SA/Bd 3019/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-04-01
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychceny transferowenajemkoszty uzyskania przychodówamortyzacjazasada prawdy obiektywnejpostępowanie podatkoweoszacowanie cenypodmioty powiązane

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. z powodu naruszenia zasady prawdy obiektywnej i braku porównywalności stawek najmu.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. dla spółki "W." Sp. z o.o. w upadłości. Spółka kwestionowała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu najmu pomieszczeń od podmiotu powiązanego oraz zaniżenie kosztów z tytułu odpisów amortyzacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego, szczególnie w zakresie porównywalności stawek najmu dla pomieszczeń produkcyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2001. Sprawa wywodziła się z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce "W." Sp. z o.o. w upadłości wysokość zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej oraz odsetek. Główne zarzuty dotyczyły zawyżenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu najmu pomieszczeń od podmiotu powiązanego oraz zaniżenia kosztów z tytułu odpisów amortyzacyjnych. Spółka kwestionowała zastosowanie cen rynkowych do najmu, wskazując na specyfikę pomieszczeń produkcyjnych i ich wysoki standard. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe obu instancji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i nie dopełniły obowiązku należytego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności, sąd wskazał na brak porównywalności stawek najmu lokali usługowych i biurowych ze stawką dla hali produkcyjnej, co było kluczowe dla prawidłowego oszacowania kosztów. Mimo prób ustalenia stawek dla pomieszczeń produkcyjnych, organy nie podjęły wystarczających działań, aby zapewnić porównywalność transakcji zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd uznał również za nieprzekonujące ustalenia dotyczące wielkości wynajmowanych pomieszczeń, opierając się na oświadczeniu prezesa zarządu, które było sprzeczne z późniejszymi twierdzeniami. Pozostałe zarzuty dotyczące amortyzacji i kosztów podróży służbowej zostały uznane za bezzasadne. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stawka najmu lokali usługowych i biurowych nie może być automatycznie stosowana do pomieszczeń produkcyjnych, ponieważ cechy tych pomieszczeń (przeznaczenie, sposób użytkowania) mogą istotnie wpływać na cenę rynkową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, nie zapewniając porównywalności transakcji najmu. Stawka ustalona na podstawie lokali usługowych i biurowych nie była porównywalna z ceną najmu hali produkcyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dochody z najmu oszacowano w drodze metody porównywalnej ceny niekontrolowanej.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Wyraża zasadę prawdy obiektywnej, nakładając na organy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 4 § ust. 3

Za porównywalne uznać można takie transakcje, w których żadna z ewentualnych różnic pomiędzy porównywanymi transakcjami lub pomiędzy podmiotami zawierającymi te transakcje nie mogłaby w sposób istotny wpłynąć na cenę przedmiotu takiej transakcji na wolnym rynku lub można dokonać racjonalnie dokładnych poprawek eliminujących istotne efekty takich różnic.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 7 § ust. 1

Przy określaniu porównywalności transakcji między podmiotami powiązanymi z transakcjami dokonywanymi przez podmioty niezależne należy uwzględnić różnice cech charakterystycznych produktów, usług lub innych świadczeń, które są przedmiotem porównywanych transakcji w zakresie w jakim cechy te mogą mieć wpływ na ceny rynkowe przedmiotów transakcji.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 7 § ust. 2

W szczególności cechami charakterystycznymi przedmiotów transakcji mającymi wpływ na ceny rynkowe podlegającymi uwzględnieniu przy określaniu porównywalności wartości rynkowej tych przedmiotów na danym rynku są w przypadku usług oraz innych świadczeń: rodzaj, zakres i jakość takich usług i świadczeń.

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozporządzenie Ministra Finansów dnia 17 stycznia 1997 r. Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych

Klasyfikacja pojazdów mechanicznych i stawka amortyzacji dla Forda Transita.

u.p.d.o.p.

Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy podatkowe zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.). Brak porównywalności stawek najmu lokali usługowych/biurowych ze stawką dla hali produkcyjnej. Niewystarczające działania organów w celu ustalenia stawek najmu dla pomieszczeń produkcyjnych. Niewiarygodność aneksu do umowy najmu z dnia 31 lipca 2000 r. z uwagi na jego późniejsze przedstawienie i inną treść niż wcześniej złożony dokument.

Odrzucone argumenty

Uznanie za prawidłowe wyliczenie amortyzacji i zastosowanie stawki 17% dla samochodu Ford Transit. Uznanie za zasadne wyłączenie z kosztów spółki kwoty wypłaconej tytułem zwrotu kosztów podróży służbowej z powodu nierzetelnego dowodu księgowego.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe obu instancji nie dopełniły obowiązków ciążących na nich z mocy powołanego wyżej przepisu (art. 122 o.p.) zasada prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego trudno jest uznać za porównywalne stawki wynajmu dotyczące lokali usługowych czy biurowych ze stawką wynajmu dla hali produkcyjnej nie doprowadzono do porównywalności transakcji

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Urszula Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, wymogi porównywalności transakcji przy szacowaniu cen najmu, zwłaszcza w kontekście pomieszczeń produkcyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustalania cen transferowych w kontekście najmu pomieszczeń produkcyjnych i zastosowania metody porównywalnej ceny niekontrolowanej. Konieczność uwzględnienia specyfiki działalności przy ocenie porównywalności transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i porównywalności danych w postępowaniu podatkowym, szczególnie w kontekście cen transferowych i najmu pomieszczeń o specyficznym przeznaczeniu.

Czy stawka za wynajem biura pasuje do hali produkcyjnej? Sąd wyjaśnia zasady ustalania cen transferowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 3019/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 49 poz 216
art.11 ust.2
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art.122,art.187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 128 poz 833
par.4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "W." Sp. z o.o. w L. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2001 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił spółce z o.o. "W." z siedzibą w L. wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 r. w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę. W trakcie kontroli skarbowej przeprowadzonej w spółce stwierdzono:
1. zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o:
- kwotę [...] zł w związku z zawarciem umowy najmu pomieszczeń piwnicznych i biurowych z podmiotem powiązanym z naruszeniem art. 11 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zastosowanie w konsekwencji cen znacznie odbiegających od warunków rynkowych,
- kwotę [...] zł z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowej v-ce prezesa zarządu dokonanego na podstawie nierzetelnego dowodu,
2. zaniżenie kosztów uzyskania przychodów o nieuwzględnioną w ewidencji księgowej wartość odpisów amortyzacyjnych od używanych przez spółkę środków trwałych w kwocie [...] zł.
Od powyższego rozstrzygnięcie spółka pismem z dnia 15 stycznia 2003 r. złożyła odwołanie w którym wnosiła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Spółka nie zgadzała się z dokonanym szacowaniem kosztów najmu pomieszczeń, podnosząc, iż organ pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że umowa najmu nie dotyczy powierzchni 120 m2 objętych pierwotną umową lecz powierzchni według aneksu do umowy najmu z dnia 31 lipca 2000 r., który został dołączony do odwołania. Ponadto podniesiono, iż nieruchomość usytuowana jest przy ruchliwej trasie T. - W., jest ogrodzona, zabezpieczona przed włamaniami systemem alarmowym i dozorowana przez właściciela. Spółka wskazała również, iż korzystała z hali produkcyjnej o wysokim standardzie o powierzchni 328 m2 oraz z ogrzewanych pomieszczeń biurowo-magazynowych o powierzchni 257,50m2 a także ze schodów, toalet, dróg i parkingu. Eksploatacja tych pomieszczeń jest bardzo droga, częstotliwość przebywających osób bardzo duża. Zatem przyjęta przez strony w 2001 r. stawka wynajmu [...] zł netto za 1m2 pomieszczeń znajduje uzasadnienie.
W zakresie korekty amortyzacji środków trwałych spółka podniosła, iż przy wyliczaniu wartości odpisów amortyzacyjnych kierowała się przepisami ustawy o rachunkowości zaś stawki amortyzacyjne określiła we własnym zakresie. Odnosząc się do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wartości delegacji służbowej w-ce prezesa B. D. w dniu 5 kwietnia do W. spółka wyjaśniła, iż ze względu na pilną sprawę w dniu 4 kwietnia 2001 r. zmuszony był on wyjechać innym samochodem do K. lecz następnego dnia dojechał do W. gdzie spotkał się z prezes I. K.- D. z którą wrócił do W.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa w B. uchyliła w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż skoro spółka wynajmowała pomieszczenia produkcyjne, magazynowe i biurowe to wobec brzmienia art. 11 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dla określenia wartości rynkowej kosztów wynajmu należy podjąć próbę znalezienia transakcji, których przedmiotem jest wynajem powierzchni na cele produkcyjne. Organ pierwszej instancji przyjął bowiem średnią cenę w wysokości [...] za 1 m2 wyliczoną w oparciu o ceny stosowane przez podmioty niepowiązane w transakcjach najmu lokali wykorzystywanych na działalność handlową, gastronomiczną, usługową oraz na cele biurowe i zastosował ją wobec całej wynajmowanej powierzchni określonej w umowie najmu. Izba Skarbowa wskazała ponadto, iż w przypadku braku podobnej transakcji należy doprowadzić do porównywalności inne zbliżone transakcje poprzez dokonanie odpowiednich korekt.
W zakresie ustalenia dotyczącego wielkości odpisów amortyzacyjnych organ odwoławczy biorąc pod uwagę fakt, iż spółka ustaliła stawki amortyzacyjne we własnym zakresie zaleciła dokonanie weryfikacji tych stawek w konfrontacji z określonymi w wykazie stawek amortyzacyjnych stanowiących załącznik do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania organ kontroli skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] określił spółce "W." wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. w kwocie [...] zł.
