SA/Bd 3406/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wdowy po kombatancie, utrzymując w mocy decyzję o pozbawieniu jej uprawnień kombatanckich ze względu na zatrudnienie męża w Urzędzie Bezpieczeństwa.
Skarżąca H. T. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu jej uprawnień po mężu, kombatancie C. T. Powodem było zatrudnienie C. T. w Urzędzie Bezpieczeństwa, co zgodnie z ustawą o kombatantach, bez dodatkowych dowodów o skierowaniu przez organizacje niepodległościowe, skutkowało pozbawieniem uprawnień. Sąd uznał, że ciężar dowodu spoczywał na skarżącej, a ponieważ nie udowodniła ona tej okoliczności, skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi H. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła ją uprawnień po zmarłym mężu, C. T. Decyzja opierała się na fakcie zatrudnienia C. T. w Urzędzie Bezpieczeństwa w okresie powojennym. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, osoby zatrudnione w organach bezpieczeństwa publicznego były pozbawiane uprawnień kombatanckich, chyba że udowodniły, iż zostały skierowane do tej pracy przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowane w celu udzielania im pomocy. Skarżąca podnosiła, że jej mąż należał do ruchu oporu, pracował jako fotograf i nie brał udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, a także był ochotnikiem w LWP i został ranny. Mimo tych argumentów, sąd uznał, że ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających pozbawienie uprawnień spoczywał na skarżącej. Ponieważ nie przedłożyła ona wystarczających dowodów, sąd, powołując się na uchwałę NSA, uznał, że pozbawienie uprawnień było obligatoryjne i oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zatrudnienie w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa publicznego, bez względu na charakter pełnionej funkcji czy czynności, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, chyba że udowodni się skierowanie do tej pracy przez organizacje niepodległościowe.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o kombatantach, który obejmuje osoby zatrudnione w Urzędzie Bezpieczeństwa. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie również do osób, które nie pełniły służby ani funkcji, a były jedynie zatrudnione. Kluczowe jest to, czy osoba została skierowana do pracy przez organizacje niepodległościowe, a ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.k. art. 25 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, chyba że udowodni, że została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowana w celu udzielenia im pomocy.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k. art. 21 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrudnienie w Urzędzie Bezpieczeństwa publicznego, nawet na stanowisku nieoperacyjnym, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Ciężar dowodu w zakresie wykazania skierowania do pracy przez organizacje niepodległościowe spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia. Uprawnienia wdowy po kombatancie mają charakter pochodny i nie mogą istnieć bez uprawnień pierwotnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że mąż należał do ruchu oporu, pracował jako fotograf i nie brał udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Argumentacja, że mąż był ochotnikiem w LWP i został ranny.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienia uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona między innymi w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, chyba że przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. ciężar dowodu w tym względzie spoczywał na skarżącej pozbawienie uprawnień było w takiej sytuacji obligatoryjne
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Grażyna Malinowska-Wasik
członek
Mirella Łent
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień w przypadku zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego oraz rozkład ciężaru dowodu w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa i konieczności udowodnienia skierowania przez organizacje niepodległościowe. Orzeczenie z 2004 roku, prawo mogło ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu uprawnień kombatanckich i ich pochodzenia, a także interpretacji przepisów dotyczących służby w organach bezpieczeństwa PRL. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i sprawach kombatanckich.
“Czy praca fotografa w Urzędzie Bezpieczeństwa pozbawia uprawnień kombatanckich? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Bd 3406/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2004-04-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-05-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grażyna Malinowska-Wasik Jan Grzęda /przewodniczący/ Mirella Łent /sprawozdawca/ Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Hasła tematyczne Kombatanci Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 17 poz 75 art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę Uzasadnienie SA/Bd 3406/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z [...], nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z [...], nr [...] o pozbawieniu H. T. uprawnień po kombatancie C. T. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z zaświadczeniem Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w B. z [...], kombatant w okresie od 27 lutego 1945r. do 19 września 1945r. był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego, a H. T. nie udowodniła, że został on skierowany do tej pracy przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielania im pomocy. W skardze, H. T. podniosła to, że w czasie okupacji jej mąż C. T. należał do ruchu oporu zorganizowanego w zakładzie w O. G., a w Urzędzie Bezpieczeństwa pracował jako fotograf i wykonywane przez niego czynności nie były pracą operacyjną. Skarżąca oświadczyła, iż C. T. faktycznie nie brał udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Był ochotnikiem w Ludowym Wojsku Polskim i został ranny. W dodatkowo złożonym piśmie, H. T. wskazała, że ze względu na upływ czasu nie była w stanie udowodnić, że kombatant został skierowany do Urzędu Bezpieczeństwa przez A.K. działające w zakładzie w O. G., ale podała ona nazwiska osób, z którymi C. T. pracował i, jak stwierdziła, można to było sprawdzić. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa w sposób, o jakim mowa w art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Słusznie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o pozbawieniu skarżącej uprawnień kombatanckich, organ administracji publicznej powołał przepis art. 25 ust. 2 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynikało, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona między innymi w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, chyba, że przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Na początku należało stwierdzić, że organ trafnie przyjął, iż uprawnienia wdowy po kombatancie nie miały pierwotnego charakteru. Były to uprawnienia pochodne, z istoty których wynikało, że nie mogły one istnieć bez uprawnień pierwotnych, a więc nie mogło istnieć prawo pochodne, jeżeli istniały przesłanki do pozbawienia prawa pierwotnego. Słusznie więc, wywiedziono, że jeżeli C. T. byłby pozbawiony uprawnień pierwotnych, to także istniały przesłanki do pozbawienia uprawnień wdowy po nim - skarżącej H. T. Bezsporne w sprawie było ustalenie, że C. T. znalazł się w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Stosownie do powołanego przepisu okoliczność czy pełnił tam służbę, jak wynikało z zaświadczenia wystawionego przez Komendę Wojewódzką Milicji Obywatelskiej w B., czy był jedynie pracownikiem w charakterze fotografa i czynności przez niego wykonywane nie miały charakteru czynności operacyjnych, nie była okolicznością istotną dla sprawy, ponieważ przepis ten miał zastosowanie także do osoby, która była tylko zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniła tam służby czy funkcji. Słuszność takiego stanowiska potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów, z dnia 21 października 2002r., OPS 2/02, publ. ONSA z 2003r., Nr 2, poz. 42. Organ nie naruszył również prawa nie prowadząc dalej postępowania dowodowego w kierunku ustalenia tego, czy zachodziły przesłanki wyłączające pozbawienie uprawnień H. T., to jest okoliczność czy C. T. został skierowany do pracy w Urzędzie przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Sformułowanie zawarte w mającym zastosowanie w zw. z art. 25 ust.1 pkt 2) lit. a) - art. 21 ust. 3 cyt. ustawy, że to osoba "przedłoży dowody", oznaczało, że ciężar dowodu w tym względzie spoczywał na skarżącej i nie udowodnienie przez nią tej istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, pozbawiło ją możliwości wyłączenia z kręgu osób, co do których organ miał obowiązek orzec pozbawienie uprawnień. Podkreślić przy tym należy, że pozbawienie uprawnień było w takiej sytuacji obligatoryjne i nie zależało w żadnym stopniu od uznania organu. Czyniąc takie ustalenia, organ orzekający trafnie uznał, że istniały uzasadnione podstawy do pozbawienia skarżącą uprawnień kombatanckich na podstawie o art. 25 ust. 2 pkt 1) lit. a) analizowanej ustawy. Uwzględniając to, że zaskarżona decyzja była zgodna z obowiązującym prawem, skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI