznawcy doręczono agencji celnej. W ocenie organu zarzut naruszenia art.190 Ordynacji podatkowej nie został naruszony przez organ celny.
Polemizując z zarzutem naruszenia przepisu §9 rozporządzenia Ministra Finansów, na które powołuje się Skarżąca organ powołał treść art. 256 §1 pkt1 ustawy Kodeksu celnego, z którego wynika, że agencja celna jest umocowana do badania towarów
i pobierania ich próbek przed dokonaniem zgłoszenia celnego, a taki zakres przewidywało upoważnienie. Ponadto także przed nadaniem towarowi przeznaczenia celnego może on zostać zbadany przez podmiot, który towar wprowadził lub przejął za niego odpowiedzialność po wprowadzeniu. Mocą przepisu art.40 §3 Kodeksu celnego Minister Finansów w dniu 8.11.1999 wydał rozporządzenie w sprawie sposobu, trybu
i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu (Dz. U. nr93, póz. 1075). W zakres tego badania wchodzi także pobieranie próbek ( § 3 ust.2 pkt 1), przy czym musi się to odbywać w obecności funkcjonariusza celnego ( § 6) z zachowaniem formy pisemnej. W niniejszej sprawie poza funkcjonariuszami celnymi w pobraniu próbek uczestniczyli zarówno importer jak i jego przedstawiciele w osobach agentów celnych. W trakcie dokonywania przedmiotowych czynności nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń.
W konkluzji Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło bowiem
z obrazą przepisów postępowania i przepisów materialnego prawa celnego, zaś ranga tych naruszeń skutkować musiała uchyleniem decyzji.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwana dalej P.p.s.a.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy).
Zdaniem składu orzekającego w sprawie - organy celne naruszyły przepisy proceduralne w szczególności art.122 i 187 Ordynacji podatkowej uznając iż zebrany materiał dowodowy w świetle wydanej opinii przez biegłego S.B. w sposób wyczerpujący wyjaśnia powstały stan faktyczny. Organy celne naruszyły również regulację art.24 Kodeksu celnego, poprzez nie wykazanie, iż nie można było ustalić wartości celnej towaru importowanego na podstawie metod wskazanych w art.25 - 28 Kodeksu celnego.
Organy celne na podstawie przepisu art.23 §7 Kodeksu celnego uznały, że jako podstawa wymiaru należności celnych i podatkowych sprowadzonej przez skarżącego tkaniny nie może zostać uznana zadeklarowana wartość transakcyjna, ponieważ wiarygodność dokumentów i informacji określających wartość transakcyjną nie ogranicza się do ich autentyczności (wiarygodność formalna), lecz obejmuje także ich wiarygodność materialną, czyli określenie ceny.
Należy jednak przypomnieć, że zasadą jest przyjmowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej. Wartością transakcyjną jest ceną faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (art.23 § 1 Kodeksu celnego). Odmowa uwzględnienia takiej wartości na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego, musi mieć uzasadnione przyczyny. Winna być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej), informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, bądź też wynikać z zaniechania dołączenia odpowiednich dokumentów przez stronę do zgłoszenia celnego.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie
art.23 §7 Kodeksu celnego wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska. Takie ustalenie musi być siłą rzeczy poprzedzone porównaniem deklarowanej wartości z innymi cenami. Nadto kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji
i dokumentów złożonych przez importera powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu i cech towaru.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono jedynie, że o zakwestionowaniu wartości transakcyjnej zadecydowała "przede wszystkim niska cena importowanego towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości celnej".(k-6 decyzji) Wobec braku wskazania przesłanek takiego ustalenia, należy je uznać za dowolne, a odrzucenie na jego podstawie wartości transakcyjnej za naruszające art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Podkreślić także należy, iż doszło również do naruszenia art.24 §1 Kodeksu celnego, albowiem organy nie wykazały czemu dokonały od razu ustalenia wartości celnej importowanego towaru, przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" - określonej
w art.29 Kodeksu celnego. Stosownie do treści w/w artykułu organ prowadzący postępowanie jest związany kolejnością przewidzianych przez przepisy art.25-28 Kodeksu celnego metod ustalania wartości celnej importowanych towarów i od kolejności tej może odstąpić tylko na wniosek importera (zgłaszającego). Organy celne są zobowiązane do rozważenia, a nawet podjęcia próby ustalenia wartości celnej towaru przy zastosowaniu wcześniejszych metod. Metody ustalania wartości celnej muszą być stosowane kolejno, nie można wybierać jednej z metod z pominięciem wcześniejszych. Oznacza to, że w uzasadnieniu decyzji organy celne muszą wykazać brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej poprzedzających metodę, według której ostatecznie ustalono wartość celną. Na konieczność rozważenia możliwości wykorzystania wcześniejszych metod ustalania wartości celnej zwrócono uwagę w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 28kwietnia1999r. sygn. akt I SA/Łd 1549/97, ONSA 2000, z. 2, poz. 75). W przedmiotowej sprawie uzasadnienie pominięcia poszczególnych, wcześniejszych metod
jest ogólnikowe i nie nadające się do kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie wiadomo jakie czynności podjęto, które w ocenie organu, wykluczyły inne metody ustalenia wartości poza metodą "ostatniej szansy". Zważyć przy tym należy, że brak uzasadnienia eliminacji metod stosowanych w pierwszej kolejności wytknął organowi I instancji organ odwoławczy uchylając pierwotną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2003r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ
I instancji ograniczył się w uzasadnieniu do wspomnianych wyżej ogólników.
Potwierdzeniem powyższego, jest fakt, iż w rozpoznawanej sprawie bez dokonania rozważań nad możliwością zastosowania innej metody, dając (już 15 kwietnia 2003r.) biegłemu - to jest "Stowarzyszeniu Włókienników Polskich Zespołu Rzeczoznawców" - zlecenie do sporządzenia opinii, od razu wskazano, iż ma ustalić "cenę jednostkową do określenia wartości celnej" chociaż w tej sprawie należało dokonać ustaleń i rozważyć możliwość zastosowania metod z art.25 lub 26 Kodeksu celnego.
W niniejszej sprawie jedyny dowód, w oparciu o który organy celne dokonały spornych ustaleń odnośnie jakości i wartości importowanego towaru stanowiła ekspertyza nr [...] sporządzona przez, biegłego S.B. ze Stowarzyszenia Włókienników Polskich Zespołu Rzeczoznawców uzupełniona następnie pismami z [...] kwietnia 2003r. i [...] września 2003r. [odpowiednio k-51; k-108 akt administracyjnych].
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 197 Ordynacji podatkowej, regulującego dowód z opinii biegłego, otóż Ordynacja podatkowa, odmiennie niż inne procedury, wskazuje iż biegłym może być tylko osoba dysponująca odpowiednimi wiadomościami. Nie ma regulacji wskazującej na dopuszczenie w charakterze biegłego instytutu naukowego lub naukowo - badawczego (co jest przewidziane na przykład w art.290 Kodeksu postępowania cywilnego). Organ dopuścił dowód w postaci biegłych rzeczoznawców Stowarzyszenia Włókienników Polskich (k- 45 akt administracyjnych) zamiast zwrócić się do tego stowarzyszenia o imienne wskazanie osób posiadających odpowiednią wiedzę, a następnie powołać na biegłego osobę wskazaną
z przedstawionej listy.
Organy celne naruszyły także regulację art.191 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że przedstawiona opinia pozwala na prawidłowe ustalenie wartości celnej importowanego towaru. Zastrzeżenia do wydanej opinii, posiadał również organ odwoławczy przy rozpoznaniu pierwszego odwołania, na co wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2003r uchylającej w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Polecono wówczas uzupełnienie przedstawionej opinii poprzez wyjaśnienie źródeł pochodzenia przywoływanych cen.(k-74). Podkreślono, że biegły oparł się o badanie marketingowe, w oparciu o ceny u bezpośrednich importerów tkanin z Chin sprzedawanych na polskim rynku, jednak bez wskazania jakich konkretnych importerów to dotyczy, nie przedstawił również żadnych ofert cenowych, sposobów ustalania stosownych marż. Zlecono aby organ celny zażądał od biegłego opinii uzupełniającej, gdyż wypowiedź rzeczoznawcy musi posiadać formę wiarygodną, kategoryczną, wyczerpującą, a nie wzbudzać kolejne wątpliwości i zapytania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ celny zwrócił się do Stowarzyszenia Włókienników Polskich Zespołu Rzeczoznawców S.B. o uzupełnienie ekspertyzy z dnia [...] kwietnia 2003r. Uzupełnienia dokonano pismem z [...] września 2003r.