Organ pierwszej instancji skorygował jedynie wartość odpisów amortyzacyjnych nie ujętych przez spółkę w kosztach uzyskania przychodów od używanych środków trwałych do kwoty [...] zł z określonej decyzją z dnia [...] kwoty [...] zł. Stwierdzono bowiem, iż zastosowane przez jednostkę stawki amortyzacyjne są prawidłowe z wyjątkiem stawki przyjętej dla samochodu FORD transit w wysokości 14% zamiast 17% co wynikało z błędnego zakwalifikowania tego środka transportu do pojazdów specjalnych.
W zakresie natomiast szacowania kosztów najmu wobec nie znalezienia na rynku w L. G. i D. podobnych transakcji , których przedmiotem byłby wynajem pomieszczeń na cele produkcyjne do wyliczenia rynkowej ceny najmu pomieszczeń wynajmowanych przez spółkę przyjęto cenę określoną w pierwotnej decyzji organu pierwszej instancji tj. [...] zł za m2 co niespowodowało żadnych zmian w tym zakresie.
Pismem z dnia 11 lipca 2003 r. Syndyk Masy Upadłościowej spółki "W." wniósł odwołanie w którym podtrzymał stanowisko zarządu spółki zawarte w odwołaniu z dnia 15 stycznia 2003 r.
Ponownie podkreślono, iż spółka wynajmowała 328 m2 powierzchni o wysokim standardzie, w tym na cele produkcyjne, cele socjalne, oraz biurowe i składu komputerowego. W drugim budynku spółka zaś korzystała z pomieszczeń o powierzchni 257,5 m2 . Strona wskazała, iż okoliczność wykorzystywania wymienionych pomieszczeń mogą potwierdzić świadkowie - byli pracownicy. W ocenie syndyka powoływanie się na cenę lokali użytkowych na terenie L. jest nieporozumieniem bowiem biuro, agencja PKO czy salon fryzjerski nie może być porównywalny z halą produkcyjną gdzie zniszczenie budynku następuje dużo szybciej, wózki paletowe przewożą palety z kartonem i papierem o wadze 600-800 kg, po hali jeździ wózek spalinowy , maszyny sztancujące wywołują silne drgania itp.
W odniesieniu do pozostałych ustaleń dotyczących amortyzacji środków trwałych i podróży służbowej syndyk podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia 15 stycznia 2003 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w przedmiotowej sprawie stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dochody z najmu oszacowano w drodze metody porównywalnej ceny niekontrolowanej, która polega na porównaniu ceny ustalonej w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi z ceną stosowaną w porównywalnych transakcjach przez podmioty niezależne i na tej podstawie określeniu wartości rynkowej przedmiotu transakcji zawartej pomiędzy podmiotami powiązanymi. Porównania dokonuje się na podstawie cen jakie stosuje dany podmiot na danym porównywalnym rynku w transakcjach z podmiotami niezależnymi (wewnętrzne porównanie cen) lub na podstawie cen jakie stosują w porównywalnych transakcjach inne niezależne podmioty (zewnętrzne porównanie cen). Skoro w przedmiotowej sprawie niemożliwe było wewnętrzne porównanie cen z uwagi na brak podobnych transakcji (najmu) zawartych przez spółkę W. z innymi podmiotami niezależnymi na danym lub porównywalnym rynku to za zasadne należy uznać przyjętą przez organ pierwszej instancji metodę polegającą na zewnętrznym porównaniu cen. Podkreślono, iż Inspektor w ponownym postępowaniu podjął próbę znalezienia transakcji, których przedmiotem jest wynajem powierzchni na cele produkcyjne jednak z informacji uzyskanych od dziewięciu wybranych podmiotów prowadzących działalność produkcyjną na terenie L., do których zwrócono się o pomoc wynika, że firmy te prowadzą działalność we własnych lokalach i nie korzystają z powierzchni wynajmowanych na cele produkcyjne. Zatem w ocenie Dyrektora za uzasadnione należy uznać przyjęcie przez organ pierwszej instancji za rynkową ceny najmu pomieszczeń wynajmowanych przez spółkę W. od P.W. W. B. D. w wysokości [...] za m2 powierzchni.
Ponadto za bezpodstawne uznano twierdzenie strony, iż spółka faktycznie wynajmowała powierzchnię kilkakrotnie większą od określonej pierwotnie w umowie najmu. Powierzchnia użytkowanych pomieszczeń zgodnie z umową najmu z dnia 1 stycznia 1997 r. i protokołem z oględzin z dnia 13 września 2002 r. wynosiła jedynie 120 m2 co własnoręcznym podpisem złożonym pod protokołem, potwierdziła prezes zarządu I. K.-D. Dołączony zaś do odwołania aneks z dnia 31 lipca 2000 r. został oceniony jako niewiarygodny z uwagi na fakt, iż w trakcie czynności kontrolnych strona została zobowiązana do przedstawienia wszelkich dokumentów i przedstawiła aneks z dnia 31 lipca 2000 r. ale o zupełnie innej treści. Nie można zatem dać wiary twierdzeniu, iż załączona do odwołania kopia to dokument, który istniał w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych a okoliczności faktyczne wskazują na to że nie istniał również w dniu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej.
Odnosząc się do kwestii wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kosztów podróży służbowej z dnia 4 kwietnia 2001 r. organ odwoławczy uznał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego dokonano tego zasadnie.
Dyrektor Izby Skarbowej po przeprowadzeniu wszechstronnej analizy materiału dowodowego w tym również dowodów źródłowych i wyliczenia amortyzacji dokonanej przez organ pierwszej instancji stwierdził, iż rozstrzygniecie w tym zakresie jest prawidłowe.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego syndyk podniósł zarzuty jak w odwołaniach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania.
Należałoby także wskazać w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury przy czym jak podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego.
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji nie dopełniły obowiązków ciążących na nich z mocy powołanego wyżej przepisu.
Oszacowanie ceny najmu pomieszczeń wynajmowanych przez skarżącą od P.W. W. B. D. dokonano w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz. U. Nr 128, poz. 833 ze zm.). Organ pierwszej instancji zastosował metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej określoną w § 4 rozporządzenia. Zgodnie z ust. 3 § 4 za porównywalne uznać można takie transakcje, w których żadna z ewentualnych różnic pomiędzy porównywanymi transakcjami lub pomiędzy podmiotami zawierającymi te transakcje nie mogłaby w sposób istotny wpłynąć na cenę przedmiotu takiej transakcji na wolnym rynku lub można dokonać racjonalnie dokładnych poprawek eliminujących istotne efekty takich różnic. W literaturze dotyczącej cen transferowych zwraca się uwagę, iż jeśli wybrana metoda oszacowania ma być funkcjonalna musi spełniać jeden ważny warunek a mianowicie badane transakcje na podstawie których dokonuje się uszczuplenia podatków muszą być porównywalne (por. Sławomir Sojak Ceny transferowe Teoria i praktyka, Wydawnictwa Naukowe PWN Warszawa 2001, s.206). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doprowadzono do porównywalności transakcji. Niewątpliwie słusznie wskazano w skardze, iż trudno jest uznać za porównywalne stawki wynajmu dotyczące lokali usługowych czy biurowych ze stawką wynajmu dla hali produkcyjnej. Inspektor Kontroli Skarbowej w celu ustalenia ceny wynajmu za m2 wysłał zapytania z prośbą o podanie stosowanych w 2001 r. stawek najmu za 1m2 lokali o charakterze biurowym, magazynowym i produkcyjnym do Spółdzielni Mieszkaniowej w L. oraz do Urzędu Gminy L. W odpowiedzi uzyskano informacje dotyczące stawek czynszu dla lokali użytkowych - agencja PKO, salon fryzjerski (załącznik nr 26 do protokołu z badania dokumentów i ewidencji k- 15 do 17 akt administracyjnych), oraz lokali przeznaczonych na działalność handlową (załącznik nr 27 do protokołu z badania dokumentów i ewidencji k- 20 do 22 akt administracyjnych). Żadna informacja nie dotyczyła stawki dla pomieszczenia przeznaczonego na działalność produkcyjną. Na powierzchnię wynajmowaną przez skarżącą spółkę składały się lokale biurowe i w odniesieniu do tych nie ma podstaw do kwestionowania przyjętej przez organy stawki [...] zł za m2 natomiast w odniesieniu do hali produkcyjnej uznać należy, iż powyższa stawka nie spełnia kryterium porównywalności.
Zgodnie z § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia przy określaniu porównywalności transakcji między podmiotami powiązanymi z transakcjami dokonywanymi przez podmioty niezależne należy uwzględnić różnice cech charakterystycznych produktów, usług lub innych świadczeń, które są przedmiotem porównywanych transakcji w zakresie w jakim cechy te mogą mieć wpływ na ceny rynkowe przedmiotów transakcji. Natomiast z ust. 2 wynika, iż w szczególności cechami charakterystycznymi przedmiotów transakcji mającymi wpływ na ceny rynkowe podlegającymi uwzględnieniu przy określaniu porównywalności wartości rynkowej tych przedmiotów na danym rynku są w przypadku usług oraz innych świadczeń: rodzaj, zakres i jakość takich usług i świadczeń. Nie ulega wątpliwości, iż okoliczność ze pomieszczenie z uwagi na powierzchnię i przeznaczenie wykorzystywane było do produkcji jest cechą która może mieć istotny wpływ na cenę rynkową transakcji.
Należy zwrócić uwagę, że aspekt ten był jednym z powodów dla których Izba Skarbowa uchyliła pierwotną decyzję z dnia [...] wskazując na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania w celu ustalenia jakie w 2001 roku obowiązywały w gminie L. stawki wynajmu dla powierzchni na cele produkcyjne. Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji podjął próbę ustalenia ceny zwracając się do podmiotów prowadzących działalność na terenie gminy z zapytaniem o wydatki ponoszone na wynajem pomieszczeń przeznaczonych na działalność produkcyjną. Żaden z dziewięciu podmiotów do których zapytanie skierowano wydatków takich nie ponosił (k-168 do 180 akt administracyjnych). Okoliczność ta w ocenie organów obu instancji była wystarczająca do przyjęcia stawki [...] zł dla całej powierzchni wynajmowanej przez skarżącą.
W ocenie Sądu fakt, iż nie było możliwości ustalenia ceny wynajmu za 1 m2 pomieszczeń na cele produkcyjne od podmiotów prowadzących taką działalność nie czyni ustalonej wcześniej stawki w wysokości [...] zł właściwą. Organ pierwszej instancji nie podjął chociażby próby zwrócenia się do gminy o uchwałę rady gminy w przedmiocie określenia stawek za wynajem pomieszczeń na cele produkcyjne obowiązujących w 2001 r. albo o dokonanie korekt stawki już ustalonej mając na uwadze charakter i przeznaczenie pomieszczeń co wskazywała Izba w uzasadnieniu uchylającej decyzji z dnia [...]. Odnosząc się zaś bezpośrednio do uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu II instancji należy uznać, iż wskazanie okoliczności które wymagają dodatkowego postępowania dowodowego a następnie mimo nie wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji tych okoliczności sprawy utrzymanie w tym zakresie decyzji w mocy stanowi naruszenie art. 122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa.
Kwestią sporną między stronami jest również wielkość wynajmowanych pomieszczeń. Skarżąca spółka już na etapie odwołania od decyzji z dnia [...] podnosiła, iż faktyczny metraż wynajmowanych powierzchni wynosił łącznie 603,5 m2. Organy podatkowe konsekwentnie wskazywały , i do protokołu oględzin dokonanych w dniu 13 września 2002 r. prezes spółki I. K.-D. oświadczyła, iż "okazane do oglądu pomieszczenia zajmują powierzchnię 120m2 objętych umową najmu z dnia 1 stycznia 1997r" a zatem trudno przyjąć, iż prezes nie jest zorientowany w istotnych sprawach spółki co również stanowiło podstawę do odmowy przesłuchania świadków byłych pracowników spółki na powyższą okoliczność. W ocenie Sądu dowodem przesądzającym byłoby wymierzenie pomieszczeń potwierdzone stosownym protokołem. Natomiast dywagacje co do wiedzy członków zarządu nie poparte przekonującymi dowodami- zwłaszcza gdy osoba ta podważa wcześniejsze oświadczenia- nie stanowią wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi w tym zakresie za zasadne.
Pozostałe zarzuty dotyczące ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji Sąd uznaje za bezpodstawne.
Przede wszystkim za prawidłowe uznano wyliczenie amortyzacji i zastosowanie w odniesieniu do samochodu Ford Transit stawki 17% wynikającej z załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów dnia 17 stycznia 1997 r. Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35 ze zm.). Według tej klasyfikacji samochód nie mógł być klasyfikowany do grupy 743 pojazdy specjalne albowiem zalicza się tu pojazdy sanitarne oraz pojazdy które ze względu na swoją konstrukcję przeznaczone są do wykonywania innych prac niż przewóz ładunków i osób. Prawidłowe zatem było przyjęcie grupy 742 pojazdy mechaniczne i zastosowanie stawki 17%.
Sąd uznał również za zasadne wyłączenie z kosztów spółki kwoty [...] wypłaconej tytułem zwrotu kosztów podróży służbowej do W. Prawidłowo bowiem uznano, polecenie wyjazdu służbowego v-ce prezesa spółki B. D. za nierzetelny dowód księgowy nie odzwierciedlający faktycznego przebiegu wydarzenia. Z dokumentu tego wynika, iż podróż służbową odbył v-ce prezes D. gdy tymczasem spółka twierdzi, iż do W. pojechała prezes K.-D. a z powrotem wraz z nią przyjechał B. D., który dołączył do niej z K. gdzie nocował. Skoro jednak delegacja była wystawiona na B. D. to słusznie pozbawiono spółkę prawa zwiększenia kosztów uzyskania przychodów w oparciu o nierzetelne dowodowy.
Mając zatem na uwadze wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.