Z udzielonej odpowiedzi wynika, iż informacje źródłowe na podstawie których biegły ustalił progi cenowe i poziom marż uzyskanych u bezpośrednich importerów tkanin
z Chin, takich samych, podobnych lub identycznych jak badane próbki. Nie przedstawił żadnych kopii tych materiałów źródłowych. W uzupełnieniu opinii wyszczególnił co prawda z nazwy firmy, u których badano ceny oferowanych tkanin, ale nie dołączył kopii pytań jak również udzielonych odpowiedzi. Ponadto zaznaczył, że podane
w ekspertyzie progi cenowe i poziom marż obrazują poziom progów cenowych tkanin
i poziom zwyczajowo stosowanych marż w badanych firmach. Jednak ponownie nie przedstawił żadnych w tym zakresie materiałów. Poza tym biegły wskazał, iż
w sporządzonych ekspertyzach określenia stopnia jakości badanych prób tkanin dokonano na podstawie Polskiej Normy PN-86/P-06718 Tkaniny jedwabne. Stopnie jakości; oraz Polskiej Normy PN-77/P-06710 Tkaniny bawełniane Stopnie jakości. Powyższe normy służą do oceny jakościowej partii tkanin. Przy ustaleniu poziomu jakości prób badanych tkanin wykorzystano ustalenia tych norm. Ta ocena nie dotyczy partii importowanych tkanin, z których pobrano próby i przesłano do badań, a jedynie wskazuje, że w badanych próbach tkanin nie stwierdzono wad i błędów technologicznych kwalifikujących badane próby tkanin do jakości poniżej pierwszego gatunku zgodnie z wyżej przytoczonymi normami. Jak ponadto zaznaczył, przy pobieraniu nie było przedstawiciela rzeczoznawców SWP. Również, już wcześniej,
w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003r. stanowiącym uzupełnienie ekspertyzy z [...] kwietnia 2003r. poinformował, iż jego ekspertyza dotyczy badanych próbek, a nie partii importowanych tkanin reprezentowanych przez badane próbki. W efekcie, wyników tych badań nie można więc odnosić do całości importowanego towaru.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż postępowanie dotyczyło ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanej partii towarów, a nie pobranych próbek tkanin. Jeżeli wielkość pobranej próbki była zbyt mała do ustalenia jakości całej partii towaru to biegły powinien przed wydaniem opinii zwrócić na to uwagę. Ponadto, z ekspertyz nie wynika, czy dostarczona ilość próbek była wystarczająca do spełnienia formalnych wymogów koniecznych do ustalenia gatunku tkaniny biorąc pod uwagę zastosowaną przez niego metodę. Organ nie ustosunkował się również do stwierdzenia biegłego zawartego w opinii uzupełniającej, iż wnioski opinii dotyczą tylko badanych próbek, a nie całej partii towaru. Oznacza to, że opinia biegłego nie jest jednoznaczna i nie może w tym kształcie stanowić podstawy rozstrzygnięcia, bowiem nie pozwala precyzyjnie określić gatunku towaru, a ustalenia w tym zakresie mają znaczenie przesądzające dla wartości towaru, a w konsekwencji dla wysokości należności celnych i podatkowych.
Dowód z opinii biegłego podlega jak każdy inny dowód ocenie, w szczególności mając na uwadze, iż dotyczy on wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego, to bez dopuszczenia przeciwdowodu nie można podważyć wskazanych przez biegłego wniosków, można jednak dowód ten oceniać pod kątem rzetelności i sposobu przyjętej przez biegłego metodologii sporządzania opinii.
Podsumowując powyższe rozważania należy wskazać, że zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do sformułowania poczynionych przez organy celne ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do stwierdzenia, że zachodziły przesłanki do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz podatku od towarów i usług.
W tym stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należało uchylić zgodnie z art.145 §1 pkt.1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.)
Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA
Alina Rzepecka Dariusz Skupień Krystyna Skowrońska-Pastuszko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI